ตอนที่ 89 ตรวจสอบเครื่องเคลือบไม่ต้องสวมถุงมือหรอกเหรอ

"แม้เครื่องเคลือบชิงฮวาจะปรากฏขึ้นมาตั้งแต่สมัยราชวงศ์ถังแล้ว แต่คุณภาพยังอยู่ในระดับธรรมดา

จนกระทั่งผ่านยุคห้าราชวงศ์ ซ่ง เหลียว จิน มาจนถึงราชวงศ์หยวน ราชสำนักมองโกลนิยมชมชอบสีสันโทนน้ำเงินขาว กรรมวิธีการผลิตเครื่องเคลือบชิงฮวาจึงได้พัฒนาแบบก้าวกระโดดจนพลิกโฉมไปอย่างสิ้นเชิง

ด้วยเหตุนี้ คนรุ่นหลังอย่างพวกเราจึงเรียกมันว่า 'ชิงฮวาหยวน' และแต่ละชิ้นล้วนประมูลได้ในราคาสูงลิบลิ่ว

ในเมื่อชิงฮวาหยวนล้ำค่าขนาดนี้ ทำไมของแท้ที่ได้เห็นกันจริงๆ ถึงมีแค่ไม่กี่ชิ้นล่ะ?

นั่นก็เพราะว่า ชิงฮวาหยวนไม่ได้เป็นแค่ของใช้สำหรับราชสำนักเท่านั้น แต่ยังเป็นเครื่องบรรณาการและสินค้าสำคัญในการติดต่อค้าขายกับต่างแดนด้วย

ส่งผลให้มีชิงฮวาหยวนตกค้างอยู่ในต่างประเทศไม่น้อย ในขณะที่ภายในประเทศกลับมีเหลืออยู่ไม่มาก

ตอนที่ราชวงศ์หยวนเปลี่ยนผ่านจากชนเผ่าเร่ร่อนมาเป็นจักรวรรดิ จำเป็นต้องใช้เงินทุนมหาศาล

ขณะที่แถบเปอร์เซียในยุคนั้นมีเศรษฐกิจรุ่งเรือง ทั้งยังอุดมไปด้วยทองคำ เทอร์ควอยซ์ และอัญมณีล้ำค่ามากมาย

ผู้คนที่นั่นคลั่งไคล้เครื่องเคลือบดินเผามาก และด้วยความเชื่อทางศาสนา สีน้ำเงินกับสีขาวจึงเป็นสีที่เหล่าศาสนิกชนยกย่องชื่นชอบ

ดังนั้น การนำเครื่องเคลือบไปขายให้ชาวเปอร์เซียเพื่อแลกเปลี่ยนความมั่งคั่งกลับมา ชิงฮวาหยวนจึงได้รับภารกิจอันสำคัญยิ่งนี้

ถึงขั้นที่ว่า เพื่อให้ชาวเปอร์เซียสะดุดตาต้องใจชิงฮวาหยวนตั้งแต่แรกเห็น จึงมีการพาช่างปั้นดินเผาจากดินแดนตะวันตกมาร่วมผลิตด้วย

นั่นทำให้รูปทรงโดยรวมของชิงฮวาหยวนอบอวลไปด้วยกลิ่นอายของต่างแดน

ยิ่งไปกว่านั้น แร่สีคราม 'ซูหมาหลีชิง' ที่ใช้ลงสีชิงฮวาหยวนก็ได้สาบสูญไปนานแล้ว

ในสมัยราชวงศ์หมิงและราชวงศ์ชิงไม่มีของเลียนแบบชิงฮวาหยวน การที่มีปริมาณน้อยจึงเป็นเรื่องที่เข้าใจได้

พูดอีกอย่างก็คือ ชิงฮวาหยวนที่หมุนเวียนอยู่ในท้องตลาดทุกวันนี้ ถ้าไม่ใช่ของแท้จากราชวงศ์หยวน ก็เป็นของเลียนแบบยุคปัจจุบันไปเลย

พอมองแบบนี้แล้ว การแยกแยะของจริงของปลอมก็ง่ายขึ้นเยอะ..."

