บทที่ 79 บัณฑิตพึงยึดถือวิสัยทัศน์และความสามารถเป็นสำคัญ

งานเลี้ยงเลิกราผู้คนแยกย้าย แสงจันทร์สาดส่องเข้ามาในระเบียง

อวี้อี้ประสานมือไว้ด้านหลังยืนอยู่หน้าหน้าต่าง คำพูดของหวังหยางในงานเลี้ยงยังคงดังก้องอยู่ในหูของเขา:

“ปาสู่ตั้งอยู่ต้นน้ำของแม่น้ำแยงซี คุมเชิงอู๋และฉู่ อิทธิพลนั้นเพียงพอที่จะชิงความได้เปรียบของแม่น้ำแยงซีได้ ปราศจากเจี้ยนคัง เจียงหนานก็ไร้หัว ปราศจากปาสู่ เจียงหนานก็แขนขาด ดังนั้นแคว้นฉินจึงผนวกสู่ก่อน แล้วจึงกลืนฉู่ แคว้นจิ้นหมายจะกำจัดอู๋ ก็ต้องกำจัดสู่ก่อนเช่นกัน ด้วยเหตุที่สู่เป็นต้นน้ำของแม่น้ำแยงซี ล่องตามน้ำไปทางตะวันออก ก็สามารถแบ่งแยกสถานการณ์ของเจียงหนานได้”

......

“ผู้ที่ต้องการจะทำให้เจียงหนานมั่นคง ย่อมต้องแย่งชิงที่สู่ ผู้ที่ต้องการจะแอบมองจงหยวน ก็จำต้องยึดสู่เช่นกัน จู่ที่กรีฑาทัพขึ้นเหนือ ปราศจากการสนับสนุนจากปาสู่ สุดท้ายก็มิอาจสำเร็จได้ หวนเวินยึดสู่ได้ ดังนั้นจึงสามารถเข้าลั่วหยางได้ หลิวอวี้ได้สู่มา จึงพิชิตฉางอันได้ จิงและสู่ครบถ้วน หัวท้ายเชื่อมต่อกัน ถึงจะสามารถรวมพลังของตะวันออกและตะวันตก เพื่อต่อต้านราชวงศ์เหนือได้ นี่คือเหตุผลที่ขงเบ้งพากเพียรสนับสนุนให้เกิดพันธมิตรอู๋และสู่!”

......

“ถอยร่นมารักษาฝั่งซ้ายของแม่น้ำ เซียงหยางมิสู้เจี้ยนคัง รุกคืบหมายจงหยวน เจี้ยนคางมิสู้เซียงหยาง บริหารจิงเซียง ระดมทรัพย์สินของสามแคว้นอู๋ สะสมกำลังของปาสู่ ภายนอกใช้แม่น้ำหวยเป็นปราการ เช่นนี้แล้ว เจียงหนานถึงจะเพียงพอที่จะป้องกันตนเองได้ การจะสร้างมหากิจ ไม่มีสิ่งใดยิ่งใหญ่ไปกว่านี้อีกแล้ว! ป้องกันตนเองได้มีเหลือ จึงจะสามารถกรีฑาทัพขึ้นเหนือได้ จังหวะเวลายังไม่มาถึง เพียงแค่ลำพองใจในเลือดร้อนนำทัพใหญ่ไปเสี่ยง เป็นการทำลายชาติบ้านเมือง ไม่มีสิ่งใดจะเลวร้ายไปกว่านี้อีกแล้ว!”

......

“ท่านพ่อ” อวี้เฉียนโหลวส่งแขกกลับมาแล้ว ขัดจังหวะความคิดของอวี้อี้

“หวังหยางพูดอะไรบ้าง?” อวี้อี้ถามขึ้นทันที

อวี้เฉียนโหลวคาดไม่ถึงว่าบิดาจะถามถึงหวังหยางโดยเฉพาะ ลังเลอยู่ครู่หนึ่ง แล้วตอบว่า: “เขาไต่ถามเรื่องของน้องเล็ก ในคำพูดมีความหมายขอความเมตตาแทนน้องเล็ก อยากจะให้น้องเล็กกลับไปที่โรงเรียนประจำเมือง...”

