บทที่ 54 โลกคู่ขนานใช้เมล็ดพันธุ์ชั้นดีสมัยใหม่เพาะปลูกเป็นครั้งแรก คนทั้งหมู่บ้านแห่กันมามุงดู

"เรื่องจัดสรรที่ดินเดี๋ยวผมจัดการเอง! แต่ว่า..." จ้าวหงจวินเปลี่ยนเรื่องกะทันหัน แล้วหันไปมองหวังเสวียปิน

"เหล่าหวัง นี่มันปลายเดือนเจ็ดแล้วนะ ปลูกข้าวตอนนี้ยังจะทันอีกเหรอ?"

ความตื่นเต้นของหวังเสวียปินเมื่อครู่นี้ ราวกับถูกน้ำเย็นจัดสาดรดจนเย็นเฉียบไปถึงขั้วหัวใจ

เขาอ้าปากเหมือนจะพูดอะไร แต่แล้วก็หุบลง

"มาปลูกเอาป่านนี้ ต่อให้หว่านทองคำลงดิน ก็ไม่มีต้นกล้างอกออกมาหรอก"

หน้าของจ้าวหงจวินดำคล้ำลง

"แล้วเมื่อกี้คุณมาดึงแขนเสื้อผมโวยวายจะขอที่ดินทำไมล่ะ? ล้อผมเล่นหรือไง?"

"ก็ผมตื่นเต้นนี่นา!" หวังเสวียปินเริ่มร้อนรนบ้าง "ปุ๋ยเคมีมันก็ดีอยู่หรอก แต่ฤดูกาลมันไม่คอยใครนะ! พื้นที่ของเรา พอเข้าเดือนเก้ากลางคืนอากาศก็เริ่มเยือกแข็งแล้ว ต้นกล้าข้าวทนไม่ไหวหรอก!"

"ใช้พลาสติกคลุมดินได้นี่ครับ"

จ้าวหงจวินชะงัก

หวังเสวียปินก็ชะงักเช่นกัน

"พลาสติกคลุมดิน?" จ้าวหงจวินทวนคำสองคำนี้ในปาก "พลาสติกคลุมดินคืออะไร?"

หวังเสวียปินขมวดคิ้วคิดอยู่นาน ก่อนจะส่ายหน้า

"ไม่เคยได้ยินเลย มันคือเครื่องมือการเกษตรแบบใหม่เหรอ?"

ใจของหลี่เฉาหล่นวูบ

เทคโนโลยีการคลุมดินด้วยพลาสติก ในโลกของเขานั้นเริ่มแพร่หลายในภาคเหนือตั้งแต่ปี 1979 แล้ว พอถึงช่วงกลางยุคแปดสิบ การทำเกษตรบนพื้นที่แห้งแล้งกว่าครึ่งของภาคเหนือถ้าขาดมันไปก็แทบจะไปต่อไม่ได้เลย

แต่สองคนที่อยู่ตรงหน้านี้ คนหนึ่งเป็นนายพล อีกคนเป็นนักวิชาการเกษตรอาวุโสที่ทำงานมาทั้งชีวิต กลับไม่เคยได้ยินชื่อมันเลย

นี่เป็นอีกหนึ่งทางแยกของแผนผังเทคโนโลยีสินะ

"พลาสติกคลุมดิน คือแผ่นพลาสติกใสบางๆ ชนิดหนึ่งครับ" หลี่เฉาใช้นิ้ววาดภาพหน้าตัดบนพื้น "พอหว่านเมล็ดเสร็จ ก็เอาแผ่นพลาสติกนี้คลุมทับหน้าดิน มันช่วยเก็บความร้อน เก็บความชื้น แล้วก็ยังกันวัชพืชได้ด้วย ก็เหมือนกับการห่มผ้าห่มให้หน้าดินนั่นแหละครับ"

หวังเสวียปินขยับเข้าไปใกล้สองก้าว สีหน้าเต็มไปด้วยความสงสัยอย่างไม่ปิดบัง

"เอาแผ่นพลาสติกคลุมดินเนี่ยนะ? แสงแดดส่องไม่ถึง แล้วต้นกล้าจะโตได้ยังไง?"

