บทที่ 86: การเขย่าเสา

ท่าเรือหมู่บ้านล่างโถ่ว

น้ำทะเลลดลงตั้งแต่เช้า ทำให้เรือประมงทั้งหมดเกยตื้น จะลอยขึ้นอีกครั้งก็เมื่อน้ำขึ้น

จ้าวต้าไห่สวมหมวกฟาง ในมือถือจอบ มองดูเรือประมงของตัวเองแล้วก็ลงทะเลเดินไปข้างหน้า จนไปถึงชายหาดที่มีทรายละเอียดและหินก้อนเล็กๆ ปนกันอยู่ มีคนไม่น้อยกำลังใช้คราดขุดหอยตลับ เขาใช้จอบขุดอยู่ยี่สิบกว่านาที ได้หอยตลับมาตัวไม่ใหญ่มากขนาดเท่าหัวแม่มือ ประมาณสองกิโลกรัม พอสำหรับกินหนึ่งมื้อ เขาก็เดินหน้าต่อไป เป้าหมายของเราในวันนี้คือ ไส้เดือนทะเล บางที่ก็เรียกว่า หนอนทะเล รูปร่างคล้ายตะขาบบนบก ยาวประมาณสิบเซนติเมตร ปลาในทะเลชอบกินมันมาก ซึ่งก็มีคนเลี้ยงเพื่อขายด้วย แต่เราสามารถประหยัดได้ ที่ทะเลหน้าหมู่บ้านเรามี แค่ต้องใช้แรงขุดหน่อย

จ้าวต้าไห่หาที่ที่หนึ่งแล้วขุดอยู่สิบกว่านาทีก็ไม่ได้อะไรเลย เขาก็เปลี่ยนที่ไปขุดต่ออีกสิบกว่านาทีก็ได้มาแค่ตัวเดียว แล้วก็เปลี่ยนที่อีก ใช้เวลาไปกว่าหนึ่งชั่วโมงจึงจะเจอที่ที่เหมาะสม เขาขุดไปเรื่อยๆ จนถึงช่วงน้ำขึ้นโดยไม่รู้ตัว ได้มาประมาณสามกิโลกรัม แล้วก็เอาทรายทะเลสองกำมือผสมกับไส้เดือนทะเล แล้วขึ้นฝั่งเดินกลับบ้าน

จ้าวต้าไห่กินข้าวเที่ยงเสร็จ ก็ยกกล่องตกปลาออกมาวางในลานบ้าน เอาคันเบ็ดห้าคันออกมา จัดการรอกและสายเบ็ดอย่างละเอียด พรุ่งนี้จะได้ใช้

จ้าวสือเดินเข้ามาในลานบ้าน เห็นคันเบ็ดที่วางอยู่บนพื้น และเห็นไส้เดือนทะเลในถังที่เพิ่งขุดกลับมา ก็รู้ว่าเรากำลังจะออกทะเลไปตกปลา

“คุณตาทวดครับ”

“เพิ่งจะออกทะเลครั้งแรก ไม่ค่อยคุ้นเคยกับสถานการณ์ในทะเลครับ”

“ผมก็เลยคิดว่าจะตกปลาอยู่แถวๆ ท่าเรือไปก่อน”

“ไม่รีบครับ ค่อยเป็นค่อยไป”

จ้าวต้าไห่ตอนแรกก็คิดว่าจะขับเรือประมงออกทะเลไปวางอวนหรือเบ็ดราวหาปลา แต่ก็เปลี่ยนใจทันที ตั้งแต่เด็กมาเราก็ออกทะเลหาปลากับพ่อก็จริง แต่ตอนนั้นเรายังเด็ก ไม่เคยหาปลาอย่างจริงจัง การแค่เคยเห็นและรู้ว่าต้องทำอย่างไร ไม่ได้แปลว่าเราจะทำได้ดี พ่อได้ทิ้งคันเบ็ดทุกชนิดไว้ให้เรา เราก็เลยตัดสินใจว่าจะเริ่มต้นจากการตกปลาใกล้ๆ ท่าเรือก่อน พอคุ้นเคยแล้วค่อยออกไปไกลกว่านี้

“ดี!”

