บทที่ 49 บัณฑิตผู้มีชื่อเสียง

เรือนลึกซึ้ง ไผ่เขียวขจีครึ้ม

หวังหยางและหลิวเจาเดินอยู่ในทางเดินเล็กๆ ในป่าไผ่ ข้างหน้ามีบ่าวรับใช้หนุ่มที่แต่งกายสะอาดสะอ้านคนหนึ่งนำทาง

หลิวเจาชื่นชมทิวทัศน์ในป่าไผ่ รู้สึกเพียงว่าจิตใจปลอดโปร่งสบาย: “เจ้านายของเจ้าช่างเลือกสถานที่ได้ดีจริงๆ บ้านในเมืองยังสามารถมีป่าไผ่ขนาดใหญ่เช่นนี้ได้ ไม่ค่อยจะพบเห็นได้บ่อยนัก”

บ่าวรับใช้กล่าว: “นายท่านบอกว่า นี่คือป่าไผ่ของเจ็ดปราชญ์แห่งป่าไผ่ในอดีตมาเกิดใหม่ที่นี่”

หลิวเจาหัวเราะ: “คำพูดแบบนี้ก็มีแต่เขาเท่านั้นที่พูดออกมาได้” แล้วก็กระซิบกับหวังหยาง: “เพื่อนข้าคนนี้เป็นคนดี เพียงแต่นิสัยประหลาด ผู้คนวิจารณ์ว่าเขามี ‘กลิ่นอายของหร่วนจี๋’ ถ้าหากถึงตอนนั้นเผลอล่วงเกินเจ้าไป เจ้าอย่าได้ถือสาเด็ดขาด!”

เจ้าของบ้านหลังนี้ชื่อจงเช่อ ชื่อรองจิ้งเวย เป็นบัณฑิตผู้มีชื่อเสียงโด่งดังในเมืองจิงโจว เป็นคนไม่ยึดติด มีชื่อเสียงสูงส่งมาแต่ไหนแต่ไร สมัยที่อี้ว์จางหวังปกครองจิงโจว เคยให้ของกำนัลอย่างหนาเชิญเขาไปเป็นที่ปรึกษาทางการทหาร เขาปฏิเสธไม่รับ ห้าปีก่อน สมัยที่หลูหลิงหวังดำรงตำแหน่งผู้ว่าการมณฑลจิงโจว ได้ใช้พิธีเกียรติยศสูงสุดเชิญจงเช่อเข้ารับราชการ ก็ถูกปฏิเสธเช่นกัน แม้แต่หน้าของท่านอ๋องก็ไม่ให้ นิสัยจะร้ายกาจเพียงใด ก็พอจะจินตนาการได้

การปกครองท้องถิ่นในราชวงศ์ใต้เป็นระบบสามระดับ: อำเภอ, เมือง, และมณฑล เมืองจิงโจวอยู่ในเขตอำเภอเจียงหลิง ดังนั้นจึงถูกเรียกว่า “เมืองเจียงหลิง” ด้วย อำเภอเจียงหลิงอยู่ในเขตปกครองของหนานจวิ้น และเมืองเจียงหลิงก็เป็นเมืองเอกของหนานจวิ้นพอดี ดังนั้นจึงมีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “เมืองหนานจวิ้น” เมืองหนานจวิ้นยังเป็นที่ตั้งของศูนย์กลางการปกครอง (คล้ายกับเมืองหลวงของมณฑล) ของทั้งจิงโจวด้วย ดังนั้นจึงมีชื่อว่า “เมืองจิงโจว” ที่เรียกว่า “หนึ่งเมืองสามชื่อ” ก็มาจากสาเหตุนี้

บุตรชายของจงเช่อชื่อจงรุ่ย ปัจจุบันดำรงตำแหน่งหนานจวิ้นเฉิง หนานจวิ้นเฉิงเป็นรองผู้ว่าการหนานจวิ้น เทียบเท่ากับเลขาธิการมณฑล การจัดการทะเบียนบ้านก็เป็นหนึ่งในอำนาจหน้าที่ของเขา ดังนั้นครั้งนี้ที่หลิวเจาพาหวังหยางมาเยี่ยมจงเช่อ ก็เพื่อเรื่องทะเบียนบ้านนี่เอง ในเมื่อมาขอความช่วยเหลือจากคนอื่น หวังหยางก็ไม่มีอะไรจะไปถือสาได้ ยิ่งไปกว่านั้นคนผู้นี้ยังมีกลิ่นอายของบัณฑิตผู้มีชื่อเสียงในสมัยเว่ยจิ้น นี่ก็ยิ่งกระตุ้นความอยากรู้อยากเห็นของหวังหยางขึ้นมา อยากจะยลโฉมสิ่งที่เรียกว่า “กิริยาท่าทางของบัณฑิตผู้มีชื่อเสียง” สักครั้ง

