บทที่ 92 คำนวณฐานะ

ยามดึกสงัด ภายในห้องพักของโรงเรียนประจำเมืองยังคงมีแสงไฟสว่างไสว หวังหยางกำลังจรดพู่กันคำนวณฐานะของตนเอง รอบกายมีตะกร้าเงินและหีบเงินวางอยู่

เฉินชิงซานนั่งพับเพียบเรียบร้อย กำลังเช็ดมีดบินของนางอย่างละเอียด คิ้วตาอันเย็นชาภายใต้แสงเทียนไม่ได้เพิ่มความอบอุ่นอ่อนโยนขึ้นเลยแม้แต่น้อย กลับปรากฏความงามอันเย็นชาที่แปลกตาออกมา

งามเย็น งามเย็น ยิ่งเย็นชายิ่งเปี่ยมเสน่ห์

แต่หวังหยางไม่ได้สังเกตเห็นสิ่งเหล่านี้ เขากำลังจดจ่ออยู่กับการทำ “รายงานทางการเงินครั้งแรกของกลุ่มบริษัทหวังนับตั้งแต่ทะลุมิติมา”

เงินสิบหมื่นเหรียญที่ชนะจากการประลองวิชา แบ่งให้โรงเรียนประจำเมืองห้าหมื่น นี่เป็นสิ่งที่หวังหยางคิดไว้ล่วงหน้าแล้ว

ไม่ต้องพูดถึงว่าเขาติดหนี้หลิวเจาอยู่หนึ่งหมื่นหกพันสองร้อยเหรียญ แค่งานเลี้ยงสุราในคืนนี้ และการที่เขาใช้คนใช้รถ กินอยู่หลับนอนที่โรงเรียนประจำเมืองในช่วงสองสามวันนี้ ก็ไม่เคยต้องจ่ายเงินเลย

หลิวเจาเป็นผู้มีคุณธรรมจิตใจบริสุทธิ์ ไม่ใส่ใจกับค่าใช้จ่ายเหล่านี้ แต่หวังหยางจะเอาเปรียบผู้อื่นโดยเปล่าประโยชน์ไม่ได้ เพื่อหลีกเลี่ยงไม่ให้หลิวเจาปฏิเสธ หวังหยางได้คิดคำพูดไว้สามแบบ ใช้ความพยายามอยู่พักใหญ่ถึงจะสามารถทำให้หลิวเจายอมรับไว้ได้

พัดสามสิบด้ามถูกแย่งซื้อจนหมดเกลี้ยง พัดด้ามสีดำสิบด้ามได้เงินหนึ่งแสน พัดด้ามสีไม้เดิมยี่สิบด้ามได้เงินหนึ่งแสนหกหมื่น หักค่าส่วนแบ่งหนึ่งในสิบให้แก่เจ้าของร้านแล้ว เดิมทีควรจะเหลือเงินยี่สิบสามหมื่นสี่พันเหรียญ แต่สิ่งที่หวังหยางคาดไม่ถึงล่วงหน้าก็คือ ยังต้องจ่ายภาษีตลาดอีกด้วย!

เดิมทีชนชั้นสูงสามารถได้รับการยกเว้นภาษีได้ แต่ภาษีที่ชนชั้นสูงได้รับการยกเว้นคือ “ภาษีรายหัว”

“ภาษีสิ่งของ” ค่าเช่านา ภาษีผ่านด่าน และภาษีเบ็ดเตล็ดต่างๆ แต่ภาษีตลาดนั้นไม่สามารถยกเว้นได้

สิ่งที่เรียกว่า “ภาษีตลาด” ก็คือภาษีการค้าในตลาด การค้าขายจำนวนมากที่เกินหนึ่งหมื่นเหรียญ ทุกๆ หนึ่งหมื่นจะต้องเสียภาษีสี่ร้อย โดยผู้ขายออกสามร้อย ผู้ซื้อออกหนึ่งร้อย

ดังนั้นหวังหยางจึงจำต้องจ่ายภาษีตลาดไปเจ็ดพันแปดร้อยเหรียญ แล้วจึงเหลือเงินยี่สิบสองหมื่นหกพันสองร้อยเหรียญ

《ร้อยคำถามซ่างซู》สามร้อยฉบับ หักฉบับที่มอบให้ผู้อื่นไปสามฉบับและฉบับที่ตนเองเก็บไว้หนึ่งฉบับ ที่เหลือสองร้อยเก้าสิบหกฉบับขายออกไปทั้งหมด ฉบับละหนึ่งพันเหรียญ

