บทที่ 24 สามพธูแห่งนครหลวง

อะไรที่ไม่คุ้มกันล่ะ?

หวังหยางรู้สึกงุนงงไปหมด ไม่ได้ผลีผลามเข้าไปนั่ง เด็กหนุ่มอ้วนคิดว่าหวังหยางไม่ฟังคำเตือน จึงพยายามเกลี้ยกล่อมอย่างใจเย็น: “ข้าจะบอกให้นะ วิธีนี้ของเจ้ามีคนเคยใช้มาแล้ว อินเสี่ยวอู่แห่งสกุลอินเฉินจวิ้น ก็เหมือนกับเจ้า เปลี่ยนเสื้อผ้าไปรอชนรถม้า ผลเป็นอย่างไรล่ะ? ขาถูกตีจนหัก! แถมยังต้องขึ้นโรงขึ้นศาล! ไม่ต้องพูดถึงว่าพ่อของเขาเป็นผู้ช่วยผู้ว่าการมณฑล แค่พูดว่าเขาเป็นคนสกุลอิน ก็ไม่มีเหตุผลที่จะต้องถูกตีฟรีๆ! แต่ผลล่ะ ไม่เพียงแต่จะถูกตีฟรี ยังถูกจับเข้าคุก ขังอยู่หกเจ็ดวัน!”

หวังหยางพอได้ยินก็รู้ว่ามีความเข้าใจผิดเกิดขึ้น เด็กอ้วนคนนี้น่าจะเห็นว่าเขาแต่งตัวธรรมดา และได้ยินเฮยฮั่นเรียก “คุณชาย” จึงคิดว่าเขาจงใจเปลี่ยนเสื้อผ้ามา เพียงแต่ไม่รู้ว่าที่เขาพูดว่าชนรถม้านั้นหมายความว่าอย่างไร เขากำลังต้องการจะสอบถามข้อมูลเกี่ยวกับตระกูลขุนนางในจิงโจวอยู่พอดี ก็ไม่ได้อธิบายอะไร จึงถือโอกาสนั่งลง ทำท่าทางตกตะลึง: “ผู้ช่วยผู้ว่าการมณฑลเป็นถึงขุนนางชั้นสูงนะ!”

ขุนนางในจวนผู้ว่าการมณฑลสมัยหกราชวงศ์มีการแบ่งแยกระหว่างขุนนางชั้นสูงและชั้นผู้น้อย เช่น ฉางสื่อ, ซือหม่า, เปี๋ยเจี้ย, และจื้อจงฉงซื่อ ล้วนเป็นขุนนางระดับสูงที่รองลงมาจากผู้ว่าการมณฑล หรือที่เรียกว่า “ซ่างกัง” หรือ “ซ่างจั่ว” มีสถานะสูงส่ง หลู่ซู่เคยประเมินผังถ่งไว้ว่า: “ผังซื่อหยวนไม่ใช่ผู้มีความสามารถในระดับร้อยลี้ ให้เขาดำรงตำแหน่งจื้อจงหรือเปี๋ยเจี้ย ถึงจะสามารถแสดงฝีเท้าอันยอดเยี่ยมออกมาได้”

“จื้อจง” ก็คือความหมายของ “จื้อจงฉงซื่อ” มีหน้าที่ดูแลงานเอกสารของหน่วยงานต่างๆ ตำแหน่งรองลงมาจากเปี๋ยเจี้ย

“แล้วจะทำไมล่ะ? ข้าคือคนสกุลเล่อยู๋หยาง เป็นบุตรชายของรองผู้ว่าการมณฑลจิงโจว ไม่ใช่ว่าก็ยังเข้าใกล้ไม่ได้เหมือนกันรึ?” เด็กหนุ่มอ้วนส่ายหน้า ดื่มสุราไปจอกหนึ่ง แล้วถอนหายใจ: “ฟ้าดินเป็นพยาน ข้าไม่ใช่นักเลงเจ้าชู้อย่างอินเสี่ยวอู่นะ ข้าชื่นชมแม่นางเซี่ยอย่างจริงใจ! จดหมายฉบับหนึ่งเก็บไว้ในอกเสื้อมาสองเดือนแล้ว แต่ยังไม่มีโอกาสได้ยื่นให้เลย!”

“แม่นาง” เป็นคำยกย่องที่ใช้เรียกสตรีในยุคนั้น เหมือนกับคำว่า “คุณหนู” ในยุคหลัง

หวังหยางเห็นเด็กหนุ่มอ้วนแสร้งทำเป็นผู้ใหญ่ ถอนหายใจอย่างโอดครวญ ก็รู้สึกค่อนข้างขบขัน ถามอย่างสงสัย: “แม่นางเซี่ยคือใครรึ?”

