บทที่ 60 โรงไฟฟ้าแห่งแรกในโลกคู่ขนานสร้างเสร็จสิ้น ส่องสว่างไปทั้งถนน

โรงไฟฟ้าพลังความร้อนที่หนึ่งแห่งหนิงชวน เขตก่อสร้าง

เวลาสามเดือนทำให้พื้นที่ริมแม่น้ำที่เคยรกร้าง ตอนนี้มีอาคารโรงงานสีเทาขาวตั้งตระหง่านขึ้นมา

ปล่องไฟขนาดมหึมาพุ่งทะยานสู่ก้อนเมฆ ถึงแม้จะยังไม่มีควันลอยออกมา แต่มันก็ดูโดดเด่นสะดุดตาเป็นอย่างมากบนเนินดินผืนนี้

ซูฮุ่ยหลานนั่งยองๆ อยู่ข้างชุดเครื่องกำเนิดไฟฟ้า ในมือถือเวอร์เนียคาลิปเปอร์ที่ขัดจนเงาวับ

เธอผอมลงไปมาก แต่แววตากลับเปล่งประกายเจิดจ้า

"ทูตหลี่ คุณกลับมาแล้ว"

ซูฮุ่ยหลานลุกขึ้นยืน ปาดเหงื่อบนหน้าผาก ทิ้งรอยคราบสีดำสองรอยไว้บนชุดทำงาน

จ้าวหงจวินก้าวเท้ายาวๆ เข้ามาในอาคารโรงงาน ด้านหลังมีทหารยามเดินตามมาด้วย

"ทูตหลี่ จะสับสวิตช์จ่ายไฟได้เมื่อไหร่ครับ?"

หลี่เฉามองดูตารางความคืบหน้าแวบหนึ่ง

"การติดตั้งต้องใช้เวลายี่สิบสี่ชั่วโมง การทดสอบระบบอีกสิบสองชั่วโมง ถ้าทุกอย่างราบรื่น ก็คืนมะรืนครับ"

"คืนมะรืน" จ้าวหงจวินทวนคำ หันไปมองเฉียนลี่ซิง "เฒ่าเฉียน เร็วกว่านี้อีกหน่อยไม่ได้เหรอ?"

"ท่านนายพลครับ นี่มันไฟฟ้านะครับ ไม่ใช่การพุ่งชาร์จเข้าตี" เฉียนลี่ซิงตอบโดยไม่เงยหน้า "คลาดเคลื่อนแค่เส้นผมเส้นเดียว อุปกรณ์ราคาหลายล้านพวกนี้ก็กลายเป็นกองเศษเหล็กได้เลย เร่งไม่ได้หรอกครับ"

จ้าวหงจวินพ่นลมหายใจขุ่นมัวออกมา มองออกไปนอกหน้าต่าง

"ตกลง ฉันจะเฝ้าอยู่ตรงนี้แหละ ถ้าจ่ายไฟไม่ได้ ฉันก็ไม่กลับกองบัญชาการ"

สองวันมานี้ บรรยากาศของหน่วยผลิตแนวหน้าเปลี่ยนไปทั้งหมู่บ้าน

หลิวฉงอู่พากองร้อยอาสาสมัคร มาฝังเสาไฟฟ้าไม้กั้นเป็นระยะๆ ไว้ริมถนนดินในหมู่บ้าน

บนยอดเสาไฟฟ้า แขวนหลอดไฟที่มีโคมกระเบื้องเคลือบสีขาวแบบเรียบง่ายไว้

ชาวบ้านกลับจากทำงาน ก็มักจะมายืนแวะพักใต้เสาไฟฟ้าสักครู่

"เฒ่าจาง ไอ้ลูกขาวๆ ที่แขวนอยู่บนเสานั่น มันจะสว่างได้จริงๆ เหรอ?"

เลขาธิการพรรคของหน่วยผลิตหงฉีที่อยู่ข้างๆ ก็วิ่งมาดูด้วย นั่งยองๆ อยู่ข้างลุงจาง ในมือคีบกล้องยาสูบ

"สหายหลี่บอกว่าสว่างได้ มันก็ต้องสว่างได้สิวะ" ลุงจางยืดอก ถึงแม้ในใจจะไม่ได้มั่นใจนักก็ตาม "นั่นน่ะเขาเรียกว่าหลอดไฟ สว่างกว่าตะเกียงน้ำมันก๊าดเป็นร้อยเท่าเลยนะ"

"โม้ไปเถอะ สว่างกว่าตะเกียงร้อยเท่า นั่นมันไม่กลายเป็นดวงอาทิตย์ไปแล้วหรือไง?"