"พลาสติกมันใสนะครับ แสงทะลุผ่านได้ แต่ความร้อนระบายออกไม่ได้ ตอนกลางวันดูดซับความร้อน กลางคืนก็ช่วยกักเก็บความอุ่น อุณหภูมิใต้แผ่นพลาสติกจะสูงกว่าดินเปล่าๆ ห้าถึงแปดองศาเลยครับ" หลี่เฉาชี้ไปที่รูปบนพื้น "เราจะเจาะรูบนพลาสติกตามระยะห่างที่กำหนด ต้นกล้าก็จะงอกทะลุรูออกมา อุณหภูมิใต้พลาสติกจะคงที่ ความชื้นก็เพียงพอ ปลูกช่วงเดือนเจ็ดเดือนแปด อัตราการงอกจะเร็วกว่าปกติถึงหนึ่งเท่าตัวเลยล่ะครับ"

หวังเสวียปินย่อตัวลงนั่งยองๆ จ้องมองภาพหน้าตัดนั้นอยู่นาน

"ฝั่งพวกคุณ... ของสิ่งนี้มันแพร่หลายแล้วเหรอ?"

"แพร่หลายมาสามสิบกว่าปีแล้วครับ ทางภาคเหนือที่ปลูกฝ้าย ปลูกข้าวโพด ปลูกผักบนพื้นที่แห้งแล้ง ล้วนแต่ต้องพึ่งพามันทั้งนั้นครับ"

หวังเสวียปินสูดลมหายใจเข้าลึกๆ

"ก็หมายความว่า พวกเราพลาดเส้นทางนี้ไปดื้อๆ เลยงั้นสิ?"

"ไม่ได้เรียกว่าพลาดหรอกครับ แค่อุตสาหกรรมเคมีโพลิเมอร์ของพวกคุณเดินไปอีกทิศทางหนึ่ง ปริมาณการผลิตแผ่นพลาสติกบางๆ ยังมีไม่พอ ก็เลยไม่มีใครคิดมาทางนี้ครับ"

จ้าวหงจวินฟังรายละเอียดไม่ค่อยเข้าใจนัก แต่เขาจับประเด็นสำคัญได้

"คุณหมายความว่า ถ้าใช้พลาสติกคลุมดินนี่ ก็สามารถปลูกตอนนี้ได้เลยใช่ไหม?"

"ได้ครับ"

"ปลูกอะไรล่ะ?"

หลี่เฉาล้วงถุงซิปล็อกออกมาจากกระเป๋ากันน้ำ ด้านในบรรจุเมล็ดพันธุ์ข้าวสีเหลืองทองไว้กำหนึ่ง

"ใช้เมล็ดพันธุ์ข้าวลูกผสมที่ผมเอามาให้คราวก่อนได้เลยครับ ลองทดสอบในพื้นที่เล็กๆ ดูก่อน"

"แล้วพลาสติกคลุมดินล่ะ?"

"เดี๋ยวผมกลับไปเบิกให้ครับ พลาสติกคลุมดินเพื่อการเกษตรน้ำหนักไม่เยอะ สองร้อยกิโลกรัมก็พอคลุมได้หลายหมู่แล้วครับ"

จ้าวหงจวินตบมือฉาด

"แล้วจะรออะไรอีกล่ะ! คุณกลับไปเอาเลย! ส่วนเรื่องที่ดิน เดี๋ยวผมให้คนไปปรับหน้าดินเดี๋ยวนี้แหละ!"

"จะทดลองที่ไหนล่ะ?" หวังเสวียปินเอ่ยขัดขึ้น "การเลือกที่ดินจะทำลวกๆ ไม่ได้นะ"

หลี่เฉาลุกขึ้นยืน กวาดสายตามองไปรอบๆ ก่อนจะหยุดลงที่ทิศทางของหน่วยผลิตแนวหน้า

"หมู่บ้านของลุงจางครับ"

"ทำไมล่ะ?"