ร่ายยาวมาหนึ่งชุดใหญ่ หนานเยี่ยพูดจนคอแห้งผาก แต่นี่เป็นเพียงแค่ประวัติศาสตร์ส่วนหนึ่งของชิงฮวาหยวนเท่านั้น

ที่เล่าเรื่องพวกนี้ แน่นอนว่าต้องเอาไปใช้ต่อในภายหลัง!

บรรดาผู้เชี่ยวชาญรุ่นเก๋าพยักหน้าหงึกๆ การที่หนานเยี่ยพูดได้มากขนาดนี้ แสดงว่ามีความรู้เรื่องชิงฮวาหยวนอยู่พอสมควร

หลิ่วเสฺวเฉอหัวเราะหึๆ "ผมรู้สึกเหมือนเขากำลังมาเปิดคอร์สปูพื้นฐานให้พวกเราฟังเลยแฮะ ฮ่าๆ!"

หนานเยี่ยเกาหัวแก้เก้อ เขาฟังออกอยู่แล้วว่าหลิ่วเสฺวเฉอกำลังแซว

สำหรับผู้เชี่ยวชาญรุ่นเดอะเหล่านี้ มีหรือจะไม่รู้ความรู้พื้นฐานพวกนี้

พวกเขาแค่ขัดใจที่หนานเยี่ยยังไม่ยอมเข้าเรื่องหลักเสียที

ความจริงที่หนานเยี่ยทำแบบนี้ ก็เพื่ออธิบายให้คนในห้องไลฟ์สดฟังต่างหาก

ในเมื่อเลือกที่จะก้าวออกมาโชว์เหนือแล้ว มันก็ต้องแวะเกี่ยวค่าอารมณ์ติดไม้ติดมือไปด้วยสิ

หลิ่วเสฺวเฉอกล่าวต่อ "ในเมื่อหนานเยี่ยพูดมาถึงตรงนี้แล้ว ผมขอเสริมอีกสักสองสามประโยคแล้วกัน

อันที่จริง ราชวงศ์หมิงกับชิงลอกเลียนแบบชิงฮวาหยวนไม่ได้ นอกจากเรื่องแร่ซูหมาหลีชิงแล้ว ยังมีอีกหนึ่งเหตุผลสำคัญ

นั่นคือกรรมวิธีการวาดลวดลายบนชิงฮวาหยวน ล้วนอยู่ในระดับเหนือชั้นที่คนรุ่นหลังยากจะเทียบเคียง

ทั้งสง่างาม โอ่อ่า เริงรมย์ พลิ้วไหว...

ทำไมถึงเป็นแบบนั้นน่ะเหรอ?

เพราะชิงฮวาหยวนล้วนรังสรรค์ขึ้นจากฝีมือของจิตรกรชั้นยอดในยุคราชวงศ์หยวนทั้งนั้น ไม่ว่าจะเป็นหวังยวน เคอจิ่วซือ จ้าวหยง หวังเหมิง ล่ายอัน และคนอื่นๆ

คนเหล่านี้เคยเดินทางไปยังจิ่งเต๋อเจิ้นเพื่อวาดลวดลายลงบนชิงฮวาหยวนทั้งสิ้น"

เมื่อได้ยินคำพูดของหลิ่วเสฺวเฉอ หลายคนต่างพากันตกตะลึง:

[จริงดิ หวังเหมิงหนึ่งในสี่จิตรกรเอกยุคราชวงศ์หยวนก็เคยวาดบนชิงฮวาหยวนด้วยเหรอ?]

