บทที่ 29 โรงเรียนประจำเมือง

“จะซื้อหรือไม่ซื้อก็อีกเรื่องหนึ่ง ข้าขอให้คุณชายลองสวมดูก่อน ดูว่าผลเป็นอย่างไร” เจ้าของร้านสวมผ้าโพกมุมให้หวังหยางอย่างกระตือรือร้น แล้วก็มองสำรวจขึ้นลงพลางถอนหายใจ: “เหมาะสม เหมาะสม! เหมาะสมเกินไปแล้ว! เสื้อเจียอีสีขาว ผ้าโพกมุมสีน้ำเงิน ตอนนี้ก็ขาดแค่กระโปรงชิงอวิ๋นแล้ว”

ในยุคนั้นการแต่งกาย เสื้อท่อนบนกระโปรงท่อนล่าง ถึงแม้จะมีกางเกง แต่กางเกงที่ใช้สวมใส่ภายนอกโดยทั่วไปจะเข้าคู่กับเสื้อตัวสั้นที่เรียกว่า “เจ๋อ” รวมเรียกว่า “คู่เจ๋อ” กางเกงยังแบ่งออกเป็นกางเกงเป้าปิด “คุน” และกางเกงเป้าเปิด “คู่” ชนชั้นสูงเมื่อสวมคุนนิยมสวมกระโปรงหรือซ่างทับ การเปิดเผยคุนถือเป็นการกระทำที่ไม่สุภาพหรือไม่เหมาะสม ส่วนอย่างหวังหยาง ที่สวมกางเกงเป้าปิดที่นายกองเซวียให้มาโดยตรง หรือที่เรียกว่า “คุน” นั้น เป็นการแต่งกายของชาวบ้านทั่วไป

เจ้าของร้านหยิบกระโปรงชิงอวิ๋นออกมา: “นี่คือผ้าซู่ที่ทอจากปอ ถึงแม้จะไม่ละเอียดเท่าผ้าเยว่ แต่ก็เป็นผ้าชั้นดีเช่นกัน! แค่สี่ร้อยเหรียญเท่านั้น คุณชายท่านลองดูสิ ลองดูหน่อย!” หวังหยางโบกมือปฏิเสธ กำลังจะถอดผ้าโพกมุมออก เฮยฮั่นก็พูดขึ้นมาทันที: “ข้าน้อยเห็นคุณชายสวมอันนี้แล้วเหมาะสมอย่างยิ่ง ถ้าหากคุณชายพอใจ ก็ซื้อทั้งหมดเลยเถอะขอรับ”

เฮยฮั่นวางดาบที่เอวลงบนโต๊ะของเจ้าของร้าน: “ดูให้ดี นี่คือดาบห่วงที่หน่วยงานสร้างอาวุธของจิงโจวสร้างขึ้นในสมัยที่ท่านอี้ว์จางหวังเป็นผู้ว่าการมณฑล จำนำไว้ที่ท่านก่อน เพื่อแลกกับผ้าโพกศีรษะกับกระโปรงนี้ ไม่ถือว่าท่านขาดทุนกระมัง” หน่วยงานสร้างอาวุธคือหน่วยงานราชการที่รับผิดชอบการตีอาวุธ

หวังหยางสังเกตว่า ตอนที่เฮยฮั่นกล่าวถึงอี้ว์จางหวัง ก็เหมือนกับผู้ใหญ่บ้านก่อนหน้านี้ ประสานมือขึ้นไปทางขวาบน “นี่คืออาวุธอี้ว์จางรึ?” เจ้าของร้านหยิบดาบขึ้นมาลูบฝักดาบอย่างประหลาดใจ แล้วก็ชักดาบออกมาดูอย่างละเอียด

สมัยที่อี้ว์จางหวังเซียวอี๋เป็นผู้ว่าการมณฑลจิงโจว เป็นช่วงเวลาที่จิงโจวรุ่งเรืองที่สุด ในตอนนั้นตำแหน่งผู้บัญชาการทหารหนานหมานยังไม่ถูกยกเลิก อี้ว์จางหวังควบตำแหน่งผู้บัญชาการกองทหารจิงโจวและกองทหารหนานหมาน เป็นผู้ว่าการมณฑลสองมณฑลคือจิงโจวและเซียงโจว ค่าใช้จ่ายทั้งหมดล้วนถูกส่งมาจากราชสำนัก เสบียงอาหารอุดมสมบูรณ์ พูดอีกอย่างหนึ่งก็คือการนำทุนมหาศาลมาหล่อเลี้ยงจิงโจว

