บทที่ 92 การเปลี่ยนแปลง

รองผู้อำนวยการหลัวจะกลับมาได้หรือไม่ หลี่ซิวหยวนไม่ทราบ แต่สิ่งที่หลี่ซิวหยวนรู้ก็คือ ต่อให้รองผู้อำนวยการหลัวกลับมาได้ ก็เป็นไปไม่ได้ที่จะมีอิทธิพลเหมือนเดิมอีกแล้ว เจ้าหน้าที่ระดับปฏิบัติการธรรมดาในระบบราชการก็คือคนที่ทำงาน จะอย่างไรก็ไม่เป็นไร ขอแค่คุณมีเหตุผลอันชอบธรรมในการลา ต่อให้เป็นครึ่งปีหรือหนึ่งปี พอกลับมาก็ยังทำงานได้เหมือนเดิม ยังทำงานตามเดิม วางใจเถอะ งานของคุณไม่มีใครมาแย่งแน่นอน

แต่ตำแหน่งผู้บังคับบัญชานั้นต่างออกไป ตำแหน่งมีเท่าไหร่ก็มีคนได้เท่านั้น ขอเพียงคุณจากไปนานหน่อย อำนาจย่อมไม่มีทางเกิดสุญญากาศ ยังไงก็ต้องมีคนขยับขึ้นมาเสียบแทน โดยเฉพาะกรณีอย่างหลัวอี้ที่ถูกนำตัวไปสอบสวน ต่อให้ไม่มีอะไรแล้วกลับมาได้ ต่อจากนี้ในหน่วยงานก็จะถูกกีดกันในระดับหนึ่ง โดยพื้นฐานแล้วจะถูกผลักออกจากแกนกลางของสำนักงานรัฐบาลอำเภอ

กินข้าวมื้อนั้นเสร็จ ทุกคนก็แยกย้ายกลับบ้าน เช้าวันอาทิตย์หลี่ซิวหยวนไม่มีอะไรทำจึงนอนตื่นสาย กว่าจะลุกจากเตียงก็สิบโมงเช้า เก็บตัวเรียบร้อยแล้วก็มาที่ร้านก๋วยเตี๋ยวเพื่อช่วยพ่อแม่

"ที่ร้านก็ไม่ได้ยุ่งอะไร แกอุตส่าห์ได้หยุดสุดสัปดาห์ทั้งที ก็อยู่พักที่บ้านเถอะ" หลี่เจี้ยนกั๋วมองหลี่ซิวหยวนพลางเอ่ย

หลี่ซิวหยวนส่ายหน้า "ไม่เป็นไรครับ ผมนี่พอเริ่มทำงานแล้วก็ไม่ได้มาช่วยที่ร้านนานมากแล้ว"

"ฉันกับแม่แกสองคนรับมือไหวอยู่แล้ว" หลี่เจี้ยนกั๋วพูดเกลี้ยกล่อมไปสองประโยคก็เลิกรา ไม่นานพอถึงเที่ยงลูกค้าก็เข้าร้าน พอมีหลี่ซิวหยวนช่วยที่ร้าน หลี่เจี้ยนกั๋วก็รู้สึกได้อย่างชัดเจนว่าเบาแรงขึ้นเยอะ

ปกติตอนกลางวันที่ยุ่งๆ เขาจะมุดตัวอยู่ในครัวหลังร้านเพื่อทำอาหารตลอด แต่ก็ยังได้ยินเสียงที่ดังมาจากด้านนอก

"มาช่วยรินน้ำให้หน่อย"

"มาเอากระดาษให้หน่อย"

"เก็บโต๊ะนี้ทีสิ"

"ก๋วยเตี๋ยวของฉันเสร็จหรือยัง เร็วกว่านี้ได้ไหม"

จางชิวเหอผู้เป็นภรรยาต้องยุ่งอยู่ด้านนอกคนเดียวจนหมุนติ้ว บางครั้งยังต้องเข้ามาเร่งเขาในครัวหลังร้าน ให้เขาเร็วขึ้นอีกหน่อย เพราะลูกค้ารอจนใจร้อนแล้ว

แต่พอลูกชายหลี่ซิวหยวนมาถึงก็ต่างออกไป หลี่เจี้ยนกั๋วฟังอยู่ในครัวหลังร้าน มีแต่เสียงทักทายกันทั้งนั้น

