บทที่ 13 หมู่บ้านค่ายทหาร

ติงจิ่วได้ยินคำพูดของหวังหยาง ประกอบกับได้เห็นท่าทีของนายกองเซวียและอาลักษณ์หวัง ในใจก็เข้าใจไปเจ็ดแปดส่วนแล้ว แต่สองวันที่ผ่านมาเขาก็ปรนนิบัติรับใช้อย่างแข็งขัน ไม่ได้ออกแรงไปน้อยเลย จะให้เหนื่อยเปล่าไปเฉยๆ ก็คงไม่ยอม อีกอย่างเผื่อว่าคุณชายน้อยคนนี้ยังมีไพ่ตายอะไรซ่อนอยู่อีกล่ะ? เขาจึงลองถามดูว่า: “คุณชายหวัง ต่อไปพวกเราจะไปที่ไหนกันขอรับ?”

หวังหยางเห็นว่าในที่สุดก็สลัดนายกองเซวียกับอาลักษณ์หวังหลุดไปได้ ในใจก็ดีใจอย่างยิ่ง จึงเตรียมที่จะรุกคืบในคราวเดียว สลัดทหารอีกสองคนที่เหลือนี้ทิ้งไปให้ได้ แล้วเขาก็จะได้อิสรภาพอย่างสมบูรณ์!

จะสลัดคนทิ้งต้องทำอย่างไร? ยืมเงินสิ!

เขาแสร้งทำเป็นถอนหายใจ: “ข้าชั่วคราวไม่มีที่ไป เอาอย่างนี้แล้วกัน เจ้าให้ข้ายืมเงินก่อนสักหน่อย รอให้คนที่อาสองของข้ามารับถึงแล้ว จะไม่ลืมบุญคุณของเจ้าแน่นอน”

ติงจิ่วพอได้ยินคำว่ายืมเงิน ก็อยากจะร้องไห้แต่ไม่มีน้ำตา! ในที่สุดเขาก็เข้าใจแล้วว่าทำไมนายกองเซวียกับอาลักษณ์หวังถึงได้วิ่งหนีเร็วกว่ากระต่ายเสียอีก ที่แท้คุณชายท่านนี้ก็เป็นแค่คนขี้โม้! คนสกุลหวังแห่งหลางหยาผู้สูงส่ง เข้ามาในเมืองจิงโจวแล้วยังต้องมายืมเงินจากตนเองอีก จะเห็นได้ว่าตกอับถึงขนาดไหนแล้ว!

เขาทำหน้าเศร้าพลางยิ้มแหยๆ: “คุณชายล้อเล่นแล้ว ข้าน้อยจะมีเงินได้อย่างไรขอรับ!”

หวังหยางยังคงใช้สุดยอดวิชาหน้าด้านต่อไป: “ไม่มีเงิน ก็หาที่พักให้ข้าสักแห่งก็ได้! พอดีข้าหิวแล้ว ไปๆๆ พาคุณชายผู้นี้ไปกินข้าวสักมื้อก่อน!”

ติงจิ่วตกใจจนตัวสั่น รีบพูดอย่างรวดเร็ว: “คุณชายหวัง ที่บ้านข้าน้อยยังมีธุระ ขอตัวกลับไปก่อนสักครู่ แล้ววันหลังจะมาปรนนิบัติคุณชายใหม่ขอรับ!” พูดจบก็วิ่งหายไปอย่างไร้ร่องรอย

หวังหยางแอบหัวเราะในใจ หันไปหาเฮยฮั่น ยิ้มอย่างสดใส: “หรือว่าเจ้าจะให้ข้ายืมเงินใช้สักหน่อย?”

เฮยฮั่นไม่ลังเลเลยแม้แต่น้อย หยิบถุงผ้าเล็กๆ ใบหนึ่งออกมาจากอกเสื้อ สองมือยื่นให้: “คุณชาย พวกเราครัวเรือนทหารไม่ค่อยได้รับเงินเดือน ข้าน้อยมีเงินไม่มาก มีเก็บอยู่แค่สามสิบสามเหรียญ เป็นสมบัติทั้งหมดแล้ว เชิญคุณชายนำไปใช้ได้เลยขอรับ” ท่าทีนอบน้อมอย่างที่สุด

หวังหยางตะลึงไป กระพริบตา ในใจคิดว่า: นี่มันลูกไม้อะไรกัน? ภาพลักษณ์คนตกอับของตนเองชัดเจนขนาดนี้ หรือว่าเขาดูไม่ออก? หรือว่าเป็นการจัดฉากของนายกองเซวียกับอาลักษณ์หวัง? ก่อนที่จะตรวจสอบสถานะที่แท้จริงของตนเองได้ ห้ามหลุดออกจากการสอดส่องดูแล?