เด็กหนุ่มอ้วนค่อนข้างโกรธ: “ข้าทำไปก็เพื่อเจ้าดี ทั้งห้ามเจ้า ทั้งเล่าเบื้องหลังให้ฟัง แต่เจ้ากลับยังมาแสร้งทำเป็นไม่รู้กับข้าอีก? ถ้าเจ้าอยากจะไปก็ไปเลย ไม่มีใครว่าเจ้าหรอก!” เจ้าอ้วนน้อยคนนี้ดูเหมือนจะเป็นคนตรงไปตรงมา

หวังหยางอยากจะสอบถามรายละเอียด แต่ถ้าหากบอกว่าตนเองเพียงแค่บังเอิญผ่านมา ไม่เกี่ยวข้องกับเรื่องนี้เลย เจ้าอ้วนน้อยก็อาจจะไม่ยอมคุยกับตนเองต่อแล้ว หนึ่งคือถ้าหากตนเองเพียงแค่ผ่านมา งั้นเรื่องการเปลี่ยนเสื้อผ้าก็ไม่มีแล้ว เจ้าอ้วนน้อยถึงแม้จะใจตรงแค่ไหนก็ยังเป็นชนชั้นสูง จะยอมคุยกับสามัญชนธรรมดารึ? สองคือในเมื่อไม่เกี่ยวข้องกับเรื่องนี้ แล้วเขาจะมาคุยเรื่องนี้กับเจ้าทำไม? อีกอย่างความหวังดีที่เขาห้ามและอธิบายไปก่อนหน้านี้ก็ไม่เท่ากับสูญเปล่าไปหรอกรึ?

หวังหยางลดเสียงลง ในแววตาเต็มไปด้วยความจริงใจ: “น้องชาย เจ้าอย่าโกรธเลย ข้าไม่รู้จริงๆ ข้าไม่ใช่คนท้องถิ่น มาที่นี่เพราะแพ้พนันกับคนอื่น โชคดีที่เจ้าเตือน ไม่อย่างนั้นวันนี้คงจะเดือดร้อนครั้งใหญ่แล้ว!” หวังหยางเห็นบนโต๊ะมีเพียงสุราหนึ่งกา ถั่วแระหนึ่งจาน และวอลนัทหนึ่งจาน จึงกล่าวว่า: “สุราโต๊ะนี้ข้าเลี้ยง เพื่อเป็นการขอบคุณเจ้า!” แล้วก็เรียก: “เถ้าแก่! เอาเครื่องแกล้มสุรามาอีกสองจาน!”

เฮยฮั่นตกใจจนตัวสั่น เดิมทีเงินก็ไม่พอ เสื้อผ้าก็ยังซื้อไม่ได้ คุณชายกลับยังจะเลี้ยงแขกอีก! เฮ้อ เดิมทีเรื่องนี้ก็ไม่เกี่ยวกับคุณชายอยู่แล้ว คุณชายจะเลี้ยงก็เลี้ยงไปเถอะ ถ้าหากคืนเงินไม่ได้ ตนเองก็ไปสู้ตายกับตู้ซานเหยีย ดีที่สุดคือคิดหาวิธีทำลายสัญญาก่อนตาย จะได้ไม่ลากคุณชายเข้ามาเดือดร้อนอีก

“ไม่ต้องๆ ที่นี่มีอะไรให้กินกัน? ถ้าไม่ใช่เพราะทำเลดี ใครจะมากินข้าวที่นี่? รอให้ดูแม่นางเซี่ยเสร็จแล้ว พวกเราไปกินที่ ‘จวี้ติ่งเซียง’ กัน” เจ้าอ้วนน้อยประสานหมัดให้หวังหยาง: “เล่อผังแห่งยู๋หยาง ชื่อรองจื่อเกา”

หวังหยางก็ประสานหมัดตอบ: “หวังหยางแห่งหลางหยา ชื่อรองจือเหยียน”

เล่อผังตกใจ: “เจ้าคือคนสกุลหวังแห่งหลางหยา! แล้วหวังไท่เป็นอะไรกับเจ้า?”

“เป็นแค่คนในตระกูลเดียวกันเท่านั้น” หวังหยางพูดสั้นๆ แล้วก็ดึงหัวข้อกลับมา: “ว่าแต่แม่นางเซี่ยคนนั้นเป็นเรื่องราวอย่างไรกันรึ?”

