บทที่ 77 วิเคราะห์สถานการณ์เหนือใต้ (ตอนต้น)

การจัดที่นั่งในสมัยโบราณแบ่งออกเป็นการนั่งเรียงติดกันและการนั่งเดี่ยว การจัดให้นั่งเดี่ยวถือเป็นการให้เกียรติอย่างสูง

ในสมัยราชวงศ์ฮั่นตะวันออก เวลามีการประชุมราชสำนัก ขุนนางร้อยคนจะนั่งเรียงติดกัน จักรพรรดิกวงอู่ทรงมีราชโองการพิเศษให้ซ่างซูลิ่ง อวี้สื่อจงเฉิง และซือลี่เซี่ยวเว่ย สามขุนนางผู้ใหญ่ นั่งแยกเดี่ยว ดังนั้นในเมืองหลวงจึงขนานนามว่า “สามที่นั่งเดี่ยว” เพื่อแสดงถึงความยกย่อง

บัดนี้ราชวงศ์เว่ยเหนือให้ทูตจากราชวงศ์ฉีใต้นั่งเรียงติดกับทูตจากโครยอ เห็นได้ชัดว่าเป็นการกระทำเพื่อลดทอนเกียรติของราชวงศ์ฉีใต้

หลิ่วเฉิงแค่นเสียงเย็นชา: “พวกอนารยชนเหนือเหิมเกริม โครยอก็ไม่รู้จักฟ้าสูงแผ่นดินต่ำ”

อวี้เฉียนโหลวคาดเดาว่า: “นี่คงจะเป็นการแก้แค้นเรื่องที่หลี่ปยao เดินทางมาเป็นทูตยังราชสำนักเราครั้งก่อน แล้วทูตหลักและทูตรองไม่ได้รับอนุญาตให้ขึ้นท้องพระโรงกระมัง”

เหยียนโย่วเฉิงชูสองนิ้วขึ้นมา วาดไปในอากาศอย่างแรงหลายครั้ง:

“ที่ไม่ให้หลี่ปยao ขึ้นท้องพระโรง ก็มิใช่เพราะชาติตระกูลของเขาต่ำต้อย จนทำให้เกิดการแบ่งแยกชนชั้นหรอกรึ! หากราชวงศ์เหนือส่งตระกูลขุนนางสูงศักดิ์ที่แท้จริงมา จะมีเหตุผลใดไม่ให้เขาขึ้นท้องพระโรงได้?”

เซี่ยซิงหานขมวดคิ้วครุ่นคิด แล้วกล่าวอย่างไตร่ตรอง: “พวกอนารยชนเหนือทำเช่นนี้เป็นการยิงปืนนัดเดียวได้นกสามตัว หนึ่งคือลดทอนความเป็นใหญ่ของราชสำนักเรา สองคือโน้มน้าวโครยอ สามคือยุยงให้ความสัมพันธ์ระหว่างราชสำนักเรากับโครยอแตกแยกกัน”

เหยียนโย่วเฉิงโกรธจนแทบทนไม่ไหว เสียงค่อยๆ ดังขึ้น:

“ต้าฉีของเราปฏิบัติต่อพวกอนารยชนเหล่านี้ดีเกินไปแล้ว! ปีที่ผ่านๆ มาทุกครั้งที่ทูตจากเว่ยมา ราชสำนักเราครั้งไหนบ้างที่ไม่ต้อนรับอย่างสมเกียรติ? การจัดที่พักให้ทูตอนารยชน ก็ไม่เคยให้อยู่ในระดับเดียวกับแคว้นเล็กๆ! แม้หลี่ปยao ผู้นั้นจะไม่ใช่ผู้ดีมีสกุล ไม่สามารถเข้าท้องพระโรงได้ แต่ตอนที่เขาเดินทางกลับ จักรพรรดิก็ยังทรงจัดพิธีส่งอย่างสมเกียรติเป็นพิเศษ เสด็จไปถึงเมืองหลางหยาด้วยพระองค์เอง มีพระราชโองการให้เหล่าขุนนางแต่งบทกวีส่งอำลา! แต่พวกเขาตอบแทนเราอย่างไร?