"แกจะไปรู้อะไร เดี๋ยวก็สว่างจนตาบอดหรอก"

ลุงจางแม้ปากจะเก่ง แต่ฝ่ามือกลับเหงื่อซึมตลอดเวลา

แกเคยเห็นหลอดไฟ ตอนที่ไปประชุมที่ตัวอำเภอ เคยเห็นในลานที่ทำการพรรคประจำอำเภอ

มันมีสีเหลืองๆ มัวๆ เหมือนหิ่งห้อยตัวยักษ์

แต่แกจินตนาการไม่ออกเลยว่า เสาไม้หน้าบ้านตัวเอง จะมีแสงแบบนั้นงอกออกมาได้

วันที่สาม ยามพลบค่ำ

ปล่องไฟของโรงไฟฟ้าพลังความร้อนมีควันสีดำสายแรกพวยพุ่งออกมา

จากนั้น ควันก็เปลี่ยนเป็นสีขาว

เสียงคำรามดังกึกก้องดังออกมาจากอาคารโรงงาน สั่นสะเทือนจนก้อนกรวดบนพื้นริมแม่น้ำสั่นกระดอน

ภายในห้องควบคุม เข็มบนแผงหน้าปัดเริ่มขยับ

"รอบหมุนหนึ่งพันห้าร้อย"

"สองพัน"

"สองพันแปด"

สายตาของซูฮุ่ยหลานล็อกติดอยู่ที่จุดเชื่อมต่อของชุดเครื่องกำเนิดไฟฟ้า ไม่กะพริบตาเลยสักนิด

นั่นคือฐานที่เธอพาคนไปหล่อทรายขึ้นรูปมา ถ้าความแม่นยำไม่พอ แรงสั่นสะเทือนตอนนี้ก็สามารถพังที่นี่ราบเป็นหน้ากลองได้เลย

"ไม่มีการเคลื่อนตัวผิดปกติค่ะ" น้ำเสียงของซูฮุ่ยหลานสั่นเครือ

เสิ่นรั่วฉิงยืนอยู่ด้านข้าง ในมือถือเครื่องวัดความถี่แบบดิจิทัลที่นำมาจากโลกปัจจุบัน

"ความถี่สี่สิบเก้าจุดแปด คงที่ค่ะ"

มือของเฉียนลี่ซิงจับอยู่ที่ด้ามสับสวิตช์คัตเอาต์หลัก

เขาหันไปมองจ้าวหงจวิน

"ท่านนายพลครับ พร้อมแล้วครับ"

จ้าวหงจวินไม่พูดอะไร เพียงแค่พยักหน้าอย่างหนักแน่น

"สับสวิตช์!"

แขนขวาของเฉียนลี่ซิงกดลงอย่างแรง

แกร๊ก!

ใบมีดสวิตช์ทองแดงอันหนักอึ้งสับลงประกบกันในพริบตา

หม้อแปลงไฟฟ้าด้านนอกโรงงานส่งเสียงครางทุ้มต่ำ

หน่วยผลิตแนวหน้าที่เคยตกอยู่ในความมืดมิด ในวินาทีนี้ ก็ถูกจุดให้สว่างไสวขึ้นมาอย่างสมบูรณ์

ที่หน้าหมู่บ้าน ลุงจางกำลังเถียงกับเลขาธิการพรรคของหน่วยผลิตหงฉี ว่าเปลวไฟตะเกียงน้ำมันก๊าดกับเปลวไฟหลอดไฟฟ้าอันไหนใหญ่กว่ากัน

ทันใดนั้น

เสียงพรึ่บดังขึ้น

กลุ่มแสงสีขาวเจิดจ้าบาดตาก็ระเบิดสว่างจ้าขึ้นเหนือหัวโดยไม่มีสัญญาณเตือนล่วงหน้า

หนังตาของลุงจางกระตุกรัวๆ กล้องยาสูบในมือร่วงหล่นลงพื้น

ถนนดินโคลนทั้งสายถูกแสงสว่างสาดส่องจนสว่างวาบในพริบตา รอยล้อรถ หลุมโคลน วัชพืชที่ถูกถอนรากถอนโคนริมทาง ถูกส่องจนเห็นชัดเจนไปหมด

ชาวบ้านที่เคยชินกับการคลำทางในความมืด ตอนนี้ต่างยืนอึ้งตะลึงงันอยู่กับที่

เด็กวัยรุ่นหลายคนวิ่งพล่านไปตามแสงไฟถนนราวกับคนบ้า วิ่งไปร้องตะโกนไป

"สว่างแล้ว! ฟ้าสว่างแล้ว!"

