บทที่ 84 คำถามอันยิ่งใหญ่

เบื้องล่างเวทีล้วนเห็นด้วยกับคำพูดของหลิ่วถาน แต่หารู้ไม่ว่าความจริงที่ถูกทุกคนลืมเลือนไปนานแล้วกำลังจะปรากฏขึ้นอย่างเงียบๆ นั่นก็คือสิ่งที่เรียกว่า “กู่เหวินซ่างซู” นั้น ฉบับของมันไม่ได้เก่าแก่อย่างที่ทุกคนจินตนาการ เหมยเจ๋อถวายคัมภีร์ในสมัยต้นราชวงศ์จิ้นตะวันออก ห่างจากเวลานี้ยังไม่ถึงสองร้อยปี

และหวังหยางก็ต้องการจะใช้คำถามนี้เพื่อเตือนทุกคนว่า แม้จะเรียกว่า《กู่เหวินซ่างซู》เหมือนกัน แต่《กู่เหวินซ่างซู》ที่แพร่หลายอยู่ในโลกปัจจุบันนั้น มิใช่《กู่เหวินซ่างซู》ในสมัยราชวงศ์ฮั่นทั้งสอง แต่เป็นชายผู้หนึ่งนามว่าเหมยเจ๋อที่ปรากฏตัวขึ้นมาแล้วประกาศว่า ที่บ้านของตนมี《กู่เหวินซ่างซู》อยู่

นี่แหละคือ《กู่เหวินซ่างซู》ฉบับปลอม!

หวังหยางเห็นว่าบรรลุเป้าหมายแล้ว จึงกล่าวต่อว่า:

“ท่านหลิ่วตอบได้ดี เช่นนั้นข้าขอถามอีกครั้ง ประวัติศาสตร์การบันทึกคำพูดในสมัยโบราณ ตามธรรมเนียมแล้วจะไม่บันทึกฤดูกาลทั้งสี่ หากว่ากันตาม《จินเหวินซ่างซู》แล้ว เช่นบท ‘คังเก้า’ กล่าวว่า ‘เวยซานเยว่ไจเซิงพั่ว’ บท ‘ตัวฟาง’ กล่าวว่า ‘เวยอู่เยว่ติงไฮ่’ บท ‘หงฟ่าน’ กล่าวว่า ‘เวยสือโหย่วซานซื่อ’ บท ‘จินเถิง’ กล่าวว่า ‘จี้เค่อซางเอ้อร์เหนียน’ ล้วนบันทึกปี เดือน วัน ไม่มีการบันทึกฤดูกาลทั้งสี่โดยเด็ดขาด”

“เหตุเพราะ《ซ่างซู》บันทึกคำพูด 《ชุนชิว》บันทึกเรื่องราว《ซ่างซู》เดิมทีเป็นคัมภีร์ที่บันทึกคำพูด ไม่ค่อยจะใส่ใจเรื่องเวลามากนัก เหมือนอย่างบท ‘มู่ซื่อ’ และบทอื่นๆ ที่แม้แต่เดือนก็ยังไม่บันทึก นับประสาอะไรกับสี่ฤดู แต่《ชุนชิว》บันทึกเรื่องราวทางประวัติศาสตร์โดยเฉพาะ เรียบเรียงบทความตามลำดับเวลา ดังนั้นเวลาบันทึกเรื่องราวจึงมักจะกล่าวถึงฤดูใบไม้ผลิ ฤดูร้อน ฤดูใบไม้ร่วง และฤดูหนาว”

“นี่เป็นเพราะวิธีการทางประวัติศาสตร์ของคัมภีร์ทั้งสองเล่มแตกต่างกัน ธรรมเนียมการประพันธ์ก็ย่อมมีความแตกต่างกันไปด้วย”

“แต่《กู่เหวินซ่างซู》บท ‘ไท่ซื่อ’ หนึ่งบท เปิดบทก็กล่าวว่า ‘เวยสือโหย่วซานเหนียนชุน’ อักษร ‘ชุน’ ตัวนี้ ไหนเลยจะเป็นธรรมเนียมการบันทึกคำพูดของ《ซ่างซู》ได้?”

“นี่...”