“ความคิดดีมาก”

จ้าวสือมาหาในครั้งนี้ก็เป็นห่วงว่าจ้าวต้าไห่จะรีบร้อนอยากจับปลาให้ได้เยอะๆ เพื่อทำเงินก้อนใหญ่ แล้วจะขับเรือออกทะเลไปไกลๆ ซึ่งเป็นเรื่องที่อันตรายมาก พอได้ยินแผนนี้ก็วางใจลงได้ เขาจึงกำชับสองสามเรื่อง โดยเฉพาะเรื่องของจุดที่สามารถตกปลาได้ใกล้ๆ ท่าเรือ แล้วก็จากไป

จ้าวต้าไห่ก็จัดของต่อไป จัดเสร็จแล้วก็เก็บอย่างระมัดระวัง พรุ่งนี้เช้าจะได้เอาลงเรือประมงไป

จ้าวต้าไห่ตื่นตอนตีห้าพอดี หุงโจ๊กกินเสร็จแล้วก็เอาใส่กล่องข้าว พร้อมกับปลาเค็มสองชิ้น การตกปลาต้องอยู่บนทะเลทั้งวัน ตอนเที่ยงก็คงไม่ได้กลับมา เขาถือคันเบ็ดและถังที่ใส่ไส้เดือนทะเลเดินไปที่ท่าเรือ พอมาถึงก็มีเรือประมงที่ออกทะเลไปแล้วเพิ่งจะกลับมาพอดี เขามองดูแล้วก็เหมือนกับที่เห็นมาสองสามวันมานี้ มีปลาจาระเม็ดดำเยอะมาก

จ้าวต้าไห่ขึ้นไปบนเรือประมง วางของที่เอามาไว้ แล้วไม่ได้รีบออกทะเล แต่ตรวจดูเรือประมงอย่างละเอียดอีกครั้ง เรือที่เพิ่งลงน้ำใหม่ๆ ในหนึ่งสองเดือนแรกต้องคอยตรวจดูก่อนออกทะเลเสมอ พอไม่มีปัญหาอะไรแล้ว เขาก็ปลดสมอและเชือกออก สตาร์ทเครื่องยนต์ดีเซล ขับเรือประมงออกจากท่าเรือไป ใช้เวลาประมาณหนึ่งชั่วโมงก็มาถึงที่ที่จ้าวสือบอกเราเมื่อวานนี้ ใต้ทะเลตรงนี้มีแต่ทรายและโขดหิน ซึ่งเป็นที่ที่ปลาจาระเม็ดดำชอบอยู่มากที่สุด ปลาชนิดนี้รูปร่างคล้ายปลานิลในน้ำจืด ขยายพันธุ์ได้เร็วและมีจำนวนเยอะ สามารถพบได้ในน้ำลึกหนึ่งสองเมตร หรือลึกกว่านั้นห้าหกสิบเมตรก็ยังมี

จ้าวต้าไห่ปิดเครื่องยนต์ดีเซล พระอาทิตย์ส่องแสงเจิดจ้ามาก แต่อากาศดี มีลมพัดเล็กน้อย มีคลื่นเล็กน้อย แต่เรือประมงไม้ก็แสดงข้อดีออกมาทันที มีการต้านคลื่นที่ดีและมั่นคงมาก ไม่เหมือนเรือเร็วที่จะโคลงเคลงถ้ามีคลื่นเล็กน้อย หรือถ้าคนเดินไปมาก็จะโคลงเคลงไปด้วย เขาหยิบคันเบ็ดออกมา เอามาห้าคันแต่ใช้แค่สองคัน อย่างแรกคือถ้าใช้เยอะเกินไปคนเดียวก็จะวุ่นวาย อย่างที่สองคือเกี่ยวข้องกับวิธีตกปลาในวันนี้

จ้าวต้าไห่หยิบเชือกไนลอนขนาดเท่านิ้วมือมาหนึ่งเส้น ผูกปลายข้างหนึ่งไว้กับจุดที่เตรียมไว้ข้างๆ เรือประมง อีกข้างก็ผูกไว้กับปมที่ไม่ตายตัว น้ำที่นี่ไม่ลึกมากนักแค่ไม่ถึงสี่เมตร เขาก็เอาไม้ไผ่ที่เตรียมไว้ตั้งแต่เช้าที่ยาวประมาณห้าเมตรมาสอดผ่านปมแล้วดึงให้แน่น ปักลงไปในโคลนใต้ทะเลเบาๆ ไม่ต้องใช้แรงมากนัก แค่ให้มันตั้งตรงได้ก็พอ วันนี้ไม่มีลม มีแค่คลื่นเล็กน้อย ไม่ต้องทิ้งสมอเรือก็ไม่ลอยไปไหน ตอนตกปลาพอเราเขย่าไม้ไผ่หรือใช้ไม้ท่อนเขย่าแล้วเคาะ จะทำให้โคลนใต้ทะเลฟุ้งกระจายขึ้นมา ทำให้มองเห็นไม่ชัดเจน และเกิดเสียงขึ้นมา ซึ่งจะดึงดูดปลาที่อยู่ใกล้ๆ ให้คิดว่ามีอาหารแล้วว่ายเข้ามา วิธีนี้เรียกว่า การเขย่าเสา ซึ่งใช้ได้ผลดีมากกับการตกปลาในอ่าวตื้นๆ

“ปุกๆๆ!”

