บทที่ 70: ขึ้นแผ่นไม้เรือและน้ำมันปูน

จ้าวต้าไห่กลับถึงบ้าน คุณย่าจงชุ่ยเพิ่งกินอาหารเช้าเสร็จและกำลังถักอวนประมงอยู่ เขาบอกเธอว่าได้ซื้อขาหมูใหญ่กับกระดูกมาแล้ว และตอนเที่ยงกับตอนเย็นคุณตาทวดจ้าวสือกับคุณย่าทวดจินหวงเถาจะมากินข้าวที่บ้านด้วย ให้เธอเตรียมอาหารไว้ล่วงหน้า

จ้าวต้าไห่พูดเรื่องนี้เสร็จก็รีบหันหลังออกจากบ้านทันที เราต้องไปซ่อมเรือ วันนี้ต้องขึ้นแผ่นไม้ ไม่มีเวลาหุงข้าว เรื่องหุงข้าวก็ต้องยกให้คุณย่าจงชุ่ยจัดการ

จ้าวต้าไห่เดินไปที่ชายหาดอย่างรวดเร็ว แผ่นไม้ที่เพิ่งขนลงมาเมื่อวานวางกองอยู่ที่นี่ เขาต้องแบกมันทีละแผ่นๆ ไปที่หลังป่า งานนี้ต้องทำแต่เช้า เพราะเดี๋ยวคุณตาทวดจ้าวสือมาถึงก็จะได้เริ่มงานอย่างเป็นทางการ ชายหาดค่อนข้างนิ่ม ไม่สามารถเข็นรถได้ ทำได้แค่ใช้มือยกหรือแบกขึ้นบ่าเท่านั้น แผ่นไม้เรือโดยเฉพาะแผ่นที่อยู่ใต้ท้องเรือหนาและหนักมาก แผ่นสั้นๆ ก็ยังพอแบกได้ แต่แผ่นที่ยาวที่สุดเกินแปดเมตร แบกคนเดียวไม่ได้ ต่อให้สองคนก็ยังเหนื่อย เขาก็หาท่อนไม้กลมๆ หลายท่อนมาวางรองไว้ แล้วใช้เชือกปอเส้นหนาๆ มัดปลายข้างหนึ่งไว้แล้วลากไป ถึงจะเหนื่อยแต่ก็ค่อยๆ ลากเข้าไปในป่าจนถึงข้างๆ เรือประมงได้

“รีบขนาดนี้ทำไม? รอฉันมาช่วยก็จะง่ายกว่าไม่ใช่เหรอ? นี่แกดูถูกว่าฉันแก่แล้วใช่ไหม?”

จ้าวสือมาถึง เห็นแผ่นไม้ทั้งหมดถูกขนมาไว้เรียบร้อยแล้วก็เบิกตากว้าง เขารู้ดีว่าไม้พวกนี้หนักขนาดไหน ตอนที่ขนลงจากรถบรรทุกต้องใช้คนตัวใหญ่ๆ สองคนถึงจะขนได้ จ้าวต้าไห่ขนมาคนเดียว มันไม่ง่ายเลย

“คุณตาทวดครับ”

“ผมก็ว่างอยู่ไม่ใช่เหรอ? รีบมาทำงานนี้แต่เช้าจะได้เริ่มขึ้นแผ่นไม้ได้เร็วขึ้น”

จ้าวต้าไห่ไม่อยากให้จ้าวสือมาแบกแผ่นไม้พวกนี้ มันหนักมากจริงๆ จ้าวสือก็อายุมากแล้ว ถ้าเอวเคล็ดหรือมือพลิกขึ้นมาก็ไม่ใช่เรื่องเล่นๆ เลย

จ้าวต้าไห่ดื่มน้ำ พักอยู่ครู่หนึ่ง แล้วก็เริ่มขึ้นแผ่นไม้ตามที่จ้าวสือชี้แนะ เรือประมงลำนี้สร้างมาจากโรงต่อเรือของโจวฝูเฉิง ขนาดก็คุ้นเคยกันดีอยู่แล้ว จ้าวสือวัดขนาดมาอย่างละเอียด แผ่นไม้ที่ซื้อมาต้องตัดต้องไสให้เรียบร้อย เจาะรูให้ถูกตำแหน่ง แล้วก็เอาไปวางไว้ ส่วนไหนที่ต้องตอกตะปูเหล็กขนาดใหญ่ก็ตอกให้ตายตัว ส่วนไหนที่ต้องใช้สลักเกลียวก็ขันให้แน่น งานก็ไม่ซับซ้อน พอถึงเวลาเที่ยงก็พักกินข้าวกันหนึ่งชั่วโมงแล้วก็กลับมาทำต่อ ทำไปจนพระอาทิตย์ตกดินจึงกลับบ้านไปพักผ่อน

