ตอนที่ 65 ตัวเองไม่ได้เรื่อง อย่าโทษว่าถนนขรุขระ

มวลอากาศอุ่นชื้นจากมหาสมุทรอินเดียและทะเลจีนใต้ พยายามพัดข้ามที่ราบสูงเตียนเฉียนอย่างยากลำบาก ก่อนจะทะลักเข้าสู่แอ่งกระทะมณฑลสู่ราวกับน้ำป่าเปิดทำนบ

เมื่อสายฝนแรกแห่งฤดูใบไม้ผลิโปรยปรายลงมา ในที่สุดชาวเมืองอี๋เฉิงก็ได้ถอดเสื้อนวมหนาเตอะออก แล้วต้อนรับฤดูใบไม้ผลิอันแสนอบอุ่นสบาย

เวลาล่วงเลยมาถึงเดือนเมษายนโดยไม่รู้ตัว

ทันทีที่ซูไป๋ออกคำสั่ง ฝ่ายบุคคลที่เพิ่งจัดตั้งขึ้นใหม่ของซูเปอร์มาร์เก็ตต้าหมี่ ก็เปิดฉากการรับสมัครพนักงานครั้งใหญ่โตมโหฬาร

...

ในเวลาเดียวกัน ภายในหอพักชายของวิทยาลัยนครอี๋เฉิง

เหลียงเหวินเชาที่อุตส่าห์ใส่สูทตัวเก่ง ผลักประตูห้องพักเข้ามาแล้วโยนกระเป๋าเป้ลง ก่อนจะนั่งลงบนเตียงของตัวเองด้วยสีหน้าเหนื่อยล้าเต็มทน

รูมเมตหลายคนเห็นเข้าก็พากันเอ่ยถามสถานการณ์

"เหวินเชา เป็นไงบ้าง พอมีหวังไหม"

เหลียงเหวินเชาไม่พูดไม่จา ได้แต่ส่ายหน้าเงียบ ๆ

ในฐานะนักศึกษาปีสาม พวกเขาจะเรียนจบกันในเดือนมิถุนายนนี้แล้ว ตอนนี้แทบทุกคนจึงกำลังวิ่งวุ่นหางานทำกันจ้าละหวั่น

เหลียงเหวินเชายังจำได้เลือนรางว่า ตอนที่เรียนจบคาบสุดท้ายแล้วอาจารย์ที่ปรึกษาบอกให้ทุกคนเริ่มหางาน ทุกคนตอนนั้นตื่นเต้นฮึกเหิมกันขนาดไหน

ต่างคนต่างพกพาความทะเยอทะยานและความฝันอันยิ่งใหญ่ พับแขนเสื้อเตรียมก้าวออกสู่สังคมเพื่อโชว์ฝีมือให้เต็มที่

ใช่ สังคมมันโหดร้าย สังคมมันเต็มไปด้วยความจริง

สัจธรรมพวกนี้ทุกคนรู้ดี

แต่สำหรับกลุ่มนักศึกษาที่ยังไม่ทันเรียนจบและไม่เคยผ่านความล้มเหลวมาก่อน ย่อมไม่มีทางเข้าใจได้อย่างลึกซึ้ง

ดังเช่นประโยคเด็ดที่แพร่หลายในหมู่วัยรุ่นว่า

[ยกมือขึ้นมาไม่ใช่เพื่อขอโทษ แต่จะบอกว่าน้องชาย นายยังต้องฝึกอีกเยอะ]

[ตัวเองไม่ได้เรื่อง อย่าโทษว่าถนนขรุขระ]

พวกคุณทำไม่ได้ ไม่ได้แปลว่าพวกเราจะทำไม่ได้เสียหน่อย

รอดูฝีมือพวกพี่แล้วกัน

ทว่าพอเวลาผ่านไปไม่กี่เดือน บรรดาเพื่อนซี้ในห้องพักต่างก็พ่ายแพ้หมดรูปกันทุกคนอย่างไม่มีข้อยกเว้น