"เพราะอยู่ใกล้ช่องทางพิเศษ ขนส่งสะดวกครับ หมู่บ้านของลุงจางเป็นที่แรกที่ติดต่อกับพวกเรา ขอบเขตคนที่รู้เรื่องยังอยู่ในระดับที่ควบคุมได้" หลี่เฉาหยุดไปครู่หนึ่ง "แล้วก็ยังมีอีกเหตุผลนึงครับ"

"ว่ามา"

"ลุงจางเป็นคนซื่อสัตย์และจริงใจครับ ถ้าเขายอมรับล่ะก็ มันจะได้ผลดีกว่าการที่เราวิ่งไปป่าวประกาศให้คนสิบตำบลฟังซะอีก"

จ้าวหงจวินคิดอยู่สามวินาที แล้วพยักหน้า

"ตกลง เอาที่นั่นแหละ"

สองวันต่อมา

ณ หน่วยผลิตแนวหน้า ที่ดินชลประทานหน้าบ้านของลุงจาง

ท้องฟ้าเพิ่งจะสาง บนคันนาก็มีผู้คนนั่งยองๆ เบียดเสียดกันอยู่ถึงสองแถว

ข่าวนี้ลุงจางเป็นคนปล่อยออกไปเอง เขาไปเคาะประตูบอกทีละบ้าน ว่าวันนี้ที่หน้าหมู่บ้านจะมีการปลูกพันธุ์ข้าวชนิดใหม่ โดยมีช่างเทคนิคที่เบื้องบนส่งมาคอยให้คำแนะนำด้วยตัวเอง

"พันธุ์ใหม่อะไรเหรอ?"

"ข้าวลูกผสมไงล่ะ! ที่ดินหนึ่งหมู่สามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตได้เพิ่มขึ้นถึงสามส่วนเชียวนะ!"

"โม้หรือเปล่า? นี่มันปลายเดือนเจ็ดแล้วยังจะปลูกข้าวอีกเหรอ? ลุงจาง แดดเผาจนสมองเลอะเลือนไปแล้วหรือไง?"

"ไม่เชื่อก็มาดูเองสิ!"

ผู้ชายคาบกล้องยาสูบ ผู้หญิงอุ้มลูก ส่วนพวกเด็กวัยรุ่นก็เขย่งเท้าชะโงกหน้าเบียดเสียดอยู่ด้านหลัง

หลี่เฉายืนอยู่กลางแปลงนา ข้างกายมีหวังเสวียปินกับช่างเทคนิคจากสถานีเทคโนโลยีการเกษตรของอำเภออีกสองคน

ดินถูกไถพรวนเรียบร้อยแล้ว ปุ๋ยรองพื้นก็ใส่แล้ว หวังเสวียปินเป็นคนผสมสัดส่วนด้วยตัวเอง โดยเอาปุ๋ยเคมีสูตรผสมมาคลุกเคล้ากับปุ๋ยคอก ใช้พลั่วคลุกให้เข้ากันทีละพลั่วแล้วฝังลงดิน

"เริ่มปูพลาสติกคลุมดินได้"

หลี่เฉาดึงพลาสติกใสแบบม้วนออกมาจากลังไม้ที่อยู่ข้างๆ พอแสงแดดสาดส่องลงมา ก็สะท้อนเป็นประกายระยิบระยับ

บนคันนาฮือฮากันขึ้นมาทันที

"นี่มันอะไรน่ะ?"

"กระดาษพลาสติกเหรอ? เอากระดาษพลาสติกมาปลูกข้าวเนี่ยนะ?"

"เหลวไหลน่า!"