หลิ่วถานมีสีหน้าลำบากใจ

นักศึกษาไม่น้อยในที่นั่งต่างก็ก้มหน้าลงพลิกหนังสือ ทั่วทั้งงานมีแต่เสียงพลิกหน้ากระดาษ และสายตาที่ทุกคนมองมายังหวังหยางก็ไม่มีแววดูแคลนอีกต่อไป

บนที่นั่งของประธานผู้ชี้ขาด ท่านอาจารย์อาวุโสทั้งสามท่านมองหน้ากัน ต่างก็มีสีหน้าขรึม

แม้แต่ผู้ที่สนับสนุน《จินเหวินซ่างซู》เช่น หลิวเจา อวี้อวี่หลิง และเซี่ยซิงหาน เป็นต้น ต่างก็จมอยู่ในภวังค์ความคิดอย่างหนัก ไม่มีเวลาว่างที่จะแสดงความยินดีออกมาเลยแม้แต่น้อย

ส่วนหลิ่วเฉิงนั้นร้อนใจอย่างยิ่ง หวังเพียงแค่ว่าพี่ชายจะสามารถคิดคำโต้แย้งออกมาได้ในทันที

แต่ปาตงหวังกลับมองซ้ายมองขวา สีหน้าผ่อนคลาย ราวกับความคิดไม่ได้จดจ่ออยู่กับการโต้วาทะที่สำคัญครั้งนี้เลย

ผ่านไปครู่ใหญ่ หลิ่วถานหันกลับมา ก็ไม่ประสานมือไว้ด้านหลังอีกต่อไปแล้ว มองไปยังหวังหยางแล้วกล่าวว่า: “ธรรมเนียมการประพันธ์ไม่ใช่เรื่องที่ตายตัว การยกเว้นสักครั้ง ก็มีอยู่บ้าง”

น้ำเสียงก็หาได้มีความมั่นใจเหมือนเมื่อก่อนไม่ แม้แต่ตัวเขาเองก็ยังไม่พอใจกับคำตอบนี้

หวังหยางก็ไม่ซักไซ้ต่อ เพียงแค่ยิ้มเล็กน้อย: “อ้อ ท่านหลิ่วคิดปัญหาได้ทะลุปรุโปร่งจริงๆ นับถือ”

เบื้องล่างเวทีมีคนได้ยินประโยคนี้ก็พลันหัวเราะออกมาเสียงดัง หลิ่วถานยังคงคิดถึงปัญหาเมื่อครู่อยู่ ก็ไม่มีอารมณ์จะไปต่อปากต่อคำกับหวังหยาง

หวังหยางตั้งคำถามต่อ:

“ระบบวัดในสมัยซางและโจวแตกต่างกัน สมัยซางบูชาวัดห้าแห่ง ดังนั้น《หลี่เหว่ยจีมิ่งเจิง》จึงกล่าวว่า ‘อินอู่เมี่ยว’ 《หลวี่ซื่อชุนชิว》อ้าง《ซางซู》ก็กล่าวเช่นกันว่า ‘อู่ซื่อจือเมี่ยว เข่ออี่กวนไกว้’”

“จนกระทั่งถึงสมัยราชวงศ์โจวถึงได้เริ่มมีคำกล่าวถึงวัดเจ็ดแห่ง 《ฮั่นซู》ในบทอภิปรายของเหวยเสวียนเฉิงกล่าวว่า ‘เหตุที่โจวมีเจ็ดวัดนั้น เพราะโฮ่วจี้ได้รับการแต่งตั้งเป็นครั้งแรก เหวินหวังและอู่หวังได้รับอาณัติสวรรค์ และเพราะเป็นราชาจึงมีสามวัดที่ไม่ถูกทำลาย รวมกับวัดบรรพบุรุษอีกสี่แห่งจึงเป็นเจ็ดแห่ง’”

“ดังนั้นการบูชาในสมัยโจวจึงมีมากกว่าสมัยซางสองวัด คือวัดของเหวินหวังและอู่หวัง จาก ‘ห้าวััด’ จึงกลายเป็น ‘เจ็ดวัด’ ทว่าใน《กู่เหวินซ่างซู》ที่กล่าวกันว่าเป็นบท ‘เสียนโหย่วอีเต๋อ’ ที่เขียนโดยอีหยิ่น อัครมหาเสนาบดีชื่อดังแห่งราชวงศ์ซาง ในบทความกลับกล่าวว่า ‘ชีซื่อจือเมี่ยว เข่ออี่กวนเต๋อ’ แต่ในสมัยของอีหยิ่น จะมีเจ็ดวัดได้อย่างไร? นี่คือคำถามที่สาม”

หลิ่วถานเบิกตาค้างมิอาจตอบได้

บัณฑิตทั้งสี่ที่นั่งอยู่ ล้วนตกตะลึงไปตามๆ กัน!

เรียวปากของเซี่ยซิงหานสั่นระริก พึมพำว่า: “ช่างเป็นคำถามที่ยิ่งใหญ่...”

สาวใช้เสี่ยวหนิงที่อยู่ข้างๆ แอบตกใจ ในใจคิดว่า: คุณชายหวังผู้นี้ช่างไม่ธรรมดาจริงๆ ไม่คาดคิดเลยว่าจะทำให้คุณชายรองตระกูลหลิ่วจนต่อคำพูดได้!

