ตอนที่ 63 ผมสงสัยว่าคุณคิดจะตัดต้นหอมผม

โรงแรมเยวี่ยหัวแห่งเมืองอี๋เฉิง เป็นโรงแรมระดับห้าดาวเพียงแห่งเดียวของเมืองอี๋เฉิง

เมื่อสองวันก่อน ผู้จัดการฝ่ายบริการลูกค้าของโรงแรมได้รับออเดอร์ลูกค้ารายใหญ่

นั่นคือต้องจัดหาที่พัก พื้นที่ทำงาน และบริการห้องประชุมสำหรับทีมงานที่มีจำนวนมากกว่าสองร้อยคน

หน่วยงานของลูกค้ารายนั้นมีชื่อว่า... ต้าหมี่เทคโนโลยี!

แม้ว่าคนจำนวนมากจะพูดกันว่าซูไป๋เป็นคนขี้งก วันๆ ขับแต่ออดี้ A6 คันเก่าตระเวนไปทั่ว คนขับรถสักคนก็ยังไม่ยอมจ้าง

แต่มีเพียงพนักงานของต้าหมี่เทคโนโลยีเท่านั้นที่รู้ว่า เจ้านายของพวกเขาขี้งกกับตัวเองมากเท่าไร ก็ยิ่งดีกับพนักงานมากเท่านั้น

อย่างเช่นครั้งนี้ที่ซูไป๋ต้องการระดมกำลังพนักงานจากต้าหมี่เทคโนโลยีมาสนับสนุนซูเปอร์มาร์เก็ตต้าหมี่ ก็มีพนักงานแห่กันมาลงชื่อสมัครใจอย่างล้นหลามจนนับไม่ถ้วน

และพนักงานฝ่ายเทคนิคกว่าสองร้อยชีวิตจากสำนักงานใหญ่ต้าหมี่เทคโนโลยีที่มุ่งหน้ามายังเมืองอี๋เฉิงในครั้งนี้ มีภารกิจคือการสร้างระบบสารสนเทศแบบบูรณาการที่สมบูรณ์แบบให้กับซูเปอร์มาร์เก็ตต้าหมี่ที่กำลังจะเปิดตัว

นี่คือการที่ซูไป๋ลอกการบ้านวอลมาร์ตอย่างโจ่งแจ้ง

ทำไมวอลมาร์ตถึงสามารถขึ้นเป็นอันดับหนึ่งของโลกได้ มีเหตุผลมากมาย แต่มีข้อหนึ่งที่สำคัญอย่างยิ่งยวด

นั่นก็คือวอลมาร์ตมีระบบสารสนเทศที่ก้าวหน้าล้ำสมัยอย่างที่สุด

ย้อนกลับไปในยุคทศวรรษ 1970 วอลมาร์ตได้สร้างศูนย์ประมวลผลข้อมูลโลจิสติกส์แห่งแรกขึ้นมาแล้ว

เป็นหนึ่งในกลุ่มบริษัทแรกๆ ของโลกที่นำระบบคอมพิวเตอร์และสารสนเทศมาใช้ในการทำงาน

พอเข้าสู่ช่วงต้นทศวรรษ 1980 วอลมาร์ตทุ่มเงินกว่าสี่ร้อยล้านดอลลาร์ซื้อดาวเทียมเชิงพาณิชย์ จนทำให้การเชื่อมต่อข้อมูลทั่วโลกเป็นจริงขึ้นมาได้

เข้าสู่ยุคทศวรรษ 1990 วอลมาร์ตก็เริ่มนำระบบระบุตำแหน่งดาวเทียมทั่วโลกมาใช้อย่างแพร่หลายในเครือข่ายโลจิสติกส์

ปี 2004 ก็เป็นเจ้าแรกที่นำเทคโนโลยีคลื่นความถี่วิทยุมาใช้งานอย่างแพร่หลาย

การประสานเทคโนโลยีคอมโบชุดนี้ ช่วยลดต้นทุนการดำเนินงานของวอลมาร์ตลงจนแตะตัวเลขที่น่าสะพรึงกลัว

นี่คือเหตุผลว่าทำไม แม้จะรับสินค้ามาจากโรงงานผู้ผลิตแห่งเดียวกัน แต่ราคาของคุณไม่มีทางถูกกว่าวอลมาร์ตได้เลย

ดังนั้น... หากคุณคิดว่าวอลมาร์ตเป็นแค่บริษัทเปิดซูเปอร์มาร์เก็ตธรรมดาๆ ละก็ นั่นถือว่าคิดผิดมหันต์

ธุรกิจอันดับหนึ่งของโลกที่มีสาขาครอบคลุมกว่าหมื่นแห่งทั่วโลกแห่งนี้ ไม่ได้เรียบง่ายเหมือนภาพที่เห็นภายนอกเลยสักนิด

