บทที่ 62 ยึดติดกับชามข้าวเหล็ก

เผชิญกับความกังวลเรื่อง "ต้นทุน" ของแม่ จางหมิงหย่วนก็งัดเอาคำพูดชุดหนึ่งที่เตรียมไว้ล่วงหน้าออกมาใช้ทันที

เขาสร้าง "เพื่อน" ขึ้นมาคนหนึ่ง

"แม่ครับ พ่อครับ เรื่องเงินน่ะ ไม่ต้องเป็นห่วงเลย"

เขาทำทีเป็นพูดอย่างสบายใจ "ก็เพื่อนที่ช่วยผมเล่นละครคราวก่อนนั่นแหละครับ ชื่อเฉินอวี่ สองสามปีมานี้เขาไปทำงานหาเงินข้างนอกมาได้ก้อนนึง พอมีเงินเก็บอยู่บ้าง เลยอยากหาธุรกิจลงทุน"

"ผมก็เลยลองเสนอไอเดียเปิดร้านอินเทอร์เน็ตกับเปิดซูเปอร์มาร์เก็ตให้เขาฟัง พอเขาฟังจบก็เห็นว่ามันเข้าท่ามาก ก็เลยอยากร่วมลงทุนกับผม"

"เขาออกเงิน ส่วนผมออกไอเดีย ออกวิธีบริหารจัดการ พอได้กำไรมา เราค่อยแบ่งกัน"

"ดังนั้น บ้านเราไม่ต้องออกเงินสักแดงเดียวเลยครับ"

ไม่ต้องออกเงิน?

มีเรื่องดีขนาดนี้ในโลกด้วยเหรอ?

ติงซูหลานกับจางเจี้ยนหัวมองหน้ากัน แทนที่จะสบายใจ กลับยิ่งกังวลหนักกว่าเดิม

"ลูกเอ๊ย อย่ามาคิดเพ้อเจ้อหน่อยเลย!" จางเจี้ยนหัวขมวดคิ้ว เริ่มเทศนาทันที "ทำธุรกิจที่ไหนเขาไม่ต้องใช้เงินลงทุนเองบ้าง? แบบนี้มันจับเสือมือเปล่าชัดๆ! ถ้าคนอื่นรู้เข้า มีหวังโดนชี้หน้าด่าตาย!"

"ใช่แล้ว หมิงหย่วน" ติงซูหลานก็ช่วยพูดเกลี้ยกล่อม "บ้านเราถึงจะไม่รวย แต่ก็ไม่ควรไปเอาเปรียบเพื่อนฝูงเขาแบบนั้น ลูกทำแบบนี้ แม่ไม่สบายใจหรอกนะ"

มองดูความซื่อตรงอันเรียบง่ายและไม่ยอมประนีประนอมบนใบหน้าของพ่อแม่แล้ว

ในใจของจางหมิงหย่วนก็ทั้งอบอุ่นและรู้สึกจนใจในเวลาเดียวกัน

เขารู้ดีว่า ถ้าไม่ปัดเป่าความกังวลของพวกท่านให้หมดสิ้น เรื่องนี้ก็คงคุยต่อไม่ได้

"พ่อครับ แม่ครับ คิดไปถึงไหนกันเนี่ย" เขาทำได้เพียง "แต่งเรื่อง" ต่อไป "ผมไม่ได้จะเอาเงินเขามาใช้ฟรีๆ ซะหน่อย เงินทุนในส่วนของเรา ผมตกลงกับเขาไว้แล้วว่า... ผมขอยืมเขาก่อน รอให้ธุรกิจมีกำไรเมื่อไหร่ ผมจะคืนให้เขาทั้งต้นทั้งดอกเลย"

พอได้ยินแบบนี้ สีหน้าของพ่อแม่ก็ค่อยๆ อ่อนลง

จางเจี้ยนหัวมองลูกชาย เงียบไปพักใหญ่

เขาลุกขึ้นยืน เดินกลับเข้าไปในห้องนอนของตัวเองโดยไม่พูดอะไรสักคำ

ไม่กี่นาทีต่อมา เขาก็เดินออกมาพร้อมกับกระเป๋าผ้าใบที่ใส่เงินห้าหมื่นหยวนไว้

เขาวางกระเป๋าที่หนักอึ้งนั่นลงบนโต๊ะ แล้วถอนหายใจยาว

"...ตอนแรกกะว่าจะเก็บไว้ให้แกแต่งเมีย ซื้อบ้านนั่นแหละ"

เขามองจางหมิงหย่วน ในแววตาคือความรักอันลึกซึ้งและเงอะงะในแบบฉบับของพ่อชาวจีน

"แต่ว่า... ที่พ่อกับแม่เหนื่อยยากหาเงินมาทั้งหมด สุดท้ายก็เพื่อให้แกมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นไม่ใช่หรือไง?"