การที่ราคาไม่ได้ตั้งไว้สูงเกินจริงเหมือนพัดนั้นมีเหตุผลอยู่

เพราะจำนวนตัวอักษรของหนังสือเล่มนี้ไม่นับว่ามากนัก การคัดลอกก็ไม่ยาก การที่หลายคนรวมเงินกันซื้อมาอ่านก็เป็นเรื่องปกติ หากตั้งราคาสูงเกินไปเกรงว่าจะขายไม่ออก และทันทีที่ขายไม่ออก รอให้พ่อค้าหนังสือ “ละเมิดลิขสิทธิ์” เหล่านั้นออกฉบับคัดลอกมา หนังสือเหล่านี้ก็จะยิ่งขายยากขึ้นไปอีก

ดังนั้นหวังหยางจึงเพียงแค่อาศัยกระแสความนิยม ปรับราคาขึ้นเล็กน้อย ได้เงินมาทั้งสิ้นยี่สิบเก้าหมื่นเหรียญ

ผลพลอยได้ที่ไม่คาดคิดคือเรื่องการติดต่อกับสำนักพิมพ์เฉิงเต๋อนั้นเป็นเซี่ยซิงหานที่จัดการให้ ไม่รู้ว่าดำเนินการอย่างไร นางมอบเงินให้หวังหยางยี่สิบเก้าหมื่นเหรียญเต็มจำนวน ไม่ได้หักส่วนของภาษีตลาดออกไป ทำให้หวังหยางประหยัดค่าใช้จ่ายไปได้ก้อนหนึ่ง

ข้างต้นคือรายรับ

ส่วนรายจ่ายนั้นคือหวังหยางเตรียมจะผลิตพัดจีบหนึ่งหมื่นด้าม โดยให้เรือของตระกูลเซี่ยขนส่งไปยังเมืองหลวงเพื่อขาย

พัดหนึ่งหมื่นด้ามนี้ไม่ใช่จำนวนน้อยๆ หวังหยางให้เจ้าของร้านพัดเป็นตัวแทน ให้เขาไปรวบรวมโรงงานพัดและช่างทำพัด หวังหยางก็ไม่สนใจว่าเขาจะไปเจรจากับคนเหล่านั้นอย่างไร อย่างไรเสียก็จะให้เขาด้ามละสามสิบเหรียญ ก็คือใช้เงินทุนสามสิบหมื่นเหรียญเพื่อผลิตพัดหนึ่งหมื่นด้ามออกมา

การค้าขายสามสิบหมื่นเหรียญ ช่องว่างในการดำเนินการตรงกลางก็มีมากโข เจ้าของร้านเป็นคนกลางประสานงาน สามารถกดราคาและกินส่วนต่างได้ แต่มีเงื่อนไขว่าต้องรับประกันคุณภาพของพัดไม่ให้เปลี่ยนแปลง

และหวังหยางก็ไม่วางใจที่จะมอบเงินสามสิบหมื่นให้แก่เจ้าของร้านโดยตรงแล้วก็ปล่อยมือไปเลย ดังนั้นเขาจึงให้เฮยฮั่นรับผิดชอบเรื่องนี้ ติดตามดูแลตลอดกระบวนการ หนึ่งคือเพื่อป้องกันไม่ให้เจ้าของร้านเล่นตุกติก เช่นเพื่อลดต้นทุนแล้วผลิตพัดคุณภาพต่ำ สองคือเพื่อดูความสามารถในการทำงานของเฮยฮั่น หากทำได้ดีก็สามารถมอบหมายงานสำคัญให้ได้ หากทำไม่ได้ก็ถือเป็นการฝึกฝน

รายจ่ายเล็กๆ น้อยๆ อีกอย่างหนึ่งคือ ก่อนการประลองวิชา ติดหนี้ร้านตัดเสื้ออยู่เจ็ดพันแปดร้อยเหรียญ ยังมีที่ติดหนี้เจ้าอ้วนอีกสองพัน

รายรับลบรายจ่าย เงินที่หวังหยางสามารถใช้ได้ในมือยังเหลืออยู่ยี่สิบห้าหมื่นหกพันสี่ร้อยเหรียญ เท่านี้ก็สามารถซื้อบ้านได้แล้ว

