บทที่ 59: ลองเชิง! ทั้งเยอะทั้งใหญ่!

จ้าวต้าไห่เดินมาถึงริมป่าชายเลน ต้องอ้อมไปตรงที่ขุดปลาไหลเลือด น้ำลดไปหลายเมตรแล้วแต่ยังไม่พอ ต้องรออีกครึ่งชั่วโมง น้ำลดลงไปอีก เผยให้เห็นหาดเลน เขาก็แบกจอบกับตะกร้าเล็กๆ ลงทะเล พอเท้าแตะน้ำก็ทำให้ฝูงปลาตัวเล็กๆ แตกกระเจิง ปลาพวกนี้เป็นปลาเงินตัวเล็กๆ ขนาดเท่าตะเกียบ ถึงจะดูไม่น่าสนใจและไม่มีราคา แต่ถ้าเอาไปทอดในน้ำมันแล้วจะหอมอร่อยมาก น่าเสียดายที่ไม่ได้เอาอวนมาจับ เขาจึงเดินลุยน้ำต่อไป พอเท้าเหยียบลงไปในโคลนทะเลก็รู้สึกถึงของแข็งๆ เขาย่อตัวลงใช้มือล้วงลงไปในโคลนข้างๆ เท้าแล้วควักหอยตลับขนาดครึ่งกำปั้นขึ้นมาได้

“ฮ่า!”

“มีของดีแบบนี้ด้วยเหรอ?”

จ้าวต้าไห่ยืดตัวขึ้นมองไปข้างหน้า ที่ที่สามารถขุดปลาไหลเลือดได้อยู่ห่างออกไปสองร้อยเมตร น้ำน่าจะลึกถึงเอว ผ่านไปไม่ได้ การอยู่เฉยๆ ก็เลยขุดหอยตลับไปพลางๆ ฆ่าเวลา และมีอาหารกินตอนเย็นไปในตัว หอยตลับเป็นเรื่องธรรมดามากริมทะเล สามารถหาได้ตามหาดเลนทั่วไป โดยทั่วไปแล้ว ถ้าเจอตัวหนึ่งก็จะมีอีกหลายตัวอยู่รอบๆ บางครั้งก็เจอเป็นฝูงเลย

จ้าวต้าไห่ย่อตัวลง ใช้จุดที่ตัวเองยืนอยู่เป็นศูนย์กลาง สอดมือลงไปในโคลนทะเล ลึกประมาณฝ่ามือ กวาดเป็นวงกลมจากด้านในออกด้านนอก และก็เป็นไปตามคาด ในพื้นที่ครึ่งเมตรได้หอยตลับขนาดใหญ่เล็กมาสิบกว่าตัว เขาก้าวไปข้างหน้าอีกสองสามก้าว ทำแบบเดิมอีก ไม่ถึงครึ่งชั่วโมงก็ได้หอยตลับมาหลายสิบตัว รวมๆ กันแล้วได้สี่ห้ากิโลกรัม รอบๆ นี้มีอีกเพียบ ถ้าเอาคราดเหล็กมาออกแรงขุด อาจจะได้หนึ่งสองร้อยกิโลกรัมในครึ่งวัน แต่หอยตลับไม่มีราคามากนัก ขุดได้เท่านี้ก็พอสำหรับกินในตอนเย็นแล้ว เขาจึงล้างให้สะอาดแล้วใส่ลงในถุงตาข่าย เอาจอบข้างหนึ่งไว้แบกหอยตลับ ส่วนอีกข้างแบกตะกร้า น้ำทะเลตอนนี้ลดลงมากพอแล้ว ที่ขุดปลาไหลเลือดก็ปรากฏออกมา เขาจึงรีบเดินตรงไป ที่สำคัญคือธุระที่สำคัญ

จ้าวต้าไห่อ้อมป่าชายเลนไปยังพื้นที่ที่ยื่นออกไปในทะเล ที่อยู่ตรงหน้าคือหาดเลนกว้างใหญ่ พื้นเป็นโคลนผสมทรายและหินก้อนเล็กๆ นี่คือสภาพแวดล้อมที่ปลาไหลเลือดชอบอยู่มากที่สุด มีอาหารอุดมสมบูรณ์และคุณภาพน้ำดีมาก นี่เป็นเหตุผลสำคัญที่ทำให้ปลาไหลเลือดของหมู่บ้านล่างโถ่วมีชื่อเสียงไปทั่ว