ศึกที่หวยหยางปีนั้น ทัพอนารยชนพ่ายแพ้ยับเยิน ราษฎรผู้รักชาติในแถบชิงและสวีลุกฮือขึ้นมา ปล้นรถขนเสบียงของอนารยชน ลอบสังหารทหารอนารยชน ผู้ที่กลับคืนสู่ใต้ยอมสวามิภักดิ์มีมาเป็นระลอกแล้วระลอกเล่า ตอนนั้นเป็นโอกาสทองของการกรีฑาทัพขึ้นเหนือ! หากมิใช่เพราะตอนนั้นเสด็จพ่อขององค์จักรพรรดิเพิ่งจะขึ้นครองราชย์ได้ไม่นาน ยังไม่ทันได้วางแผนการไกล เพียงแค่ส่งทูตไปแสดงความอ่อนโยน มิเช่นนั้นตอนนี้จะมีราชวงศ์เหนืออยู่หรือไม่ก็ยังไม่แน่!”

พูดถึงตรงนี้สีหน้าของเขาก็หมองลงเล็กน้อย ถอนหายใจแล้วกล่าวว่า: “น่าเสียดายที่โอกาสผ่านไปแล้ว บัดนี้ บัดนี้...”

หลิ่วเฉิงพลันกล่าวขึ้น: “บัดนี้ดินแดนเหนือใต้ไร้ซึ่งสงครามมาเกือบสิบปี ต้าฉีของเราไพร่พลแข็งแกร่งม้าศึกห้าวหาญ ดวงชะตาประเทศรุ่งเรือง สมควรที่จะระดมพลทหารชั้นยอดทั้งหมด กวาดล้างพวกอนารยชนเหนือให้สิ้นซาก! ตามความเห็นอันต่ำต้อยของข้า กองทัพใหญ่สามารถแบ่งออกเป็นสามสาย:

สายหนึ่งออกจากจิงและเซียง เคาะประตูสู่ด่านและแม่น้ำ;

สายหนึ่งออกจากสวีและอวี้ โจมตีสู่สวี่และลั่ว;

สายหนึ่งออกจากชิงและจี้ มุ่งสู่เผิงและเพ่ย!

ทหารราบและทหารม้าประสานกัน ทางน้ำและทางบกโอบล้อมพร้อมกัน กองทัพใหญ่ออกศึกเมื่อใด แผ่นดินจงหยวนจะต้องมีผู้ลุกขึ้นมาสู้!

ถึงตอนนั้นทั้งภายในภายนอกร่วมกันโจมตี สามสายรุกคืบพร้อมกัน ทำลายศัตรูได้แน่นอน!”

หวังหยางได้ยินแล้วก็อดหัวเราะไม่ได้ รีบก้มหน้าลงกินอาหาร ซ่อนสีหน้าไว้ได้ทันท่วงที

ส่วนเหยียนโย่วเฉิงนั้นฟังจนเลือดลมพลุ่งพล่าน ร้องว่า: “ดีมาก! พี่หลิ่ว! ในอนาคตหากท่านได้เป็นแม่ทัพ ข้าจะติดตามท่านไปสร้างคุณูปการกอบกู้แผ่นดินเทพคืนมาอย่างแน่นอน!”

อวี้เฉียนโหลวนิ่งเงียบไม่พูดอะไร

การกอบกู้แผ่นดินเทพ พูดง่ายเสียที่ไหน?