ดังนั้นในตอนนั้นไม่ว่าจะเป็นราคาข้าวสารหรือภาษีอากร ล้วนต่ำที่สุดในรอบหลายปีมานี้ ถึงกับทำให้ราคาข้าวสารตกต่ำจนเกษตรกรเดือดร้อน ดังนั้นจึงได้อนุญาตให้เกษตรกรใช้ข้าวสารแทนเงินภาษีได้เป็นพิเศษ และยังได้ยกเว้นภาษีอากรที่ค้างชำระทั้งหมดของทุกคนในเขตแดนก่อนหน้านี้ด้วย ดังนั้นถึงแม้อี้ว์จางหวังจะจากจิงโจวไปนานแล้ว แต่ก็ยังคงได้รับการเคารพและรักใคร่จากชาวจิงโจวอยู่

เพราะอี้ว์จางหวังไม่ขาดเงิน ดังนั้นการสร้างอาวุธจึงใช้วัสดุที่ดีที่สุด อี้ว์จางหวังเพื่อที่จะปราบปรามความวุ่นวายของชาวหมาน ยังได้ส่งคนไปยังหน่วยงานสร้างอาวุธเพื่อควบคุมงานด้วยตนเอง อาวุธที่สร้างขึ้นมาจึงมีคุณภาพดีเยี่ยม ผู้คนเรียกอาวุธชุดนี้ว่า “อาวุธอี้ว์จาง” มีชื่อเสียงโด่งดังมาก

“เจ้าไม่ใช่ทหารรึ?” เจ้าของร้านมองเฮยฮั่นอย่างสงสัย

เฮยฮั่นสีหน้าไม่เปลี่ยนแปลง: “แน่นอนว่าไม่ใช่ มิเช่นนั้นข้าคงจะไม่รักชีวิตตัวเอง กล้ามาจำนำดาบหลวงรึ?” ทหารขายดาบเป็นโทษประหาร นี่ก็คือเหตุผลที่ตอนที่เฮยฮั่นรวบรวมเงินไม่ได้นับดาบเล่มนี้เข้าไปด้วย ตอนนี้เขาคิดออกแล้ว ถ้าหากสามวันหลังจากนี้ยังคืนเงินไม่ได้ ประโยชน์ของดาบเล่มนี้ก็คือการสู้ตายกับตู้ซานเหยีย ผลลัพธ์สุดท้ายก็คาดเดาได้ ดังนั้นมีดาบหรือไม่มีดาบก็ไม่ได้แตกต่างกันมากนัก

อีกอย่างเขาได้เห็นกับตาตัวเองแล้วว่าหวังหยางสามารถยืมเงินสองพันเหรียญมาได้ในเวลาอันสั้น ดังนั้นจึงยิ่งเชื่อมั่นในความสามารถของหวังหยางมากขึ้น นี่ก็เหมือนกับที่เขาพูดกับติงจิ่วเรื่องการลงเดิมพัน ในเมื่อได้เอาชีวิตและทรัพย์สินทั้งหมดมาเดิมพันกับหวังหยางแล้ว ก็ไม่ต่างอะไรกับการเดิมพันดาบอีกเล่มหนึ่ง

หวังหยางต้องการจะห้ามเฮยฮั่น แต่เฮยฮั่นกลับพูดกับเจ้าของร้านก่อน: “ตกลงกันแล้วนะ ดาบเล่มนี้ข้าจำนำไว้กับท่านชั่วคราว ภายในสามวันข้าจะนำเงินมาไถ่คืน”

“ถ้าหากสามวันหลังจากนี้เจ้าไม่มา...”

“ดาบเล่มนั้นก็เป็นของท่าน!”

“ดี ปากพูดไม่มีหลักฐาน ทำหนังสือสัญญาไว้”

หลังจากทั้งสองคนออกจากร้านไปแล้ว หวังหยางก็กล่าวว่า: “อันที่จริงแล้วไม่จำเป็นต้องจำนำดาบ”

เฮยฮั่นกล่าว: “ข้าน้อยถึงแม้จะไม่รู้ว่าคุณชายต้องการจะทำอะไร แต่ก็รู้สึกได้ว่าคุณชายทำการใดล้วนมีแผนการที่ดี ก่อนหน้านี้ที่ให้ข้าน้อยไปซื้อแป้งสาลีก็ดูออกแล้ว ดังนั้นในเมื่อคุณชายดูผ้าโพกมุม ย่อมต้องมีเหตุผลของคุณชาย”

หวังหยางตบไหล่เฮยฮั่น: “ต่อไปต่อหน้าข้าไม่ต้องเรียกตัวเองว่าข้าน้อย”

เฮยฮั่น有些หวาดกลัว: “ข้าน้อยมิกล้า!”