พูดได้อย่างไม่เกินจริงเลยว่า จากบิ๊กดาต้าภายในของวอลมาร์ต หน่วยข่าวกรองของประเทศอินทรีสามารถรับรู้ระดับและแนวโน้มการบริโภคของประชาชนในทุกๆ เมืองของหลงกั๋วได้อย่างง่ายดาย ว่ามีชนชั้นกลางกี่คน มีครอบครัวฐานะปานกลางกี่ครัวเรือน และนำไปคำนวณต่อได้ว่าเศรษฐกิจกำลังเติบโตหรือถดถอย

เพื่อใช้เป็นหลักฐานยืนยันข้อมูลข่าวกรองในระดับประเทศจากอีกแง่มุมหนึ่ง

ถึงได้บอกว่า อันดับหนึ่งของโลกนั้น ไม่ใช่ได้มาเพราะโชคช่วยจริงๆ

และสิ่งที่ซูไป๋กำลังจะทำในตอนนี้ หากพูดให้เข้าใจง่ายๆ ก็คือ

เดินตามทางของวอลมาร์ต เพื่อตัดทางเดินของวอลมาร์ตให้เหี้ยน

ลอกมันเข้าไปก็จบเรื่อง

ขุนพลระดับหัวกะทิกว่าสองร้อยชีวิตที่ถูกโยกย้ายมาจากเมืองหรงเฉิง ตั้งแต่วันแรกที่มาถึงก็เปิดสกิลติดตัวของมนุษย์โปรแกรมเมอร์อย่าง "โหมดผมร่วง" รัวเคาะแป้นพิมพ์กันจนประกายไฟแทบแลบอยู่บนชั้นทำงานที่โรงแรมจัดเตรียมไว้ให้

ช่วยไม่ได้ ก็ประธานซูเล่นเปย์ให้หนักเกินไปนี่นา

ในขณะเดียวกัน คนกว่าสองร้อยคนนี้เป็นเพียงทัพหน้าประจำการอยู่แนวหน้าที่เมืองอี๋เฉิง เพื่อจัดการงานทดสอบซอฟต์แวร์และฮาร์ดแวร์ในสถานที่จริงเท่านั้น

ส่วนในแนวหลัง ซูไป๋ยังได้ติดต่อบริษัทเอาต์ซอร์ซและซัพพลายเออร์รายใหญ่ในประเทศอีกหลายแห่ง ก่อตั้งกองกำลังแนวหลังขนาดใหญ่กว่าหนึ่งพันคนเพื่อคอยซัปพอร์ตทางเทคนิคด้านซอฟต์แวร์และฮาร์ดแวร์จากระยะไกล

นี่นับว่าซูไป๋ยังมีกระแสเงินสดในมือไม่มากพอ และซูเปอร์มาร์เก็ตต้าหมี่ยังไม่ได้เริ่มแผนการขยายสาขา

ไม่อย่างนั้น ซูไป๋ที่กำลังลอกการบ้านอย่างเมามัน คงได้วิ่งไปหาฝ่ายการบินและอวกาศเพื่อปล่อยดาวเทียมเชิงพาณิชย์ขึ้นไปสักสองสามดวงแล้ว

จัดการเชื่อมต่อข้อมูลระดับโลกไปเลยสิครับ

...

เวลาผ่านไปอย่างไม่รู้เนื้อรู้ตัว จนล่วงเลยมาถึงช่วงกลางเดือนมีนาคม

เหลือเวลาอีกไม่ถึงเดือนครึ่งก็จะถึงวันแรงงาน 1 พฤษภาคม ซึ่งเป็นวันเปิดให้บริการอย่างเป็นทางการของซูเปอร์มาร์เก็ตต้าหมี่

ในช่วงเวลานี้ เฝิงจวินผอมลงไป ผอมลงจนเห็นได้ด้วยตาเปล่า

ใบหน้าที่อุตส่าห์อวบอูมขึ้นมาได้จากการพักผ่อนหลายปี บัดนี้กลับมาตอบจนเห็นสันเหลี่ยมชัดเจนอีกครั้ง

ขอบตาทั้งสองข้างคล้ำเสียจนน่ากลัว บ่งบอกชัดเจนว่าไม่ได้พักผ่อนอย่างเต็มอิ่มมานานพอสมควร

ทันทีที่ก้าวออกจากลิฟต์ของโรงแรม เฝิงจวินก็กระชากเนกไทตรงคอเสื้อออก แล้วสาวเท้าก้าวไวๆ ตรงไปยังห้องทำงานของซูไป๋ทันที