ยังไม่ต้องพูดถึงว่าจะรบชนะหรือไม่ แค่ว่ากันด้วยเรื่องจิงโจว เพียงแค่การป้องกัน ค่าใช้จ่ายภายในมณฑลก็ไม่เพียงพอจะรับมือแล้ว ยังต้องให้ราชสำนักจัดสรรงบประมาณเพิ่มเติมอีกยี่สิบล้านเหรียญ ผ้าห้าพันพับ และเสบียงอีกสามหมื่นหู

แม้กระนั้นก็ยังไม่เพียงพอ ยังต้องขนเสบียงจากมณฑลเจียงและเซียงมาเพิ่มอีกหกหมื่นหูจะชักหน้าไม่ถึงหลัง

ถ้าหากจะกรีฑาทัพขึ้นเหนืออีก เงินและเสบียงจะมาจากไหน? คลังหลวงจะรับไหวรึ? ต่อให้รับไหว จะรับไหวได้นานเท่าใด?

เขามองเหยียนโย่วเฉิงที่กำลังฮึกเหิม แล้วก็มองหลิ่วเฉิงที่กำลังเปี่ยมด้วยความมุ่งมั่น ทันใดนั้นก็นึกถึงน้องชายของตนเอง อวี้อวี่หลิง

เลือดร้อนเช่นเดียวกัน เปี่ยมด้วยพลังชีวิตเช่นเดียวกัน

บางทีอาจจะเป็นเพราะตนเองอยู่ในแวดวงราชการนานเกินไป คิดหน้าคิดหลัง กลัวนั่นกลัวนี่ แบบนี้จะทำการใหญ่ได้อย่างไร?

เหมือนอย่างที่หลิ่วเฉิงว่า สู้เสี่ยงทำไปสักครั้ง ไม่แน่อาจจะสร้างคุณูปการอันน่าอัศจรรย์ขึ้นมาก็ได้?

ขณะที่อวี้เฉียนโหลวกำลังตกอยู่ในความสงสัยในตนเอง ก็ไม่ทันได้เห็นว่าบิดาของตนกำลังใช้มือเท้าคาง บังมุมปากที่กำลังเหยียดยิ้มเย็นชาเอาไว้

เหยียนโย่วเฉิงกำลังอยู่ในอารมณ์คึกคัก มองไปยังหวังหยางและอวี้เฉียนโหลว ตบโต๊ะแล้วกล่าวว่า: “พี่หวัง พี่อวี้ ถึงตอนนั้นพวกเราไปออกรบด้วยกัน ชมทิวทัศน์แม่น้ำภูเขาพันหลี่ ได้รับบรรดาศักดิ์หมื่นครัวเรือน ดีหรือไม่?”

อวี้เฉียนโหลวประสานมือคารวะ: “ไหนเลยจะมิกล้าทำตาม!”

หวังหยางเงยหน้าขึ้น ยิ้มพลางประสานมือคารวะ: “ดีอย่างยิ่ง ดีอย่างยิ่ง”

สายตาแหลมคมสายหนึ่งกวาดมายังหวังหยาง น้ำเสียงของหลิ่วเฉิงเย็นลงเล็กน้อย: “พี่หวังดูจะไม่เห็นด้วยกับคำพูดของข้าเท่าใดนัก คงจะมีทัศนะที่สูงส่งกว่าสินะ!”

???

นี่ท่านก็มองออกด้วยรึ?

ทำไมท่านไม่ไปถามอวี้เฉียนโหลวเล่า?

หวังหยางทำหน้าไร้เดียงสา: “ไม่มีนี่ขอรับ! ความเห็นของพี่หลิ่วสูงส่งยิ่งนัก!”

หลิ่วเฉิงแค่นเสียงเย็นชา: “ก่อนหน้านี้ตอนสนทนาเชิงปรัชญา พี่หวังก็พูดว่า ‘ความเห็นสูงส่งยิ่งนัก’ แต่ผลสุดท้ายเล่า กลับเป็นตนเองที่ ‘ความเห็นสูงส่งยิ่งนัก’! หากพี่หวังมีความเห็นที่แตกต่าง ก็โปรดกล่าวมาโดยตรง ข้าจะน้อมรับฟัง”

ทำไมถึงมาพุ่งเป้าที่ข้าเล่า?

คงไม่ใช่เพราะตอนบ่ายข้าเอาชนะท่านในการสนทนาเชิงปรัชญาหรอกนะ?