ทั้งสามคนเดินทะลุป่าไผ่ออกมา เห็นเพียงทะเลสาบเล็กๆ ทอดขวางอยู่ตรงหน้า บนพื้นหญ้าริมทะเลสาบมีหินยาวเจ็ดก้อนที่หน้าเรียบดั่งกระจก เรียงกันเป็นรูปโค้ง บนหินก้อนหนึ่ง มีชายสวมเสื้อคลุมกว้างสีขาวคนหนึ่ง กำลังหลับตาพึมพำเบาๆ นอนเปิดอกอย่างสบายอารมณ์

ทั้งสามคนเดินเข้าไปใกล้ ได้ยินเพียงเขาท่องว่า: “จะรับคำสั่งไปยังเมืองหลวงไกลโพ้น พลันหันกลับแล้วมุ่งหน้าไปทางเหนือ ข้ามแม่น้ำเหลืองด้วยการล่องเรือ ผ่านบ้านเก่าของซานหยาง...” หวังหยางฟังออกว่า นี่คือประโยคจาก “ซือจิ้วฟู่” ที่เซียงซิ่วหนึ่งในเจ็ดปราชญ์แห่งป่าไผ่เขียนขึ้นเพื่อรำลึกถึงจีคังและเพื่อนเก่าคนอื่นๆ

หลิวเจาเดินเข้าไป: “จิ้งเวย นี่มีความคิดจะออกไปท่องเที่ยวอีกแล้วรึ?” จงเช่อหลับตาพูด: “บ้านเพิ่งจะซื้อมา ข้าไม่ออกจากบ้านหรอก นี่ข้ากำลังท่องเที่ยวด้วยจิต” พูดจบก็ท่องต่อ: “มองดูทุ่งกว้างที่รกร้างว่างเปล่า兮 พักรถข้าที่มุมเมือง ย่ำรอยเท้าของสองบุตรเฮย ผ่านซอยเปลี่ยวบ้านร้าง...”

หลิวเจาคุ้นเคยกับนิสัยของจงเช่อมานานแล้ว เห็นเขาไม่ลืมตามองคนก็ไม่โกรธ ถามอย่างล้อเลียน: “เซียงจื่อชีรำลึกถึงเพื่อนเก่าจึงแต่ง ‘ซือจิ้วฟู่’ ตอนนี้เพื่อนเก่าของเจ้ามาอยู่ตรงหน้าแล้ว ทำไมไม่มองสักหน่อย?”

จงเช่อพลิกตัว หันหลังให้หลิวเจากับหวังหยาง: “เมื่อวานข้าเกิดอารมณ์ขึ้นมา ส่งบัตรเชิญไปหาเจ้า เจ้าก็ไม่มา ตอนนี้อารมณ์ข้าหมดแล้ว จะมีอะไรน่าดูอีก?”

“ตอนนั้นข้ามีธุระ! ข้าจะบอกเจ้าว่า ข้ากำลังจัดระเบียบหนังสือม้วนหนึ่งที่น่าอัศจรรย์ ชี้ข้อบกพร่องของ ‘ซ่างซู’—”

“หยุดๆๆๆๆ! เรื่องราวของพวกสำนักขงจื๊อของพวกเจ้าอย่ามาพูดกับข้าเด็ดขาด!” หลิวเจาเดิมทีต้องการจะใช้หัวข้อนี้เพื่อแนะนำหวังหยางออกมาอย่างเป็นธรรมชาติ แต่ไม่คาดคิดว่าเพิ่งจะพูดไปประโยคเดียวก็ถูกขัดจังหวะ ทำได้เพียงวางแผนระยะยาว: “ถ้างั้นแขกมาถึงแล้ว เจ้าก็ต้องให้ที่นั่งบ้างสิ”

จงเช่อถึงได้ลุกขึ้นนั่ง หันกลับมา ลืมตาขึ้น ไม่มองหลิวเจา ไม่มองหวังหยาง แต่กลับจ้องมองหินใหญ่หกก้อนข้างกาย ในปากพึมพำ: “อันนี้ไม่ได้ อันนี้ก็ไม่ได้ อันนี้ยิ่งเป็นไปไม่ได้...”