"โอ๊ะ ซิวหยวนอยู่ที่ร้านด้วย นี่ได้หยุดสุดสัปดาห์ก็มาช่วยที่ร้าน กตัญญูจริงๆ"

"นั่นสิ ที่ไหนจะเหมือนไอ้ลูกชายบ้านฉัน พอปิดเทอมทีก็หาตัวไม่เจอ"

ส่วนงานจุกจิกทั้งหลายนั้น เหมือนจู่ๆ ก็หายไปเสียหมด อีกทั้งยังไม่มีใครเข้ามาเร่งในครัวหลังร้าน หลี่เจี้ยนกั๋วจึงสงสัยอย่างยิ่ง หรือว่าวันนี้ลูกค้าเหล่านี้ไม่ต้องการน้ำชา ไม่ต้องเก็บโต๊ะ ไม่ต้องเอากระดาษทิชชู ช้อนส้อม หรือบริการพวกนี้กันแล้วหรือ

หลี่เจี้ยนกั๋วเดินออกมาจากครัวหลังร้าน มองแวบเดียวก็ชะงักไป หลี่ซิวหยวนกำลังจะเติมน้ำชาให้เพื่อนบ้านในหมู่บ้านจัดสรรคนหนึ่ง อีกฝ่ายกลับรีบรับไปเอง

"พอแล้ว ซิวหยวนไปทำงานของแกเถอะ เรื่องแค่นี้ฉันทำเอง" ลูกค้ารับน้ำชาไปแล้วไม่ใช่แค่เติมให้ตัวเอง ยังช่วยเติมให้โต๊ะข้างๆ ที่รู้จักกันด้วย มีโต๊ะหนึ่งที่กินเสร็จแล้ว หลี่ซิวหยวนกำลังจะไปเก็บ ผลปรากฏว่าลูกค้าที่เพิ่งมาใหม่ก็ลงมือช่วยเก็บเอง

ส่วนพวกกระดาษทิชชูกับช้อนส้อมนั้น ทุกคนก็ลุกไปหยิบเองทั้งนั้น ไม่มีสักคนเดียวที่ตะโกนเรียกให้หลี่ซิวหยวนมาบริการ

ในร้านมีคนนั่งอยู่ไม่น้อย แต่กลับไม่มีสักคนที่เร่งอาหาร เหมือนกับว่าทุกคนไม่มีใครร้อนใจ ทุกคนไม่ได้ท้องหิวกันมาเลยสักคน

วินาทีนี้หลี่เจี้ยนกั๋วถือว่าเข้าใจคำพูดที่ลูกชายหลี่ซิวหยวนเคยพูดไว้อย่างลึกซึ้งขึ้นอีกครั้ง

"พ่อครับ ถ้าพ่ออยากเปิดภัตตาคารใหญ่ ก็ต้องรออีกสักสองสามปีครับ รอวันไหนที่ผมได้เป็นผู้บริหารระดับอำเภอ พ่อเปิดภัตตาคารใหญ่ก็จะทำเงินได้ ส่วนตอนนี้น่ะ ร้านก๋วยเตี๋ยวเล็กๆ ร้านนี้ก็คือขีดจำกัดแล้ว"

คืนนั้นที่บ้าน ตอนที่ตัวเองพูดถึงเรื่องขยายร้านอาหารของครอบครัว ลูกชายหลี่ซิวหยวนก็พูดประโยคนี้ขึ้นมาห้ามไว้ เขาฟังแล้วก็เชื่อ แต่ตอนนี้กลับสัมผัสได้อย่างลึกซึ้ง

ปกติสองสามีภรรยาอยู่ที่ร้าน ลูกค้าจากในหมู่บ้านจัดสรรพวกนี้มาอุดหนุนก็อุดหนุนอยู่หรอก แต่บริการที่พวกเขาควรได้รับก็ขาดไปแม้แต่น้อยไม่ได้ แค่นี้ก็นับว่าอุดหนุนกิจการของคุณแล้ว

แต่ตอนนี้พอลูกชายหลี่ซิวหยวนมาอยู่ที่ร้านด้วยตัวเอง ท่าทีของทุกคนก็ต่างออกไปอีกแบบ นี่แหละคือความจริง