หรือว่าจะเป็นสิ่งที่เรียกว่าใจแคบในตำนาน?

เช่นนั้นถ้าข้าหักล้างคำพูดของท่านอีกครั้ง ท่านก็คงจะเกลียดข้าเข้ากระดูกดำไปเลยสิ?

ท่านจะน้อมรับฟังรึ?

น้อมรับฟังแล้วมีประโยชน์อะไร?

ข้าเป็นอาจารย์ของท่านรึ?

หรือว่าท่านจะจ่ายค่าสอนให้ข้า?

“พี่หลิ่วเข้าใจผิดแล้วจริงๆ ข้าไม่มีความเห็นที่แตกต่างเลยแม้แต่น้อย”

หลิ่วเฉิงเห็นได้ชัดว่าไม่เชื่อ แค่นเสียงเย็นชาไม่หยุด

เซี่ยซิงหานพลันกล่าวว่า: “ข้าก็อยากจะฟังความคิดเห็นของคุณชายหวังเช่นกัน”

ท่านอยากจะฟังอะไรนักหนา?

หวังหยางส่ายหน้า: “ข้าไม่มีความคิดเห็น”

เซี่ยซิงหานจ้องมองหวังหยาง: “ผู้มีคุณธรรมให้ความสำคัญกับความจริงใจ คุณชายหวังไม่จริงใจ”

หวังหยางยิ้มเล็กน้อย: “ที่คุณหนูเซี่ยพูดก็ถูก ข้าผู้นี้ไม่ค่อยจะเป็นผู้มีคุณธรรมเท่าใดนัก”

ที่นั่งของเซี่ยซิงหานและหวังหยางอยู่ใกล้กัน ในดวงตาดั่งดาวของนางฉายประกายเจ้าเล่ห์ ร่างกายเอนไปทางหวังหยาง มือปิดเรียวปากกระซิบว่า: “ในเมื่อคุณชายหวังยอมรับเองว่าไม่ค่อยจะเป็นผู้มีคุณธรรมเท่าใดนัก เช่นนั้นเรื่องความร่วมมือก็...”

หวังหยางพูดไม่ออก: “ท่านจะใช้มุกเดิมซ้ำๆ ไม่ได้นะ!”

“มุกไม่จำเป็นต้องใหม่ ขอแค่ได้ผลก็พอ อย่างไรเสียข้าก็ไม่ได้ขาดแคลนธุรกิจ” เซี่ยซิงหานกล่าวด้วยน้ำเสียงไม่ใส่ใจ

“ข้าก็ไม่ได้จะใช้เรือของบ้านท่านเปล่าๆ นะ...”

หลิ่วเฉิงมองท่าทีที่เซี่ยซิงหานและหวังหยางกระซิบกระซาบกัน สีหน้าก็ยิ่งมืดครึ้มลง

เหยียนโย่วเฉิงถามอย่างสงสัย: “พวกท่านสองคนกระซิบอะไรกันรึ?”

เซี่ยซิงหานยิ้ม: “คุณชายหวังบอกว่า เขามีความคิดเห็นที่แตกต่างเจ้าค่ะ”

“ข้าไปพูดตอนไหน...”

“มุกนี้ใช้เป็นครั้งสุดท้าย” เซี่ยซิงหานรีบพูดจบ แล้วกลับไปนั่งตัวตรง ทำท่าตั้งใจรับฟังอย่างจริงจัง

หวังหยางจนปัญญา ทำได้เพียงกล่าวว่า:

“จิตใจที่ภักดีของคุณชายหลิ่วนั้น ข้านับถือยิ่งนัก เพียงแต่การศึกระหว่างเหนือใต้นั้น ต้องคำนึงถึงสถานการณ์ สถานการณ์ไม่พร้อม ย่อมมิอาจสำเร็จได้ บัดนี้สถานการณ์โดยรวมไม่เป็นใจแก่เราแต่เป็นใจแก่ศัตรู การพูดถึงการกรีฑาทัพขึ้นเหนืออย่างง่ายดาย ย่อมไม่มีประโยชน์ต่อบ้านเมือง—”