มิใช่ว่าเขาอยู่ที่โรงเรียนประจำเมืองแล้วไม่สบาย แต่ถึงอย่างไรที่นั่นก็ไม่ใช่บ้านของตนเอง ไม่ว่าจะเป็นการใช้ชีวิตประจำวันหรือการกินอยู่ ก็ไม่สะดวกที่จะทำตัวตามสบายเกินไปนัก หลิวเจาจะดีต่อเขาเพียงใด การอยู่อาศัยก็ไม่อาจรู้สึกสบายใจได้อย่างแท้จริง

อีกอย่างยังต้องให้เฮยฮั่นไปวิ่งเต้นเรื่องการค้าขายพัดจีบในเมือง ที่บ้านยังมีอาอู่น้อยอยู่ การให้พวกเขาอาศัยอยู่ที่หมู่บ้านแปดค่ายต่อไปนั้นไกลเกินไป ไม่เพียงแต่จะไม่สะดวกในการดูแลอาอู่ มีเรื่องอะไรก็ไม่สะดวกที่จะติดต่อกับตนเองด้วย

ยิ่งไปกว่านั้น กระท่อมผุพังหลังนั้นก็ช่างทรุดโทรมเกินไปจริงๆ ด้วยมิตรภาพระหว่างหวังหยางกับพ่อลูกเฮยฮั่น ประกอบกับตอนนี้คนทั้งสองได้กลายเป็นปู้ฉวี่ของเขาแล้ว ไม่ว่าจะเป็นในแง่ของความรู้สึกหรือเหตุผล ก็สมควรที่จะจัดหาที่พักที่เหมาะสมให้แก่พวกเขา

หวังหยางและเซี่ยซิงหานกินข้าวเสร็จ ก็ไปดูบ้าน

ความคิดแรกเริ่มของเขาคือซื้อลานบ้านเล็กๆ สักหลัง พอให้อยู่อาศัยได้ก็พอ แต่ปัญหาคือฐานะภายนอกของเขาถึงอย่างไรก็เป็นตระกูลหวังแห่งหลางหยา หากไปอาศัยปะปนอยู่ในลานบ้านเดียวกันกับเฮยฮั่นและคนอื่นๆ ก็จะกลายเป็น “ชนชั้นสูงและสามัญชนปะปนกัน” ไม่เพียงแต่จะถูกวิพากษ์วิจารณ์ ที่สำคัญกว่านั้นคืออาจจะถูกสงสัยในตัวตนได้

แต่เขาก็ไม่มีงบประมาณมากพอที่จะซื้อลานบ้านแบบหลายหลังคาเรือนเหมือนบ้านคนใหญ่คนโตได้ ถึงขนาดที่ว่าหลังจากดูไปรอบหนึ่งแล้ว ก็คิดว่ามิสู้ซื้อบ้านหลังเล็กๆ ให้เฮยฮั่นกับอาอู่อยู่ไปก็แล้วกัน ส่วนตนเองก็ยังคงอยู่ที่โรงเรียนประจำเมืองต่อไป

ในที่สุดเขาก็เลือกบ้านเก่าหลังหนึ่งใน “ซอยห่าวจิ่ง” ในเมืองเก่าทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ข้อดีของลานบ้านหลังนี้คือเป็น “เรือนสองหลังคาเรือนแบบหลอกๆ”

เรือนสี่ด้านล้อมรอบเป็นลานหนึ่งแห่ง นี่เรียกว่า “หนึ่งลานหนึ่งเรือน”

เรือนสี่ด้านมีสองชั้น ลานสองแห่งเชื่อมต่อกัน นี่เรียกว่า “สองลานสองเรือน”

แต่บ้านที่หวังหยางหมายตาไว้นี้กลับมีเพียงสองลาน แต่กลับไม่มีห้องมากขนาดนั้น

ลานชั้นแรกด้านตะวันออก ตะวันตก และเหนือล้วนเป็นกำแพงลาน มีเพียงด้านประตูใหญ่ทิศใต้ที่หันหน้าเข้าถนน มีห้องโถงใหญ่สองห้องที่เชื่อมต่อกันโดยไม่มีผนังกั้น สามารถใช้เป็นห้องคนเฝ้าประตูได้ คล้ายกับเรือนด้านหน้าของสี่เหอหยวน โดยทั่วไปให้บ่าวรับใช้อยู่อาศัย ดังนั้นเตียงข้างในก็เป็นเตียงรวม