จ้าวต้าไห่เดินไปข้างหน้าอย่างช้าๆ การขุดปลาไหลเลือดต้องไม่รีบร้อน อย่างแรกต้องหาปากรูและร่องรอยของมัน อย่างที่สองถ้าเดินเร็วเกินไปก็จะทำให้ปลาไหลเลือดตกใจแล้วมุดลึกลงไปในดิน ทำให้ขุดได้ยากมาก หาดเลนที่น้ำลดจะมีรูเล็กใหญ่มากมายเต็มไปหมด มีทั้งรูของปู ปลาตีน หรือสัตว์ตัวเล็กอื่นๆ ปลาไหลเลือดเป็นหนึ่งในสิ่งมีชีวิตที่ขุดรูมากมายเหล่านั้น คนที่ไม่มีประสบการณ์จะดูไม่ออกเลยว่ารูไหนคือรูของปลาไหลเลือด

จ้าวต้าไห่หรี่ตาลง มองหาดเลนอย่างละเอียดเพื่อหารูของปลาไหลเลือด เด็กที่โตมาในหมู่บ้านชาวประมงอย่างเรามีทักษะนี้อยู่แล้ว แถมพ่อของเรายังเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านการขุดปลาไหลเลือดอีกด้วย เราติดตามพ่อไปขุดตั้งแต่ห้าหกขวบ ดูบ่อยๆ ก็เลยทำเป็นโดยไม่ต้องเรียนนาน ไม่นานเขาก็หารูของมันเจอ

หรือว่าช่วงนี้ไม่มีใครมาขุดปลาไหลเลือดเลย?

จ้าวต้าไห่มองไปที่รูของปลาไหลเลือดที่อยู่ห่างออกไปเมตรหนึ่ง มองดูดีๆ ก็เห็นเมือกบางส่วนที่ปากรู นี่เป็นลักษณะที่ชัดเจนของรูของปลาไหลเลือด การขุดปลาไหลเลือดเหนื่อยและทำได้ยากจริง แต่ราคาสูง ถ้ามีคนมาขุดเยอะ จำนวนก็จะน้อยลง รูก็จะหายากขึ้น แต่พอเรามาถึงไม่กี่ก้าวก็เจอรูของมันแล้ว นั่นแสดงว่าช่วงนี้โดยเฉพาะในหนึ่งสองเดือนมานี้ไม่มีใครมาขุดมันเลย

จ้าวต้าไห่รู้สึกตื่นเต้น ถ้าเราเดาไม่ผิดนี่เป็นเรื่องดีเลย เพราะถ้ามีคนขุดน้อย จำนวนปลาไหลเลือดก็จะเยอะและตัวใหญ่

จ้าวต้าไห่มองสำรวจบริเวณรอบๆ ปากรูของปลาไหลเลือดอย่างละเอียด แล้วก็ครุ่นคิดอยู่ครู่หนึ่งถึงทิศทางที่รูของมันมุดลงไปในดิน แล้วจึงเลือกทิศทางแล้วค่อยเดินเข้าไป

ทำไมปลาไหลเลือดถึงขุดยาก?

อย่างแรกคือหาดโคลนผสมทรายและหินก้อนเล็กๆ จอบขุดลงไปง่าย แต่โคลนจะดูดจอบขึ้นมาได้ยาก ถ้าเป็นทรายกับหินก้อนเล็กๆ จอบก็จะเด้งกลับมา ขุดไม่ลง

อย่างที่สองคือรูของปลาไหลเลือดใต้หาดเลนจะขุดไว้เป็นพื้นที่หลายตารางเมตรและลึกได้ถึงหนึ่งเมตร เมื่อมันตกใจก็จะมุดลงไปที่ส่วนที่ลึกที่สุด ถ้าอยากจะขุดออกมา ต้องขุดหลุมขนาดสี่ห้าตารางเมตรลึกหนึ่งเมตร นี่ไม่ใช่เรื่องที่จอบจะทำได้ หรือถ้าฝืนทำก็จะเหนื่อยจนหมดแรง

จ้าวต้าไห่ค่อยๆ เข้าไปใกล้ มองดูอีกครั้งอย่างละเอียด ยืนยันว่าเป็นรูของปลาไหลเลือด มีเมือกที่ชัดเจน เขาใช้จอบค่อยๆ ขุดดินรอบๆ ไม่สามารถใช้แรงขุดลงไปตรงๆ ได้ ถ้าทำแบบนั้น รูของปลาไหลเลือดจะยุบลง โคลนจะอุดตันแล้วจะหาไม่เจอ เขาค่อยๆ แซะโคลนออก รูที่ใหญ่ขึ้นและชัดเจนขึ้นปรากฏขึ้นมาขนาดเท่าหัวแม่เท้า

จ้าวต้าไห่ไม่รีบร้อน อดทนมาก ใช้จอบค่อยๆ แซะโคลนตามรูปลาไหลเลือดทีละชั้นๆ แซะไปยี่สิบกว่าครั้ง พอจอบเพิ่งจะยกขึ้นก็เห็นของบางอย่างในรูแวบหนึ่ง

มาแล้ว!