หลิ่วเฉิงกล่าวอย่างดูแคลน: “ข้าเห็นว่าพี่หวังคงจะถูกพวกอนารยชนเหนือขู่จนขวัญหนีดีฝ่อไปแล้วกระมัง”

หวังหยางไม่สนใจคำเยาะเย้ยของหลิ่วเฉิง กล่าวต่อว่า:

“สิ่งที่เรียกว่าสถานการณ์นั้น แบ่งออกเป็นภูมิประเทศ กำลังของชาติ กำลังทหารและแม่ทัพ และจังหวะเวลา เป็นต้น เรื่องอื่นยังไม่พูดถึง แค่ว่ากันด้วยเรื่องภูมิประเทศ การที่ฝ่ายใต้จะต้านทานฝ่ายเหนือได้นั้น มีปัจจัยสำคัญสามประการ”

“ประการแรก การจะรักษาแม่น้ำแยงซีได้ต้องรักษาแม่น้ำหวยก่อน”

“แนวป้องกันแม่น้ำแยงซียาวหลายพันหลี่ หากถูกตีแตกเพียงจุดเดียว ก็จะเข้าสู่ใจกลางได้ทันที การยึดแม่น้ำเป็นแนวป้องกันนั้น เดิมทีก็ตกเป็นฝ่ายเสียเปรียบอยู่แล้ว”

“การจะรักษาแม่น้ำแยงซีได้ ต้องรักษาแม่น้ำหวยก่อน! ใช้ดินแดนระหว่างแม่น้ำเจียงและแม่น้ำหวยเป็นเขตกันชน”

“แม่น้ำหวยมีสาขาอยู่มากมาย เบื้องบนสามารถเชื่อมต่อกับเหอและลั่ว เบื้องล่างสามารถเชื่อมต่อกับแม่น้ำแยงซีได้ ราชวงศ์ใต้หากได้ไป จงหยวนก็จะสูญเสียปราการป้องกัน ราชวงศ์เหนือหากได้ไป เจียงหนานก็จะสูญเสียรั้วกั้น...”

จนกระทั่งถึงตอนนี้ อวี้อี้ถึงได้มองหวังหยางอย่างจริงจังเป็นครั้งแรก สายตาเริ่มแสดงความขรึมขึ้นมา

————————

หมายเหตุจากผู้เขียน: ข้อมูลโดยละเอียดเกี่ยวกับค่าใช้จ่ายประจำปีของจิงโจวนั้นมาจาก ‘หนานฉีซู · ประวัติอวี้จางเหวินเซี่ยนหวัง’: “ค่าใช้จ่ายของจิงโจวปีละสามสิบล้านเหรียญ ผ้าหนึ่งหมื่นพับ ข้าวหกหมื่นหู และยังใช้ข้าวจากมณฑลเจียงและเซียงอีกหนึ่งแสนหูเพื่อจัดหาให้แก่กองบัญชาการ” นี่เป็นข้อมูลในสมัยที่อวี้จางหวังปกครองจิงโจว การใช้จ่ายมหาศาลเช่นนี้มีสาเหตุพิเศษ หนึ่งคือตอนนั้นกองทัพเว่ยเหนือกำลังเคลื่อนไหว ภาระทางทหารของจิงโจวเพิ่มสูงขึ้น สองคืออวี้จางหวังเป็นที่โปรดปรานและมีอำนาจมาก ดังนั้นในบันทึกประวัติศาสตร์จึงกล่าวว่านี่คือ “ยุคหลังมานี้มิอาจเทียบได้” ปัจจุบันเป็นสมัยที่ปาตงหวังปกครอง ค่าใช้จ่ายย่อมไม่มีทางจะมากถึงเพียงนี้ ประกอบกับทัศนคติขององค์จักรพรรดิที่มีต่อปาตงหวัง การสูญเสียกำลังของชาติ และปัจจัยอื่นๆ อีกมากมาย ดังนั้นข้าพเจ้าจึงได้ปรับลดลง