บทที่ 77: เตรียมอุปกรณ์เล็กๆ น้อยๆ สำหรับเรือประมง

บ่ายโมง

พระอาทิตย์ส่องแสงเจิดจ้า

ไม่มีลมพัดเลย ในป่าร้อนอบอ้าวเหมือนอยู่ในหม้อนึ่ง

จ้าวต้าไห่ถอดเสื้อออกเหลือแต่กางเกงขาสั้น ถือแปรงกำลังทาขี้ผึ้งน้ำมันยางบนเรือประมง เหงื่อไหลจากหัวลงมาตามลำคอเป็นหยดๆ ลงบนพื้น เขาไม่มีเวลาจะสนใจมัน

“ต้าไห่!”

“นี่รอบที่เท่าไหร่แล้ว?”

“เรือจะลงน้ำได้เร็วๆ นี้แล้วใช่ไหม?”

จงสือจู้ตะโกนเรียกแล้วเดินมาข้างๆ จ้าวต้าไห่ มองดูเรือประมงแล้วก็คิดในใจว่าจ้าวต้าไห่เก่งจริงๆ ที่ซ่อมเรือประมงได้เสร็จเร็วขนาดนี้คนเดียว

จ้าวต้าไห่ทาขี้ผึ้งน้ำมันยางบนหัวเรือเสร็จแล้วก็ใช้ผ้าเช็ดมือที่เปื้อนน้ำมันยางออก แล้วหยิบน้ำขึ้นมาดื่มจนหมด

“วันนี้รอบที่สี่ครับ”

“พรุ่งนี้ทาอีกรอบ แล้วค่อยลงสี รอให้สีแห้งก็น่าจะลงน้ำได้แล้วครับ แต่เรื่องนี้ต้องฟังคุณตาทวดของผมครับ”

จ้าวต้าไห่เช็ดน้ำที่มุมปาก สองสามวันนี้เขาทำแต่เรื่องทาขี้ผึ้งน้ำมันยางบนเรือประมงอย่างเดียว ขี้ผึ้งน้ำมันยางทำมาจากน้ำมันของลูกต้นตุง ใช้ทาเรือประมงเพื่อป้องกันการเน่าเสียและกันน้ำ เพื่อให้ได้ผลดีที่สุด จ้าวสือบอกว่าต้องทาห้ารอบ พรุ่งนี้ก็จะเป็นรอบสุดท้าย

“พอเรือจะลงน้ำแล้วก็บอกผมด้วยนะ”

“จะมาช่วยครับ”

…

“อ้อ!”

“แกต้องหาเวลาไปดูเครื่องยนต์ดีเซลแล้วใช่ไหม?”

…

“ช่วงนี้ปลาในทะเลเยอะกว่าช่วงก่อนหน้านี้ เรือลงน้ำได้เร็วก็อาจจะทำเงินได้ทัน”

…

จ้าวต้าไห่เก็บของไปคุยกับจงสือจู้ไป แล้วก็เดินผ่านป่ากลับหมู่บ้าน พอถึงบ้านเปิดประตูรั้วเข้าไป ก็เห็นคุณย่าจงชุ่ยกําลังถืออวนประมงที่เพิ่งถักเสร็จแล้วเขย่าอยู่

“คุณย่าครับ!”

“คุณย่าทำอะไรครับเนี่ย? อวนนี่คงจะจับฉลามได้แล้วมั้งครับ?”

จ้าวต้าไห่รู้สึกแปลกใจ อวนนี้ไม่เหมือนอวนปกติเลย ถักด้วยเชือกไนลอนขนาดเท่าไม้จิ้มฟัน แข็งแรงมาก ไม่ต้องพูดถึงการดึงด้วยมือเลย ต่อให้ใช้มีดเล็กๆ ฟันเบาๆ ก็ยังไม่ขาด อวนลากบนเรือลากอวนต้องใช้เชือกที่หนาขนาดนี้และอวนแบบนี้ เรือเราใช้ไม่ได้หรอก