หลี่เจี้ยนกั๋วผู้มีชีวิตมาค่อนชีวิตแล้ว ได้ตระหนักอีกครั้งว่าความจริงนั้นสมจริงเพียงใด

หลี่ซิวหยวนช่วยงานอยู่ที่ร้านจนถึงตอนกลางคืนที่ปิดร้าน จึงกลับบ้านพร้อมพ่อแม่ ต่อให้ในสายตาของพ่อแม่จะดูสบายมากแล้ว แต่สำหรับหลี่ซิวหยวน การเปิดร้านอาหารนี้ก็ยังเหนื่อยมากอยู่ดี

ผ่านไปหนึ่งวัน ต่อให้เขายังหนุ่มก็ยังรู้สึกได้ ยิ่งไม่ต้องพูดถึงพ่อแม่ที่อายุขนาดนี้แล้ว

"พ่อ แม่ รอวันหนึ่งที่เงินซึ่งผมใส่ไว้ในหุ้นได้กำไร พ่อกับแม่ก็สบายขึ้นหน่อย ปิดร้านอาหารเล็กๆ ร้านนี้เสีย พ่อกับแม่ว่างๆ ก็ปลูกต้นไม้ ตกปลาอะไรไป สบายๆ เกษียณก่อนกำหนดไปเลย" หลี่ซิวหยวนมองพ่อที่กำลังเท้าเอวทุบหลังเบาๆ ก็อดเอ่ยปากขึ้นมาไม่ได้

หลี่เจี้ยนกั๋วก็ไม่ได้ถือเป็นเรื่องจริงจัง ยิ้มพลางพยักหน้าเอ่ยว่า "ได้สิ งั้นก็ดีเลย ถึงตอนนั้นฉันก็เล่นไพ่ ปลูกต้นไม้ ให้แม่แกได้พักผ่อนดีๆ เสียที"

หลี่ซิวหยวนพยักหน้า ใกล้แล้ว อย่างมากก็แค่สองปีเท่านั้น

เจ็ดโมงเช้าวันจันทร์ หลี่ซิวหยวนเตรียมลุกจากเตียงเก็บตัวเพื่อออกไปทำงานที่หน่วยงาน เป็นหนุ่มนี่ดีจริง นอนตื่นขึ้นมาก็สบายตัวไปทั้งร่าง ไม่มีอาการแบบคนวัยกลางคนที่ทั้งที่ตื่นแล้วแต่ยังรู้สึกเหนื่อยหนัก สมองไม่แจ่มใส

พอไปถึงหน่วยงาน เหล่าจูก็มาถึงแล้ว กำลังเก็บกวาดทำความสะอาดสำนักงานอยู่

"พี่จู ผมทำเอง ผมทำเอง"

"เอ้า เหมือนกันนั่นแหละ นี่รู้สึกเหมือนเปลี่ยนสำนักงานใหม่จริงๆ เช้านี้ฉันตื่นแต่เช้าเลย เพราะเอาแต่นึกถึงว่าจะได้มา" เหล่าจูเอ่ยพลางยิ้ม คำพูดนี้ไม่ได้พูดเพื่อยกยอหลี่ซิวหยวน แต่ในใจนึกถึงจริงๆ พอเปลี่ยนโต๊ะเก้าอี้ทั้งชุด เปลี่ยนตำแหน่งการจัดวางเสียใหม่ ฝ่ายกิจการทั่วไปของสำนักงานรัฐบาลอำเภอที่ทำงานมาสิบกว่าปี ก็ราวกับเปลี่ยนไปอยู่หน่วยงานใหม่ มีความรู้สึกแปลกใหม่

"ฮ่าๆ ดูท่าว่าพวกเราไม่ได้เสียแรงเปล่านะครับ" หลี่ซิวหยวนเอ่ย

รอยยิ้มบนใบหน้าของเหล่าจูยิ่งกว้างขึ้น นี่แหละคือศิลปะของถ้อยคำ ถ้าหลี่ซิวหยวนพูดว่า "ผมไม่ได้เสียแรงเปล่า" ก็เท่ากับมองว่าความดีความชอบเป็นของตัวเองทั้งหมด แต่คำว่า "พวกเรา" กลับทำให้เหล่าจูรู้สึกมีส่วนร่วมในใจ มีความรู้สึกพลอยภาคภูมิใจไปด้วย