จ้าวต้าไห่ตื่นนอนตอนตีสี่ของวันถัดมา หุงอาหารเช้ากินเสร็จก็รีบไปทำงาน วันนี้มีประสบการณ์จากการทำงานมาแล้วหนึ่งวัน แถมแผ่นไม้ที่ใหญ่ที่สุดโดยเฉพาะแผ่นใต้ท้องเรือที่ยากที่สุดก็ได้ขึ้นไปเรียบร้อยแล้ว ที่เหลือเป็นแผ่นไม้เล็กๆ ไม่ต้องให้จ้าวสือมาชี้แนะแล้ว ทำคนเดียวก็พอ

พระอาทิตย์อยู่กลางท้องฟ้า

แดดร้อนแรงมาก

จ้าวต้าไห่วางค้อนเหล็กในมือลง แล้วกระโดดลงมาจากเรือประมง ใช้เวลาหนึ่งวันครึ่ง แผ่นไม้ทั้งหมดก็ได้ขึ้นไปเรียบร้อยแล้ว

จ้าวสือเดินวนรอบเรือประมงดูหลายรอบ ถือค้อนเหล็กในมือ คอยทุบตรงนั้นตรงนี้อยู่เป็นชั่วโมงจึงพยักหน้าอย่างพอใจ

จ้าวสือยื่นกระดาษแผ่นหนึ่งให้จ้าวต้าไห่

“คุณตาทวดครับ”

“นี่เป็นของสำหรับ ‘อุดร่อง’ ใช่ไหมครับ?”

จ้าวต้าไห่มองดูรายการที่เขียนไว้บนกระดาษ มีน้ำมันยางผงปูนขาวและเชือกปอ และอื่นๆ เรือประมงไม้ทำมาจากไม้และแผ่นไม้ ไม่ได้หล่อขึ้นมาเป็นชิ้นเดียวโดยไม่มีรอยต่อ มีรอยต่อขนาดใหญ่เล็กมากมายระหว่างไม้และแผ่นไม้ ตรงที่ตอกตะปูเหล็กหรือใช้สลักเกลียวก็อาจจะรั่วได้ การ “อุดร่อง” เป็นขั้นตอนที่สำคัญที่สุดเพื่อป้องกันไม่ให้น้ำรั่ว เขาเคยได้ยินและเห็นมาตั้งแต่เด็ก แต่ไม่เคยทำเอง

จ้าวสือพยักหน้า รายการที่อยู่ในกระดาษก็คือของที่ใช้สำหรับ “อุดร่อง”

จ้าวต้าไห่ดูเวลาก็เพิ่งจะเที่ยง เขาก็ดึงผ้าพลาสติกกันน้ำมาคลุมเรือประมงไว้ ส่งจ้าวสือกลับบ้าน แล้วก็ขี่มอเตอร์ไซค์ไปเมืองทันที ไปหาร้านที่ขายของเหล่านี้ แล้วซื้อของที่อยู่ในรายการของจ้าวสือทั้งหมด หลักๆ ก็คือน้ำมันยาง ผงปูนขาว และเชือกปอ ของพวกนี้ไม่สามารถประหยัดได้ ต้องซื้อของที่ดีที่สุดเท่านั้น

จ้าวต้าไห่ซื้อของเสร็จก็รีบกลับหมู่บ้าน แล้วตรงไปที่บ้านจ้าวสือ

จ้าวสือเห็นจ้าวต้าไห่ซื้อของกลับมาแล้วก็ไม่ได้รีบร้อนไปที่เรือประมง เขาเอาของพวกนั้นคือน้ำมันยาง ปูนขาว และเชือกปอออกมา

“น้ำมันยางหนึ่งส่วน ปูนขาวสามส่วน”

“แล้วก็ใส่เชือกปอลงไปอีกหน่อย”

“คลุกเคล้าให้เข้ากัน แล้วเอาไปฟาด”

“จนกว่าจะกลายเป็นดินน้ำมัน”

จ้าวสือพูดไปพลางทำไปพลาง

จ้าวต้าไห่ตั้งใจฟังและเบิกตากว้างดู นี่เป็นวิธีการทำ “น้ำมันปูน” ซึ่งบางที่เรียกว่า “ปูนน้ำมันยาง” เป็นของดีที่ใช้ซ่อมเรือไม้แบบโบราณเพื่ออุดรอยรั่วและรอยร้าว ไม่เพียงแต่ใช้ในการซ่อมเรือครั้งนี้ แต่ยังใช้ในการบำรุงรักษาเรือประมงในอนาคตด้วย ต้องเรียนรู้ให้ดี

จ้าวสือปั้นน้ำมันปูนขนาดครึ่งกิโลกรัมเสร็จแล้วก็โบกมือให้จ้าวต้าไห่กลับบ้านไปฝึกทำเอง

จ้าวต้าไห่ถือน้ำมันปูนกับน้ำมันยางที่ซื้อมากลับบ้าน เดินเข้าลานบ้านก็ลากเก้าอี้มานั่งแล้วเริ่มลองทำทันที เขาพบว่าการทำเรื่องนี้ที่ดูเหมือนง่าย แต่การผสมให้พอดีมันไม่ง่ายเลย บางทีน้ำมันยางเยอะไป บางทีปูนขาวเยอะไป หรือบางทีก็ใส่เชือกปอเยอะเกินไป ทำผิดซ้ำแล้วซ้ำเล่าลองอยู่สิบกว่าครั้งถึงจะได้น้ำมันปูนที่เหมือนกับของจ้าวสือทุกประการ เขาอยากจะรีบเอาไป “อุดร่อง” เรือประมงทันที แต่ก็ฟ้ามืดเสียแล้ว ทำได้แค่ต้องรอถึงพรุ่งนี้

จ้าวต้าไห่กินข้าวเย็นเสร็จ ตอนที่กำลังเก็บของในครัว ก็ได้ยินเสียงคนเรียกมาจากนอกลานบ้าน

“เถ้าแก่หลัว”

“กินข้าวแล้วหรือยัง?”