“ข้าเป็นคนอนุญาต มีอะไรต้องไม่กล้า? ต่อหน้าคนนอกก็ทำเหมือนเดิม แค่ตอนที่อยู่กันสองคนไม่ต้อง” เฮยฮั่นดูออกนานแล้วว่าคุณชายผู้นี้แตกต่างจากคนอื่นๆ ก็ไม่เสแสร้ง รีบประสานหมัดกล่าว: “ขอบคุณคุณชาย!” ถึงแม้จะเป็นเพียงการอนุญาตในเรื่องคำเรียก แต่เฮยฮั่นกลับรู้สึกว่าความสัมพันธ์ของทั้งสองคนใกล้ชิดกันมากขึ้น

“อี้ว์จางหวังมีชื่อเสียงดีมากในจิงโจวใช่หรือไม่” หวังหยางลองพูดดู “แน่นอนขอรับ สมัยที่อี้ว์จางหวังปกครองจิงโจว ค่ายของพวกเราได้กินข้าวสาลีทุกวัน ยังเคยแจกข้าวสารด้วย ข้าวเจ้าแท้ๆ ข้าวขาว! รสชาตินั้นช่าง...” เฮยฮั่นทำเสียงจั๊บๆ เหมือนกำลังระลึกถึงรสชาติของข้าวขาว

“ผู้ว่าการมณฑลคนปัจจุบันเทียบกับอี้ว์จางหวังแล้วเป็นอย่างไร?” ถึงแม้หวังหยางจะไว้ใจเฮยฮั่น แต่ความไว้ใจก็ต้องมีขีดจำกัด ในเมื่อแสร้งทำเป็นคนสกุลหวังแห่งหลางหยา ก็ไม่สามารถถามได้โดยตรงว่าอี้ว์จางหวังคือใคร ทำได้เพียงใช้วิธีพูดคุยเล่นแบบนี้เพื่อล้วงข้อมูล

“เรื่องนี้ข้าน้อย...ข้าพูดไม่ถูก เรื่องใหญ่ๆ ข้าก็ไม่ค่อยเข้าใจเท่าไหร่ แต่ราคาข้าวสารราคาผ้าช่วงนี้พุ่งสูงขึ้นมาก พวกหมานก็กำเริบเสิบสานมาก” พูดถึงตรงนี้เฮยฮั่นก็ลดเสียงลง “ได้ยินมาว่าเมื่อเดือนก่อนพวกหมานยังลอบโจมตีที่ทำการไปรษณีย์เฉากงหลิน ตายไปสามสิบกว่าคน เพียงแต่เบื้องบนปิดข่าว ไม่ได้เปิดเผย ถ้าหากเป็นสมัยที่อี้ว์จางหวังอยู่ จะไม่เกิดเรื่องแบบนี้ขึ้นเด็ดขาด”

“ถ้างั้นตอนนี้ผู้ว่าการมณฑลคนนี้ไม่เป็นที่รักของประชาชนสินะ?”

“ก็ไม่เชิงขอรับ อย่างไรเสียท่านอ๋องก็ถูกอี้ว์จางหวังเลี้ยงดูมา ทุกคนต่างก็ระลึกถึงบุญคุณของอี้ว์จางหวัง ก็ยังคงยินดีให้ท่านมาปกครองจิงโจว อีกอย่างท่านอ๋องมีวรยุทธ์สูงส่ง พละกำลังดุจเทพเจ้า สามารถง้างคันธนูใหญ่ที่มีแรงดึงสี่หูได้ ทั่วทั้งกองทัพใครจะไม่เคารพยำเกรง?”

ท่านอ๋อง? ทำไมถึงมีท่านอ๋องโผล่ออกมาอีก? ใช่แล้ว ราชวงศ์ใต้มีธรรมเนียม “เชื้อพระวงศ์ออกไปปกครองเมือง” มาโดยตลอด คือการส่งเชื้อพระวงศ์ต่างๆ ไปปกครองดินแดน ดูเหมือนว่าผู้ว่าการมณฑลจิงโจวคนปัจจุบันก็เป็นอ๋องเช่นกัน แต่ทำไมอ๋องคนนี้ถึงถูกบอกว่าถูกอี้ว์จางหวังเลี้ยงดูมา?

เฮยฮั่นไม่สงสัยอะไร ถามว่า: “คุณชาย พวกเราตอนนี้จะไปที่ไหนขอรับ?” หวังหยางพักความสงสัยในใจไว้ก่อน ไพล่มือไว้ด้านหลัง กล่าวว่า: “โรงเรียนประจำเมือง”

โรงเรียนประจำเมืองจิงโจวมีสองแห่ง แห่งหนึ่งคือโรงเรียนหลวงท้องถิ่นของจิงโจว อีกแห่งหนึ่งคือ “วิทยาลัยหวังก่วน” ที่อี้ว์จางหวังจัดตั้งขึ้น ไม่ต้องพูดถึงว่าวิทยาลัยหวังก่วนมีเบื้องหลังของอี้ว์จางหวัง แค่พูดว่าผู้ดูแลคือตระกูลขุนนางสูงศักดิ์เช่นเดียวกับสกุลหวังแห่งหลางหยา—สกุลหลิ่วแห่งเหอตง หวังหยางก็ไม่ต้องการจะเริ่มจากที่นี่แล้ว หนึ่งคือกังวลว่าที่นี่จะหยิ่งยโสและกีดกันคนนอก สองคือไม่มั่นใจในการปลอมตัวของตนเอง ดังนั้นหวังหยางจึงตั้งเป้าหมายไว้ที่โรงเรียนหลวงท้องถิ่นตั้งแต่แรก