เมื่อคิดถึงความเป็นไปได้ข้อหลัง หวังหยางก็ทำใจแข็ง รับถุงผ้าเล็กๆ มาแล้วกล่าวว่า: “ไป พวกเราไปกินข้าวก่อน”

เฮยฮั่นกล่าวอย่างลำบากใจ: “คุณชาย เงินจำนวนนี้มันน้อยเกินไปจริงๆ แม้แต่อาหารดีๆ สักมื้อก็ยังกินไม่ได้ อีกอย่างกินแล้วยังต้องหาที่พักอีก ก็ยิ่งไม่พอเข้าไปใหญ่”

หวังหยางตั้งใจจะขู่ให้เฮยฮั่นหนีไป ทำท่าทางเหมือนจะเกาะเขากิน: “ตอนนี้ข้าทั้งหิวทั้งเหนื่อย เรื่องที่พักกับอาหารก็ให้เจ้าจัดการแล้วกัน”

เฮยฮั่นคิดอยู่ครู่หนึ่ง: “ถ้าคุณชายไม่รังเกียจ ไปพักที่บ้านข้าน้อยก็ได้ขอรับ”

“ไป...ไปบ้านเจ้ารึ?”

“ขอรับ บ้านข้าน้อยอยู่ไม่ไกลจากเมืองจิงโจว คุณชายสามารถไปกินข้าวพักผ่อนที่บ้านข้าน้อยได้”

หวังหยางแสร้งทำเป็นดีใจ: “พอดีเลย ข้าไม่มีที่พัก แถมยังไม่มีเงินติดตัว งั้นข้าจะไปพักที่บ้านเจ้าชั่วคราวแล้วกัน!”

เฮยฮั่นไม่ได้ถูกขู่จนหนีไปอย่างที่หวังหยางคิด กลับประสานหมัด กล่าวอย่างจริงจังว่า: “ข้าน้อยจะพยายามอย่างสุดความสามารถ ดูแลคุณชายให้ดีที่สุดขอรับ!”

หวังหยาง: ??? สถานการณ์อะไรกัน?! ขู่ขนาดนี้ยังไม่ไปอีก?! คนผู้นี้ซื่อเกินไป หรือว่าได้รับคำสั่งตายอะไรมา? ตกลงว่าใครเกาะใครกินกันแน่?

...

หวังหยางตามเฮยฮั่นออกจากเมืองไปพร้อมกับความสงสัยเต็มท้อง ยิ่งเดินคนก็ยิ่งน้อยลง ยิ่งเดินก็ยิ่งเปลี่ยว หวังหยางในใจเกิดความระแวงขึ้นมาอย่างมาก! คนผู้นี้คงจะไม่ได้แอบทำธุรกิจค้ามนุษย์หรือลักพาตัวอยู่หรอกนะ ถึงแม้ว่าในสมัยโบราณจะไม่มีเรื่อง “ผ่าตัดอวัยวะ” แต่การลักพาตัวและล่อลวงนั้นมีไม่น้อยเลย ใน “ฮั่นเย่ว์ฝู่” มีบทกวีบทหนึ่งชื่อ “ผิงหลิงตง”: “ผิงหลิงตง ต้นสนต้นไซเปรสต้นถง ไม่รู้ว่าใครลักพาตัวอี้กง ลักพาตัวอี้กง อยู่ใต้โถงสูง จ่ายเงินล้านสอง ส่งม้าเร็ว...” เขียนถึงเรื่องการลักพาตัวเรียกค่าไถ่เลยนะ! หรือว่าเขาเห็นค่าในสถานะสกุลหวังแห่งหลางหยาของตนเอง คิดจะลักพาตัวแล้วไปเรียกค่าไถ่จากสกุลหวัง?! หวังหยางฉวยโอกาสที่เฮยฮั่นไม่ทันสังเกต หยิบก้อนหินก้อนหนึ่งจากพื้น ซ่อนไว้ในแขนเสื้อ

“คุณชาย ข้างหน้าก็คือค่ายแปดของพวกเราแล้ว!” เฮยฮั่นหยุดฝีเท้า ชี้ไปข้างหน้า

“ค่ายแปด?” หวังหยางในใจตกใจ หรือว่าหลอกข้ามาที่ค่ายทหารอีกแห่ง?