จ้าวต้าไห่เปิดประตูออกไป เห็นหลัวจงขี่รถสามล้อจอดอยู่หน้าบ้าน คนคนนี้เป็นเจ้าของโรงงานเล็กๆ ในเมือง ทำธุรกิจรับซื้ออวนประมงและขายอวนประมง ซึ่งคนในหมู่บ้านใกล้เคียงก็รับงานจากโรงงานของเขา

“ฮ่า!”

“เป็นชีวิตที่ต้องทำงานไม่หยุดเลย”

“เพิ่งจะรับของจากหมู่บ้านคุณเสร็จก็กำลังจะกลับไปแล้ว คิดว่าน่าจะได้กินข้าวตอนสามสี่ทุ่มเลย”

หลัวจงพูดไปพลางเช็ดเหงื่อบนหน้าผากไปพลาง

จ้าวต้าไห่เดินเข้าไปในห้องโถง พอจะยกอวนก็ตกใจ คุณย่าจงชุ่ยถักอวนประมงไว้เยอะมาก

หลัวจงตรวจดูอวนทั้งหมดแล้วก็บอกว่าไม่มีปัญหา คำนวณเงินแล้วรวมเป็นหนึ่งพันแปดร้อยห้าสิบสองหยวน

“คุณย่าครับ”

“นี่เป็นเงินค่าขายอวนครับ”

จ้าวต้าไห่เดินไปส่งหลัวจงแล้วก็ถือเงินกลับมาในห้องโถง ยื่นให้จงชุ่ย

“เงินนี่แกเอาไว้ใช้เถอะ การซ่อมเรือประมงต้องใช้เงินไม่น้อย”

จงชุ่ยไม่รับ

“คุณย่าครับ!”

“ผมไม่ได้บอกคุณย่าไปแล้วเหรอว่าซื้อไม้จากเรือเก่ามา ประหยัดเงินไปได้เยอะ ไม่ต้องใช้เงินก้อนนี้หรอกครับ”

“คุณย่าเอาไว้ใช้เองเถอะ”

จ้าวต้าไห่ไม่ได้พูดเล่น เงินในมือของเราก็พอใช้แล้ว

“คนแก่อย่างฉันไม่ได้ไปไหน จะเอาเงินไปใช้ทำไม? เอาไปเถอะ”

จงชุ่ยโบกมือ

จ้าวต้าไห่ไม่มีทางเลือก คิดว่าก็เอาเถอะ คุณย่าของเราก็ไม่ได้เป็นคนเรื่องมากอะไร รับเงินมา

“คุณย่าครับ!”

“เงินซ่อมเรือประมงมีเหลือเฟือเลยครับ ไม่ต้องถักอวนประมงแล้วนะครับ!”

จ้าวต้าไห่รู้ว่าช่วงนี้คุณย่าจงชุ่ยตั้งใจถักอวนประมงอย่างเอาเป็นเอาตาย ก็เพื่ออยากจะหาเงินมาช่วยซ่อมเรือประมงให้เรา

“ไม่ถักอวนแล้วจะให้ฉันทำอะไรล่ะ?”

“ตอนนี้ก็ยังไม่มีเหลนให้ฉันเลี้ยงด้วย”

จงชุ่ยยิ้มๆ

“เฮ้ย!”

“คุณย่าครับ!”

“เรื่องนี้ไม่ต้องรีบร้อนหรอกครับ ด้วยสภาพบ้านเราแบบนี้คงจะหาคนดีๆ มาแต่งงานได้ยาก”

“พอซ่อมเรือประมงเสร็จก็ออกทะเลหาปลา ทำเงินให้ได้เยอะๆ ก่อน ค่อยสร้างบ้านใหม่ แล้วค่อยคิดเรื่องนี้ก็ยังไม่สายครับ”

จ้าวต้าไห่รู้สึกขำๆ คุณย่าจงชุ่ยตอนนี้ในหัวมีแต่เรื่องเหลนแล้ว เรื่องนี้มันเป็นไปไม่ได้ อย่างแรกคือที่บ้านเราจน การจะแต่งงานได้ยาก อย่างที่สองคือเราตั้งใจจะจีบติงเสี่ยวเซียง เธอก็เพิ่งจะอายุสิบห้าสิบหกปี ตอนนี้สิ่งที่สำคัญที่สุดคือตั้งใจหาเงิน