คำพูดโอ้อวดในวันวานยังคงดังก้องอยู่ในหู แต่ความจริงคือคุกเข่ายอมจำนนกันอย่างหมดสภาพทีละคน

ขนาดหัวหน้าฝ่ายวิชาการที่ได้ทุนการศึกษายังต้องไปขายตั๋วที่โรงหนัง คิดดูสิว่ามันขนาดไหน

จากที่เคยคุยกันไว้ดิบดีว่าสามปีจะซื้อรถ ห้าปีจะซื้อบ้าน

แต่ความเป็นจริงคือ เงินเดือนห้าพันไม่มีเหรอ สี่พันก็ได้ สี่พันก็ยังไม่มีอีกเหรอ งั้นสามพันห้าร้อยฉันก็ทำ

อะไรนะ ทำงานหกวันหยุดหนึ่งวัน แถมต้องทำโอทีไม่พอยังพอทน แต่มาสายครั้งเดียวโดนหักเงินหนึ่งร้อยเนี่ยนะ

ให้มันได้อย่างนี้สิวะ

ผลปรากฏว่าพอหันกลับไปดู งานเงินเดือนสามพันห้าร้อยนั้นกลับมีคนแย่งกันทำจนแทบเหยียบกันตาย

มีคำกล่าวไว้ว่า คนสอนคน สอนอย่างไรก็ไม่จำ แต่ถ้าบทเรียนชีวิตสอนคน ครั้งเดียวก็ซึ้งถึงกระดูกดำ

ผ่านไปเพียงไม่กี่เดือน นักศึกษากลุ่มเดิมที่เคยร่าเริงแจ่มใสและมีแต่รอยยิ้ม ต่างก็พากันเงียบขรึมไปหมด

กลางดึกที่ระเบียงหอพัก มักจะเห็นใครบางคนยืนเหม่อมองออกไปนอกหน้าต่างอยู่คนเดียวเสมอ

อุตส่าห์ร่ำเรียนมาตั้งหลายปี แต่สังคมได้มอบบทเรียนที่สมจริงที่สุดให้แก่พวกเขา

"ฉันได้ยินลูกพี่ลูกน้องบอกว่า เมืองหรงเฉิงมีโอกาสเยอะกว่า เงินเดือนก็สูงกว่าเมืองอี๋เฉิงด้วย ไม่งั้นพวกเราลองไปเมืองหรงเฉิงกันไหม"

เด็กหนุ่มคนหนึ่งที่นอนกึ่งนั่งอยู่บนเตียงเอ่ยขึ้นเสียงเบา

"เหอะ ฉันดูมาตั้งนานแล้ว เงินเดือนสูงกว่าก็จริงแต่ไม่ได้มากเท่าไหร่หรอก ที่สำคัญคือเมืองแบบหรงเฉิงค่าครองชีพมันแพง สำหรับพวกเราที่จบแค่อนุปริญญาจบใหม่ เงินที่หาได้ต่อเดือนยังไม่พอค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวันเลยด้วยซ้ำ"

"มันก็ไม่เชิงขนาดนั้นหรอกน่า ถ้าแชร์ค่าห้องกันก็ตกเดือนละหกเจ็ดร้อย นั่งรถไฟใต้ดินกับรถเมล์ไปทำงานเดือนละร้อยสองร้อย ใช้ชีวิตประหยัด ๆ หน่อยสักสองพันก็พอ แล้วก็..."