หลิวเจาถาม: “เจ้าทำอะไรอยู่?” จงเช่อถึงได้มองมาที่หลิวเจา กล่าวอย่างตื่นเต้น: “หมิงหยาง เจ้าดูสิว่าหินเจ็ดก้อนนี้ เหมือนกับที่นั่งเจ็ดที่หรือไม่?”

“ก็เหมือนมาก...”

“หินก้อนนี้ก็วางอยู่หลังป่าไผ่ ไม่ใช่ว่าฟ้าลิขิตรึ?” เห็นหลิวเจายังคงไม่เข้าใจ จงเช่อกล่าวอย่างตื่นเต้น: “นี่คือที่นั่งของเจ็ดปราชญ์แห่งป่าไผ่ในสมัยนั้น! ผ่านไปสองสามร้อยปี กลับยังสามารถคล้ายคลึงกันได้ถึงเพียงนี้ นี่ไม่ใช่บุพเพอันน่าอัศจรรย์ที่หาได้ยากในโลกหรอกรึ! เจ้าของบ้านคนก่อนบอกว่า หินเจ็ดก้อนนี้ตั้งอยู่ที่นี่มานานแล้ว เป็นที่นั่งหินที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ เขาบางครั้งตอนกลางคืน ถึงกับได้ยินเสียงคนเจ็ดคนพูดคุยกัน! ตอนนั้นเขายังนึกว่าเป็นผีหลอกเสียอีก! ข้าก็เพราะที่นั่งหินเจ็ดก้อนนี้ ถึงได้ซื้อบ้านหลังนี้มาในราคาสูง! เมื่อวานข้ารออยู่ทั้งคืน ไม่ได้ยินเสียงพูดคุย คิดว่าเจ็ดปราชญ์คงจะไม่มาทุกวัน แต่ยังไงเสียบ้านตอนนี้ก็เป็นของข้าแล้ว ย่อมต้องมีวันที่รอได้แน่ ถึงตอนนั้นข้าเช้าก็จะบันเทิงใจกับเหล่าจวง เย็นก็จะเป็นเพื่อนกับเจ็ดปราชญ์ ความสุขนั้นจะเป็นเช่นไร! ฮ่าๆๆๆ!”

หลิวเจามองหวังหยางแวบหนึ่ง สายตาเต็มไปด้วยความจนปัญญา หวังหยางกลับไม่ได้หัวเราะเยาะจงเช่อมากนัก เขารู้สึกว่าตอนที่จิตวิญญาณจูนิเบียวของตนเองถูกจุดประกายขึ้นมา ก็คงจะไม่ได้ดีไปกว่าจงเช่อเท่าไหร่

หลิวเจาหัวเราะ: “ไม่แน่ว่าเจ้าของบ้านคนก่อนเพื่อที่จะขายบ้านให้เจ้า ก็จงใจหาที่นั่งหินมา แต่งเรื่องขึ้นมา” จงเช่อพลันตะลึงงันไป

หลิวเจารีบกล่าว: “ข้าล้อเล่น” หวังหยางรู้สึกว่าเรื่องล้อเล่นนี้ดูเหมือนจะเป็นความจริง

“ไม่เป็นไร!” จงเช่อโบกมือ “ถึงแม้จะเป็นเช่นนั้นจริงๆ นั่นก็เป็นเพราะเจ้าของบ้านเพื่อข้าถึงได้รวบรวมป่าไผ่เจ็ดที่นั่งนี้ขึ้นมา เจตนานั้นจริงใจอย่างยิ่ง! นี่ก็เป็นชะตาฟ้าลิขิตที่กำหนดไว้แล้ว เป็นบุพเพสันนิวาส ที่จะต้องอาศัยมือของข้าจงเช่อผู้นี้ สร้างการท่องเที่ยวป่าไผ่ขึ้นมาใหม่!”