ทำไม?

ทำไมกัน??

นี่มันเป็นเพราะอะไรกันแน่?!

หลิ่วถานยืนนิ่งเป็นท่อนไม้อยู่บนเวที ไม่สามารถเอ่ยคำใดออกมาได้ ในสมองคิดวนเวียนอยู่กับสามคำถามของหวังหยาง หากสามคำถามนี้ถามแยกกันก็ไม่มีอะไร แต่ถ้ารวมกันแล้ว...

หน้าผากของหลิ่วถานมีเหงื่อผุดขึ้น เขากลับเริ่มรู้สึกกลัวขึ้นมาบ้าง กลัวว่าตนเองจะคิดต่อไป แต่ก็อดไม่ได้ที่จะไม่คิด!

เวลาผ่านไปอย่างเงียบๆ เห็นหลิ่วถานยืนนิ่งเป็นหินไม่พูดอะไร สวีป๋อเจิน ซึ่งเป็นผู้ที่มีนิสัยใจร้อนที่สุดในบรรดาประธานผู้ชี้ขาดทั้งสาม ก็ทนไม่ไหวอีกต่อไปแล้ว ตะโกนตอบแทนหลิ่วถานเสียงดังว่า: “ตัวอักษรถ้อยคำในหนังสือโบราณผิดเพี้ยน เป็นเรื่องปกติ จะมีอะไรกัน?!”

สวีป๋อเจินหลังจากสูญเสียภรรยาในวัยหนุ่มก็ไม่แต่งงานอีกเลย ทุ่มเทใจให้แก่วิชาความรู้ ค้นคว้าคัมภีร์และประวัติศาสตร์ จนกลายเป็นปรมาจารย์ผู้มีชื่อเสียง ระหว่างบันไดและประตูที่เขาอาศัยอยู่ ต้นไม้ล้วนงอกเป็นกิ่งก้านสาขาเดียวกัน ต้นจื่อหน้าประตู เพียงปีเดียวก็โตจนคนโอบไม่รอบ ชาวบ้านในท้องถิ่นกล่าวขานกันว่า “การเรียนรู้สะเทือนถึงสรวงสวรรค์”

ด้วยชื่อเสียงเช่นนี้ การลงมาโต้วาทะกับหวังหยาง มีความรู้สึกเหมือนผู้ใหญ่รังแกเด็กอยู่บ้าง

อีกอย่างการที่ประธานผู้ชี้ขาดเข้ามาแทรกแซงการประลองวิชา เดิมทีก็เป็นเรื่องที่ผิดกฎ แต่ในที่นั้นกลับไม่มีผู้ใดรู้สึกแปลกใจ กลับมีความรู้สึกว่าเป็นเรื่องที่สมควรแล้ว

เพราะหวังหยางไม่ได้จะหักล้างเพียงหลิ่วถานคนเดียว แต่จะล้มล้างทั้งสำนักกู่เหวินซ่างซู!!!

ในสถานการณ์เช่นนี้ อย่าว่าแต่สวีป๋อเจินคนเดียวเลย ต่อให้ประธานผู้ชี้ขาดทั้งสามท่านเอ่ยปากพร้อมกัน ก็ไม่มีอะไรแปลก ยิ่งไปกว่านั้นตอนนี้หลิ่วถานเห็นได้ชัดว่าไม่ใช่คู่ต่อสู้ของหวังหยาง!

“ที่แท้ก็เป็นความผิดเพี้ยน” หวังหยางพยักหน้า “เช่นนั้นข้าขอถามอีกหนึ่งคำถาม 《สื่อจี้ · โจวเปิ่นจี้》กล่าวว่า ‘ปีที่สิบเอ็ด เดือนสิบสอง วันอู้ซื่อ ทัพข้ามแม่น้ำเมิ่งจิน’ 《ฮั่นซู · ลวี่ลี่จื้อ》อ้าง《ซานถ่งลี่》กล่าวว่า ‘เหวินหวังได้รับอาณัติสวรรค์ เก้าปีก็สวรรคต ผ่านไปสองปี ในงานครบรอบการสวรรคตก็กรีฑาทัพปราบโจ้ว’”

“สิ่งที่เรียกว่า ‘ผ่านไปสองปี’ ก็คือการไว้ทุกข์สองปี เก้าปีบวกสองปี ก็คือปีที่สิบเอ็ดที่กรีฑาทัพปราบโจ้ว”

“มีเพียง《กู่เหวินซ่างซู · ไท่ซื่อเพียน》ที่บอกว่า ‘เวยสือโหย่วซานเหนียนชุน ต้าฮุ่ยอวี๋เมิ่งจิน’ บอกว่าเป็นปีที่สิบสามที่กรีฑาทัพปราบโจ้ว”

“เช่นนั้นเหตุใด《สื่อจี้》และ《ฮั่นซู》จึงไม่ยึดตามคำกล่าวสิบสามปีของ《กู่เหวินซ่างซู》เล่า?”