จงชุ่ยยิ้มแล้วบอกว่าเอาไว้ทำกระชอนกับลอบจับปลาอะไรพวกนั้น

จ้าวต้าไห่ก็คิดขึ้นได้ การออกทะเลหาปลาไม่ได้มีแค่เรือประมงอย่างเดียว กระชอน ลอบจับปลา ไม้ไผ่ หรือแม้กระทั่งหินหรืออิฐ ของเล็กๆ น้อยๆ พวกนี้มีไม่น้อยเลย เรือประมงใกล้จะลงน้ำได้แล้ว ของพวกนี้ก็ต้องเตรียมไว้ให้พร้อม

จ้าวต้าไห่ครุ่นคิดอยู่พักหนึ่ง หยิบกระดาษกับปากกาออกมา แล้วจดรายการของที่ต้องเตรียมและซื้อให้เรียบร้อย พอทานข้าวเสร็จก็ขี่มอเตอร์ไซค์ไปเมือง ไปหาร้านตีเหล็กดัดเหล็กเส้นขนาดเท่านิ้วก้อยให้เป็นวงกลมเส้นผ่าศูนย์กลางหนึ่งเมตรสองอัน เส้นผ่าศูนย์กลางหกสิบเซนติเมตรสามอัน รวมเป็นห้าอัน แล้วก็เชื่อมโครงลอบจับปลาทรงกระบอกขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางบนสี่สิบเซนติเมตรและเส้นผ่าศูนย์กลางล่างหกสิบเซนติเมตรอีกห้าอัน แล้วก็ซื้อถังน้ำมาอีกหลายใบ เบาะหลังมอเตอร์ไซค์เต็มไปหมด แต่นี่ยังไม่จบ เขาไปร้านอื่นอีกเพื่อสั่งสมอเหล็กกับเชือก แล้วก็ซื้อตู้เย็นขนาดใหญ่สำหรับเรือประมงมาอีกอัน ใช้ใส่น้ำแข็งเพื่อเก็บปลาให้สด ของพวกนี้หนักและใหญ่เกินไป มอเตอร์ไซค์ขนไม่ได้ ต้องใช้รถสามล้อ

จ้าวต้าไห่หยิบรายการที่จดไว้ขึ้นมาตรวจดูอย่างละเอียด ไม่มีของอะไรตกหล่นแล้วจึงขี่มอเตอร์ไซค์นำรถสามล้อกลับหมู่บ้าน พอถึงหน้าบ้านก็มีคนมามุงดูเยอะเลย พอเห็นว่าทั้งหมดเป็นของที่ต้องใช้บนเรือประมงก็รู้ว่ากำลังเตรียมตัวเพื่อออกทะเลหาปลาแล้ว มีคนสองสามคนมาช่วยกันขนของ ของเล็กๆ ก็ยกเข้าไปในลานบ้าน ของใหญ่อย่างสมอเหล็กกับเชือกก็วางไว้ที่ว่างหน้าบ้าน เวลาจะใช้ค่อยขนไปที่เรือประมง

จ้าวต้าไห่เข้าไปในบ้านหยิบบุหรี่ออกมา แล้วก็แจกให้คนที่มาช่วยทุกคน คุยเรื่องออกทะเลหาปลากันอยู่พักหนึ่ง พอคนกลับไปหมดแล้วก็กลับเข้าไปในลานบ้านเพื่อจัดของที่ซื้อมาให้เป็นระเบียบ

ยามค่ำคืนมาเยือน

กลางคืนในหมู่บ้านชาวประมงเงียบสงัด มีแค่เสียงหมาเห่าเป็นครั้งคราว

จ้าวต้าไห่ไม่ได้ออกจากบ้าน กำลังทำงานในมือไปคุยกับคุณย่าจงชุ่ยที่ถักอวนอยู่ไป วันนี้เขากลับมาซื้อโครงกระชอนกับโครงลอบจับปลามา ซึ่งต้องเอาอวนมาผูกหรือหุ้มมัน

“คุณย่าครับ”