โรงเรียนหลวงตั้งอยู่ในเขตเมืองเก่าทิศตะวันตกเฉียงเหนือ รวมทั้งหอพักและสระน้ำ กินพื้นที่ไม่น้อยเลยทีเดียว ถนนรอบๆ ห้ามไม่ให้มีการค้าขายและส่งเสียงดัง ทำให้คนเมื่อเข้าใกล้ก็เกิดความรู้สึกขรึมขลังขึ้นมา ทั้งสองคนถามทางมาถึงหน้าประตูโรงเรียนประจำเมือง เห็นเพียงใต้ต้นแปะก๊วยที่สามคนโอบ ประตูใหญ่สีดำเคลือบแง้มอยู่ครึ่งหนึ่ง หน้าประตูมีเตียงยาวตัวหนึ่งกั้นไว้ เด็กหนุ่มคนหนึ่งนั่งอยู่บนเตียงยาว ในมือถือม้วนหนังสือ กำลังอ่านอย่างตั้งใจ

เด็กหนุ่มสวมเสื้อคลุมยาวแบบฉู่จวี โพกศีรษะด้วยหมวกสูงสีดำ หวังหยางมองแวบเดียวก็จำได้ว่านี่คือชุดบัณฑิตขงจื๊อที่เรียกว่า “เฝิงเย่จืออี” และ “จางฝู่จือกว่าน” ในสมัยโบราณ คนผู้นี้คือบัณฑิตขงจื๊อ!

ที่เรียกว่าช่วยเหลือโลกสั่งสอนผู้คน ไม่มีอะไรสำคัญไปกว่าลัทธิขงจื๊อ รากฐานของลัทธิขงจื๊อ ไม่มีอะไรสำคัญไปกว่าห้าคัมภีร์ การศึกษาค้นคว้าห้าคัมภีร์ เรียกว่า “จิงเสวีย” ในสมัยราชวงศ์เหนือใต้ถึงแม้ปรัชญาเสวียนและพุทธศาสนาจะรุ่งเรืองควบคู่กันไป แต่โรงเรียนหลวงก็ยังคงยึดมั่นในการศึกษาจิงเสวีย ไม่เคยมีการสั่นคลอนเลยแม้แต่น้อย

หน้าประตูโรงเรียนประจำเมืองมีบัณฑิตขงจื๊อสวมชุดบัณฑิตขงจื๊อ นี่ไม่ใช่เรื่องแปลก ที่แปลกคือหน้าประตูมีเตียงวางอยู่ หรือว่านี่จะเป็นธรรมเนียมอะไรที่ตนเองไม่เข้าใจ?

หวังหยางเดินเข้าไปกล่าว: “ขอเรียนถาม—”

“มาพบอาจารย์ใหญ่รึ?” บัณฑิตขงจื๊อถามอย่างไม่ใส่ใจ สายตากลับไม่ได้ละไปจากม้วนหนังสือเลย

——————————

หมายเหตุ:

1. ชุดบัณฑิตขงจื๊อถึงตอนนี้ถึงแม้จะมีการเปลี่ยนแปลงพัฒนาไปจากยุคก่อนฉิน แต่เสื้อยังคงเป็นเสื้อคลุมยาวที่ท่อนบนและท่อนล่างติดกัน (ในสมัยโบราณเรียกว่า “เซินอี”) หมวกเป็นหมวกสีดำ (หรือที่เรียกว่าหมวกผ้าดำ) พื้นฐานสองอย่างนี้ไม่เปลี่ยนแปลง ประกอบกับเป็นหน้าประตูโรงเรียนประจำเมือง ดังนั้นหวังหยางจึงสามารถมองแวบเดียวก็จำได้ว่านี่คือชุดบัณฑิตขงจื๊อ

2. เฉากงหลินอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของเมืองจิงโจว เล่ากันว่าในอดีตเป็นที่ตั้งค่ายทหารของเฉาเชา “ไท่ผิงอวี้หล่าน” อ้าง “เจียงหลิงจี้” ว่า: “ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของเมืองสิบสองลี้มีป่าเฉากง เล่ากันว่า ปีเจี้ยนอันที่สิบสาม เฉาเชาไล่ตามหลิวปี้ที่ตังหยางฉางป่าน กลับมาตั้งค่ายที่ป่านี้ จึงได้ชื่อว่าป่าเฉากง)