[มีแต่จิตรกรชื่อดังเป็นคนวาด มิน่าล่ะชิงฮวาหยวนถึงได้หายากขนาดนี้]

[เท่าที่ฉันรู้ หวังเหมิงแทบจะไม่เคยวาดภาพบนเครื่องเคลือบเลย ชิงฮวาหยวนส่วนใหญ่เป็นผลงานของหวังยวนกับเคอจิ่วซือมากกว่า

ถ้าชิงฮวาหยวนชิ้นไหนยืนยันได้ว่าเป็นผลงานของหวังเหมิงล่ะก็ ราคาคงจะพุ่งทะลุเพดานไปไกลเลยล่ะ]

หลิ่วเสฺวเฉอผายมือ ส่งสัญญาณให้หนานเยี่ยดำเนินการต่อ

หนานเยี่ยก็ไม่เกรงใจ เอ่ยถามตรงๆ "ผมขอลองสัมผัสดูได้ไหมครับ"

"ได้สิ!" หลิ่วเสฺวเฉอไม่ได้ปฏิเสธ

ถ้าไม่สัมผัสจับต้องแล้วดูออกว่าจริงหรือปลอมได้ นั่นมันเทพแล้ว ไม่ใช่คน

เมื่อเห็นว่าหนานเยี่ยยื่นมือไปจับโดยไม่สวมถุงมือ ก็มีคนตั้งข้อสงสัยขึ้นมาทันที:

[ตรวจสอบโบราณวัตถุไม่ต้องสวมถุงมือเหรอ?]

ไม่นานก็มีชาวเน็ตชื่อ "นั่วหมี่ฉือ" ออกมาช่วยอธิบาย:

"ไม่สวมถุงมือนั่นแหละถูกต้องแล้ว เหงื่อบนมือมนุษย์มีแค่น้ำกับเกลือเป็นส่วนประกอบ ไม่ทำลายผิวเครื่องเคลือบหรอก

เว้นเสียแต่ว่าจะถูกของมีคมขูดขีด หรือนำไปแช่ในของเหลวที่มีฤทธิ์กัดกร่อนถึงจะเกิดความเสียหาย"

อีกด้านหนึ่ง การสวมถุงมือสีขาวจับเครื่องเคลือบผิวเรียบลื่น มีโอกาสสูงมากที่จะทำให้เครื่องเคลือบหลุดมือตกลงมาเสียหาย กลายเป็นการทำลายโบราณวัตถุไปเปล่า ๆ

คนทั่วไปชดใช้ไม่ไหวหรอกนะ!

ต่อให้จ่ายไหว แต่นั่นก็คือการทำลายโบราณวัตถุ คงโดนชาวบ้านรุมประณามจนจมน้ำลายตายแน่

อีกอย่าง ผู้เชี่ยวชาญจำเป็นต้องใช้มือสัมผัสโดยตรงเพื่อรับรู้ถึงเนื้อดินและลวดลายบนผิวเครื่องเคลือบ อาศัยสัมผัสจากปลายนิ้วถึงจะแยกแยะของจริงของปลอมได้

ดังนั้นการตรวจสอบเครื่องเคลือบ โดยทั่วไปจึงไม่สวมถุงมือขาว

พวกที่สวมถุงมือ ไม่มือสมัครเล่นก็พวกต้มตุ๋นทั้งนั้นแหละ"

[โอ้โห มีเหตุผลแบบนี้ด้วย ได้ความรู้ใหม่เลย]

[ต่อไปถ้ารายการหรือไลฟ์สดไหนสวมถุงมือตรวจเครื่องเคลือบ เลื่อนผ่านได้เลย]

[งั้นก็แปลว่า หนานเยี่ยมีความรู้เรื่องการตรวจสอบเครื่องเคลือบจริง ๆ น่ะสิ?]

[น่าจะใช่นะ ฟังดูก่อนว่าเขาจะพูดยังไงต่อ...]