จ้าวต้าไห่มีกำลังใจขึ้นมาทันที เขาใช้จอบแซะตามรูของปลาไหลเลือดอย่างรวดเร็วห้าหกครั้งติดกัน พอแซะครั้งสุดท้ายก็มีสิ่งหนึ่งที่กำลังดิ้นหางไปมาติดมากับโคลน

“ฮ่า!”

“คราวนี้หนีไม่พ้นแล้ว!”

จ้าวต้าไห่ดีใจมาก เขาวางจอบลง ย่อตัวลง ใช้นิ้วกลางอยู่ด้านหน้า นิ้วที่เหลืออยู่ด้านหลัง คีบตัวปลาไหลเลือดขึ้นมาเป็นรูปตัว T เอาไปล้างในแอ่งน้ำเล็กๆ ข้างๆ เผยให้เห็นตัวจริง ตัวมันใช้ได้เลย ยาวสามสิบเซนติเมตร หนาขนาดนิ้วกลาง เส้นผ่านศูนย์กลางเกินหนึ่งเซนติเมตรแน่นอน อ้วนมาก และป่องออกมา น่าจะหนักสองสามตำลึง ตามราคาที่หลิวกังให้ก็จะได้เงินสี่ห้าสิบหยวน

จ้าวต้าไห่หยิบถุงพลาสติกออกมา ใส่ปลาไหลเลือดลงไป ม้วนปากถุง แล้วเอาไปใส่ในตะกร้าอีกที ปลาไหลเลือดไม่สามารถใส่ในถุงตาข่ายหรือตะกร้าโดยตรงได้ ถ้าทำแบบนั้น เมือกที่ตัวมันจะแห้งไปในไม่ช้าแล้วมันก็จะตาย การใส่ไว้ในถุงพลาสติกที่กันน้ำถึงแม้จะไม่ต้องใส่น้ำ แต่ก็สามารถรักษาความชุ่มชื้นไว้ได้ มันก็จะสามารถมีชีวิตอยู่ได้นาน

จ้าวต้าไห่ถือจอบเดินหน้าต่อไป การขุดปลาไหลเลือดต้องไม่รีบร้อน ต้องเน้นความทนทาน ความเร็วต้องช้า เขาล่วงเลยไปอีกไม่กี่เมตรก็เจอรูของปลาไหลเลือดอีกอัน รูนี้ค่อนข้างตื้น ใช้จอบแค่ห้าหกครั้งก็ขุดมันออกมาได้

เกิดอะไรขึ้น?

ปลาไหลเลือดมันเยอะขนาดนี้เลยเหรอ?

ไม่มีคนมาขุดนานขนาดนั้นเลยจริงๆ เหรอ?

หรือมีเหตุผลอื่น?

จ้าวต้าไห่ใช้มือพยุงจอบยืนอยู่ คิ้วขมวดเข้าหากัน ไม่ถึงครึ่งชั่วโมงก็ขุดปลาไหลเลือดได้เจ็ดแปดตัว ตัวที่ใหญ่ที่สุดหนักสามตำลึง ตัวที่เล็กที่สุดก็ยังหนักหนึ่งตำลึง คนที่ไม่เข้าใจอาจจะคิดว่านี่เป็นเรื่องปกติ แต่จริงๆ แล้วมันแปลกมาก ตามความเร็วนี้ ถ้าทำได้ทั้งวันเจ็ดแปดกิโลกรัมก็ไม่ใช่เรื่องยาก ไม่ต้องพูดถึงราคาที่หลิวกังให้สูงกว่าปกติถึงเท่าตัว แค่ราคาตลาดปกติก็ยังขายได้เป็นพันหยวนแล้ว

ขุดยากเหรอ?

เหนื่อยเหรอ?

วันหนึ่งหาเงินได้ขนาดนี้ใครจะไม่ทำ?

จ้าวต้าไห่รู้สึกว่าตัวเองคิดมากเกินไปแล้ว ทำไมถึงมีปลาไหลเลือดเยอะขนาดนี้? ไม่ว่าจะเป็นเพราะไม่มีคนมาขุดนานแล้ว หรือเพราะน้ำลดพอดีอะไรพวกนั้นก็ไม่สำคัญ เราไม่ใช่พวกนักวิทยาศาสตร์จะไปกังวลเรื่องนี้ทำไม? เราเป็นแค่ชาวประมงคนหนึ่งที่ขุดปลาไหลเลือดเพื่อหาเงิน ปลาไหลเลือดเยอะและตัวใหญ่ใช่ไหม? ก็ลงมือทำเลยสิ! ขุดปลาไหลเลือดให้ได้มากที่สุดในเวลาที่สั้นที่สุดเพื่อหาเงินให้ได้มากที่สุด นี่แหละคือสิ่งที่เราต้องทำตอนนี้!