บทที่ 101: คนหาปลาคำนวณกำไร

“ต้าไห่”

“ช่วงนี้ตกปลาได้เงินแล้วใช่ไหม?”

จงสือจู้มองจ้าวต้าไห่ เรากับเหลยต้าโหย่วออกทะเลไปวางอวนหาปลา แต่มีแค่จ้าวต้าไห่คนเดียวที่ออกทะเลไปตกปลา

“ช่วงสองวันนี้ได้เงินจริงครับ แต่ก่อนหน้านี้ที่ออกไปเขย่าเสาตกปลาจาระเม็ดดำ สองสามวันได้ปลาแค่สิบกว่าตัวเองครับ”

“ถ้าคำนวณดีๆ แล้วก็ไม่ได้เงินเท่าไหร่หรอกครับ”

จ้าวต้าไห่คำนวณกำไรในใจอย่างรวดเร็ว สองวันที่ผ่านมาตกปลาทรายได้เงินจริงๆ ปลาที่เพิ่งขายไปวันนี้ได้เงินประมาณหนึ่งพันสี่ร้อยหยวน ถ้าคำนวณแค่สองวันนี้แล้วก็ได้เงินวันละเจ็ดร้อยหยวน ถือว่าดีมาก แต่จะคำนวณแบบนั้นไม่ได้ เพราะสามวันก่อนหน้านี้ที่เขย่าเสาตกปลาได้ปลาแค่สิบกว่าตัว ถ้าเฉลี่ยแล้ววันหนึ่งก็ได้ไม่ถึงสามร้อยหยวน ค่าน้ำมันวันหนึ่งอย่างน้อยก็ห้าหกสิบหยวน การตกปลาไม่ได้มีแค่เบ็ดเท่านั้น และไม่ได้มีแค่เบ็ดอันเดียวกับสายเบ็ดเส้นเดียวด้วย เบ็ดที่เหวี่ยงออกไปแล้วดึงกลับไม่ได้ สายเบ็ดขาด ลูกปืนหาย มีเรื่องแบบนี้เกิดขึ้นได้ตลอดเวลา ซึ่งเป็นเงินทั้งนั้น วันหนึ่งก็เสียไปยี่สิบสามสิบหยวน แถมค่าเหยื่ออีกยี่สิบหยวน คำนวณแล้วกำไรสุทธิไม่ถึงสองร้อยหยวน ตอนนี้มีคลื่นหัวขาวขึ้นมาอีกแล้ว ต้องออกทะเลไม่ได้อีกหลายวัน ทำให้ตกปลาไม่ได้ ถ้าเฉลี่ยแล้วตลอดทั้งเดือนก็ทำเงินได้ไม่เยอะหรอก

“แต่เดือนนี้ก็ยังดีครับ ตอนแรกตกปลาจาระเม็ดดำได้เยอะ ทำเงินได้หลายพันหยวน ต่อมาก็ตกปลาเก๋ามังกรได้อีกตัวก็ได้เงินอีกหลายพันหยวนครับ”

“ไม่ว่าจะอย่างไรก็ตาม เดือนนี้ยังไงก็มีกำไรครับ”

“แต่”

“เรือประมงของผมก็ติดตั้งเครื่องยนต์ดีเซลอีกตัวหนึ่งใช่ไหมครับ?”

“ก็เสียเงินไปอีกห้าพันกว่าหยวน”

“ตอนนี้ในมือไม่มีเงินเลยครับ”

จ้าวต้าไห่ไม่คำนวณก็ไม่รู้ พอคำนวณแล้วก็ตกใจ เดือนนี้ทำเงินได้ไม่น้อย แต่ก็ใช้ไปไม่น้อยเลย ที่น่าปวดหัวยิ่งกว่าก็คืออากาศไม่ค่อยดี

การออกทะเลหาปลาสิ่งที่น่ากลัวที่สุดไม่ใช่ในทะเลไม่มีปลา แต่เป็นเรื่องสภาพอากาศ

ตราบใดที่อากาศดีและออกทะเลไปได้ ยังไงก็ไม่ขาดทุน แต่อาจจะได้เงินมากหรือน้อยเท่านั้นเอง แต่ถ้าเป็นแบบนี้ มีลมแรงคลื่นแรงหลายวันในหนึ่งเดือน ก็เท่ากับว่าต้องเสียเวลาไปหนึ่งในสาม หรือไม่ก็ครึ่งเดือน

ในทะเลมีปลาเยอะแค่ไหนก็ไม่มีประโยชน์

“ต้าไห่”

“แกตั้งใจจะตกปลาอย่างเดียวเหรอ? ไม่คิดจะวางอวนหาปลาแล้ว?”