หลังจากพลิกดูอยู่ครู่หนึ่ง หนานเยี่ยก็เงยหน้าขึ้นมา "การตรวจดูของจริงของปลอม อันดับแรกต้องดูที่รูปทรงของภาชนะ

ดูขอบปาก คอ ไหล่ ตัว และก้นภาชนะอย่างละเอียด เพื่อตัดสินว่ามีลักษณะรูปทรงของยุคราชวงศ์หยวนหรือไม่

ต่อยอดจากที่พูดไปก่อนหน้านี้ รูปทรงของลายครามหยวนจะเต็มไปด้วยกลิ่นอายแบบต่างแดน

ส่งผลให้รูปทรงของลายครามหยวนค่อนข้างแปลกตาเป็นพิเศษ

แต่ถึงอย่างนั้น เครื่องลายครามหยวนประเภทแจกันและโถก็ยังคงมีจุดเด่นอยู่อย่างหนึ่ง

เส้นผ่านศูนย์กลางของปากโถกับฐานวงแหวนด้านล่างจะใกล้เคียงกันมาก หรืออาจจะเท่ากันเลยด้วยซ้ำ

ในจุดนี้ โถในมือของผมถือว่าตรงตามเกณฑ์ทุกอย่าง"

ทุกคนลองสังเกตดู ก็พบว่าเป็นแบบนั้นจริง ๆ

โถใบนี้มีช่วงไหล่ค่อนข้างกว้าง ตัวโถป่องนูน แต่ปากโถกับฐานวงแหวนด้านล่างกลับมีขนาดไล่เลี่ยกันจริง ๆ

หนานเยี่ยไม่หยุด พลางเอ่ยต่อ "ปากม้วนเล็กน้อย คอสั้น ไหล่ผึ่ง ตัวป่อง โคนสอบ ฐานวงแหวนกว้างและขุดก้นตื้น รูปทรงอิ่มแน่น นี่คือแบบแผนคลาสสิกของลายครามหยวน

ฐานวงแหวนกว้างและตื้น รอยกลึงที่ก้นมีร่องรอยการกระตุกของมีดกลึง

ส่วนฐานวงแหวนของชามไม่ว่าจะสูงหรือต่ำจะบานออกด้านนอก ก้นฐานด้านในสูงด้านนอกต่ำ

ในจุดเหล่านี้ โถใบนี้ตรงตามตำราทั้งหมด"

เขาหยุดเว้นจังหวะเล็กน้อย แล้วพูดต่อว่า

"ข้อสอง ดูเนื้อดิน

ช่วงปลายราชวงศ์ซ่งถึงต้นราชวงศ์หยวน บนภูเขาหมาชางใกล้กับจิ่งเต๋อเจิ้น มีการค้นพบดินชนิดหนึ่งที่เหมาะสำหรับเผาเครื่องเคลือบ เรียกว่า 'ดินหมาชาง'

ดินหมาชางขุดจนหมดไปตั้งแต่สมัยว่านลี่ของราชวงศ์หมิง

หลังจากสมัยว่านลี่เป็นต้นมา จิ่งเต๋อเจิ้นจึงหันไปใช้ดินขาวเกาลินจากภูเขาเกาลี่ซานแทน

นี่ก็เป็นหนึ่งในสาเหตุที่ทำให้ลายครามหยวนมีจำนวนน้อยมาก

ทุกคนดูลักษณะที่ก้นโถสิ มีสีแดงดินเผา ขาวแต่ไม่เนียนละเอียด มีรูพรุนอยู่เพียบ และมีจุดตำหนิดำ

แถมเครื่องเคลือบที่เผาออกมาส่วนใหญ่ก็จะมีรอยปูดโปนเป็นจุด ๆ

ทั้งหมดนี้ล้วนเป็นปรากฏการณ์ตามธรรมชาติ เครื่องเคลือบเลียนแบบเกรดเอไม่มีทางทำออกมาได้หรอก

ดังนั้นในจุดนี้ จึงแทบจะฟันธงได้เลยว่า ลายครามหยวนชิ้นนี้เป็นของแท้!"

ทันทีที่หนานเยี่ยพูดประโยคนี้ออกมา ไม่ว่าจะเป็นคนที่อยู่ในเหตุการณ์ หรือผู้ชมในห้องไลฟ์สด ต่างก็รู้สึกว่ามันชักจะเชื่อถือไม่ได้เสียแล้ว