“ผมบอกคุณย่าไปกี่รอบแล้วครับ? ยังไงคุณย่าก็ต้องหาอะไรทำอยู่แล้ว ถักอวนประมงก็ไม่เป็นไร แต่คุณย่าต้องพักบ้างนะครับ”

…

“พรุ่งนี้ผมต้องไปตัดไม้ไผ่มาสองลำครับ ต้องใช้บนเรือประมง”

“แล้วก็ตัดกิ่งไม้ขนาดเท่าแขนอีกสองสามต้น เอามาทำด้ามกระชอนครับ”

“ถ้าได้ไม้แห้งก็จะดีกว่า ถ้าไม่มีก็ต้องเอาไม้สดมาใช้ไปก่อน แล้วค่อยหาไม้แห้งทีหลังครับ”

…

“อ้อ!”

“พรุ่งนี้พอมีแดดแล้ว ผมจะไปทาขี้ผึ้งน้ำมันยางก่อน แล้วค่อยไปทำอย่างอื่นครับ”

…

จ้าวต้าไห่ถือวงเหล็กสำหรับกระชอนไว้ในมือ ใช้เท้าสองข้างยันวงข้างในไว้ แล้วก็เอาอวนที่ตัดไว้มาสอดเข้าไปในรูอวนจนสุด พอสอดเสร็จก็ปล่อยเท้าออก แล้วเอาเชือกไนลอนเส้นหนามาพันรอบๆ ให้แน่นหนา เพื่อให้ปลาร้อยกิโลกรัมก็ยังช้อนได้โดยไม่เสียรูป กระชอนขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางหนึ่งเมตรแบบนี้ใช้ไม่บ่อยนัก แต่ใครจะไปรู้ว่าวันไหนจะจับปลาตัวใหญ่ได้ เตรียมไว้ก่อนก็ไม่เสียหาย

จ้าวต้าไห่ก็ทำโครงกระชอนที่เหลือต่อไปจนเสร็จ แล้วก็เริ่มเอาอวนมาหุ้มโครงลอบจับปลา หุ้มแล้วก็ต้องดึงให้ตึงแล้วมัดให้แน่นหนา ของสองอย่างนี้ดูเหมือนไม่สำคัญ แต่ถ้าออกทะเลหาปลาแล้วก็ต้องใช้ทุกครั้ง ถ้าใช้ได้ไม่กี่วันก็ขาดแล้วต้องมาซ่อมใหม่ก็จะเสียเวลามากกว่า

เช้าตรู่ของวันถัดมา

จ้าวต้าไห่ตื่นแต่เช้า ถือมีดตัดฟืนขึ้นเขาไป ตัดไม้ไผ่มาสองสามลำ แล้วก็ไปที่ป่าหลังบ้านของตัวเอง เลือกกิ่งไม้ขนาดเท่าที่จับได้ ยาวหนึ่งเมตรและสองเมตรมาเจ็ดแปดกิ่ง ใช้เชือกมัดให้แน่น แบกบนบ่าข้างหนึ่ง อีกข้างก็จับไม้ไผ่ที่ยาวสิบกว่าเมตรสองลำไว้ เดินลงเขามาถึงหน้าบ้านก็เหงื่อท่วมตัวแล้ว พอถึงบ้านดูเวลาก็เกือบสิบโมงแล้ว พระอาทิตย์ขึ้นสูงมาก อากาศแห้งสนิทแล้ว สามารถทาขี้ผึ้งน้ำมันยางได้แล้ว เขาไม่ได้พักเลย รีบหิ้วถังน้ำมันยางกับแปรงขึ้นมอเตอร์ไซค์ ไปที่ท่าเรือ แล้วเดินเข้าป่าอย่างรวดเร็ว

จ้าวต้าไห่ผสมน้ำมันยางเสร็จก็เริ่มทารอบที่ห้า พอทาเสร็จ คุณตาทวดจ้าวสือก็ถือบุหรี่น้ำเดินเข้ามาพอดี

“คุณตาทวดครับ!”