ตามมาติดๆ ด้วยหวังจื้อเทา หลี่ปั๋วหยาง และหญิงสาวแซ่หยางที่มากันครบ ทุกคนต่างมากันเร็วกว่าปกติ แม้ว่าเมื่อวันเสาร์พวกเขาจะเป็นคนจัดกันเองและรู้อยู่แล้วว่าหน้าตาเป็นอย่างไร แต่พอมาถึงในวันจันทร์ ก็ยังรู้สึกประหลาดใจอยู่ดี

หวงเหว่ยกับพี่ใหญ่แซ่จางมาถึงพร้อมกันแบบก้าวหน้าก้าวหลัง ตอนที่ทั้งสองคนมาถึงก็เจ็ดโมงห้าสิบกว่าแล้ว ใกล้ถึงเวลาเข้างานเต็มที ทั้งสองคนต่างมีความรู้สึกต่อต้านการมาทำงานในวันนี้อยู่รางๆ ทว่าในวินาทีที่ผลักประตูสำนักงานฝ่ายกิจการทั่วไปเข้าไป ทั้งสองคนก็ชะงักงัน ดวงตาเบิกกว้าง หวงเหว่ยยังเงยหน้ามองป้ายที่ประตูสำนักงานแวบหนึ่งด้วย ป้าย "ฝ่ายกิจการทั่วไป" ถ้าไม่ใช่เพราะป้ายนี้กับคนในฝ่ายกิจการทั่วไปเหล่านั้น ทั้งสองคนแทบจะคิดว่าตัวเองเดินมาผิดที่แล้ว

เมื่อเทียบกับแนวการจัดสำนักงานแบบยุคเก้าสิบของศตวรรษก่อนเมื่อครั้งเดิม ตอนนี้ฝ่ายกิจการทั่วไปทั้งฝ่ายกลายเป็นแนวสมัยใหม่ไปเสียหมด

ตรงบริเวณที่เพิ่งก้าวเข้าประตูมาเป็นโซนต้นไม้ประดับ ต้นไม้ประดับหลายกระถางไม่ได้ถึงกับเขียวชอุ่มมากนัก แต่มองแล้วกลับให้ความรู้สึกรื่นรมย์ตาสบายใจ ตรงมุมหักมีตู้แสดงเอกสารรูปตัวแอลตั้งอยู่ ข้างในมีใบประกาศเกียรติคุณ โล่รางวัล และถ้วยรางวัลบางส่วนที่ฝ่ายกิจการทั่วไปได้รับมาในนามส่วนรวม ข้างๆ วางพลูด่างไว้สองกระถาง...

ถัดมาก็เป็นโต๊ะเก้าอี้สำนักงานสีไม้วอลนัทสีเดียวกันทั้งหมด เรียงรายกันไปตามลำดับชิดสองฝั่ง มองปราดเดียวก็เห็นเส้นสายตรงเป๊ะ ให้ผลลัพธ์ของความเป็นระเบียบแบบข้าวของทุกชิ้นอยู่ในที่ของมัน ทางเดินตรงกลางที่เว้นว่างไว้ยิ่งทำให้สำนักงานทั้งห้องดูกว้างขวางและสว่างไสวขึ้น

ส่วนด้านในสุดนั้นถูกแบ่งออกเป็นสองโซนด้วยตู้เตี้ยเหล็กสีขาวสูงหนึ่งจุดสองเมตรจำนวนแปดใบ โซนหนึ่งเป็นพื้นที่ทำงานที่วางอุปกรณ์อย่างเครื่องพิมพ์และเครื่องถ่ายเอกสาร อีกโซนหนึ่งให้ความรู้สึกเป็นห้องน้ำชาที่วางเครื่องกดน้ำดื่มไว้ บนหลังตู้เหล็กสีขาววางกล่องใส่เอกสารใสขนาดกระดาษเอสี่ที่เป็นมาตรฐานเดียวกัน สูงขึ้นไปอีกก็แขวนธงเกียรติยศไว้บางส่วน

ฝ่ายกิจการทั่วไปทั้งฝ่ายเมื่อเทียบกับเมื่อก่อน ให้ความรู้สึกเหมือนคนละยุคสมัยกันโดยสิ้นเชิง