หลิวปินล้วงบุหรี่จากกระเป๋าออกมา ยื่นให้จงสือจู้และเหลยต้าโหย่วคนละหนึ่งตัว เขารู้ว่าจ้าวต้าไห่ไม่สูบบุหรี่ก็เลยจุดบุหรี่ของตัวเองแล้วก็เก็บซองกลับไป

จ้าวต้าไห่พยักหน้า ช่วงนี้เราจะตกปลาอย่างเดียว ยังไม่ได้คิดจะวางอวนหาปลา

“การตกปลาก็ดีนะ”

“ต้นทุนต่ำกว่า”

…

“เฮ้อ!”

“ถ้าการวางอวนแล้วจับปลาไม่ได้ ฉันก็ต้องออกทะเลไปตกปลาเหมือนกัน”

…

“เดี๋ยวก็จะถึงช่วงห้ามหาปลาแล้ว!”

“ต้องใช้เวลาเกือบสองเดือนที่จะออกทะเลหาปลาไม่ได้! จะอยู่บ้านกินลมกินน้ำเหรอ?”

…

“ลองดูว่าจะหางานรับจ้างทำได้ไหม!”

…

จ้าวต้าไห่ฟังจงสือจู้ หลิวปิน และเหลยต้าโหย่วบ่นอยู่เงียบๆ

จำนวนปลา กุ้ง และปูในทะเลใกล้ๆ ลดน้อยลงเรื่อยๆ จงสือจู้พวกนี้เป็นชาวประมงเก่าแก่ มีประสบการณ์การจับปลากว่าสิบปี ยังจับปลา กุ้ง และปูได้ไม่เยอะเลย เราจะไปเก่งกว่าพวกเขาได้ยังไง?

ถ้าอยากจับปลาให้ได้เยอะกว่านี้ ก็ต้องซื้อเรือประมงที่ใหญ่กว่าแล้วออกทะเลไปไกลๆ หรือไม่ก็ออกทะเลไปหาปลาในทะเลลึก

ไม่ว่าจะอย่างไหนก็ไม่ใช่สิ่งที่เราจะทำได้ตอนนี้

ช่วงห้ามหาปลา?

อีกสองเดือนก็ไม่สามารถออกทะเลหาปลาได้แล้ว

ซื้อเรือประมง?

สร้างบ้าน?

แต่งงานมีลูกเลี้ยงครอบครัว?

แต่ละเรื่องก็ต้องใช้เงินเยอะแยะไปหมด

แต่ละเรื่องก็ไม่ง่ายเลย

จ้าวต้าไห่ขมวดคิ้วแน่น

การมีเรือประมงแล้วออกทะเลไปหาปลาจะทำเงินได้แน่นอนเหรอ?

เราคิดง่ายเกินไปแล้ว

สภาพอากาศ การขาดแคลนปลา กุ้ง และปูในทะเล รวมถึงช่วงห้ามหาปลา สิ่งเหล่านี้คือสถานการณ์จริงที่ชาวประมงต้องเจอ

จ้าวต้าไห่อยู่คุยกับคนอื่นๆ จนเกือบห้าทุ่มถึงกลับบ้านไป ไม่ต้องออกทะเลตกปลาแล้ว เขาก็เลยนอนอย่างเต็มอิ่มจนถึงสิบโมงเช้า กินอาหารเช้าเสร็จแล้วก็ไปรดน้ำสวนผักหลังบ้าน ให้อาหารลูกไก่ แล้วก็กลับมาที่หน้าบ้าน มองดูทะเลที่อยู่ไกลๆ มีคลื่นหัวขาวลูกแล้วลูกเล่า สีฟ้าของทะเลดูเหมือนมีเกล็ดหิมะประดับอยู่ คนทั่วไปอาจจะคิดว่ามันสวยงาม แต่ชาวประมงอยากจะด่าออกมาด้วยซ้ำ สถานการณ์แบบนี้อย่าว่าแต่สองสามวันเลย ต่อให้ห้าหกวันก็ยังไม่สามารถออกทะเลได้

จ้าวต้าไห่รู้สึกเป็นห่วงเรือประมงที่จอดอยู่ที่ท่าเรือเล็กน้อย ลมที่พัดมากับคลื่นหัวขาวไม่เบาเลย เขาก็กลับเข้าไปในบ้านแล้วบอกคุณย่าจงชุ่ย แล้วก็ขี่มอเตอร์ไซค์ไปที่ท่าเรือ

จ้าวต้าไห่ขึ้นไปบนเรือประมง แล้วตรวจสอบเชือกสมอเรืออย่างละเอียด ไม่มีปัญหาอะไรเลย แน่นหนาดี

จ้าวต้าไห่เอาถุงตาข่ายกับกระชอนขึ้นมาจากห้องโดยสาร ไหนๆ ก็มาแล้ว ที่บ้านก็ไม่มีอะไรทำ เดินเล่นบนชายหาดหน่อย ดูว่ามีปลาที่ถูกคลื่นซัดขึ้นมาไหม

“ฮ่า!”

