ตอนที่ 96 ไม่ใช่สิ ยังจะไลฟ์สดอีกเหรอ

เศษแฟรนเซียม

ดิแรก

สมการดิแรก

สำนักโคเปนเฮเกน

กลศาสตร์ควอนตัม

...

เมื่อติงอีและหูอันสกัดจับข้อมูลสำคัญจากคำพูดของกู้หรันได้ สีหน้าของพวกเขาก็ยิ่งทวีความเคร่งขรึมขึ้นเรื่อย ๆ

"การก่อตั้งกลศาสตร์ควอนตัมเกี่ยวข้องกับเศษแฟรนเซียมงั้นเหรอ"

ข้อสันนิษฐานที่ติงอีและหูอันอึกอักจะพูดอยู่หลายหน ในที่สุดก็หลุดออกมาจากปากของจ้าวเหิง

กู้หรันส่ายหน้า "ผมไม่กล้ายืนยันร้อยเปอร์เซ็นต์ครับ แต่หลังจากอ่านวิทยานิพนธ์ ผลงานวิชาการ รวมถึงข้อสมมุติฐานเชิงวิภาษวิธีต่าง ๆ ของสำนักโคเปนเฮเกนแล้ว สัญชาตญาณบอกผมว่าอาจจะเป็นแบบนั้น"

"มีข้อสนับสนุนที่มีน้ำหนักมากกว่านี้ไหม" ติงอีมองกู้หรันด้วยความตื่นเต้นอยู่บ้าง

"มีน้ำหนักมากกว่านี้..."

กู้หรันครุ่นคิดอยู่ครู่หนึ่ง ก่อนจะเอ่ยด้วยน้ำเสียงทุ้มต่ำ "มีสถานการณ์หนึ่งครับ ไม่อาจนับเป็นข้อสนับสนุนได้เต็มปาก แม้ไม่อาจใช้เป็นข้อพิสูจน์โดยตรงได้ แต่ความประจวบเหมาะเหล่านั้นทำให้ผมยิ่งปักใจเชื่อในข้อสันนิษฐานของตัวเองมากขึ้น"

หูอันรีบพูด "ว่ามาสิ"

"สภาพลบต่อไฟฟ้า ทฤษฎีเรโซแนนซ์ ทฤษฎีออร์บิทัลลูกผสม การผสมของออร์บิทัล คุณลักษณะและขั้นตอนการอนุมานของทฤษฎีเหล่านี้ ล้วนมีเงาของเศษแฟรนเซียมแฝงอยู่ทั้งสิ้นครับ"

หูอันกล่าว "นั่นเป็นทฤษฎีที่เพาลิงเสนอขึ้นมานี่"

ติงอีใคร่ครวญเล็กน้อย จากนั้นจึงหันไปมองจ้าวเหิง "ถ้าจำไม่ผิด เพาลิงเป็นนักวิทยาศาสตร์สหรัฐฯ ใช่ไหม"

ทฤษฎีพันธะโคเวเลนต์ของเพาลิงมีความสำคัญยิ่งยวดในวงการเคมีและวัสดุศาสตร์

ดังนั้นเมื่อเทียบกับเขาและหูอันแล้ว

จ้าวเหิงในฐานะผู้อำนวยการสถาบันวิจัยวัสดุศาสตร์ น่าจะมีความรู้ความเข้าใจมากกว่า

"เป็นคนสหรัฐฯ ครับ" จ้าวเหิงพยักหน้า ทว่าความไม่สบายใจในแววตากลับยิ่งทวีความเข้มข้นขึ้น "แต่ในปี 1927 บังเอิญว่าเขาไปศึกษาต่อที่ยุโรปพอดี แถมยังร่ำเรียนวิชากับบอร์และชเรอดิงเงอร์ด้วย"

สิ้นเสียงนั้น ทั้งติงอีและหูอันต่างก็พากันเงียบงันไปตามกัน

เศษแฟรนเซียม

สำนักโคเปนเฮเกน

ปี 1927...