ชายชราร่างผอมดำคนหนึ่งกระโดดลงมาจากคันนา เข้ามาขวางหน้าหลี่เฉาไว้

"พ่อหนุ่ม ฉันทำนามาสี่สิบปี ถ้าแกเอาไอ้ของพรรค์นี้ไปแปะทับไว้ ดินมันก็ระบายอากาศไม่ได้ รากก็เน่าตายกันพอดี!"

"ลุงครับ ไม่หรอกครับ" หลี่เฉาไม่ได้ร้อนรน เขากางพลาสติกออก "ลุงลองจับดูสิครับ แสงทะลุผ่านได้ไหม?"

ชายชราบีบๆ ดู แล้วยกขึ้นส่องกับดวงอาทิตย์

"ทะลุมันก็ทะลุอยู่หรอก..."

"แสงเข้าได้ แต่ความร้อนระบายออกไม่ได้ อุณหภูมิข้างใต้จะสูงกว่าข้างนอกห้าถึงหกองศาเลย รากไม่เน่าหรอกครับ มีแต่จะหยั่งลึกลงไปมากกว่าเดิม"

ชายชราบ่นพึมพำสองสามคำ ก่อนจะถอยกลับไปที่คันนา

ลุงจางก้าวออกมาในตอนนั้น

"ไม่ต้องโวยวายกัน! สหายหลี่เป็นผู้เชี่ยวชาญที่เบื้องบนส่งมา! เขาบอกว่าปลูกได้มันก็ต้องปลูกได้สิ!"

"ลุงจาง แล้วถ้ามันไม่ได้ผลล่ะ? เสียเมล็ดพันธุ์ไปฟรีๆ ฤดูกาลนึงเลยนะ" หญิงวัยกลางคนคนหนึ่งพูดแทรกขึ้น

"ถ้าเสียเปล่าเดี๋ยวฉันชดใช้ให้เอง!" ลุงจางตบหน้าอกตัวเองดังป้าบ "เมล็ดพันธุ์เขาให้มาฟรีๆ ที่ดินก็เป็นของฉัน ถ้าขาดทุนฉันรับผิดชอบเอง!"

บนคันนามีเสียงหัวเราะครืนใหญ่

หลี่เฉาไม่พูดอะไรให้มากความอีก

เขาพาช่างเทคนิคเริ่มสาธิตการทำ เจาะรูบนพลาสติกตามระยะห่างมาตรฐาน หยอดเมล็ดพันธุ์ข้าวลูกผสมที่ถูกบ่มจนงอกเป็นตุ่มตาลงไปในรูทีละเมล็ด กลบด้วยดินบางๆ ทับ สุดท้ายก็เอาดินเปียกมากดทับขอบพลาสติกทั้งสองข้างให้แน่น

เขาอธิบายทุกขั้นตอนอย่างละเอียดละออ ช่างเทคนิคสองคน คนหนึ่งจดบันทึก อีกคนวาดรูปตาม

หวังเสวียปินนั่งยองๆ อยู่ที่หัวคันนา ยื่นมือเข้าไปสัมผัสอุณหภูมิของดินใต้พลาสติก

"อุ่นกว่าผืนดินเปล่าๆ จริงด้วย" เขาเงยหน้าขึ้น สีหน้าเปลี่ยนจากความกังขาเป็นความจริงจัง

ช่วงเช้าผ่านไป แปลงทดลองสองหมู่ก็ปูพลาสติกคลุมดินเสร็จสิ้น

เมื่อมองจากที่ไกลๆ พลาสติกใสสะท้อนแสงแดดเป็นประกายระยิบระยับ มองเห็นดินสีเข้มที่อยู่ข้างใต้เลือนราง แตกต่างจากเนินดินเหลืองที่ว่างเปล่าโล่งเตียนรอบๆ โดยสิ้นเชิง

"แปลกจริงๆ แฮะ" บนคันนามีคนบ่นพึมพำ "ทำนามาทั้งชีวิต เพิ่งจะเคยเห็นคนห่มผ้าห่มให้พืชผลก็คราวนี้แหละ"