“เจ้าเป็นคนสกุลหวังแห่งหลางหยา กลับไม่รู้ว่าแม่นางสี่แห่งสกุลเซี่ยผู้มีชื่อเสียงไม่ด้อยไปกว่าเซี่ยเต้าอวิ้นในสมัยจิ้นรึ? เจ้าไม่ได้อยู่ที่เจี้ยนคังรึ?” เจี้ยนคังก็คือเมืองหนานจิงในปัจจุบัน และยังเป็นเมืองหลวงของราชวงศ์ฉีใต้อีกด้วย เป็นสถานที่รวมตัวของตระกูลขุนนางชั้นสูง

หวังหยางในใจคิดอยู่ครู่หนึ่ง กล่าวว่า: “ข้าเป็นสาขาย่อยที่ห่างไกลของสกุลหวัง ไม่ได้อาศัยอยู่ในซอยอูอี” ซอยอูอีเป็นที่อยู่อาศัยรวมของสกุลหวังและสกุลเซี่ยในเมืองหลวงในสมัยราชวงศ์จิ้นตะวันออกและราชวงศ์ใต้ บุตรหลานสกุลหวังและสกุลเซี่ยที่อาศัยอยู่ที่นั่นจะถูกเรียกว่า “บรรดาคุณชายแห่งอูอี” หรือ “บุตรหลานแห่งอูอี”

หวังหยางต้องการจะใช้ประโยคนี้เพื่อแสดงว่าตนเองเป็นสาขาที่ค่อนข้างชายขอบในตระกูลหวัง แต่เขารู้เพียงส่วนหนึ่งไม่รู้อีกส่วนหนึ่ง อันที่จริงแล้วสาขาของสกุลหวังที่ซอยอูอีนั้นไม่ใช่สาขาที่สูงศักดิ์ที่สุดในบรรดาสกุลหวังแห่งหลางหยา นับได้เพียงแค่เป็นระดับสองเท่านั้น แน่นอนว่า “ระดับสอง” ของสกุลหวังแห่งหลางหยาเมื่อเทียบกับตระกูลส่วนใหญ่แล้ว ก็ยังคงเป็น “ระดับสูงสุด” อยู่ดี แม้กระทั่งในสมัยราชวงศ์ถัง หลิวอวี่ซียังคงถอนหายใจเมื่อนึกถึงซอยอูอี: “นกนางแอ่นหน้าจวนสกุลหวังและเซี่ยในอดีต บินเข้าสู่บ้านเรือนของสามัญชน” โดยใช้นกนางแอ่นของบ้านสกุลหวังและเซี่ยที่อูอีบินจากไป มาแทนความหมายของการสิ้นสุดยุคของตระกูลขุนนางชั้นสูงสุดในสมัยราชวงศ์จิ้นตะวันออกและราชวงศ์ใต้

เล่อผังได้ยินหวังหยางยอมรับว่าตนเองเป็นสาขาย่อยที่ห่างไกลของสกุลหวัง ก็รู้สึกชอบเขาขึ้นมาทันที: “ข้าก็ไม่เคยไปเจี้ยนคังเหมือนกัน แต่ได้ยินคนพูดว่า แม่นางสี่แห่งสกุลเซี่ยมีชื่อเสียงโด่งดังมากในเมืองหลวง นางเป็นบุตรสาวเพียงคนเดียวของเซี่ยเฝ่ย เซี่ยเฝ่ยเจ้ารู้จักใช่หรือไม่ ปีนี้เพิ่งจะได้รับการเลื่อนตำแหน่งเป็นจงซูลิ่ง”

หวังหยางเพื่อช่วยให้เล่อผังพูดคุยได้อย่างสนุกสนาน จึงพูดต่อ: “ที่แท้ก็คือบุตรสาวของเสนาบดี” ในสมัยราชวงศ์เหนือใต้ นอกจากสามขุนนางใหญ่แล้ว หัวหน้าของกรมซ่างซูและกรมจงซูล้วนสามารถเรียกว่าเสนาบดีได้ จงซูลิ่งก็คือหัวหน้าของกรมจงซู ก็ต้องขอบคุณที่ระบบการเมืองในสมัยเว่ย จิ้น และราชวงศ์เหนือใต้ส่วนใหญ่สืบทอดต่อกันมา มิเช่นนั้นด้วยความไม่คุ้นเคยกับประวัติศาสตร์ราชวงศ์ฉีใต้ของหวังหยาง แม้แต่จะพูดคุยก็ยังพูดได้ไม่ราบรื่น

เจ้าอ้วนน้อยชอบพูดคุยเรื่องนี้มาก กล่าวอย่างตื่นเต้น: “ถูกต้อง มิเช่นนั้นต่อให้นางเป็นคนสกุลเซี่ยแห่งเฉินจวิ้น ก็ไม่สามารถทำให้ตระกูลอินต้องยอมกลืนเลือดได้! แต่ที่นางมีชื่อเสียงไม่ใช่เพราะสถานะบุตรสาวเสนาบดี แต่เป็นเพราะนางงดงามเป็นเลิศ มีความสามารถโดดเด่นไม่เป็นสองรองใคร ร่วมกับบุตรสาวของซีชางโหวและน้องสาวของเสิ่นผิงตง รวมเรียกว่า ‘สามพธูแห่งนครหลวง’!”

