บทที่ 87: หาเงินแบบมั่นคง

แดดร้อนแรงเหมือนไฟ

บนทะเลที่โล่งกว้างไม่มีอะไรบัง ร้อนเหมือนอยู่ในกระทะ

“ปุกๆๆ!”

…

“ปุกๆๆ!”

…

จ้าวต้าไห่เขย่าไม้ไผ่ รออยู่พักหนึ่งก็ไม่มีอะไรเกิดขึ้น เขาก็เคาะไปอีกสองสามทีก็ยังไม่มีอะไรเกิดขึ้นอีก เขาก็มองดูดวงอาทิตย์บนท้องฟ้า แล้วหยิบโจ๊กกับปลาเค็มที่เอามาด้วยขึ้นมากินอย่างหิวกระหาย การตกปลาแบบเขย่าเสาเป็นงานที่ใช้แรงงานมาก เรือประมงต้องเคลื่อนที่อยู่ตลอดเวลา ทุกครั้งที่ต้องดึงไม้ไผ่ขึ้นมาจากทะเล พอถึงที่ใหม่ก็ต้องปักลงทะเลใหม่ แล้วก็ต้องเขย่าด้วย ถึงจะดูเหมือนง่าย แต่ถ้าทำซ้ำๆ หลายครั้งไม่เพียงแต่จะน่าเบื่อ แต่ยังใช้แรงงานมากอีกด้วย

จ้าวต้าไห่กินอย่างตะกละตะกลาม ไม่ถึงห้านาที โจ๊กกับปลาเค็มก็ถูกยัดเข้าไปในท้องจนหมด เขาก็ใช้กระชอนตักปลาในช่องเก็บปลาขึ้นมาดู แล้วก็ยิ้มออกมา ใช้เวลาครึ่งวันได้ปลาจาระเม็ดดำมารวมกันก็สิบห้าสิบหกกิโลกรัมแล้ว ตัวไม่ใหญ่ไม่เล็ก หนักประมาณหนึ่งขีดกว่าๆ ถึงสองขีด ตัวอ้วนมาก ความเหนื่อยนี้คุ้มค่ามาก

จ้าวต้าไห่พักอยู่ครึ่งชั่วโมง แล้วก็เปลี่ยนที่ไปตกปลาต่อ เขาตกปลาไปจนถึงเกือบห้าโมงเย็น ผลที่ได้ตอนบ่ายไม่ดีเท่าตอนเช้า ได้ปลามาแค่สี่ห้ากิโลกรัม

จ้าวต้าไห่ขับเรือประมงกลับมาที่ท่าเรือหมู่บ้าน เรือประมงลำอื่นส่วนใหญ่กลับมาตั้งแต่เช้าแล้ว ตอนนี้ก็เริ่มมีคนมาที่เรือเพื่อเตรียมพร้อมที่จะออกทะเลหาปลาตอนกลางคืนหรือตอนเช้ามืด

จงสือจู้กำลังจัดอวนประมงอยู่บนเรือประมงของตัวเอง ตอนเช้ามืดที่ออกทะเลไปหาปลา อวนไปติดเข้ากับโขดหินขาดไปหลายจุด ไม่เพียงแต่ไม่ได้เงินกลับมา แต่ยังขาดทุนอีก ตอนนี้ก็ต้องรีบซ่อมแซมให้เรียบร้อย

จงสือจู้ได้ยินเสียงเครื่องยนต์ดีเซลก็หันไปมอง มองแวบเดียวก็จำได้ว่าเป็นเรือประมงของจ้าวต้าไห่ รออยู่พักหนึ่ง เรือก็มาจอดอยู่ข้างๆ เรือประมงของตัวเอง เขามองดูคันเบ็ดที่วางอยู่บนดาดฟ้าเรือ ก็รู้ว่าไปตกปลามา พอถามว่าตกปลาจาระเม็ดดำได้ยี่สิบกว่ากิโลกรัม ก็รู้สึกอิจฉามาก

“ต้าไห่”

“แกนี่แหละที่มั่นคงที่สุด”

จงสือจู้ชี้ไปที่อวนประมงที่ตัวเองกำลังซ่อมอยู่

“ฮ่า”

“น้าสือจู้”

“พรุ่งนี้ไปตกปลากับผมดีกว่าครับ อย่าไปวางอวนเลย”

จ้าวต้าไห่พูดพลางทอดสมอเหล็กลงในทะเล แล้วก็มัดเชือกกับเรือให้แน่น เพื่อยึดเรือประมงไว้

จงสือจู้ลังเลอยู่ครู่หนึ่งแล้วก็ส่ายหน้า

จ้าวต้าไห่ยิ้มๆ ไม่ได้พูดอะไรมาก จัดเรือประมงให้เรียบร้อย แล้วก็เอาถังน้ำใบหนึ่งมา ตักน้ำทะเลขึ้นมาล้างเรือสองรอบ