ลุงจางก้มลงเก็บกล้องยาสูบ แต่ไม่ได้เช็ดโคลนที่ติดอยู่ออก

แกมองดูเงาของตัวเองใต้แสงไฟถนน มันช่างคมชัด และดำมืดขนาดนั้น

แกมีชีวิตมาหกสิบปี นี่เป็นครั้งแรกที่ฟ้ามืดแล้วยังสามารถมองเห็นเงาของตัวเองได้ชัดเจน

คนเฒ่าคนแก่ในหมู่บ้านค่อยๆ ไปรวมตัวกันใต้เสาไฟฟ้า

คุณยายอายุแปดสิบกว่าคนหนึ่ง ยื่นมืออันสั่นเทาออกไป

"อยู่มาทั้งชีวิต เพิ่งจะเคยเห็นความสว่างแบบนี้เป็นครั้งแรก"

ยายปาดน้ำตา "นี่มันไฟที่ไหนกัน เทพบุตรจำแลงลงมาโปรดชัดๆ"

บนคันนา เลขาธิการพรรคหน่วยผลิตหงฉีที่เมื่อกี้ยังเยาะเย้ยลุงจางอยู่ ตอนนี้อ้าปากค้าง บุหรี่ไหม้มาถึงนิ้วแล้วยังไม่รู้ตัวเลย

หลี่เฉาและเสิ่นรั่วฉิงเดินเคียงคู่กันออกมาจากอาคารโรงงาน

จ้าวหงจวินเดินตามมาด้านหลัง ในมือยังหิ้วถ้วยชาเคลือบอีนาเมลใบนั้นอยู่

เขามองดูแสงไฟที่สว่างไสวในหมู่บ้าน แล้วหันกลับไปมองโรงไฟฟ้าที่ส่งเสียงคำรามกระหึ่ม

"ทูตหลี่" จ้าวหงจวินเอ่ยปาก "เมื่อก่อนผมคิดว่า ปุ๋ยกับเมล็ดพันธุ์ที่พวกคุณเอามาให้คือของช่วยชีวิต"

เขาชี้ไปที่ไฟถนนเหล่านั้น

"แต่ตอนนี้ผมพบว่า ไอ้สิ่งนี้ต่างหากล่ะ คือของที่มาเปลี่ยนชีวิต"

หลี่เฉามองดูชาวบ้านที่กำลังส่งเสียงโห่ร้องยินดีอยู่ใต้แสงไฟ

"นี่เป็นเพียงแค่จุดเริ่มต้นครับ ท่านนายพลจ้าว รอให้โรงไฟฟ้าทั้งสามแห่งติดตั้งเสร็จ เครื่องจักรของผู้อำนวยการซูถึงจะเดินเครื่องได้ ห้องทดลองของวิศวกรเสิ่นถึงจะเปิดโต้รุ่งได้ โรงงานในอำเภอหนิงชวนถึงจะทำงานได้สามกะครับ"

"ผมรู้" จ้าวหงจวินตบไหล่หลี่เฉาอย่างแรง "ชีวิตนี้ผมไม่เคยขอร้องใคร แต่วันนี้ ผมอยากจะขอบคุณคุณ แทนชาวบ้านอำเภอหนิงชวนจริงๆ"

หลี่เฉายิ้มๆ แต่ไม่ได้ตอบรับอะไร

ตอนนั้นเองลุงจางก็เดินฝ่าฝูงชนมาหยุดอยู่ตรงหน้าหลี่เฉา

แกยืนตัวตรงแหน่ว ราวกับกำลังเข้าร่วมพิธีการอันศักดิ์สิทธิ์

แกมองหลี่เฉา แล้วก็หันไปมองถนนที่สว่างไสวราวกับตอนกลางวันเบื้องหลัง

"เสี่ยวหลี่เอ๊ย" ลุงจางเอ่ยปาก น้ำเสียงแผ่วเบา

หลี่เฉาก้มหน้ามองแก

"คุณลุงจาง มีอะไรหรือเปล่าครับ?"