เขาชี้ไปที่ที่นั่งหินทีละก้อน แนะนำให้หลิวเจาอย่างสนใจ: “เจ้าดูสิ นี่คือที่นั่งของจีคัง นี่คือที่นั่งของหร่วนจี๋ นี่คือของซานเทา นี่คือเซียงซิ่ว, หวังหรง, หร่วนเสียน ข้านั่งอยู่ที่นั่งของเซียงซิ่ว”

หวังหยางรู้สึกน่าสนใจอย่างยิ่ง หลิวเจาถามอย่างสงสัย: “ทำไมเจ้าไม่นั่งที่นั่งของหร่วนจี๋ เจ้าไม่ใช่ว่าชื่นชมหร่วนจี๋มากที่สุดรึ?” จงเช่อทำหน้าตกใจ: “ที่นั่งของหร่วนซื่อจงข้าจะมีสิทธิ์ไปนั่งได้อย่างไร?! หร่วนจี๋ จีคัง ซานเทา ที่นั่งของสามคนนี้ข้าไม่คู่ควรนั่ง หวังหรงไม่ใช่คนประเภทเดียวกับข้า ที่นั่งของเขาข้าไม่คู่ควรนั่ง—”

หลิวเจาได้ยินจงเช่อดูถูกหวังหรง ก็กังวลชำเลืองมองหวังหยางแวบหนึ่ง เพราะอย่างไรเสียหวังหรงก็เป็นปราชญ์ในอดีตของสกุลหวังแห่งหลางหยา ถ้าหากบังเอิญเป็นสายเดียวกับหวังหยาง ก็คงจะไม่ดีแน่ เห็นหวังหยางหน้าไม่มีสีหน้าอะไร ถึงได้วางใจลง ได้ยินเพียงจงเช่อกล่าวความคิดเห็นประหลาดต่อไป: “หลิวหลิง หร่วนเสียนด้อยกว่าข้า นั่งไปก็ไม่มีความหมายอะไร ส่วนเซียงซิ่วน่ะเหรอ ก็พอๆ กับข้า นั่งได้อยู่”

จงเช่อพูดจบก็มองไปที่หลิวเจา: “มา หมิงหยาง เจ้านั่งที่นี่ของหลิวหลิง” หลิวเจา: (-__-)b เพิ่งจะพูดไปว่าหลิวหลิงด้อยกว่าเขา ให้ข้านั่งที่นี่ของหลิวหลิง นี่ไม่ใช่ว่ากำลังบอกว่าข้าด้อยกว่าเจ้าหรอกรึ?! เขาก็ไม่ได้ไปถือสาจงเช่อ ถ้าหากแม้แต่เรื่องเล็กน้อยแค่นี้ยังถือสา ทั้งสองคนก็คงจะเป็นเพื่อนกันไม่ได้นานแล้ว

หลิวเจาไม่ได้นั่งลง แต่กลับแนะนำหวังหยางขึ้นมา: “ท่านนี้คือเด็กหนุ่มอัจฉริยะที่ข้าพูดถึงกับเจ้า หวังหยางหวังจือเหยียน” หวังหยางถ่อมตัว: “มิกล้า ศิษย์ผู้น้อยหวังหยาง คารวะท่านจง”

จงเช่อกลอกตาขาวใส่หวังหยางอย่างใหญ่โต: “ยุคไร้วีรบุรุษ ทำให้ไอ้เด็กเมื่อวานซืนมีชื่อเสียง! ตอนนี้ใครๆ ก็กล้าเรียกตัวเองว่าอัจฉริยะแล้ว!” หลิวเจาตำหนิ: “จิ้งเวย เจ้าเกินไปแล้ว จือเหยียนเป็นแขกผู้มีเกียรติของข้า—”

จงเช่อไม่ให้หน้าเลยแม้แต่น้อย: “ถ้างั้นก็ให้เขากลับไปนั่งที่โรงเรียนประจำเมืองของเจ้าสิ! ที่นั่งเจ็ดที่นี้ไม่ใช่ใครก็จะนั่งได้ หรือจะให้เขาไปนั่งในบ้าน?” หลิวเจาจนปัญญาจะจัดการจงเช่อ ทำได้เพียงส่งสายตาที่เต็มไปด้วยความขอโทษไปให้หวังหยาง

หวังหยางก็ไม่โกรธ กลับยังรู้สึกว่าจงเช่อไม่เสแสร้ง ชอบไม่ชอบล้วนมาจากใจจริง ไม่ซ่อนเร้น ก็ถือว่าเป็นคนจริงที่หาได้ยากคนหนึ่ง ตามบันทึกทางประวัติศาสตร์กล่าวว่าหร่วนจี๋เชี่ยวชาญในการ “มองด้วยตาดำตาขาว” เห็นบัณฑิตสามัญก็จะใช้ตาขาวมอง จงเช่อเมื่อครู่ที่กลอกตาขาวนั้น ก็มีกลิ่นอายของหร่วนจี๋หลงเหลืออยู่จริงๆ