อวนประมงของจงสือจู้ไปติดโขดหินก็ไม่มีปลาอะไรติดมาแน่นอน ไม่เพียงแต่ไม่ได้เงินกลับมา แต่ยังขาดทุนไปเยอะด้วย แต่เขาก็ยังคงไม่ยอมมาตกปลากับเรา

การตกปลามีต้นทุนต่ำ โอกาสที่จะขาดทุนก็น้อยกว่า ต่อให้ขาดทุนก็ไม่มาก แต่ปลาที่ตกได้มีขนาดเล็ก ขายไม่ได้ราคาดี จำนวนปลาน้ำตื้นมีไม่มาก วันนี้เราตกได้ยี่สิบกว่ากิโลกรัม อย่างแรกคือจ้าวสือบอกจุดตกปลาให้เรา และอีกอย่างคือเราขยันมาก ที่ไหนไม่มีปลาก็ย้ายไปที่อื่น วันหนึ่งย้ายเป็นสิบๆ ที่ คนทั่วไปคงจะทนไม่ไหว

จงสือจู้ออกทะเลไปวางอวนประมง ต้นทุนสูง ความเสี่ยงที่จะขาดทุนก็สูง บางครั้งก็ไม่ได้ปลาเลย แต่ถ้าจับปลาได้ก็จะเป็นปลาขนาดใหญ่และมีราคา วันไหนโชคดีจับได้ร้อยกว่ากิโลกรัม ก็ได้เงินหลายพันหยวนในครั้งเดียว เดือนหนึ่งได้แบบนั้นสักหนึ่งสองครั้งก็เพียงพอแล้ว ถ้าโชคดีหน่อยได้สามห้าครั้ง ก็ทำเงินได้หลายพันหยวนง่ายๆ จงสือจู้และคนอื่นๆ ที่ออกทะเลหาปลาเดิมพันกับเรื่องนี้

จ้าวต้าไห่เปิดฝาช่องเก็บปลาออกมา ปลาจาระเม็ดดำที่ตายไปแล้วทั้งหมดก็ถูกตักออกมา ประมาณหนึ่งกิโลกรัม แล้วเอาใส่ในตะกร้า ส่วนปลาจาระเม็ดดำที่ยังมีชีวิตอยู่ก็ตักออกมาใส่ถังพร้อมกับน้ำทะเล แล้วก็หิ้วกลับบ้านไป ตอนเย็นมากแล้ว ไม่มีเวลาไปเมืองเพื่อขายปลา พอถึงบ้านก็เอาปลาจาระเม็ดดำที่ยังมีชีวิตอยู่ใส่ในถังใบใหญ่ แล้วใช้เครื่องปั๊มออกซิเจนที่ซื้อมาเมื่อไม่กี่วันก่อนเปิดใช้งาน พรุ่งนี้ก็ออกทะเลไปตกปลาต่อ สองวันค่อยเอาไปขายที่เมืองทีเดียว

จ้าวต้าไห่เอาถุงใบหนึ่งมา ปลาจาระเม็ดดำที่ตายแล้วก็เก็บไว้ครึ่งหนึ่ง อีกครึ่งหนึ่งก็ใส่ในถุงแล้วหิ้วไปบ้านคุณตาทวดจ้าวสือ นี่เป็นวันแรกที่เราออกทะเลไปหาปลา ก็เลยเอาปลาไปฝากเพื่อให้ได้ชิมความสดใหม่

จ้าวต้าไห่นั่งอยู่ที่บ้านจ้าวสือพักหนึ่ง คุยเรื่องการตกปลาในวันนี้ แล้วก็กลับมาที่บ้าน เดินเข้าครัวเพื่อทำอาหารเย็น อาหารง่ายๆ เก็บผักจากสวนมาหนึ่งกำมือ ผัดผักกับหอยตลับ แล้วก็เอาปลาจาระเม็ดดำที่ทำความสะอาดแล้วมาทอดในกระทะเหล็กใหญ่ที่ใส่น้ำมันไว้เล็กน้อย แล้วเติมน้ำลงไป ต้มด้วยไฟแรง ใส่เกลือและขิงเล็กน้อย ตักใส่หม้อใหญ่แล้วยกไปวางบนโต๊ะในห้องโถง แล้วก็ตักข้าวสองชาม

“คุณย่าครับ”

“ปลาจาระเม็ดดำนี่อย่าดูที่ตัวเล็กนะครับ มันอ้วนจริงๆ”