ลุงจางยืนนิ่งอยู่กับที่อยู่นาน ริมฝีปากขยับไปมา

"ลุงอยู่มาหกสิบปี วันนี้เป็นครั้งแรกเลยนะ ที่หมู่บ้านเราสว่างไสวแบบนี้"

หลี่เฉามองดูหยาดน้ำตาอันฝ้าฟางที่หางตาของลุงจาง มองดูถนนดินโคลนที่แกเดินมาตลอดหกสิบปีซึ่งตอนนี้ถูกสาดส่องด้วยแสงไฟถนนเบื้องหลัง

เขาตบไหล่ลุงจางเบาๆ

"คุณลุงจางครับ ถนนสว่างแล้ว ต่อไปชีวิตความเป็นอยู่ก็จะสว่างไสวขึ้นด้วยครับ"

ลุงจางพยักหน้าอย่างแรง ริมฝีปากสั่นระริก พูดไม่ออกเลยแม้แต่คำเดียว ทำได้เพียงใช้มืออันหยาบกร้านที่เต็มไปด้วยร่องรอยการทำงานหนักคู่นั้น จับแขนหลี่เฉาไว้แน่น

เวลาหมุนผ่านไปอย่างรวดเร็วราวกับถูกขับเคลื่อนด้วยพลังงานไฟฟ้าที่เพิ่งถือกำเนิดขึ้นใหม่

เมื่อปฏิทินแขวนบนผนังถูกฉีกออกจนถึงหน้าสุดท้าย ในอากาศก็เริ่มมีกลิ่นควันไฟและกลิ่นหอมของเนื้อสัตว์ลอยปะปนกัน

วันปีใหม่สากลปี 1986 มาถึงแล้ว

ในลานของสำนักงานหน่วยผลิตแนวหน้า มีกองไฟกองใหญ่ถูกจุดขึ้น

ผ้าขาวผืนใหญ่ถูกขึงไว้ระหว่างต้นไหวเก่าแก่สองต้น บนนั้นกำลังฉายหนังกลางแปลงเรื่องวีรบุรุษและวีรสตรี

เสียงคำรามของหวังเฉิงดังกึกก้องทะลุผ่านลำโพงของเครื่องฉายหนังรุ่นเก่าออกมา แม้จะมีเสียงช็อตของกระแสไฟฟ้าปะปนอยู่ด้วย แต่ก็ทำให้ทุกคนที่นั่งล้อมวงกันอยู่ยืดหลังตรงขึ้นมาได้

พวกเด็กๆ ในหมู่บ้านทนนั่งดูนิ่งๆ ไม่ไหวตั้งนานแล้ว พากันวิ่งเล่นรอบกองไฟอย่างบ้าคลั่ง ในมือชูมันเทศที่เผาจนดำเกรียม ร้อนจนต้องสลับมือโยนไปมา แต่ปากกลับหัวเราะร่าจนหุบไม่ลง

ชายวัยกลางคนในชุดทหารเก่าๆ กำลังเล่นหีบเพลงชัก เสียงเพลงอันไพเราะกังวาน คือเพลงค่ำคืนแถบชานเมืองมอสโก

หญิงสาวใจกล้าสองสามคนฮัมเพลงตาม ร้องไปร้องมาก็หัวเราะคิกคักกันเป็นกลุ่ม แก้มแดงปลั่งเพราะไอร้อนจากกองไฟ

หลี่เฉาถูกลุงจางกดให้นั่งลงบนตอไม้ที่อยู่ใกล้กองไฟที่สุด

"สหายหลี่ มาๆ กินนี่!"

ลุงจางยัดมันเทศขนาดเท่ากำปั้นที่เพิ่งเขี่ยออกมาจากกองไฟใส่มือเขา ด้านนอกยังคงมีขี้เถ้าที่ร้อนลวกเคลือบอยู่

"นี่เป็นผลผลิตลอตแรกจากที่ดินของพวกเราเองเลยนะ ใช้ปุ๋ยเคมีที่พวกคุณให้มานั่นแหละ หัวมันใหญ่กว่าปีที่แล้วตั้งรอบนึงแน่ะ ทั้งซุยทั้งหวานเลยนะ!"

หลี่เฉาปอกเปลือกสีดำเกรียมออก เผยให้เห็นเนื้อมันสีเหลืองทองด้านใน ไอร้อนที่พวยพุ่งขึ้นมาพร้อมกับกลิ่นหอมหวานอันเป็นเอกลักษณ์ลอยมาเตะจมูก

เขากัดไปคำหนึ่ง

หวานจริงๆ ด้วย

จ้าวหงจวินหิ้วกระติกน้ำทหารเดินเข้ามา ทิ้งตัวลงนั่งข้างๆ หลี่เฉา

"ลองชิมดูสิ"

เขาบิดเปิดฝา กลิ่นฉุนของกากเหล้าก็ลอยฟุ้งออกมา

หลี่เฉาชะโงกหน้าเข้าไปดม

"เหล้ามันเทศเหรอครับ?"