เด็กหนุ่มคนพูดเริ่มเงียบเสียงลงไปเอง

คำนวณไปคำนวณมา เงินเดือนเดือนละสามสี่พัน สุดท้ายก็แทบไม่เหลือติดกระเป๋าเลยสักแดงเดียว

กลายเป็นว่าเหนื่อยยากทำงานมาทั้งปี ก็เพื่อหาเงินไปจ่ายค่าเช่าให้เจ้าของห้อง เพื่อหาเงินให้เจ้านายเอาไปซื้อรถซื้อบ้านงั้นสิ

สรุปว่าอุตส่าห์เรียนจบมหาวิทยาลัยมา เพื่อมาเป็นวัวเป็นควายรับใช้คนอื่นจริง ๆ ใช่ไหม

"ถ้าไม่ไหวจริง ๆ พวกเราก็เข้าโรงงานเถอะ"

เด็กหนุ่มอีกคนเดินออกมาจากห้องน้ำแล้วเอ่ยขึ้น

"ได้ยินพี่สาวฉันบอกว่า เดี๋ยวนี้งานโรงงานที่คิดค่าจ้างตามชิ้นงาน ถ้าทำโอทีด้วยเดือนหนึ่งก็ได้เจ็ดแปดพันเลยนะ ถึงจะเหนื่อยหน่อย แต่ได้เงินเยอะนะเว้ย"

ฟังดูเหมือนจะดี แต่รวมถึงเหลียงเหวินเชาด้วยแล้ว ทุกคนกลับพากันเงียบกริบ

ก้าวเท้าเข้าประตูโรงงานไปแล้วก็เหมือนตกทะเลลึก จะเข้าไปน่ะง่าย แต่คิดจะออกมามันยาก

สำหรับกลุ่มคนหนุ่มสาววัยยี่สิบต้น ๆ ที่เลือดร้อนเต็มเปี่ยม ใครกันจะอยากไปทำงานน่าเบื่อจำเจที่มองเห็นจุดจบตั้งแต่เริ่มต้นกันล่ะ

ใครบ้างไม่อยากเอาวัยหนุ่มสาวมาเดิมพันกับอนาคต เพื่อขอทุ่มสุดตัวสู้สักตั้งหนึ่งกันเล่า

ขณะที่ทุกคนกำลังตกอยู่ในความเงียบงัน ทันใดนั้น หัวหน้าห้องพักที่นั่งอยู่หน้าคอมพิวเตอร์ก็ได้รับข้อความที่อาจารย์ที่ปรึกษาส่งมา

[ขอให้นักศึกษาทุกคนโปรดทราบ วันนี้บริษัทต้าหมี่เทคโนโลยีได้เดินทางมารับสมัครงานในมหาวิทยาลัยของเรา... ขอให้นักศึกษาที่สนใจ รีบนำเรซูเม่ของตนเองไปยังหอประชุมใหญ่ของมหาวิทยาลัยโดยด่วน...]

หัวหน้าห้องพักหยิบโทรศัพท์ขึ้นมาดู

"เชี่ยแล้ว ต้าหมี่เทคโนโลยีมาเปิดรับสมัครงานที่มหาลัยเราว่ะ"

เด็กหนุ่มที่นอนอยู่บนเตียงเด้งตัวลุกขึ้นนั่งทันที

"ต้าหมี่เทคโนโลยีเนี่ยนะ? ไอ้ต้าหมี่เทคโนโลยีที่ไปช่วยกดหมูน่ะเหรอ?"

"จะเป็นไปได้ยังไงวะ ทางนั้นเขาเป็นถึงบริษัทติดท็อป 500 ของโลก จะมาเปิดรับสมัครงานในวิทยาลัยอาชีวะอย่างพวกเราเนี่ยนะ มึงอำเล่นปะเนี่ย"

"ถ้าไม่เชื่อพวกมึงก็ดูข้อความในกลุ่มแชตเองสิวะ"

ไม่กี่วินาทีต่อมา

ช่างน่าเสียดายที่เด็กมหาลัยยุคนี้ไม่มีคลังคำหรูหรา มีเพียงคำว่า 'เชี่ยเอ๊ย' คำเดียวที่ใช้ท่องไปทั่วหล้า

ไม่กี่นาทีต่อมา ฝูงนักศึกษาชายกลุ่มใหญ่ก็พุ่งตัวลงจากตึกหอพักด้วยความเร็วระดับวิ่งร้อยเมตร ทุกคนถือเรซูเม่ไว้ในมือคนละฉบับ แล้ววิ่งหน้าตั้งมุ่งตรงไปยังหอประชุมใหญ่ของมหาวิทยาลัย

ตลอดทาง ยังมีบรรดานักศึกษาหญิงจำนวนมหาศาลที่พุ่งทะลักออกมาจากหอพักหญิงเช่นกัน...