ในลานมีคอกม้าโรงรถ และยังมีต้นไหวใหญ่อยู่ต้นหนึ่ง

ที่กำแพงลานทิศเหนือมีประตูว่าง เชื่อมต่อไปยังลานหลัง

ลานหลังทางทิศเหนือคือโถงหลัก บวกกับห้องหลักที่กว้างขวางสองห้องที่เชื่อมต่อกัน สามารถใช้เป็นห้องหนังสือและห้องนอนได้ เรือนข้างสองหลังทางทิศตะวันออกและตะวันตก ห้องมุมตะวันออกเฉียงเหนือจัดเป็นห้องครัว ห้องมุมตะวันตกเฉียงใต้เป็นห้องส้วม

หวังหยางนอนห้องหลัก อาอู่นับเป็นเด็กรับใช้หนังสือ เฉินชิงซานเป็นองครักษ์ การที่อยู่กับหวังหยางในลานในก็พอจะพูดได้ ส่วนเฮยฮั่นนั้นทำได้เพียงอยู่ที่เตียงรวมใหญ่ในลานนอกเท่านั้น

เพราะเป็น “เรือนสองหลังคาเรือนแบบหลอกๆ” ประกอบกับบ้านไม่ใหม่แล้ว ดังนั้นราคาจึงไม่สูง และยังมีช่องว่างให้ต่อรองได้ เจรจาไปมา สุดท้ายก็ตกลงกันที่หนึ่งแสนห้าหมื่นเหรียญ แต่เงื่อนไขการซื้อขายคือหวังหยางต้องรับผิดชอบภาษีการค้าสี่เปอร์เซ็นต์ (ในสมัยนั้นเรียกอีกอย่างว่า “ซูคู่”) ด้วย

ดังนั้นหวังหยางจึงต้องจ่ายเพิ่มอีกสี่พันแปดร้อย

หักค่าซื้อบ้านหนึ่งแสนห้าหมื่นสี่พันแปดร้อยแล้ว เงินสดในมือของหวังหยางจึงเหลือเพียงหนึ่งแสนหนึ่งพันหกร้อยเหรียญเท่านั้น

หวังหยางคำนวณบัญชีเสร็จก็ขยี้ตา พักสายตาสักครู่ แล้วพลันถามขึ้นว่า: “ชิงซาน ถ้าหากมีคนจะจ้างเจ้าเป็นองครักษ์ ค่าจ้างต้องใช้เงินเท่าไหร่?”

————————

หมายเหตุจากผู้เขียน: ราคาบ้านในสมัยราชวงศ์ใต้มีตั้งแต่หลักหมื่นไปจนถึงหลักล้าน แน่นอน บันทึกที่เกินสิบล้านก็หาได้เช่นกัน บ้านที่หวังหยางซื้อแม้จะถือว่าได้ของดีราคาถูก แต่ในบรรดาบัณฑิตขุนนางแล้วก็ยังคงนับว่าอยู่ระดับกลางค่อนไปทางต่ำมาก บ้านที่ชนชั้นสูงอาศัยอยู่โดยทั่วไปต้องราคาสี่ห้าแสน เช่น ในสมัยราชวงศ์ฉีใต้ ชุยเว่ยจู่ บุตรชายของชุยชิ่งซวี เจ้าเมืองเหลียงโจว “ขายบ้านสี่แสนห้าหมื่น” (‘หนานฉีซู · ประวัติชุยเว่ยจู่’) ในสมัยหลิวซ่ง ไช่กัวเป็นเจ้าเมืองอวี้จาง ได้สร้างบ้านให้พี่ชายไช่กุ่ย ไช่กุ่ย “ส่งเงินห้าแสนมาเป็นค่าบ้าน” (‘ซ่งซู · ประวัติไช่ซิงจง’) หวังหยางตอนนี้ยังไม่ถูกราคาบ้านในเมืองหลวงเล่นงาน ยิ่งไม่ต้องพูดถึงว่ายังไม่ได้ซื้อวิลล่า (ใช่ ในสมัยนั้นในแวดวงชนชั้นสูงนิยมวิลล่าและคฤหาสน์ชนบทมาก) รอให้หวังหยางเข้าเมืองหลวงแล้วก็จะรู้เองว่า “การใช้ชีวิตในเมืองใหญ่นั้นไม่ง่ายเลย”