…

“ปุกๆๆ!”

…

“ปุกๆๆ!”

…

จ้าวต้าไห่ใช้มือซ้ายจับไม้ไผ่ แล้วเขย่าไปมาเบาๆ ไม้ไผ่ก็เคาะกับขอบเรือจนเกิดเสียงดัง เขย่าห้าครั้งทำสามรอบ มือขวาก็ถือคันเบ็ดที่ใส่ไส้เดือนทะเลไว้แล้ว ปล่อยลงไปในทะเลข้างๆ ไม้ไผ่โดยตรง ลูกปืนก็จมลงไปถึงก้นทะเลแล้ว อีกอันก็ทำเหมือนกันแต่ปล่อยลงไปอีกข้างของไม้ไผ่ รออยู่พักหนึ่งไม่มีอะไรเกิดขึ้น เขาก็ลากเบ็ดดู ไม่มีอะไรเกิดขึ้น เขาก็ใช้มือซ้ายเขย่าไม้ไผ่แล้วเคาะขอบเรืออีกสองสามครั้ง ในตอนนั้นเอง ปลายเบ็ดของคันเบ็ดด้านขวาก็สั่นไปสองสามครั้ง เขาใช้สายตาที่ว่องไวคว้าคันเบ็ดขึ้นมา ปลายเบ็ดก็งอลงมาทันที แรงดึงก็ส่งมาถึงคันเบ็ดแล้วมาถึงมือ

“ติดแล้ว!”

จ้าวต้าไห่รีบหมุนรอกเบ็ดอย่างรวดเร็ว ใช้เวลาไม่กี่วินาทีปลาก็ถูกดึงขึ้นมาเหนือน้ำ ดิ้นรนอย่างสุดกำลังจนหางสะบัด ทำให้น้ำทะเลกระเด็นขึ้นมา นี่เป็นปลาตัวแรกของวันนี้ เขาเอาผ้ามาห่อไว้ ถอดเบ็ดออก แล้วดูอย่างละเอียด ถึงแม้ตัวจะไม่ใหญ่ แต่ตัวกลมและอ้วนมาก เป็นปลาจาระเม็ดดำ หนักประมาณสองขีด

จ้าวต้าไห่เปิดฝาช่องใส่ปลา แล้วบิดฝาที่ก้นช่อง น้ำทะเลก็ไหลเข้ามาจนเกือบครึ่งช่อง ปลาจาระเม็ดดำก็ว่ายไปมาทันที

จ้าวต้าไห่กำลังจะใส่ไส้เดือนทะเลตัวใหม่ลงไปในเบ็ด ปลายเบ็ดของอีกคันก็สั่นอย่างแรง เขาก็รีบดึงขึ้นมาอีก ได้ปลาจาระเม็ดดำขนาดพอๆ กันมาอีกตัว

“ฝูงปลาจาระเม็ดดำ!”

“ใต้เรือมีฝูงปลาจาระเม็ดดำ!”

จ้าวต้าไห่ตื่นเต้นมาก ปลาจาระเม็ดดำจะออกหาอาหารเป็นฝูง การที่ตกได้สองตัวและขนาดพอๆ กันก็พิสูจน์แล้วว่าฝูงปลาจาระเม็ดดำถูก “การเขย่าเสา” ดึงดูดมาแล้ว

จ้าวต้าไห่รีบใส่ไส้เดือนทะเลตัวใหม่ลงไปในเบ็ดแล้วปล่อยลงทะเลไป ก็เป็นไปตามคาด คันเบ็ดทั้งสองคันก็มีปลามาติดเบ็ด ไม่นานก็ได้มาสิบกว่าตัว ทั้งหมดเป็นปลาจาระเม็ดดำขนาดพอๆ กัน

“ปุกๆๆ!”

…

“ปุกๆๆ!”

…

จ้าวต้าไห่เขย่าไม้ไผ่สองสามครั้ง รออยู่ห้าหกนาทีก็ไม่มีปลามาติดเบ็ดแล้ว เขาก็รู้ว่าฝูงปลาจาระเม็ดดำถูกเราตกไปหมดแล้ว เขาก็ยกไม้ไผ่ขึ้น สตาร์ทเครื่องยนต์ดีเซลแล้วก็เปลี่ยนที่ไปที่อื่น “การเขย่าเสา” เพื่อตกปลา ถ้าที่ไหนไม่มีปลาแล้วก็ต้องรีบเปลี่ยนที่ไปที่อื่นทันที