"ในเมื่อแกอยากจะสร้างเนื้อสร้างตัวด้วยตัวเอง"

"เงินก้อนนี้ แกก็เอาไปใช้เถอะ"

เขาตบกระเป๋าผ้าใบใบนั้นอย่างแรง

"มีข้อแม้อย่างเดียว! ห้ามไปเอาเปรียบเพื่อนฝูงเขาเด็ดขาด! เข้าใจไหม!"

เมื่อมองดู "ทุนตั้งต้น" ที่แบกรับเงินเก็บครึ่งชีวิตของพ่อแม่และความรักอันเปี่ยมล้นอยู่บนโต๊ะ

ขอบตาของจางหมิงหย่วนก็ชื้นรื้นขึ้นมาในพริบตา

เขาพยักหน้า เก็บกระเป๋าใบนั้นมาอย่างเงียบๆ แล้วค่อยคิดหาวิธีจัดการใหม่ทีหลัง

เขารู้ดี

ว่า "เงินก้อนโต" สองแสนกว่าหยวนในตัวเขามันมีที่มาที่น่าตกใจเกินไป

ตอนนี้ยังห่างไกลจากเวลาที่จะบอกความจริงกับพ่อแม่ได้

ปัญหาเรื่องเงินทุน "แก้" ได้ชั่วคราวแล้ว

จางหมิงหย่วนตีเหล็กตอนร้อน เริ่มวาดภาพรูปแบบที่ชัดเจนยิ่งขึ้นของ "ซูเปอร์มาร์เก็ต" ให้พ่อแม่ฟัง

"...ถึงตอนนั้น ในร้านของเราจะต้องติด 'เครื่องคิดเงิน' แบบที่มีสายพานเลื่อน ลูกค้าเอาของวางลงไป เราแค่สแกนบาร์โค้ด ราคาก็จะขึ้นมาเลย ทั้งเร็วทั้งแม่นยำ"

"แล้วก็ สินค้าทุกชิ้นต้องติด 'ป้ายราคา' ไว้ด้านล่างให้ชัดเจน ราคายุติธรรม ไม่หลอกลวงใคร ลูกค้าจะได้ไม่ต้องมาคอยถามราคาทีละชิ้น เราก็สบายใจด้วย"

เรื่องพวกนี้ที่คนในยุคหลังมองว่าเป็นเรื่องธรรมดาสามัญ

แต่สำหรับจางเจี้ยนหัวและติงซูหลาน มันกลับฟังดูราวกับนิทานอาหรับราตรี

ในความเข้าใจของพวกท่าน สิ่งที่เรียกว่า "ซูเปอร์มาร์เก็ต" อย่างมากก็คงเป็นแค่ร้านขายของชำที่ใหญ่กว่าและมีของขายเยอะกว่าร้านโชห่วยปากซอยเท่านั้นเอง

จางหมิงหย่วนรู้ถึงขีดจำกัดความเข้าใจของพวกท่านดี

ตามความทรงจำของเขา อำเภอชิงสุ่ยในชาติก่อน กว่าจะเริ่มปรับปรุงร้านสหกรณ์เก่าๆ ให้ทันสมัย ก็ต้องรอจนถึงปลายปี 2003 นู่น

และกว่าซูเปอร์มาร์เก็ตขนาดใหญ่ครบวงจรแห่งแรกจะเกิดขึ้นอย่างแท้จริง ก็ปาเข้าไปช่วงฤดูร้อนปี 2004

สิ่งที่เขาต้องทำตอนนี้ คือการแย่งชิงจังหวะเวลาก่อนหน้านั้น คว้าเอารูปแบบธุรกิจที่สามารถ "โจมตีแบบข้ามมิติ" นี้มาไว้ในกำมือให้จงได้!

สุดท้าย เขามองพ่อแม่ แล้วบอกการจัดการขั้นสุดท้ายของเขา

"พ่อครับ แม่ครับ ช่วงนี้ผมคงต้องทุ่มเทให้กับการสอบข้าราชการเป็นหลัก ดังนั้น ธุรกิจซูเปอร์มาร์เก็ตนี้ ผมอยากจะมอบหมายให้พ่อกับแม่เป็นคนดูแล"

"พวกเราเนี่ยนะ?"

ติงซูหลานและจางเจี้ยนหัวมองหน้ากันอีกครั้ง ในแววตาเต็มไปด้วยความหวาดหวั่นและไม่มั่นใจ

"ไม่ได้ๆ!" ติงซูหลานรีบโบกมือปฏิเสธ "เราสองคนเคยทำเรื่องพวกนี้ซะที่ไหนล่ะ! ไม่รู้เรื่องอะไรเลย! นี่... ถ้าเกิดทำขาดทุนขึ้นมา จะทำยังไงล่ะ?"

"แม่ไม่ต้องห่วงครับ" จางหมิงหย่วนยิ้ม ให้ความมั่นใจกับพวกท่าน "ทุกขั้นตอน ทุกเทคนิค ผมจะคอยดูให้เอง ตั้งแต่วิธีการสั่งของ การจัดของ ไปจนถึงการจัดการเรื่องเงิน ผมจะค่อยๆ สอนพ่อกับแม่แบบจับมือทำเลย"

"รับรองว่า ไม่พลาดแน่นอน!"