“หรือซือหม่าเชียนและคนอื่นๆ ล้วนไม่เคยเห็น《กู่เหวินซ่างซู》รึ?”

“คนสมัยฮั่นไม่เคยเห็น แต่พวกเรากลับได้เห็น ไม่ใช่หรือว่าเป็นเรื่องประหลาดพิกลรึ?”

หวังหยางมองไปที่สวีป๋อเจิน เลียนแบบน้ำเสียงของเขาแล้วกล่าวว่า: “หรือว่า นี่ก็เป็น ‘ตัวอักษรถ้อยคำผิดเพี้ยน เป็นเรื่องปกติ’?”

“เจ้า...” ใบหน้าของสวีป๋อเจินแดงก่ำขึ้นมาอย่างรวดเร็ว

ประธานผู้ชี้ขาดอีกท่านหนึ่ง เสิ่นหลินซื่อ เก็บตัวศึกษาอยู่ที่ภูเขาอู๋ช่าสี่สิบหกปี ยากจนแต่ก็หมั่นเพียรศึกษาอย่างไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อย ผู้ที่เดินทางมาศึกษาต่างก็พึ่งพาเขา ในสมัยราชวงศ์ก่อนได้รับการแนะนำจากเจ้าเมืองในอำเภอ มีราชโองการให้ดำรงตำแหน่งเฟิ่งเฉาฉิ่ง แต่ก็ไม่รับตำแหน่ง ปีหย่งหมิงที่หก มีราชโองการเรียกตัวให้เป็นปราชญ์ของสถานศึกษาแห่งชาติ ก็ไม่รับตำแหน่งอีก คนในสมัยนั้นมีคำกล่าวว่า “ในภูเขาอู๋ช่ามีบัณฑิตผู้ทรงคุณธรรม เปิดประตูสอนสั่งจนกลายเป็นตลาด”

ในตอนนี้เขาลูบเคราขาวของตน ยิ้มอย่างสงบ:

“ท่านมหาเสนาบดีแม้จะมีความรู้กว้างขวาง แต่เรื่องที่บันทึกผิดพลาดก็มีอยู่ไม่น้อย ท่านจะใช้หนังสือสมัยฮั่นมาพิสูจน์ว่าหนังสือโบราณผิดได้อย่างไร? เหตุใดจึงไม่ใช้หนังสือโบราณมาพิสูจน์ว่าหนังสือสมัยฮั่นผิดเล่า? 《ซ่างซู》และ《สื่อจี้》ขัดแย้งกัน ย่อมต้องยึด《ซ่างซู》เป็นหลัก หนังสือที่ออกมาทีหลังมิอาจใช้อ้างอิงได้”

สวีป๋อเจินตบโต๊ะอย่างตื่นเต้น: “เป็นเช่นนี้เอง!”

หวังหยางใช้ด้ามพัดเคาะฝ่ามือของตน:

“แก้ต่างได้ดี! ในเมื่อหนังสือที่ออกมาทีหลังมิอาจใช้อ้างอิงได้ เช่นนั้นเราก็ใช้《ซ่างซู》พิสูจน์《ซ่างซู》《ฮั่นซู · ลวี่ลี่จื้อ》อ้างบท ‘อีซวิ่นเพียน’ ใน《ซ่างซู》กล่าวว่า ‘ต้านจือโหย่วมู่ฟางหมิง’ คำอธิบาย ‘เตี่ยนเป่า’ ของเจิ้งเสวียนอ้างบท ‘อีซวิ่นเพียน’ ว่า ‘ไจ้ฟูไจ้หาว’ และยังกล่าวอีกว่า ‘เจิงซื่อซานจง’ นี่คือ《กู่เหวินซ่างซู》ในสมัยฮั่นตะวันออก แต่《กู่เหวินซ่างซู》ฉบับปัจจุบันบท ‘อีซวิ่นเพียน’ กลับไม่มีสามประโยคนี้ นี่จะอธิบายได้อย่างไรเล่า?”

รอยยิ้มที่เดิมทีราวกับสายลมวสันต์พัดผ่านใบหน้าของเสิ่นหลินซื่อ ราวกับถูกแช่แข็งในชั่วพริบตา! แข็งค้างอยู่บนใบหน้าอย่างนั้น!