ดูท่าทางทางมหาวิทยาลัยเองก็รู้ถึงอิทธิพลของต้าหมี่เทคโนโลยีดี จึงจัดสถานที่รับสมัครไว้ที่หอประชุมใหญ่โดยตรง เพราะเมื่อดูจากขนาดความต้องการแล้ว ห้องเรียนธรรมดาไม่มีทางรองรับได้หมดแน่นอน

"ต้าหมี่เทคโนโลยีมาเปิดรับสมัครงานที่มหาลัยเราได้ยังไงอะ มีใครรู้บ้างไหม"

"ฉันก็เพิ่งได้ข้อความจากอาจารย์เหมือนกัน ชุดทำงานพาร์ตไทม์ยังไม่ได้เปลี่ยนเลยก็รีบวิ่งมาเนี่ย"

"ว้าว ตื่นเต้นจัง ถ้าได้เข้าไปทำงานที่ต้าหมี่เทคโนโลยีก็คงดีสิ"

"เธอคิดมากไปแล้วมั้ง เขามาเปิดรับสมัครงานแบบนี้ย่อมต้องคัดหัวกะทิอยู่แล้ว อย่าเห็นว่ามหาลัยเราใหญ่โตเชียว คนที่เขาจะถูกใจน่ะ เผลอ ๆ มีแค่สามสี่คนก็หรูแล้ว"

"ช่างเถอะ ไปแย่งที่นั่งก่อนดีกว่า เผื่อผู้จัดการฝ่ายบุคคลของเขาตาถึง แล้วถูกชะตาม้าพันลี้อย่างฉันขึ้นมาพอดีล่ะ"

...

การรับสมัครงานในรั้วมหาวิทยาลัยเช่นเดียวกันนี้ ในเวลาเดียวกัน กำลังดำเนินไปพร้อม ๆ กันในสถาบันอุดมศึกษาอีกกว่าสิบแห่งทั่วเมืองอี๋เฉิง

และในมหกรรมการเปิดรับสมัครงานอันยิ่งใหญ่อลังการนี้ ซูเปอร์มาร์เก็ตต้าหมี่ก็ได้ก้าวเข้าสู่สายตาของสาธารณชนอย่างเป็นทางการ

สำหรับกลุ่มนักศึกษาเหล่านี้แล้ว พวกเขาไม่ได้สนใจเลยว่าทำไมต้าหมี่เทคโนโลยีถึงต้องก่อตั้งซูเปอร์มาร์เก็ต และไม่อยากรับรู้ด้วยซ้ำว่าเบื้องหลังเรื่องนี้มีความหมายลึกซึ้งอะไรซ่อนอยู่

สำหรับคนที่ดิ้นรนหางานอย่างยากลำบากมานานหลายเดือน สิ่งเดียวที่พวกเขาใส่ใจก็คือ ตนเองจะสามารถหางานที่เหมาะสมสักงานได้หรือไม่

ทว่าฝ่ายบุคคลจากซูเปอร์มาร์เก็ตต้าหมี่ กลับจงใจเล่นแง่แอบหมกเม็ดในการเปิดรับสมัครงานครั้งนี้

นอกจากบอกตำแหน่งงานที่ต้องการและเงื่อนไขที่ไม่จำกัดสาขาวิชาที่จบแล้ว ก็ไม่ได้เอ่ยถึงเรื่องสวัสดิการหรือผลตอบแทนใด ๆ ของซูเปอร์มาร์เก็ตต้าหมี่เลยแม้แต่น้อย