“ต้าไห่”

“แกคิดจะทำอะไรน่ะ? คิดจะไปเก็บปลาเหรอ?”

จ้าวต้าไห่เงยหน้าขึ้นมอง เห็นว่าเป็นจงสือจู้

“หา?”

“น้าเก็บกลับมาหมดแล้วเหรอ?”

จ้าวต้าไห่เห็นจงสือจู้ถือถุงตาข่ายอยู่ ข้างในมีปลาหลายตัว

“ฮ่า!”

“ไม่ใช่ฉันเก็บกลับมาหมดแล้ว แต่มีคนเก็บกลับมาหมดแล้ว! ตอนนี้ยังมีคนอยู่อีกเยอะเลย!”

จงสือจู้ชี้ไปที่ชายหาดและโขดหิน

จ้าวต้าไห่หันไปมองดู บนชายหาดและโขดหินมีคนไม่เยอะมากนัก แต่รวมๆ แล้วก็ยี่สิบสามสิบคนได้

“ฮ่า!”

“ต้าไห่”

“ตอนลมแรงคลื่นแรงครั้งที่แล้ว แกเก็บปลาได้เยอะ”

“ครั้งนี้ทุกคนเลยมากันแต่เช้า แต่สุดท้ายก็ชนกันเต็มไปหมด”

จงสือจู้ขึ้นไปบนเรือประมงเพื่อตรวจสอบหน่อย อากาศที่มีลมแรงคลื่นแรงกับคลื่นหัวขาวต้องระมัดระวังให้ดี ถ้าเชือกสมอเรือมัดไม่ดีหรือสมอเรือเกี่ยวไม่แน่น ก็อาจจะทนลมที่พัดมาอย่างต่อเนื่องและคลื่นที่ซัดมาอย่างต่อเนื่องไม่ไหว ถ้าหลุดไปเรือประมงก็ลอยไปหรือจมลงไปในน้ำได้ ความเสียหายก็จะยิ่งใหญ่ไปอีก

จ้าวต้าไห่หัวเราะอย่างขมขื่น ไม่คิดเลยว่าจะเป็นเรื่องแบบนี้ แต่ไหนๆ ก็เอาถุงตาข่ายกับกระชอนมาแล้ว ที่บ้านก็ไม่มีอะไรทำ เดินเล่นไปเรื่อยๆ ถ้ามีปลาให้เก็บก็เก็บ ถ้าไม่มีปลาก็เดินเล่นไปพลางฆ่าเวลาไปพลาง

จ้าวต้าไห่เดินไปตามชายหาดมุ่งหน้าไปที่โขดหินหลายร้อยเมตรเจอแต่ปลาตัวเล็กๆ ที่เน่าเสียจนไม่มีใครอยากได้กับปูตัวเล็กๆ ขนาดเท่าเล็บมือสองสามตัว ที่มีแต่แมลงวันมารุมกิน ไม่มีปลาดีๆ เลยสักตัว

จ้าวต้าไห่รู้อยู่แล้วว่าจะเก็บปลาไม่ได้เลย ไม่ได้สนใจอะไรมากนัก ปีนขึ้นไปบนโขดหิน เจอคนในหมู่บ้านหลายคนก็คุยกันสองสามคำแล้วก็เดินต่อไป จนถึงสุดของโขดหินก็รู้สึกหมดหนทาง ไม่มีปลาดีๆ เลยสักตัว

ในวันที่ลมแรงคลื่นแรง ปลาที่ถูกซัดขึ้นมาบนชายหาดมีไม่เยอะอยู่แล้ว ถ้ามีคนน้อยก็ยังพอเก็บได้บ้าง แต่มีคนมาเดินไปเดินมาเป็นยี่สิบสามสิบคน ถ้ามีปลาให้เก็บก็คงจะแปลกแล้ว

จ้าวต้าไห่ยืนอยู่บนโขดหินที่สูงหน่อย มองดูที่ที่คลื่นซัดสาดไปมา เราคิดว่าบางทีอาจจะมีโชคดีเจอปลามีชีวิตที่เพิ่งถูกซัดขึ้นมาบ้าง จะได้เอาไปทำอาหารเที่ยง แต่ไม่คิดเลยว่ามองไปมองมาก็เห็นของอย่างหนึ่ง

อยู่ว่างๆ ไม่มีอะไรทำ!

หรือไม่ก็เอาของพวกนี้ไปทำอะไรหน่อย!

จ้าวต้าไห่ครุ่นคิดอยู่ครู่หนึ่ง แล้วก็คิดว่าดี เขาก็จะกลับไปเอาเครื่องมือแล้วกลับมาที่นี่