“เจ้าไปถอนคนเฝ้านอกเรือนไม้ไผ่เสียตอนนี้เลย บอกอาเจี้ยว่า เขากลับไปที่โรงเรียนประจำเมืองได้แล้ว”

อวี้เฉียนโหลวประหลาดใจอย่างยิ่ง: “ท่านพ่อ ท่านไม่กังวลว่าน้องเล็กจะเข้าไปพัวพันอีก...”

“ไปเถอะ นำสถานการณ์ในคืนนี้ โดยเฉพาะคำพูดของหวังหยาง ไปเล่าให้น้องเล็กของเจ้าฟังอย่างละเอียด แล้วก็ พรุ่งนี้เจ้าไปตรวจสอบทะเบียนบ้านของหวังหยางอย่างละเอียด จำไว้ อย่าให้เอิกเกริก”

อวี้เฉียนโหลวชะงักไปครู่หนึ่ง จากนั้นก็โค้งกายประสานมือคารวะ: “ขอรับ”

หลังจากอวี้เฉียนโหลวถอยออกจากห้องไปแล้ว อวี้อี้ก็ยืนอยู่ที่หน้าต่างอีกครู่หนึ่ง จากนั้นจึงเดินไปนั่งหน้าโต๊ะเขียนหนังสือ ตั้งสมาธิจับพู่กัน เริ่มเขียนจดหมาย

ประโยคแรกของจดหมายคือ: “ผู้ซ่อนเร้นแห่งชางหมิงคารวะมายังบัณฑิตเสวียนหลง...”

......

“ท่านพ่อ!”

“เข้ามา”

อวี้อวี่หลิงเดินเข้ามา ฝีเท้าเบาสบาย ใบหน้าเปี่ยมด้วยความยินดี แล้วเรียกอีกครั้งหนึ่ง: “ท่านพ่อ!”

“มีอะไรก็พูดมา” อวี้อี้หยุดพู่กัน ใช้กระดาษปิดทับจดหมายไว้ แล้วมองไปยังบุตรชายคนเล็ก

อวี้อวี่หลิงกล่าวอย่างตื่นเต้น: “ท่านพ่อ! ข้าบอกแล้วใช่ไหมขอรับว่า พี่หวังมีความรู้ลึกซึ้ง ไม่ใช่คนธรรมดาแน่นอน! เพียงแต่ข้าคาดไม่ถึงว่า เขาจะเก่งกาจแม้กระทั่งศาสตร์เร้นลับ ยิ่งคาดไม่ถึงว่าเขาจะมีความสามารถด้านกลยุทธ์เช่นนี้ด้วย! ข้าเห็นว่าต่อให้เทียบกับหวังหรงก็อาจจะไม่ได้ด้อยไปกว่ากันมากนัก...”

“เจ้าเคยเห็นหวังหรงรึ?” อวี้อี้กล่าวด้วยสีหน้าเรียบเฉย

“เรื่องนี้... ไม่เคยขอรับ แต่ลูกคิดว่า...”

“ไม่เคยเห็นก็กล้าพูดจาเปรียบเทียบสูงต่ำโดยพลการรึ?” น้ำเสียงของอวี้อี้เคร่งขรึม “ผู้มีคุณธรรมปรารถนาจะพูดให้น้อยแต่ทำให้มาก เจ้ากลับไปที่โรงเรียนประจำเมืองครั้งนี้ พูดให้น้อยฟังให้มาก เอาคนรอบข้างเป็นอาจารย์ อย่าเรียนแค่ฝีมือการค้นหาประโยคเด็ดจาก ‘กองกระดาษเก่า’ แต่ยังต้องเรียนรู้ถึงวิสัยทัศน์และความสามารถของคนรอบข้างด้วย สิ่งที่เรียกว่าความสามารถนั้น ก็คือความกว้างขวางของจิตใจและทัศนะ บัณฑิตพึงยึดถือวิสัยทัศน์และความสามารถเป็นสำคัญ มิเช่นนั้นต่อให้อ่านหนังสือมากเพียงใด ก็เป็นได้แค่ ‘ตู้หนังสือสองขา’ เท่านั้น”

อวี้อวี่หลิงโค้งกายคารวะ: “ขอรับ” จากนั้นก็แอบเหลือบมองบิดา กระซิบว่า: “ที่ท่านพูดว่า ‘คนรอบข้าง’ หมายถึงหวังหยางใช่หรือไม่ขอรับ?”