เขามองแม่ น้ำเสียงเด็ดขาดขึ้น

"เพราะฉะนั้น แม่ครับ ตั้งแต่พรุ่งนี้เป็นต้นไป เราจะเริ่มเตรียมการธุรกิจนี้กันอย่างเป็นทางการเลย"

"ร้านไหมพรมไม่ต้องไปแล้วนะครับ ปัดฝุ่นวิชาบัญชีเก่าๆ ของแม่ขึ้นมาใหม่! เตรียมตัวเข้าทำงานได้เลย!"

เขาหันไปมองพ่อ

"ส่วนพ่อก็เหมือนกัน งานช่างไฟมันทั้งเหนื่อยทั้งอันตราย รอให้ซูเปอร์มาร์เก็ตเข้าที่เข้าทาง พ่อก็เลิกทำซะเถอะ แล้วมาช่วยแม่ดูแลร้าน ดูแลลูกน้องที่นี่ดีกว่า"

เมื่อฟัง "แผนการอันยิ่งใหญ่" ของลูกชายจบ

ติงซูหลานยังคงลังเล แต่จางเจี้ยนหัวกลับส่ายหน้าปฏิเสธทันทีโดยไม่ต้องคิด ท่าทีเด็ดเดี่ยวมาก

"ไม่ได้"

เขามองจางหมิงหย่วน น้ำเสียงไร้การต่อรอง "เรื่องสอบข้าราชการของแก ตอนนี้ยังเอาแน่เอานอนไม่ได้เลย ส่วนเรื่องทำธุรกิจยิ่งแล้วใหญ่ วันนี้กำไร พรุ่งนี้อาจจะขาดทุนก็ได้"

"คนทั้งบ้านเรายังต้องกินต้องใช้นะ จะไม่มีรายได้ประจำเข้าบ้านเลยได้ยังไง?"

เขาวางแก้วเหล้าในมือลงอย่างแรง

"งานของพ่อ ถึงจะเงินเดือนไม่เยอะ แต่ก็ยังได้เงินเดือนประจำทุกเดือน มันคือฟางเส้นสุดท้ายของบ้านเรา ห้ามทิ้งเด็ดขาด!"

เขาหยุดไปครู่หนึ่ง บนใบหน้าปรากฏความภาคภูมิใจในตำแหน่งใหม่ของตัวเองขึ้นมาบ้าง

"ยิ่งไปกว่านั้น พ่อเพิ่งจะได้เป็นหัวหน้ากะ หัวหน้ากำลังไว้ใจ แถมยังมีลูกน้องตั้งหลายคน ขืนมาลาออกเอาป่านนี้ มันจะดูเป็นยังไง? ไม่เหมาะหรอก"

เขามองจางหมิงหย่วน แล้วตัดสินใจขั้นเด็ดขาด

"เรื่องนี้ เอาไว้ทีหลังเถอะ รอให้ซูเปอร์มาร์เก็ตของแกเปิดได้จริงๆ และทำกำไรได้นิ่งๆ แล้ว พ่อค่อยมาคิดดูก็ยังไม่สาย"

จางหมิงหย่วนยิ้มอย่างจนใจ

เขารู้ดีว่า พ่อของเขาเป็นคนแบบนี้แหละ

ติดดิน ขยันขันแข็ง และซื่อสัตย์ ชินกับการใช้บ่าที่ไม่กว้างนักของตัวเอง เป็นร่มโพธิ์ร่มไทรบังแดดบังฝนให้กับครอบครัวเสมอมา

การจะให้ท่านยอมทิ้งความ "มั่นคง" ที่จับต้องได้ เพื่อไปเสี่ยงกับ "อนาคต" ที่เลื่อนลอย มันเป็นเรื่องที่ยากเกินไปจริงๆ

ตัวเองก็คงเกลี้ยกล่อมท่านไม่สำเร็จหรอก

ดูท่าคงต้องรอโอกาสที่เหมาะสมกว่านี้ค่อยว่ากันใหม่

เรื่องนี้จะโทษพ่อก็ไม่ได้

ถึงแม้จะเข้าสู่ปี 2003 แล้ว คนหันมาทำธุรกิจส่วนตัวก็เริ่มมีเยอะขึ้น

แต่ในสายตาของชาวบ้านทั่วไปส่วนใหญ่ "การทำธุรกิจ" ก็ยังคงผูกติดอยู่กับคำว่า "ไม่มั่นคง" "เสี่ยงสูง" และ "ไม่มียศมีอย่าง" อย่างแยกไม่ออก

น้ำหนักของมัน เทียบไม่ได้เลยกับสิ่งที่แม้จะเงินเดือนน้อย แต่ก็ทำให้คนเรามั่นคงไปตลอดชีวิตอย่าง...

"ชามข้าวเหล็ก" (งานราชการ)