"จมูกดีนี่" จ้าวหงจวินหัวเราะหึๆ แล้วยกซดเข้าไปอึกใหญ่ก่อน พ่นไอสีขาวออกมา "ทหารพลาธิการหมักกันเองจากมันเทศนี่แหละ ดีกรีแรงเอาเรื่องเลย"

เขายื่นกระติกน้ำให้หลี่เฉา

หลี่เฉาไม่เกรงใจ ยกกระติกขึ้นดื่มอึกหนึ่งเช่นกัน

น้ำเมาอันเผ็ดร้อนไหลบาดคอลงไป ทำให้กระเพาะอุ่นวาบขึ้นมาในพริบตา

"เหล้าดีครับ"

"ของมันดี หมักเหล้าออกมาก็เลยดีไงล่ะ" จ้าวหงจวินมองดูใบหน้าที่เต็มไปด้วยรอยยิ้มเสียงหัวเราะของคนที่อยู่อีกฝั่งของกองไฟ "เมื่อก่อนตอนปีใหม่ ทั้งหมู่บ้านได้เห็นเนื้อสัตว์สักสองสามชิ้นก็ถือว่าดีถมไปแล้ว แต่ตอนนี้คุณดูสิ โรงไฟฟ้าสร้างเสร็จแล้ว ผู้ชายไปทำงานที่เขตก่อสร้างก็ได้แต้มแรงงาน ผู้หญิงไปโรงงานตัดเย็บเหยียบจักรเย็บผ้าก็หาเงินได้เหมือนกัน"

เขาพยักพเยิดคางไปทางไม่ไกลนัก

ซูฮุ่ยหลานกำลังถูกรายล้อมไปด้วยกลุ่มคนงานหญิงจากโรงงาน ไม่รู้ว่าคุยอะไรกันอยู่ หัวเราะซะตัวงอตัวหงาย ไม่เหลือเค้าความน่าเกรงขามของผู้อำนวยการโรงงานหญิงในวันธรรมดาเลย

"ต้องขอให้โฮสต์ด้วยครับ" จ้าวหงจวินซดเหล้าเข้าไปอีกอึก "พวกทหาร ปีนี้เป็นปีที่ฉลองปีใหม่กันได้อย่างสบายใจที่สุดแล้วล่ะ"

หลี่เฉายิ้มๆ กวาดสายตามองไปรอบฝูงชน ก่อนจะหยุดลงที่อีกด้านหนึ่งของกองไฟ

เสิ่นรั่วฉิงนั่งอยู่บนเก้าอี้พับตัวเล็กๆ ห่างจากฝูงชนออกมาเล็กน้อย

เธอไม่ได้ดูหนัง และไม่ได้คุยกับใคร ได้แต่มองดูกองไฟที่ลุกโชนเต้นเร่าอยู่อย่างเงียบๆ

แสงไฟสาดส่องลงบนใบหน้าของเธอ สว่างสลับมืด ทำให้ใบหน้าที่มักจะเรียบเฉยไร้อารมณ์ของเธอดูอ่อนโยนลงไปมาก

ข้างๆ เธอ หลินหว่านเอ๋อร์กำลังคุยอะไรบางอย่างกับกู้หมิง

"พี่กู้ หวังเฉิงคนเดียวต้านทหารได้ทั้งกองร้อยเลยนะ ถ้าเป็นพี่ขึ้นไปล่ะ จะต้านได้กี่คนคะ?"

กู้หมิงกำลังก้มหน้าถอดประกอบปืนไรเฟิลจู่โจมแบบ 95 ในมืออย่างรวดเร็ว เสียงแกร๊กดังขึ้นเมื่อคันรั้งลูกเลื่อนเข้าที่ เขาตอบโดยไม่เงยหน้าขึ้นเลยว่า

"ถ้ามีศัตรูลอบเข้ามาจริงๆ ฉันจะไม่ปล่อยให้พวกมันมีโอกาสได้ยิงปืนใหญ่เลยล่ะ"

ดวงตาของหลินหว่านเอ๋อร์เป็นประกายระยิบระยับเหมือนมีดวงดาว

หลี่เฉาละสายตากลับมา ส่งกระติกน้ำคืนให้จ้าวหงจวิน

"ผมขอตัวไปตรงนู้นหน่อยนะครับ"