บทที่ 67: นี่ถือเป็นการฟาดหัวเลยหรือเปล่า?

จ้าวต้าไห่เดินเข้าไปในลานบ้าน ถุงเครื่องมือวางไว้ข้างกำแพงหลังประตูตามสบาย พรุ่งนี้ต้องใช้ต่ออีก คุณย่าจงชุ่ยกําลังทำอาหารเย็นอยู่ในครัว เขาก็เข้าไปช่วย แล้วเล่าเรื่องที่ทำวันนี้ให้ฟังว่าแผ่นไม้ที่เน่าเสียทุบทิ้งไปหมดแล้ว พรุ่งนี้จะต้องวัดขนาดแล้วไปซื้อไม้มาใหม่

จ้าวต้าไห่กินข้าวเย็นเสร็จก็เดินสำรวจสวนผักหลังบ้าน ผักบางต้นโตสูงมากจนเก็บมากินได้แล้ว ถั่วฝักยาวกับบวบโตเร็วมาก เลื้อยไปตามค้างที่ทำไว้เมื่อไม่กี่วันก่อนสูงเกือบครึ่งเมตรแล้ว เขามองดูดินแล้วรู้สึกว่าค่อนข้างแห้ง ก็เปิดก๊อกน้ำแล้วลากสายยางรดน้ำจนทั่ว กลับมาที่ลานบ้านดูเวลาก็ยังไม่ดึกนัก เขาก็เรียกคุณย่าจงชุ่ยออกไปเดินเล่น เดินไปเรื่อยๆ จนถึงลานกว้างกลางหมู่บ้าน ที่นี่เป็นลานสาธารณะ ถ้าสวนของใครไม่พอสำหรับตากของก็สามารถมาใช้ที่นี่ได้ และถ้ามีงานใหญ่ๆ ในช่วงเทศกาลต่างๆ คนทั้งหมู่บ้านก็จะมารวมตัวกันที่นี่

พระอาทิตย์เพิ่งจะตกไปไม่นาน พื้นดินที่ร้อนระอุมาทั้งวันกำลังปล่อยความร้อนออกมา ตอนกลางคืนในหมู่บ้านชาวประมงไม่มีงานเลี้ยงอะไรมากนัก ทำงานมาทั้งวันเหนื่อยแล้วก็เข้านอนแต่หัวค่ำ คนที่ยังไม่เหนื่อยหรือไม่อยากนอนก็จะมานั่งรวมตัวกัน สูบบุหรี่คุยกัน

จ้าวต้าไห่เห็นคนเยอะก็ประหลาดใจ รีบถามว่าเกิดอะไรขึ้น เมื่อหลายวันก่อนเหลยต้าโหย่วเพิ่งจับปลา กุ้ง และปูได้สองร้อยจิน ต่อจากนั้นเรือประมงของทั้งหมู่บ้านอย่างจงสือจู้และหลิวปินก็ออกทะเลไปหาปลาและได้ผลดีมาก ควรจะรีบพักผ่อนหรือเตรียมตัวเพื่อออกทะเลหาปลาต่อไป ไม่ใช่มานั่งเป่าลมทะเลคุยกันอยู่ที่นี่

เหลยต้าโหย่ว จงสือจู้ และหลิวปินต่างก็หัวเราะอย่างขมขื่นแล้วส่ายหัวไปมา สองสามวันมานี้ในทะเลมีปลาเยอะมาก เรือประมงที่ออกไปหาปลาแค่เอาอวนลงไปในทะเล ก็ได้ปลาอย่างน้อยหลายสิบกิโลกรัม มากสุดก็ร้อยสองร้อยกิโลกรัม ทำเงินได้เยอะ แต่พรุ่งนี้จะมีลมแรง

จ้าวต้าไห่เพิ่งจะเข้าใจว่าเกิดอะไรขึ้น ไม่แปลกใจเลยที่ตอนที่เดินมาที่นี่รู้สึกว่าลมทะเลพัดแรงกว่าปกติและเย็นสบายกว่า การทำเงินเป็นเรื่องสำคัญ แต่ชีวิตสำคัญยิ่งกว่า ไม่แปลกใจที่จงสือจู้กับเหลยต้าโหย่วถึงมานั่งกันอยู่ที่นี่ การออกทะเลหาปลาก็ต้องแล้วแต่ฟ้า ถ้าอากาศไม่ดีก็ทำได้แค่มองดูทะเล ทำอะไรไม่ได้เลย หนึ่งปีมีเวลาที่เหมาะกับการออกทะเลหาปลาไม่ถึงครึ่งปี บางปีอาจจะไม่ถึงหนึ่งในสามด้วยซ้ำ ตอนนี้เรากำลังซ่อมเรือประมงและกำลังจะออกทะเลหาปลา จงสือจู้จึงไม่ได้มองว่าเราเป็นเด็กแล้วและพูดเรื่องพวกนี้ให้ฟัง ถ้าเป็นเมื่อก่อนคงจะไม่มีอะไรให้คุยกัน และก็คงไม่พูดเรื่องพวกนี้หรอก

“เฮ้อ!”