ความประจวบเหมาะนานัปการทำให้พวกเขาอดไม่ได้ที่จะเริ่มคิดเชื่อมโยง

และความคิดเชื่อมโยงเหล่านั้น ก็ค่อย ๆ โน้มเอียงเข้าหาข้อสันนิษฐานของกู้หรัน

ท้ายที่สุด ในใจก็เริ่มลังเลสั่นคลอน...

หรือว่าทั้งสองสิ่งจะมีความเกี่ยวข้องกันจริง ๆ

...

พวกติงอีจมดิ่งในห้วงความคิดอยู่นาน พอเงยหน้าขึ้นมองกู้หรันอีกครา ภายในใจก็บังเกิดคลื่นลมโหมกระหน่ำอย่างรุนแรง

ข้อสันนิษฐานของเขา ในสายตาของพวกเขาแล้ว ไม่ใช่แค่ข้อสันนิษฐานธรรมดาอีกต่อไป

สิ่งที่เรียกว่าข้อสันนิษฐาน ส่วนใหญ่แล้วมักเป็นการพัฒนาและปรับแต่งรายละเอียดปลีกย่อยของวิชาฟิสิกส์

ดั่งคนสวนที่คอยตัดแต่งต้นไม้ประดับทีละต้นในสวนแห่งฟิสิกส์ให้งดงามสบายตา

แต่กู้หรันล่ะ

เจ้าทึ่มนี่กะจะขับรถเกลี่ยดินมาไถสวนทิ้งให้ราบเป็นหน้ากลองไปเลย

ที่น่ากลัวยิ่งกว่านั้นก็คือ

ข้อสันนิษฐานนี้ยังพ่วงเอาปัญหาที่ร้ายแรงอย่างยิ่งมาด้วย

หากสมมุติว่าข้อสันนิษฐานของกู้หรันเป็นจริง

หากเบื้องหลังของเศษแฟรนเซียมซุกซ่อนระบบฟิสิกส์ชุดใหม่อย่างแท้จริง

เช่นนั้นแล้ว ก้าวต่อไปของสถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์จีนและกระทรวงอุตสาหกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี จะต้องเลือกเดินไปทางไหน

แล้วราชบัณฑิตสาขาฟิสิกส์นับพัน นักวิจัยนับหมื่น ตลอดจนครูอาจารย์และนักศึกษาฟิสิกส์นับล้านชีวิต... จะทำอย่างไร

...

ในช่วงเวลาสั้น ๆ เพียงไม่กี่นาที ชายชราทั้งหลายได้จำลองสถานการณ์อันดุเดือดในหัวไปนับครั้งไม่ถ้วนแล้ว

ทว่า กู้หรันกลับยังคงนิ่งสงบดั่งสายลมพัดผ่าน

เขาไม่ได้นำเรื่องที่ว่าข้อสันนิษฐานที่ตนเสนอจะส่งผลกระทบสะเทือนเลื่อนลั่นปานใดมาใส่ใจเลยแม้แต่น้อย

เขาเพียงแค่วิ่งไล่ตามสัจธรรมความจริงเท่านั้น

เรื่องที่ขยับจุดเดียวสะเทือนไปทั้งโครงสร้าง ไม่ได้อยู่ในความรับผิดชอบของเขา

ติงอีคิดใคร่ครวญถึงปัญหาทั้งหมดที่อาจเกิดขึ้นในกระบวนการสำรวจระบบฟิสิกส์ชุดใหม่ ทว่ามีอยู่ปัญหาหนึ่งที่ขบคิดด้วยตัวเองอย่างไรก็ไม่มีทางได้คำตอบ

และปัญหานั้นก็คือปัญหาที่เป็นแก่นแท้ที่สุด—

ข้อสันนิษฐานอันบ้าระห่ำและทลายโลกใบเดิมของกู้หรันนี้ ไร้ช่องโหว่พอที่จะผ่านที่ประชุมอนุมัติโครงการของกระทรวงอุตสาหกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีได้หรือไม่