กระทั่งเรซูเม่แบบเอกสารก็ยังไม่ยอมรับไว้ สุดท้ายทิ้งไว้แค่อีเมลสำหรับส่งเรซูเม่ แล้วก็ปิดฉากงานอย่างลวก ๆ ไปเสียอย่างนั้น

พอเจอไม้นี้เข้าไป ทัศนคติของนักศึกษาจำนวนมากที่มาร่วมงานรับสมัคร จึงเปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง

"วุ่นวายตั้งนาน ที่แท้ก็แค่ซูเปอร์มาร์เก็ต นึกว่าจะได้รับไปทำงานที่สำนักงานใหญ่ของต้าหมี่เทคโนโลยีเสียอีก"

"นั่นสิ อย่างน้อยพวกเราก็เป็นนักศึกษาจบใหม่อย่างถูกต้องตามหลักสูตรนะ จะให้ไปเป็นแคชเชียร์กับพนักงานแนะนำสินค้าในซูเปอร์มาร์เก็ตเนี่ยนะ? ดูถูกกันเกินไปแล้วมั้ง..."

"ฉันว่าแล้วเชียว ระดับท็อป 500 ของโลกจะใจดีขนาดนี้ได้ยังไง วุ่นวายตั้งนาน ที่แท้ก็แขวนหัวแพะขายเนื้อสุนัขชัด ๆ"

"ถุย ยังจะกล้าเรียกว่าผู้ประกอบการเพื่อประชาชนอีก น่าขยะแขยง แค่เปิดซูเปอร์มาร์เก็ตยังจะมาเกณฑ์เด็กมหาลัยไปทำ เห็นพวกเราเป็นวัวเป็นควายหรือไง?"

"ฉันไม่ไปเด็ดขาด ทำงานในซูเปอร์มาร์เก็ต ยืนวันละตั้งกี่ชั่วโมง ขาคงบวมป่องกันพอดี"

แต่ก็ไม่ใช่ทุกคนที่จะคิดเช่นนั้น

ยกตัวอย่างเช่นเหลียงเหวินเชาที่เดินออกมาจากหอประชุมใหญ่ เขาได้ใช้โทรศัพท์มือถือถ่ายภาพอีเมลของฝ่ายบุคคลซูเปอร์มาร์เก็ตต้าหมี่เก็บไว้เรียบร้อยแล้ว

แม้ว่าจะเป็นซูเปอร์มาร์เก็ต และเงินเดือนก็อาจจะต่ำเตี้ยเรี่ยดิน แต่มันจะต่ำไปได้สักแค่ไหนกันเชียว

พูดราวกับว่าตัวเองจะมีปัญญาหางานที่เงินเดือนสูงลิ่วได้ยังไงยังงั้น

สิ่งที่ทำให้เหลียงเหวินเชาสนใจจริง ๆ ก็คือแบคกราวนด์เบื้องหลังของซูเปอร์มาร์เก็ตต้าหมี่ต่างหาก เบื้องหลังยิ่งแข็งแกร่งก็หมายความว่าเพดานความก้าวหน้ายิ่งสูงตามไปด้วย

เขาเชื่อว่าขอเพียงตนเองขยันพยายามมากพอ ก็จะสามารถค่อย ๆ ไต่เต้าขึ้นไปในซูเปอร์มาร์เก็ตต้าหมี่ได้ทีละก้าว คุณจะเรียกสิ่งนี้ว่าศักยภาพขององค์กร หรือจะเข้าใจว่าเป็นโอกาสในการเลื่อนตำแหน่งก็ได้

ส่วนอีกเหตุผลหนึ่ง ย่อมเป็นเพราะตัวของซูไป๋เอง

เหลียงเหวินเชารู้สึกได้ลึก ๆ ในใจว่า เจ้านายที่กดหมูไม่อยู่คนนั้น คงจะไม่หลอกต้มคนบ้านเดียวกันหรอก...มั้ง