เฮยฮั่นกล่าวอย่างค่อนข้างเขินอาย: “เพราะว่าพวกเราเป็นครัวเรือนทหารน่ะขอรับ ครอบครัวทุกคนจะต้องขึ้นทะเบียนกับค่าย ถูกควบคุมให้อาศัยอยู่รวมกัน ดังนั้นที่ที่พวกเราอยู่จึงถูกเรียกว่าหมู่บ้านค่ายทหาร พวกเราอยู่ค่ายที่แปด ก็คือหมู่บ้านค่ายแปด”

หวังหยางนึกขึ้นได้ว่า ในสมัยหกราชวงศ์ “ครัวเรือนทหาร” ยังมีอีกชื่อหนึ่งเรียกว่า “ครัวเรือนค่าย” บางทีอาจจะเกี่ยวข้องกับรูปแบบการอยู่อาศัยแบบนี้

หมู่บ้านค่ายแปดถึงแม้จะมีคำว่าค่ายอยู่ แต่กลับไม่เห็นสภาพของค่ายทหารเลยแม้แต่น้อย มองไปไกลๆ ก็เห็นเพียงกระท่อมมุงจากเก่าๆ กลุ่มหนึ่ง ระหว่างบ้านกับบ้านยังมีการสร้างโครงไม้และผ้าใบต่างๆ นานา ตากเสื้อผ้าและผ้าห่มไว้ พื้นดินเปียกแฉะดำเหมือนโคลน ดูสกปรกและรกมาก

บ้านของเฮยฮั่นอยู่ชายขอบของหมู่บ้าน รอบๆ ไม่มีการก่อสร้างอะไร ดูเหมือนจะไม่เข้ากับหมู่บ้านค่ายแปดทั้งหมด ที่แปลกกว่านั้นคือ ตอนนี้ฟ้ามืดแล้ว ในหมู่บ้านเริ่มมีแสงไฟจากตะเกียงจุดขึ้นมาเป็นจุดๆ มีเพียงบ้านของเฮยฮั่นที่มืดสนิท

เฮยฮั่นอยู่ห่างจากบ้านอีกหกเจ็ดก้าว ก็ตะโกนเสียงดัง: “อาอู่! อาอู่ตัวน้อยของข้า!” หวังหยางไม่รู้ว่านี่เป็นสัญญาณอะไรที่ส่งให้พรรคพวกหรือไม่ กำก้อนหินในแขนเสื้อแน่น แอบระวังตัว

ได้ยินเสียงวิ่งตึกๆๆๆ แล้วก็ แปะ ประตูฟืนเปิดออก! ร่างเล็กๆ ร่างหนึ่งพุ่งออกมา กระโจนเข้าสู่อ้อมกอดของเฮยฮั่น: “พ่อ! ข้านึกว่าจะต้องรออีกเดือนถึงจะได้เจอท่านเสียอีก!”

หวังหยางตะลึง: กลับบ้านจริงๆ ด้วย! เฮยฮั่นใบหน้าเปี่ยมสุข อุ้มลูกสาวขึ้นมาหมุนกลางอากาศหนึ่งรอบ ทำให้เด็กหญิงหัวเราะคิกคัก ผมยาวสลวยปลิวไสวในอากาศ

เฮยฮั่นดึงลูกสาวมา: “อาอู่! บ้านเรามีแขกผู้มีเกียรติมา! เร็ว! เร็วเข้า ทำความเคารพ! เรียกคุณชายหวัง!” นี่คือเด็กหญิงตัวเล็กๆ ผอมๆ ดำๆ คนหนึ่ง ผมดำถึงแม้จะยาวแต่ก็ค่อนข้างแห้งเหลือง ดูแล้วอายุเพียงห้าหกขวบ บางทีอาจจะเป็นเพราะผอมเกินไป ทำให้ดูเหมือนตาโตเป็นพิเศษ หรืออาจจะเป็นเพราะเสื้อผ้ากว้างเกินไป เสื้อคลุมสีเทาเก่าๆ ตัวนั้นสวมอยู่บนตัวเธอเหมือนกับสวมกระสอบใบใหญ่ ลากยาวจนถึงข้อเท้า

“คารวะคุณชายหวัง!” เด็กหญิงโค้งคำนับอย่างสง่างาม ไม่มีความรู้สึกขลาดกลัวคนแปลกหน้าเหมือนเด็กทั่วไป

หวังหยางก้มตัวลง: “เจ้าชื่ออาอู่ใช่หรือไม่ คำว่าอู่ตัวไหน?”