ในเวลานี้ มุมมองที่ติงอีและหูอันมีต่อข้อสันนิษฐานของกู้หรันได้เปลี่ยนไปบ้างแล้ว

บางทีการปฏิวัติฟิสิกส์อันพลิกฟ้าคว่ำแผ่นดินนี้ อาจจะทำให้นักวิชาการจำนวนนับไม่ถ้วนในวงการต้องเผชิญกับคลื่นซัดกระหน่ำอย่างจัง

ทว่าในวิกฤตย่อมมีโอกาส นี่ก็นับเป็นโอกาสทองครั้งสำคัญที่การพัฒนาทางฟิสิกส์ของหัวเซี่ยจะเร่งแซงทางโค้งได้เช่นกัน

ฟิสิกส์ดั้งเดิม ฟิสิกส์ยุคใหม่ ฟิสิกส์ควอนตัม ในการวางรากฐานโครงสร้างของระบบฟิสิกส์ทั้งหมดที่ผ่านมา หัวเซี่ยไม่เคยมีส่วนร่วมเลยสักครา

บางทีการปฏิวัติทางฟิสิกส์ในระลอกถัดไป อาจถึงคราวที่หัวเซี่ยจะเป็นผู้นำบ้างแล้ว

เมื่อความคาดหวังเริ่มก่อตัวพอกพูน

ความกังวลก็ย่อมตามมาติด ๆ อย่างไม่อาจหลีกเลี่ยง

เขาหวังว่าสิ่งที่กู้หรันพูดจะเป็นความจริง และต่อให้เป็นเรื่องโกหก เขาก็อยากจะลองเสี่ยงดู

ทว่ามีข้อแม้ว่า มันต้องเป็นข้อสันนิษฐานจริง ๆ ไม่ใช่แค่เรื่องเพ้อฝันไร้แก่นสาร

"คำถามสองข้อ"

"จากสถานการณ์ปัจจุบัน การตีความแบบโคเปนเฮเกนได้รับการพิสูจน์แล้วว่ามีข้อบกพร่องอยู่ไม่น้อย"

ติงอีถามขึ้น "ถ้าอย่างนั้น มันจะพิสูจน์ได้หรือไม่ว่า คุณสมบัติทางฟิสิกส์บางประการที่เศษแฟรนเซียมแสดงออกมา อาจเกิดจากการประเมินคลาดเคลื่อนของสำนักโคเปนเฮเกนที่มีบอร์เป็นผู้นำ"

"คำถามที่สอง หากโครงการนี้ต้องเผชิญกับเสียงคัดค้านและข้อกังขามากมายตั้งแต่เริ่มต้น คุณจะยังคงเดินหน้าต่อไปโดยไม่หวั่นไหวอยู่หรือไม่"

สายตาทุกคู่จับจ้องไปที่กู้หรัน รอคอยคำตอบจากเขา

สำหรับติงอีแล้ว นี่อาจเป็นการอนุมัติโครงการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ที่ยิ่งใหญ่และเสี่ยงที่สุด นับตั้งแต่ก่อตั้งกระทรวงอุตสาหกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีขึ้นมา หรือแม้กระทั่งจนถึงวันที่ยุบหน่วยงานในอนาคตเลยทีเดียว

แต่เขาไม่ต้องการให้กู้หรันพิสูจน์ว่ามันเป็นไปได้ร้อยเปอร์เซ็นต์

หรือต่อให้สุดท้ายจะผิดพลาด เขาก็ยังหวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะอาศัยพลังและไฟอันแรงกล้าของกู้หรัน จุดประกายความกระตือรือร้นเล็ก ๆ ให้แก่วงการฟิสิกส์ของหัวเซี่ย

การทำตามระเบียบแบบแผนราบเรียบไร้ระลอกคลื่น

ย่อมไม่ใช่ผืนดินที่จะให้กำเนิดนวัตกรรมใหม่ ๆ ได้

เมื่อได้ยินคำถามของติงอี กู้หรันครุ่นคิดอยู่ครู่หนึ่ง ก่อนจะตอบกลับไป "ต้องมองอย่างเป็นวิภาษวิธีครับ บางทีด้วยข้อจำกัดของยุคสมัยและเทคโนโลยี ความคลาดเคลื่อนในการอนุมานและแนวคิดย่อมมีอยู่จริงตามสภาพความเป็นจริง"