อวี้อี้จับพู่กันขึ้นมาอีกครั้ง ก้มหน้าลงเขียนจดหมายต่อ ปากก็ “อืม” ออกมาเบาๆ

อวี้อวี่หลิงกลั้นหัวเราะ: “แต่เมื่อวานท่านเพิ่งจะบอกให้ข้าต่อไปอย่าได้พบเขาอีกไม่ใช่รึขอรับ...”

“ไสหัวไป”

“ลูกขอตัว!”

อวี้อวี่หลิงเห็นท่าดีก็รีบถอย รีบเผ่นหนีไปทันที

......

“เจ้าจ้องข้าทำไม?”

ภายในรถเทียมวัว หวังหยางที่มึนเมาเล็กน้อยถูกเฉินชิงซานจ้องจนรู้สึกอึดอัดอยู่บ้าง

“เจ้าเป็นใครกันแน่?” เฉินชิงซานถาม

หวังหยางมองใบหน้าที่เย็นชาราวกับหยกของเฉินชิงซาน แล้วหัวเราะ: “ข้าคือนายท่านของเจ้าอย่างไรเล่า”

วึ่ง!

เสียงดาบดังลั่น!

ดาบยาวเลื่อนออกจากฝักในท่าย้อนกลับ ด้ามดาบและตัวดาบเฉียดผ่านหูของหวังหยางไปอย่างรวดเร็ว กระแทกเข้ากับผนังรถ เกิดเสียงดังตุ้บหนึ่ง ทำเอาหวังหยางตกใจ

“เจ้าทำอะไร! เจ้าเป็นองครักษ์ของข้า ข้าเป็นนายท่านของเจ้า มีปัญหาอะไรรึ?!”

เป็นไปไม่ได้ที่ในสมัยราชวงศ์เหนือใต้คำว่า “นายท่าน” จะถูก “ทำให้เสื่อมเสีย” ไปแล้ว?! เป็นไปไม่ได้! เป็นไปไม่ได้เด็ดขาด!

ดังนั้นหวังหยางจึงซักถามเฉินชิงซานอย่างองอาจมั่นใจในความถูกต้องของตนเอง

เฉินชิงซานเก็บดาบกลับคืนอย่างเย็นชา: “ไม่มีปัญหา แต่ท่านยิ้มได้เหลาะแหละเกินไป”

เหลาะแหละก็เหลาะแหละไปเถอะ อย่างไรเสียเจ้าก็อย่าได้ถามอีกว่าข้าเป็นใครก็พอ

“ท่านเข้าใจกลยุทธ์การทหารรึ?” เฉินชิงซานพลันถามขึ้น

“แค่ถกการทหารบนกระดาษ จะเรียกว่าเข้าใจกลยุทธ์การทหารได้อย่างไร? จริงสิ ท่านเป็นบุตรีของแม่ทัพ ท่านต่างหากที่เรียกว่าเข้าใจ”

เฉินชิงซานส่ายหน้า: “ท่านพ่อเคยสอนข้าอยู่บ้าง แต่สิ่งที่ท่านพ่อรู้คือในสนามรบ สองทัพเข้าปะทะกัน แต่ที่ท่านพูดในงานเลี้ยงคือการศึกระหว่างสองแคว้น สถานการณ์และจังหวะเวลา สิ่งนี้ท่านพ่อข้าก็พูดไม่ได้”

“ท่านพ่อของเจ้าเก่งกว่า ท่านพ่อของเจ้าคือแม่ทัพที่สามารถนำทัพออกรบได้จริงๆ ข้าเป็นเพียงบัณฑิตถกเรื่องการทหาร หากลงสนามรบจริงๆ ไม่แน่อาจจะเป็นอย่างจ้าวคั่วหรือหม่าซู่”

“ชนชั้นสูงโดยทั่วไปมักจะดูแคลนแม่ทัพ”

ชนชั้นสูงในราชวงศ์ใต้สามารถคุมทัพได้ สามารถเป็นแม่ทัพใหญ่ได้ แต่สำหรับแม่ทัพที่ลงสนามรบจริงๆ บุกตะลุยฆ่าฟัน กลับไม่ค่อยจะให้ความสำคัญนัก และในบรรดาตำแหน่งขุนนางระดับเดียวกัน ขุนนางฝ่ายบุ๋นก็มีเกียรติมากกว่าขุนนางฝ่ายบู๊