สีหน้าของเด็กหญิงเปลี่ยนไป มองไปที่บิดาของเธอ เฮยฮั่นตบไหล่ลูกสาว: “เจ้าไปเตรียมอาหารต้อนรับคุณชายหวังก่อน เดี๋ยวพ่อจะไปช่วย”

เด็กหญิงมองหวังหยางแวบหนึ่ง เข้าไปใกล้บิดา กระซิบว่า: “ต้องเตรียมอาหารที่ดีมากๆ เลยรึ?”

เฮยฮั่นพยักหน้าอย่างเขินอาย: “แน่นอน คุณชายหวังเป็นแขกผู้มีเกียรติ เจ้าไปเตรียมชามกับตะเกียบก่อน เดี๋ยวพ่อจะตามไปทันที” เด็กหญิงรับคำแล้วก็วิ่งเข้าไปในบ้าน

เฮยฮั่นมีสีหน้าลำบากใจ อ้ำๆ อึ้งๆ พูดว่า: “มีเรื่องหนึ่งข้าน้อยลืมบอกคุณชายล่วงหน้า แต่ในเมื่อคุณชายมาถึงแล้ว ข้าน้อยก็ไม่อาจปิดบังได้ ลูกสาวของข้า ลูกสาวของข้าเธอ...”

หวังหยางถามอย่างสงสัย: “ลูกสาวของเจ้าเป็นอะไร?”

“เธอ...เธอคือซวงอู่เอ๋อร์”

“อะไรนะ?” หวังหยางฟังไม่เข้าใจ คำถามนี้ในหูของเฮยฮั่นฟังเหมือนเป็นความไม่พอใจ รีบประสานหมัดขอขมา: “ขอคุณชายโปรดอย่าโกรธ! ถ้าหากคุณชายถือสา พวกเราก็ไปหาที่พักอื่น!”

“ถือสา? ถือสาอะไร? เมื่อครู่เจ้าพูดว่าซวงอู่เอ๋อร์คืออะไร?” หวังหยางรู้สึกว่ามันแปลกๆ

“คุณชายไม่เคยได้ยินเรื่องซวงอู่เอ๋อร์รึ? อาอู่...อาอู่เกิด...เกิดวันที่ห้าเดือนห้า” หวังหยางนึกถึงประเพณีโบราณอย่างหนึ่ง: ห้าเดือนห้า ไม่เลี้ยงดูบุตร คำว่าเลี้ยงดูก็คือความหมายของการเลี้ยงดู ความเชื่องมงายในหมู่ชาวบ้าน ถือว่าวันที่ห้าเดือนห้า (คือเทศกาลไหว้บ๊ะจ่าง) เป็น “วันอัปมงคล” ดังนั้นจึงได้พัฒนากิจกรรมต่างๆ นานาเพื่อขับไล่สิ่งชั่วร้ายและปัดเป่าสิ่งอัปมงคลออกไป ในสังคมสมัยใหม่ถ้าหากคลอดลูกในวันเทศกาลไหว้บ๊ะจ่าง ก็จะเป็นเด็กน้อยเทศกาลไหว้บ๊ะจ่าง แต่ในยุคนั้นกลับถือว่าเป็นลางร้าย เชื่อว่าเด็กที่เกิดในวันซวงอู่จะทำร้ายบิดามารดาหรือแม้กระทั่งผู้อื่น ดังนั้นผู้คนจึงพยายามหลีกเลี่ยงการคลอดลูกในวันที่ห้าเดือนห้า หากหลีกเลี่ยงไม่ได้แล้วคลอดออกมา ก็มักจะมีการทอดทิ้งไม่เลี้ยงดู

แน่นอนว่าหวังหยางไม่เชื่อเรื่องพวกนี้ กล่าวว่า: “ข้อห้ามเรื่องซวงอู่นั้น เป็นเรื่องไร้สาระโดยสิ้นเชิง เมิ่งฉางจวินก็เกิดวันที่ห้าเดือนห้า ไม่ใช่ว่าก็ยังคงมีชื่อเสียงจารึกไว้ในประวัติศาสตร์รึ!”