“วันนี้เป็นรอบที่ห้าแล้วครับ ต้องทาอีกรอบไหมครับ?”

จ้าวต้าไห่วางถังน้ำมันยางกับแปรงลง

จ้าวสือเดินวนดูเรือประมงสองรอบ ดูไปพลางพยักหน้าไปพลาง จ้าวต้าไห่ทาขี้ผึ้งน้ำมันยางละเอียดมาก ไม่ต้องพูดถึงจุดที่มองเห็นง่ายๆ เลย จุดที่มองไม่เห็นอย่างตามซอกต่างๆ ก็จัดการได้ดีมากและทาได้เรียบเสมอกัน แสดงว่าตั้งใจทำจริงๆ

“ซื้อสีมาแล้วหรือยัง? สีที่ใช้กับแผ่นไม้เรือและสีที่ใช้กับส่วนใต้ท้องเรือไม่เหมือนกัน ซื้อมาครบแล้วใช่ไหม?”

จ้าวสือหันมาถามจ้าวต้าไห่ ขี้ผึ้งน้ำมันยางกันการเน่าเสียและกันน้ำ การทาสีทับอีกชั้นก็จะปลอดภัยกว่า โดยเฉพาะสีที่ใช้กับส่วนใต้ท้องเรือต้องทาแน่นอน ซึ่งสีนี้ไม่เหมือนกับสีที่ทาจุดอื่นๆ

จ้าวต้าไห่พยักหน้า สีทั้งหมดซื้อมาแล้ว อยู่ที่บ้าน เวลาจะใช้ก็ค่อยเอามา

จ้าวสือครุ่นคิดอยู่ครู่หนึ่ง แล้วบอกจ้าวต้าไห่ว่าวันนี้กับพรุ่งนี้ให้ตากเรือไว้ก่อน มะรืนค่อยเอาสีทั้งหมดมาทา แต่ต้องรอให้เขามาถึงก่อนถึงจะเริ่มทาได้

“ได้ครับ!”

“มะรืนตอนสิบโมงเช้าดีไหมครับ?”

“คุณตาทวดครับ”

“คุณตาทวดไม่ต้องห่วงนะครับ ผมจะไม่ทำมั่วๆ หรอกครับ เรื่องสีก็ให้คุณตาทวดเป็นคนผสมครับ!”

จ้าวต้าไห่ยิ้มๆ จ้าวสือคงเป็นห่วงว่าเราจะทาสีมั่วๆ ไม่ใช่ว่าจะทำไม่ได้ แต่ผลที่ได้จะไม่ดีเท่าที่ควร

“พอทาสีเสร็จแล้วแห้งก็ลงน้ำได้เลย”

…

“แต่ยังออกทะเลหาปลาไม่ได้ทันทีนะ”

“เอาไปจอดที่ท่าเรือไว้ก่อนสักพัก ดูว่าส่วนที่อุดร่องรอยมีปัญหาอะไรหรือเปล่า”

…

“ของที่ต้องใช้บนเรือประมงก็เริ่มเตรียมได้แล้ว”

…

“ได้ยินว่าแกซื้อสมอเหล็กอะไรพวกนั้นมาแล้วใช่ไหม?”

…

จ้าวสือไม่สนใจที่จ้าวต้าไห่พูดว่า “ผมจะไม่ทำมั่วๆ หรอกครับ” ถ้าทำจริงๆ ก็จะโดนตบหัวเข้าให้ เขาพูดเรื่องของที่ต้องเตรียมบนเรือประมงทีละอย่างๆ

จ้าวต้าไห่ตั้งใจฟังไปพลาง เปรียบเทียบกับของที่เราเตรียมไว้ไปพลาง ก็พบว่ามีของที่ลืมซื้อไปหลายอย่าง การออกทะเลหาปลาไม่ได้มีแค่เรือประมงกับอวนประมงเท่านั้น ของเล็กๆ น้อยๆ มีเยอะมาก บางอย่างดูไม่สำคัญ แต่ถ้าไม่มีก็ทำงานไม่ได้จริงๆ