ดังนั้นชนชั้นสูงในราชวงศ์ใต้เมื่อรับตำแหน่งขุนนางฝ่ายบู๊ มักจะมีกรณีที่ดำรงตำแหน่งควบคู่กันไป คือนอกจากตำแหน่งขุนนางฝ่ายบุ๋นที่สูงส่งแล้ว ก็จะดำรงตำแหน่งทางทหารควบคู่ไปด้วย หรือที่เรียกว่า “เถี่ยหลิ่ง” นี่ยังหมายถึงตำแหน่งทหารระดับสูง ส่วนตำแหน่งนายทหารชั้นผู้น้อยนั้น ยิ่งไม่เห็นค่าที่จะทำ

แน่นอนว่าหวังหยางรู้ถึงข้อเสียเปรียบนี้ของราชวงศ์ใต้ เมื่อนึกถึงว่าสุดท้ายราชวงศ์ใต้ก็ถูกราชวงศ์เหนือล้มล้าง ก็ถอนใจกล่าวว่า: “นั่นเป็นการเสแสร้ง ราชวงศ์เหนือแข็งแกร่งถึงเพียงนี้ หากพวกเราไม่ให้ความสำคัญกับกิจการทหาร ไม่ช้าก็เร็วก็จะถูกราชวงศ์เหนือผนวก”

เฉินชิงซานรู้สึกไม่เข้าใจอยู่บ้าง: “เหตุใดท่านจึงพูดเสมอว่าราชวงศ์เหนือแข็งแกร่ง? ข้าได้ยินมาว่าดวงชะตาของพวกอนารยชนเหนือตกต่ำลงทุกวัน คงจะอยู่ได้อีกไม่นานแล้ว”

“ท่านได้ยินมาจากใคร?”

“ใครๆ ก็พูดกันเช่นนี้”

“ถ้าหากเป็นเช่นนั้นจริงๆ ไม่ต้องพูดถึงฉางอันหรือลั่วหยาง ดินแดนทางเหนือของแม่น้ำหวยก็น่าจะยึดคืนมาได้นานแล้วสิ”

“เหนือใต้มีการส่งทูตติดต่อกันมานาน โดยทั่วไปจะไม่ก่อสงครามโดยง่าย”

หวังหยางยิ้มเล็กน้อย

เฉินชิงซานกล่าวอีกว่า: “ท่านพ่อของข้าก็บอกว่า หากจะเปิดศึกกันจริงๆ พวกอนารยชนเหนือสู้พวกเราไม่ได้”

“ท่านพ่อของท่านเคยรบกับพวกเขาหรือไม่?”

“นั่นก็ไม่เคย”

หวังหยางคิดในใจ: ท่านพ่อของเจ้าคือกองทหารรักษาพระองค์ในเมืองหลวง กำลังพลและอาวุธยุทโธปกรณ์ล้วนดีที่สุด ทั้งยังไม่เคยรบกับชาวเหนือ หากเปลี่ยนเป็นแม่ทัพที่รักษาชายแดนจริงๆ ก็อาจจะไม่มีความมั่นใจเท่าท่านพ่อของเจ้าแล้ว

เขาก็ไม่ได้อธิบายโดยละเอียด เพียงแค่กล่าวว่า: “สำหรับศัตรูแล้ว ยอมให้ความสำคัญเกินจริง ก็ยังดีกว่าดูแคลน”

เฉินชิงซานพยักหน้า

หวังหยางกล่าวอีกว่า: “ต่อไปหากเจอสถานการณ์งานเลี้ยงเช่นนี้ เจ้าลงไปกินข้าวก็ได้ ไม่ต้องยืนอยู่ตลอดเวลา”

เฉินชิงซานกล่าวอย่างจริงจัง: “ในเมื่อข้ารับปากจะเป็นองครักษ์ของท่านแล้ว ก็ต้องทำหน้าที่ขององครักษ์ให้ดีที่สุด”

“แต่—”

ดวงตาของเฉินชิงซานเยือกเย็นดุจห้วงน้ำลึก: “ข้าหวังว่าตอนที่ท่านจัดการเรื่องที่รับปากข้าไว้ ก็จะตั้งใจเช่นเดียวกับข้า”