เฮยฮั่นดีใจ: “ข้ารู้อยู่แล้วว่าคุณชายมีความรู้กว้างขวาง! จะไม่ใส่ใจเรื่องพวกนี้!”

หวังหยางหัวเราะ: “นี่มันเกี่ยวอะไรกับความรู้กว้างขวางด้วย?”

“ยิ่งรู้มาก คนเราก็ยิ่งใจกว้างขึ้นสิขอรับ! ไม่เหมือนพวก...ในหมู่บ้านของเรา” มุมปากของเฮยฮั่นปรากฏความขมขื่นเล็กน้อย แล้วก็หัวเราะ: “เฮ้อ ไม่พูดแล้ว! คุณชายพอจะเล่าเรื่องผู้ยิ่งใหญ่แซ่เมิ่งคนนั้นให้ข้าฟังได้หรือไม่ ข้าจะได้ไปเล่าให้คนอื่นฟังต่อได้”

————————————

หมายเหตุ:

1. ชื่อ “ครัวเรือนค่าย” เกี่ยวข้องกับการที่ภรรยาและครอบครัวต้องอาศัยอยู่ในค่าย และยังเกี่ยวข้องกับการที่ทะเบียนบ้านของพวกเขาขึ้นอยู่กับหน่วยงานในค่ายด้วย สำหรับผู้ที่สนใจในปัญหานี้ สามารถอ้างอิงได้จาก “ระบบทหารในสมัยเว่ย จิ้น และราชวงศ์ใต้” ของเหอจือฉวน และ “การศึกษาระบบครัวเรือนทหารในสมัยเว่ย จิ้น และราชวงศ์เหนือใต้” ของเฉินอวี้ผิง

2. เอกสารที่หลงเหลือมาจากราชวงศ์ฉีใต้นั้นน้อยเกินไป การที่จะฟื้นฟูราคาของในยุคนั้นอย่างละเอียดโดยอาศัยหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่มีอยู่เป็นไปไม่ได้ แต่ถ้าหากมองว่าราชวงศ์เหนือใต้เป็นภาพรวมเพื่อสร้างระบบราคาของ ก็พอจะมีพื้นฐานอยู่บ้าง ข้อเสียคือต้องเสียสละความผันผวนและความแตกต่างของราคาของระหว่างแต่ละราชวงศ์ไป ซึ่งก็เป็นเรื่องที่ช่วยไม่ได้ ระบบราคาของที่นำเสนอในหนังสือเล่มนี้ก็ใช้ช่วงเวลากว้างๆ ของราชวงศ์จิ้นตะวันออกและราชวงศ์เหนือใต้เป็นเกณฑ์ ใน “เยียนซื่อเจียซวิ่น” กล่าวไว้ว่าที่เมืองเย่มีนายทหารคนหนึ่งทุจริตมากแต่ก็ขี้เหนียว อาหารเช้าเย็นของบ่าวไพร่ในบ้านเขา “ใช้เงินสิบห้าเหรียญเป็นเกณฑ์” จะเห็นได้ว่าสิบห้าเหรียญนั้นต่ำกว่ามาตรฐานค่าอาหารของบ่าวไพร่ทั่วไป เฮยฮั่นนำเงินออกมาสามสิบสามเหรียญ ถ้าหากอยากจะกินจริงๆ ก็พอจะกินกับตัวเอกได้หนึ่งมื้อ แต่เฮยฮั่นเน้นย้ำว่า “กินของดีๆ ไม่ได้” ก็เป็นความจริง

3. คนในสมัยราชวงศ์เหนือใต้นิยมเติมคำว่า “อา” ไว้หน้าชื่อเล่น ภาษาอู๋เรียกตัวเองว่า “อาหนง” เรียกผู้น้อยว่า “อานู๋” เรียกลูกว่า “อาเอ๋อร์” เรียกพ่อว่า “อาเหยีย” และมักจะมีกรณีที่เติมคำว่าอาไว้หน้าชื่อและชื่อรองด้วย ดังนั้นชื่ออาอู่นี้จริงๆ แล้วตั้งได้ “มีกลิ่นอายโบราณมาก” 5555

4. อย่าไปฟังเฮยฮั่นพูดมั่วๆ เมิ่งฉางจวินไม่ได้แซ่เมิ่ง...