จ้าวต้าไห่เอาปลาจาระเม็ดดำตัวหนึ่งใส่จานเล็กๆ แล้ววางไว้ตรงหน้าจงชุ่ย

ปลาที่อยู่ในทะเลน้ำลึกตัวจะใหญ่ แต่ค่อนข้างผอม ปลาที่อยู่ในทะเลน้ำตื้นตัวจะเล็กกว่า แต่มีอาหารอุดมสมบูรณ์กว่ามาก ตัวก็จะอ้วนมาก

จ้าวต้าไห่มองดูน้ำซุปที่ต้มออกมา มีชั้นน้ำมันสีเหลืองเล็กๆ ลอยอยู่เต็มไปหมด ทั้งหมดคือน้ำมันปลา จะต้มซุปแบบนี้ได้ปลาต้องอ้วนมากจริงๆ

จงชุ่ยกินข้าวไปก็ถามเรื่องการตกปลาวันนี้ไป

จ้าวต้าไห่บอกว่าอีกสามห้าเดือนข้างหน้าเราจะตกปลาอย่างเดียว อย่างแรกคือเพิ่งจะเริ่มออกทะเลหาปลา ยังไม่คุ้นเคยกับสถานการณ์ในทะเลดีนัก หรือแม้กระทั่งการขับเรือประมงก็ยังไม่ชำนาญ การตกปลาอยู่ใกล้ๆ ท่าเรือจะปลอดภัยกว่า อย่างที่สองคือตอนนี้ไม่มีเงินพอที่จะออกทะเลไปหาปลา ต้องซื้ออวนประมง ต้องเติมน้ำมัน และค่าใช้จ่ายอื่นๆ ค่อนข้างสูง ถ้าวันไหนจับปลาไม่ได้ก็จะขาดทุนมาก การตกปลาถึงจะทำเงินได้ไม่เยอะ แต่ถ้าขยันหน่อยก็สามารถเก็บเงินได้บ้าง สามห้าเดือนหรือแม้กระทั่งครึ่งปีถึงหนึ่งปีก็จะมีเงินพอสมควรแล้วและคุ้นเคยกับสถานการณ์ในทะเลดีแล้ว ค่อยออกทะเลไปหาปลาก็ยังไม่สาย การตกปลาเหมาะกับเราตอนนี้ที่สุด ไส้เดือนทะเลเราขุดมาเองก็แค่เสียค่าน้ำมันไปเล็กน้อย ปลาจาระเม็ดดำหนักสองขีดกว่าๆ ต่อตัวก็ขายได้สิบกว่าหยวนต่อกิโลกรัม วันนี้ได้ปลามายี่สิบกว่ากิโลกรัม ขายได้สองสามร้อยหยวน หักต้นทุนแล้วก็ยังได้กำไรอย่างน้อยหนึ่งร้อยห้าสิบหยวน ถึงแม้จะไม่เยอะ แต่ก็มั่นคง

จงชุ่ยพยักหน้า วิธีของจ้าวต้าไห่ใช้ได้เลย การกินข้าวก็ต้องกินทีละคำ อย่าเอาแต่คิดจะรวยทางลัด

จ้าวต้าไห่คีบปลาในน้ำซุปขึ้นมาตัวหนึ่งกัดกินไปคำหนึ่ง เนื้อปลานุ่มอร่อย ปลาสดๆ ที่อ้วนๆ นี่อร่อยจริงๆ เขาดื่มน้ำซุปไปอึกหนึ่งรู้สึกหวานอร่อยจนหน้าตาดีขึ้นทันที เขากินข้าวไปสองชาม กินปลาจาระเม็ดดำไปสองสามตัว และซดน้ำซุปจนหมด รู้สึกอิ่มและสบายตัวไปหมด

จ้าวต้าไห่กินข้าวเสร็จก็ตรวจคันเบ็ด วันนี้ตกปลาได้เยอะ ลูกปืนและตะขอเสียหายไปไม่น้อย บางอันต้องมัดใหม่ถึงจะใช้ตกปลาในวันพรุ่งนี้ได้สะดวก พอจัดการเรื่องนี้เสร็จ เขาก็ไปดูปลาจาระเม็ดดำในถังใหญ่ รู้สึกว่าน้ำทะเลน้อยไปหน่อย เขาก็ใช้มอเตอร์ไซค์บรรทุกถังสองใบไปที่ชายทะเลเพื่อตักน้ำทะเลกลับมา แล้วเทลงในถังใหญ่จึงค่อยวางใจได้ ถังแบบนี้สูงเกือบหนึ่งเมตร เส้นผ่าศูนย์กลางเกือบแปดสิบเซนติเมตร ทุกบ้านในหมู่บ้านล่างโถ่วมีหลายใบเอาไว้ใช้ตอนที่จับปลาได้เยอะแล้วยังไม่ได้เอาไปขายก็ต้องเลี้ยงไว้ก่อน