“ได้ยินมาว่าเผิงเฉิงฉางกงจู่ของพวกอนารยชนฝ่ายเหนือมีความงามเลิศในหล้า ภูมิใจในรูปโฉมของตนเองมากที่สุด! เมื่อได้ยินชื่อเสียงของสามพธูแล้ว ก็เคยส่งช่างวาดภาพคนหนึ่งแฝงตัวเข้าไปในคณะทูต แอบวาดรูปโฉมของสตรีทั้งสามอย่างลับๆ หลังจากคณะทูตเดินทางกลับประเทศแล้วก็นำภาพวาดสามภาพกลับมา นางพอดูภาพแรกแล้วรอยยิ้มก็หายไป พอดูภาพที่สองแล้วสีหน้าก็ห่อเหี่ยว พอเห็นภาพที่สามก็กินอาหารได้น้อยลง ปิดปากไม่พูดจาอยู่หลายวัน!” เล่อผังพูดจนได้อารมณ์ ถึงกับลืมธรรมเนียมที่จะต้องเติมคำว่า “จอมปลอม” ไว้หน้าเผิงเฉิงฉางกงจู่ของราชวงศ์เหนือไปเลย แต่โชคดีที่เป็นการพูดคุยเล่นในหมู่ชาวบ้าน ก็ไม่กลัวว่าจะถูกใครมาจับผิด

หวังหยางสำหรับเรื่องนี้ไม่เชื่อเลยแม้แต่น้อย คิดว่าคนที่แต่งเรื่องนี้ขึ้นมาก็เพื่อ “ประกาศศักดาของชาติเรา” ดังนั้นจึงได้จัดฉากให้สามพธูมาทำลายความมั่นใจของฉางกงจู่ผู้นั้น แต่ชื่อเสียงอันโด่งดังของสามพธูนั้น ก็พอจะจินตนาการได้

เล่อผังเงยหน้าขึ้นเล็กน้อย เหมือนกำลังจินตนาการ: “ถ้าหากข้าได้พบกับสามพธู ต่อให้เจ้าพนักงานจงเจิ้งจะจัดลำดับให้ข้าเป็นระดับสามสี่ข้าก็ยอม!” ระบบเก้าขั้นจงเจิ้ง หวังหยางคิดในใจ ดูเหมือนว่าเจ้าอ้วนน้อยยังไม่ได้รับการจัดลำดับ แน่นอนว่าก็ยังไม่ได้เป็นขุนนาง

“น่าเสียดาย บุตรสาวของซีชางโหวเก็บตัวเงียบไม่ค่อยออกไปไหน แม่ทัพเสิ่นตอนนี้เป็นผู้ว่าการมณฑลอิ่งโจว ย่อมต้องพาน้องสาวไปด้วยกัน สองท่านนี้ข้าคงจะไม่มีโอกาสแล้ว” เล่อผังเพิ่งจะถอนหายใจเสร็จ ก็ได้ยินเสียงใครคนหนึ่งในร้านเหล้าร้องเรียกขึ้นมา: “มาแล้ว มาแล้ว!”

ทุกคนพลันกลั้นหายใจ ยืดคอไปมองนอกหน้าต่าง เล่อผังก็ไม่สนใจจะพูดกับหวังหยางอีกต่อไป กำหมัดแน่นมองอย่างตื่นเต้น หวังหยางมองตามสายตาของทุกคนไป เห็นเพียงปากซอยเล็กๆ ฝั่งตรงข้ามถนนมีรถวัวที่งดงามประณีตคันหนึ่งจอดอยู่ รถถึงแม้จะไม่ใหญ่ แต่หลังคารถทำจากผ้าแพรที่งดงามเรียบง่าย สี่มุมยังแขวนพู่และสร้อยระย้า บนตัวรถแกะสลักลวดลายงดงาม สีสันของแล็กเกอร์ส่องประกายอ่อนโยนภายใต้แสงแดด