“อากาศไม่ดีก็แล้วไป เป็นเรื่องของฟ้า ทำอะไรไม่ได้ ทำได้แค่ยอมรับ”

“สิ่งที่น่ากลัวคือช่วงหลายปีที่ผ่านมาปลาในทะเลน้อยลงเรื่อยๆ ออกทะเลไปไม่กี่วันก็ทำเงินได้แล้ว”

เหลยต้าโหย่วใช้มือตบขาตัวเองอย่างแรง ในช่วงหลายปีที่ผ่านมาปลา กุ้ง และปูในทะเลน้อยลงเรื่อยๆ ไม่กี่วันมานี้โชคดีหน่อยที่จับปลาได้เยอะ ไม่คิดเลยว่าจะมีลมแรงจนออกทะเลไม่ได้ พอหลังลมสงบแล้วฝูงปลาก็คงจะกระจายตัวไปหมดแล้ว หายไปอย่างไร้ร่องรอย การต้องมองดูโอกาสที่จะทำเงินก้อนใหญ่หลุดลอยไปนี่มันทำใจลำบากจริงๆ

“ปลา กุ้ง และปูน้อยลงไปเยอะจริงๆ!”

“สิบปีที่แล้วตอนออกทะเล เอาอวนลงไปในทะเล ตักขึ้นมาก็ได้เป็นร้อยกิโลกรัม”

“ห้าปีที่แล้วถ้าได้สามสี่สิบกิโลกรัมก็ถือว่าดีแล้ว”

“ช่วงหลายปีที่ผ่านมานี้ ถ้าได้สิบยี่สิบกิโลกรัมก็ดีใจจะแย่แล้ว”

…

“แล้วจะให้ทำยังไงได้?”

“พวกเราไม่มีอาชีพอะไร ก็ทำได้แค่หาปลาในทะเลเท่านั้น”

…

จงสือจู้และหลิวปินต่างก็พยักหน้า อากาศอะไรก็ทำอะไรไม่ได้จริงๆ เป็นเรื่องของฟ้า แต่ปลา กุ้ง และปูในทะเลที่น้อยลงเรื่อยๆ ทำให้ปวดหัวมาก

สีหน้าของจ้าวต้าไห่จริงจังขึ้นทันที ปลา กุ้ง และปูในทะเลน้อยลงเรื่อยๆ การหาเงินจากการหาปลาในทะเลก็ยากขึ้นเรื่อยๆ เรากำลังซ่อมเรือประมง พอซ่อมเสร็จออกทะเลไปก็จะเจอปัญหาเดียวกันนี้ ช่วงนี้เอาแต่ก้มหน้าก้มตาหาเงินซ่อมเรือประมง ไม่ได้คิดถึงเรื่องอื่น ตอนนี้เป็นครั้งแรกที่รู้สึกถึงวิกฤติและแรงกดดัน เหมือนโดนฟาดหัวเข้าอย่างจัง

จ้าวต้าไห่นึกถึงเรื่องที่จ้าวสือไม่เห็นด้วยกับการที่เราจะออกทะเลหาปลา ตอนนี้ดูเหมือนว่าคงไม่ใช่แค่กังวลเรื่องอันตรายเท่านั้น แต่ปลา กุ้ง และปูในทะเลที่น้อยลงเรื่อยๆ จนหาเงินได้ยากก็เป็นหนึ่งในสาเหตุด้วย

“ต้าไห่”

“แกคิดว่าจะทำยังไงต่อไป?”

หลิวปินจุดบุหรี่ สูบเข้าไปอึกหนึ่งอย่างแรง

“ผมก็ไม่มีความคิดอะไรหรอกครับ พอซ่อมเรือเสร็จก็ออกทะเลไปดูสถานการณ์ก่อนครับ พลทหารมาก็เอาขุนพลไปต้าน น้ำมาก็เอาดินไปถม ทำไปดูไปครับ”

“ตอนที่ในทะเลมีปลาและอากาศดีก็ออกไปหาปลา ถ้าอากาศไม่ดีหรือไม่มีปลาก็ลองหาเงินจากงานจิปาถะดู”

“ไม่ว่าจะอย่างไรก็ตาม ถ้าขยันหน่อยก็ยังพอหาเลี้ยงชีพและครอบครัวได้ครับ”

จ้าวต้าไห่ส่ายหัว เราไม่ได้คิดเรื่องนี้จริงๆ เรือประมงก็ยังซ่อมไม่เสร็จ เราก็ยังไม่เคยออกทะเล ไม่รู้ว่าสถานการณ์เป็นอย่างไร การจะมาคิดว่าต้องทำอย่างไรต่อไปเร็วเกินไปหน่อย