ขณะที่เลขาเสี่ยวหลิวผลักประตูห้องทำงานเปิดออก ซูไป๋กำลังยืนคุยโทรศัพท์อยู่หน้าบานหน้าต่างกระจกสูงจรดพื้น เมื่อเห็นดังนั้น เดิมทีเฝิงจวินคิดจะหยิบบุหรี่ขึ้นมาสูบสักมวน แต่พอมองเห็นที่เขี่ยบุหรี่บนโต๊ะทำงานของซูไป๋ที่สะอาดเอี่ยมอ่อง เขาก็ระงับความอยากสูบบุหรี่เอาไว้

ซูไป๋วางสายโทรศัพท์ พลางมองเสี่ยวหลิวที่ยกน้ำชามาเสิร์ฟแล้วเดินออกจากห้องไป จากนั้นจึงลากเก้าอี้มานั่งลงตรงข้ามกับเฝิงจวิน

"เป็นยังไงบ้าง"

เฝิงจวินส่ายหน้าอย่างเด็ดขาด

"ผมเสนอให้เลื่อนกำหนดการเปิดตัวออกไปก่อนครับ"

"หือ?"

ในช่วงเวลานี้ เฝิงจวินคอยตระเวนติดต่อกับซัพพลายเออร์แบรนด์ดังต่างๆ มาโดยตลอด

ตามแผนการเดิมของซูเปอร์มาร์เก็ตต้าหมี่ รายการสินค้าหรือ SKU ในห้างจะต้องมีอย่างน้อยหนึ่งหมื่นหกพันรายการ

ใช่แล้ว นี่ก็ลอกมาจากวอลมาร์ตเช่นกัน

ทว่าหลังจากตระเวนวิ่งเต้นอยู่พักใหญ่ จำนวน SKU ที่เจรจาสำเร็จกลับมีไม่ถึงสามพันรายการ ยังไม่ถึงยี่สิบเปอร์เซ็นต์ด้วยซ้ำ

หากยังคงเป็นไปตามความเร็วระดับนี้ พอถึงวันแรงงาน 1 พฤษภาคมที่ต้องเปิดกิจการ ชั้นวางของซูเปอร์มาร์เก็ตต้าหมี่คงว่างเปล่าไปกว่าครึ่งแน่

ไม่ใช่ว่าความสามารถของเฝิงจวินไม่ถึง แต่เป็นเพราะข้อเรียกร้องของซูไป๋สูงเกินไปต่างหาก

สินค้าทุกชิ้นไม่เพียงแต่มีข้อกำหนดเรื่องคุณภาพที่เข้มงวดเป็นพิเศษเท่านั้น ที่สำคัญคือราคายังถูกกดจนแทบไม่เหลือกำไร

เงื่อนไขแบบนี้ บรรดาเจ้าของแบรนด์ส่วนใหญ่ได้ยินแล้วต่างก็พากันส่ายหัว

ของต้องดีด้วย แถมราคาต้องถูกด้วย

กลายเป็นว่าซูเปอร์มาร์เก็ตต้าหมี่ของคุณ คิดว่า 'ของดีราคาถูก' มันเป็นคำคำเดียวกันจริงๆ สินะ

"ประธานซูครับ ถ้าตามข้อกำหนดของคุณ ไปคุยกับโรงงานเล็กๆ ที่ไม่มีชื่อเสียงก็พอไหวอยู่ แต่แบรนด์ใหญ่ๆ หลายเจ้านี่คุยไม่ลงตัวเลยจริงๆ ครับ"

"แบรนด์ใหญ่เหรอ"

"ใช่ครับ อย่าว่าแต่แบรนด์ใหญ่เลย แม้แต่แบรนด์ระดับกลางหลายเจ้า พอได้ยินข้อเรียกร้องของเรา ก็แทบไม่อยากจะคุยกับผมต่อเลย"

"แต่ว่า... ผมก็ไม่ได้บอกให้คุณไปคุยกับแบรนด์ใหญ่นี่นา"

"เอ่อ... อะไรนะครับ"

ประโยคเดียวทำเอาเฝิงจวินถึงกับไปไม่เป็นเลยทีเดียว

ไม่ให้คุยกับแบรนด์ใหญ่เนี่ยนะ

ล้อกันเล่นหรือเปล่า

สรุปว่าซูเปอร์มาร์เก็ตต้าหมี่จะทำออกมาเป็นตลาดค้าส่งสินค้าเบ็ดเตล็ดอี้อูไปเลยหรือไง

สินค้าชิ้นหนึ่งถ้าไม่มีแบรนด์ มันก็ไม่มีความน่าเชื่อถือ

แบรนด์อะไรก็ไม่เคยเห็น

ใครเขาจะมาซื้อของคุณกันล่ะ

เมื่อเห็นสีหน้าไม่อยากจะเชื่อของเฝิงจวิน ซูไป๋จึงขยับเก้าอี้เข้าไปใกล้เฝิงจวินมากขึ้นอีกนิด