นอกรถวัวมีชายสี่คนยืนอยู่ เสื้อสีน้ำเงินหมวกใบเล็ก ที่เอวเหน็บกระบองสั้น สีหน้าแวดระวัง รออยู่ครู่หนึ่ง รถวัวไม่ขยับ ที่แท้ก็เป็นเพียงความตื่นตระหนกที่เปล่าประโยชน์ แม่นางเซี่ยยังไม่ขึ้นรถ ทุกคนต่างถอนหายใจอย่างผิดหวัง รู้สึกว่าเสียอารมณ์ไปเปล่าๆ เริ่มโกรธเคืองตามหาคนที่ “รายงานข่าวเท็จ”

หวังหยางเห็นภาพเล่อเสี่ยวผังและเด็กหนุ่มกลุ่มหนึ่งต่างก็ทอดถอนใจอย่างเสียดาย เกือบจะอดหัวเราะออกมาไม่ได้ อันที่จริงแล้วคิดดูก็เข้าใจได้ ในสมัยโบราณที่ไหนจะมีเทคโนโลยีภาพและเสียงที่ครบวงจรเหมือนในสังคมสมัยใหม่ ขอเพียงแค่คุณอยากจะดู ไม่ว่าจะเป็นคนงามแบบไหนก็สามารถดูได้อย่างจุใจ แต่ในสมัยโบราณ แค่อยากจะมองไกลๆ สักครั้งก็ยังไม่ง่ายเลย นี่ก็ไม่แปลกที่ “เด็กหนุ่มตามดารา” เหล่านี้จะ “คลั่งไคล้” ถึงเพียงนี้

——————————

หมายเหตุ:

1. คำว่าคุณหนูมีต้นกำเนิดในสมัยราชวงศ์ซ่ง เดิมทีหมายถึงสตรีที่มีสถานะต่ำต้อย จนถึงช่วงปลายราชวงศ์หยวนจึงได้นำมาใช้เรียกสตรีที่ยังไม่แต่งงานในบ้านผู้ดีมีสกุล ในสมัยราชวงศ์เหนือใต้ โดยทั่วไปแล้วจะเรียกฝ่ายหลังว่า “แม่นาง”

2. “หนี่ว์หลาง” หรือพูดตรงๆ ว่าบุตรสาวบ้านใคร แต่ข้อมูลภาษาพูดที่หลงเหลือมาจากสมัยราชวงศ์เหนือใต้เมื่อเทียบกับสมัยซ่งและหยวนแล้วมีน้อยเกินไป ไม่แน่ว่าในยุคนั้นอาจจะมีคำเรียกอื่นในหมู่ชาวบ้านเพียงแต่ตอนนี้ไม่รู้เท่านั้นเอง

3. มีนักวิชาการบางคนเชื่อว่าคำว่า “แม่นาง” ก่อนสมัยราชวงศ์ซ่งจะใช้เรียกเฉพาะสตรีที่ยังไม่แต่งงาน อันที่จริงแล้วไม่จำเป็นเสมอไป “จี้ชุยซื่อไว่เซิงหนี่ว์เหวิน” ของหลิ่วจงหยวนขึ้นต้นด้วยประโยคว่า “อาโจวจงหยวน เซ่นต่อวิญญาณของแม่นางที่ยี่สิบหก” ซึ่งหลานสาวคนนี้แต่งงานแล้ว ยกตัวอย่างอีกหนึ่งตัวอย่าง “เฉาเหย่เชียนไจ่” กล่าวว่า: “เหลียงเหรินอวี้เป็นเซียวเว่ยเจียงจวิน เคยโปรดปรานบ่าวไพร่คนหนึ่ง ภรรยาสกุลหลี่อิจฉาและทารุณมาก มัดบ่าวไพร่แล้วตีที่ศีรษะ บ่าวไพร่ร้องโหยหวนว่า: ‘ข้าน้อยต่ำต้อย ไม่มีอิสระ แม่นางล็อคคอ ทรมานอย่างหนักหนาสาหัส!’” คำว่า “แม่นาง” นี้เป็นคำที่บ่าวไพร่ใช้เรียกนายหญิง ก็แต่งงานแล้วเช่นกัน แต่ตัวอย่างที่ยกมาข้างต้นล้วนเป็นเอกสารสมัยถัง เจาะจงลงไปในสมัยราชวงศ์เหนือใต้ เอกสารไม่เพียงพอที่จะยืนยัน ยังไม่สามารถสรุปได้ว่าในยุคนั้น “แม่นาง” ใช้เรียกเฉพาะหญิงสาวที่ยังไม่แต่งงานหรือไม่