หลังจากนั้นจ้าวต้าไห่ก็ไม่ค่อยพูดอะไรมากนัก เอาแต่นั่งฟังจงสือจู้กับหลิวปินพูดถึงเรื่องต่างๆ ที่เกี่ยวกับการออกทะเลหาปลา เรื่องที่พูดถึงบ่อยที่สุดก็คือการหาปลาในทะเลตอนนี้ยากขึ้นเรื่อยๆ การหาเงินก็ยากขึ้นเรื่อยๆ

ลมทะเลพัดมา แรงขึ้นเรื่อยๆ และเย็นขึ้นเรื่อยๆ

จ้าวต้าไห่ดูเวลาก็เห็นว่าดึกแล้ว เขาลุกขึ้นไปคุยกับคุณย่าจินหวงเถาอยู่สองสามคำ แล้วก็เดินกลับบ้านพร้อมกับจงชุ่ย พอถึงหน้าลานบ้าน ตอนที่เปิดประตูเข้าไป เขาก็หันหลังกลับไปมองทางทะเล ปกติช่วงเวลานี้ ทะเลจะเต็มไปด้วยแสงไฟจากเรือประมงที่กำลังหาปลา แต่คืนนี้กลับไม่มีเลยสักดวง มืดมิดไปทั้งหมด

ลมแรงขึ้นเรื่อยๆ เสียงต้นไม้ดังหวีดหวิว ฟังได้ชัดเจนในยามค่ำคืน

จ้าวต้าไห่นอนหลับไปแล้ว การหาปลาในทะเลมันยากเกินไปเหรอ? การหาเงินมันยากเกินไปเหรอ? นี่เป็นเรื่องจริง ตอนแรกก็รู้สึกหงุดหงิดและกดดันมาก แต่พอเดินกลับมาถึงบ้านก็โยนเรื่องนี้ทิ้งไปจากหัวหมดแล้ว จะไม่ให้เราออกทะเลหาปลาได้เหรอ? ไม่มีทางอื่นให้ทำแล้ว ก็ทำได้แค่หาปลาในทะเลเท่านั้น การกังวลและบ่นไปก็ไม่มีประโยชน์อะไร ทำงานหนักต่อไปก็พอแล้ว!

จ้าวต้าไห่กินอาหารเช้าเสร็จในเช้าวันรุ่งขึ้น เพิ่งจะเปิดประตูบ้าน ก็มีลมแรงพัดเข้ามาจนแทบจะลืมตาไม่ขึ้น เขาเดินออกจากบ้านไปมองดูทะเลที่อยู่ไกลๆ คลื่นสูงมาก ลมแรงมาจริงๆ อากาศแบบนี้ออกทะเลหาปลาไม่ได้แน่นอน แต่เราแค่ซ่อมเรือประมง ไม่มีผลกระทบอะไร เขาก็หิ้วถุงเครื่องมือที่มีขวานและค้อนเหล็กอยู่ข้างในออกจากบ้าน

จ้าวต้าไห่เดินผ่านป่าไป ก็เห็นจ้าวสือมาถึงก่อนแล้ว เขาก็รีบเดินตรงไป

“คุณตาทวดครับ”

“วันนี้ให้ทำอะไรครับ?”

จ้าวต้าไห่ไม่มีประสบการณ์ในการซ่อมเรือประมง ทำได้แค่รอคำสั่งเท่านั้น

“ตรงจุดที่มีปัญหาเมื่อวานที่ทุบออกไปแล้ว วันนี้ให้ใช้สิ่วเจาะออก”

จ้าวสือหยิบสิ่วตัวยาวออกมาแล้วอธิบายวิธีการทำอย่างละเอียด

จ้าวต้าไห่พยักหน้า มือหนึ่งจับสิ่ว อีกมือหนึ่งจับค้อนเหล็ก แล้วก็เริ่มเจาะ แผ่นไม้ที่ทำเครื่องหมายไว้ส่วนใหญ่ไม่มีปัญหา ไม่ใช่ว่าจะต้องทิ้งทั้งหมด จุดที่ถูกแมลงกัดกินหรือจุดที่เน่าเสียเล็กน้อยแค่เจาะออกแล้วค่อยอุดเข้าไปก็พอแล้ว

จ้าวสือจ้องมองสิ่วที่อยู่ในมือของจ้าวต้าไห่ คอยเตือนอยู่ตลอดว่าควรจะเจาะไปทางไหน ควรเจาะเท่าไหร่และลึกแค่ไหน

จ้าวต้าไห่ตั้งใจฟังไปพลาง ทำตามคำพูดของจ้าวสือไปพลางอย่างละเอียด เรือประมงทำจากไม้เนื้อแข็ง มีความหนาแน่นสูงมาก การใช้สิ่วเจาะลงไปต้องมีแรงจริงๆ ไม่อย่างนั้นก็ทำไม่ได้