"ผมพูดแบบนี้แล้วกัน แบรนด์เนี่ย จริงๆ แล้วมันเป็นแค่ประเด็นลวงโลก"

"แนวคิดนี้ในประเทศเรามีมาตั้งนานแล้ว แต่คนที่สกัดมันออกมาแล้วนำมาใช้อย่างเป็นทางการกับสินค้าก็คือชาติตะวันตก"

"อย่างเช่นไฟแช็กซิปโป้ ที่ติดตามทหารประเทศอินทรีไปรบมาแล้วทั่วโลก จากนั้นก็ใช้เรื่องเล่าที่ว่าไฟแช็กช่วยบังกระสุน จนทำให้ผู้คนรู้จักกันไปทั่วบ้านทั่วเมือง"

"การทำให้คนรู้จักสินค้าของคุณมากขึ้น ในมุมมองของธุรกิจแล้วก็ไม่ใช่เรื่องผิดอะไร"

"แต่นี่ไม่ได้หมายความว่า พอสินค้าของคุณได้รับความนิยมแล้ว คุณจะโก่งราคาตามใจชอบได้หน้าตาเฉย"

"ยกตัวอย่างเช่น ไฟแช็กที่พอเฉลี่ยต้นทุนวิจัยและพัฒนาออกมาแล้ว ราคาอยู่ที่แค่ไม่กี่หยวนหรือสิบกว่าหยวน แต่พอตกไปถึงมือผู้บริโภค ราคากลับพุ่งขึ้นไปเป็นร้อยสองร้อย หรือแม้กระทั่งหลายพันหยวน"

"พวกคุณอาจจะมองว่านี่คือแบรนด์ แต่ในสายตาผม นี่มันคือภาษีความโง่ชัดๆ"

สถานการณ์แบบเดียวกันนี้ยังมีอีกเพียบ

ก้อนหินใสๆ ก้อนหนึ่งที่ขุดขึ้นมาจากดินในแอฟริกาใต้ เอามาเจียระไนแล้วบรรจุหีบห่อสักหน่อย จากนั้นก็ใส่คำโฆษณาไปประโยคหนึ่งว่า "รักแท้นิรันดร เม็ดเดียวคงอยู่ชั่วกาล"

ก็สามารถขายได้ราคาหลายพันไปจนถึงหลักหมื่นหยวน

ขายแพงก็ไม่ได้ว่าอะไรหรอกนะ แต่ประเด็นคือไอ้ของพรรค์นี้มันไม่รักษามูลค่าน่ะสิ พอจะขายต่อมือสองกลับได้แค่ไม่กี่ร้อยหยวน

สรุปคือคุณขาย ขายได้เป็นหมื่น แต่ผมใส่ไปแค่วันเดียวขายต่อได้แค่ไม่กี่ร้อยเนี่ยนะ?

แล้วคุณมาบอกผมว่า นี่เรียกว่าแบรนด์อย่างนั้นเหรอ?

แล้วก็ยังมีรถยนต์ในประเทศเหมือนกัน สมรรถนะก็ไม่ได้ด้อยกว่ากันเลย แต่พอคุณเปลี่ยนเป็นโลโก้ต่างชาติ อ้างว่าเป็นรถร่วมทุน อ้างว่าเป็นรถนำเข้า

ราคากลับพุ่งสูงขึ้นหลายเท่าตัว? แถมยังต้องจ่ายเงินเพิ่มเพื่อซื้อสิทธิ์รับรถอีก

แล้วคุณก็มาบอกผมว่า... นี่เรียกว่าแบรนด์งั้นเหรอ?

ถ้าผมเป็นคนรวย ไม่ได้เดือดร้อนเรื่องเงิน จะซื้อแบรนด์ใหญ่ๆ มาประดับบารมีเอาหน้าเอาตา นั่นก็ไม่มีใครว่าอะไร

แต่ผมเป็นแค่คนธรรมดาทั่วไป แค่อยากซื้อของที่คุ้มค่าและใช้งานได้ดี แต่คุณกลับดึงดันจะมาบอกผมว่า ของแบรนด์ใหญ่เท่านั้นถึงจะดี ไม่มีเงินก็ไปกู้มาซื้อสิ

ถ้าอย่างนั้นผมก็คงต้องสงสัยแล้วล่ะ

ว่าคุณจงใจจะมาหลอกฟันกำไรขูดรีดเอาจากผมชัดๆ

(สองตอนนี้ค่อนข้างน้ำไปหน่อย เป็นตอนคั่นช่วง ทุกคนทนๆ อ่านกันไปก่อนนะครับ)