"แต่คนกลุ่มนั้นคือกลุ่มคนที่ฉลาดที่สุดบนโลก ในทิศทางหลักแล้ว ผมคิดว่าพวกเขาไม่ได้ประเมินคลาดเคลื่อนครับ"

ส่วนคำถามที่สอง เขาคิดเล็กน้อยแล้วเอ่ยว่า "สำหรับคำถามข้อที่สองที่คุณถาม ขอใช้คำคมอันโด่งดังของพลังค์ ผู้เป็นปรมาจารย์แห่งทฤษฎีควอนตัมมาแทนทัศนคติของผมก็แล้วกันครับ"

"'ความสำเร็จของความจริงทางวิทยาศาสตร์บทใหม่ ไม่ได้เกิดขึ้นเพราะมันสามารถสยบผู้คัดค้านและทำให้พวกเขาตาสว่าง แต่สำเร็จได้เพราะผู้คัดค้านเหล่านั้นล่วงลับไปในที่สุด ขณะที่คนรุ่นใหม่ผู้เปิดรับทฤษฎีใหม่เติบโตขึ้นมาแทนที่'"

"บางทีในท้ายที่สุด ความพยายามทั้งหมดที่ผมทุ่มเทลงไปอาจถูกพิสูจน์ว่าผิดพลาดเช่นกัน"

"แต่ผมเชื่อมั่นว่าในอนาคต จะต้องมีคนรุ่นใหม่ค้นพบวิทยานิพนธ์บางฉบับของผมท่ามกลางเอกสารทางวิชาการอันมหาศาลดั่งมหาสมุทร"

"แล้วก้าวเดินต่อไปข้างหน้าเหมือนอย่างผม"

"และนี่ก็อาจจะเป็นเสน่ห์ของฟิสิกส์ครับ"

ติงอีกับหูอันสบตากัน ก่อนจะพยักหน้าให้กันอย่างรู้ใจ

"ถ้าอย่างนั้นโครงการนี้ผมจะสนับสนุนอย่างเต็มที่"

ติงอีกล่าว "แต่มีข้อแม้ว่า เธอจะต้องผ่านเงื่อนไขเบื้องต้นข้อหนึ่งให้ได้เสียก่อน"

แววตาของกู้หรันเป็นประกาย "อะไรหรือครับ"

ติงอีกล่าว "หากต้องการวางรากฐานโครงสร้างระบบฟิสิกส์ทั้งหมดขึ้นมาใหม่ สิ่งที่เธอต้องการคือทีมงาน และอย่างน้อยที่สุด เธอจะต้องโน้มน้าวใจเหล่าราชบัณฑิตพวกนั้นให้ได้เสียก่อน"

"ก็จริงครับ" กู้หรันพยักหน้า ก่อนจะเริ่มลังเล "แล้วผมควรทำยังไงล่ะครับ"

หูอันกล่าว "ไลฟ์สดก็ดีอยู่นะ พวกเราที่เป็นผู้อำนวยการสถาบันหลายคนเนี่ย ก็เริ่มยอมรับในตัวเธอเพราะดูเธอไลฟ์สดทั้งนั้น"

ติงอีพยักหน้าเห็นด้วย "เวลาไลฟ์สดของเธอก็เหมาะเจาะพอดีด้วย เป็นช่วงที่ราชบัณฑิตส่วนใหญ่เลิกงานกันแล้ว จะได้ไม่ไปรบกวนเวลาทำงานของพวกเขา"

กู้หรันมองหูอันกับติงอีที่รับส่งมุกกันไปมา สีหน้าเต็มไปด้วยความกังขา

"เดี๋ยวสิครับ ยังจะให้ไลฟ์สดอีกเหรอ"