บทที่ 69 โรงงานเหล็กถูกข้อตกลงเอาเปรียบบีบคอ

รถจี๊ปทหารออกเดินทางจากหน่วยผลิตแนวหน้า แล่นกระเด้งกระดอนไปตามถนนสายมณฑลที่เป็นหลุมเป็นบ่อเกือบสี่ชั่วโมง

เสิ่นรั่วฉิงนั่งเบาะผู้โดยสารด้านหน้า ตลอดทางเธอเอาแต่เปิดสมุดบันทึกปกแข็ง และขีดๆ เขียนๆ ลงไปในบางหน้าเป็นระยะๆ

จ้าวหงจวินกับหลี่เฉานั่งเบียดกันอยู่ที่เบาะหลัง

"สหายเสิ่น โรงงานเหล็กกล้าที่หนึ่งในตัวมณฑลมีที่มาที่ไปยังไง คุณเล่าให้ผมฟังหน่อยสิ"

เสิ่นรั่วฉิงไม่ได้หันกลับมา เสียงของเธอลอยมาจากเบาะหน้า

"เป็นโครงการที่เริ่มก่อสร้างช่วงยุคก้าวกระโดดครั้งใหญ่ปี 58 ค่ะ เครื่องจักรลอตแรกได้รับความช่วยเหลือจากโซเวียต ตอนนั้นถือเป็นกลุ่มอุตสาหกรรมเหล็กกล้าที่ใหญ่ที่สุดในมณฑลเลย"

"แล้วหลังจากนั้นล่ะ?"

"ปี 62 โซเวียตถอนความช่วยเหลือ ดึงพิมพ์เขียวกลับไปครึ่งหนึ่ง อะไหล่เครื่องจักรก็ถูกตัดขาด กัดฟันทนมาสิบกว่าปี รอดตายมาได้อย่างหวุดหวิด พอปี 79 เปิดประเทศ ทางมณฑลก็ไปเจรจาเซ็นสัญญาปรับปรุงเทคโนโลยีกับบริษัทเหล็กของประเทศซากุระ นำเข้าเตาถลุงเหล็กทรงสูงขนาดกลางสองเตา กับสายการผลิตเหล็กซิลิคอน (Silicon steel) หนึ่งสายค่ะ"

จ้าวหงจวินพูดแทรกขึ้นมา

"เตาถลุงเหล็กสองเตานั่น ผมเป็นคนเซ็นอนุมัติเองแหละ"

หลี่เฉาหันไปมองเขา

สีหน้าของจ้าวหงจวินดูไม่สู้ดีนัก

"ตอนที่รายงานเรื่องนี้ขึ้นมา ทางมณฑลบอกว่านี่คือการ 'เอาตลาดแลกเทคโนโลยี' ยอมจ่ายเงินแปดล้านดอลลาร์สหรัฐเพื่อนำเข้าเครื่องจักรครบชุด ทางฝั่งซากุระรับผิดชอบการติดตั้ง ทดสอบระบบ และฝึกอบรมบุคลากร โดยจะสามารถผลิตอะไหล่ทดแทนเองในประเทศได้ภายในห้าปี"

"แล้วห้าปีให้หลัง ทำได้สำเร็จไหมครับ?" หลี่เฉาถาม

จ้าวหงจวินไม่ตอบ

ทิวทัศน์นอกหน้าต่างรถเปลี่ยนจากเนินดินสีเหลืองเป็นเขตอุตสาหกรรมสีเทาหม่น ที่เส้นขอบฟ้าไกลๆ มีปล่องไฟหลายต้นแทงทะลุขึ้นไปบนฟ้า แต่มีเพียงปล่องเดียวเท่านั้นที่มีควันลอยออกมา

รถมาจอดสนิทที่หน้าประตูเหล็กบานใหญ่ที่เต็มไปด้วยสนิม

เหนือประตูมีป้ายปูนซีเมนต์แขวนอยู่ ตัวอักษรสีแดงขนาดใหญ่เขียนไว้ว่า "กลุ่มโรงงานเหล็กกล้าที่หนึ่งแห่งมณฑลฉินจง" แต่คำว่า "กลุ่ม" สีหลุดลอกไปครึ่งหนึ่ง เผยให้เห็นปูนซีเมนต์สีเทาขาวด้านล่าง

ยามเฝ้าประตูเป็นคนงานเก่าแก่วัยห้าสิบกว่า สวมชุดทำงานผ้าฝ้ายสีน้ำเงินซีดๆ พอเห็นจ้าวหงจวินลงมาจากรถ ก็ชะงักไปสองวินาที ก่อนจะรีบวิ่งออกมาทำวันทยหัตถ์

"ทะ... ท่านผู้บัญชาการจ้าว!"

"ผู้อำนวยการเว่ยอยู่ไหม?"

"อยู่ๆๆ ครับ อยู่ที่ห้องทำงาน เดี๋ยวผมไปเรียกให้ครับ"

"ไม่ต้องเรียก เดี๋ยวฉันไปเอง"

จ้าวหงจวินก้าวเท้ายาวๆ เดินเข้าไปข้างในทันที

หลี่เฉาเดินตามหลัง มองซ้ายมองขวา

บริเวณโรงงานกว้างขวางมาก แต่กลับดูโล่งเตียนจนน่าใจหาย

ทางซ้ายมือคือเตาถลุงเหล็กแบบโซเวียตสองเตาตั้งตระหง่านอยู่เคียงข้างกัน โครงสร้างนั่งร้านสำหรับซ่อมบำรุงพันรุงรังอยู่รอบตัวเตา แผ่นเหล็กชั้นนอกถูกออกซิไดซ์จนกลายเป็นสีสนิม ไม่มีวี่แววของการทำงานใดๆ เลย

ไกลออกไปทางขวามือ มีเตาถลุงเหล็กอีกสองเตา ขนาดใหญ่กว่าเตาแบบโซเวียตหนึ่งรอบ รูปทรงดูลู่ลมกว่า บนโครงเหล็กค้ำยันยังมีป้ายสัญลักษณ์ภาษาซากุระที่ยังแกะออกไม่หมดแขวนอยู่หลายแผ่น

เตาหนึ่งในนั้นกำลังทำงานอยู่ มีควันสีเทาขาวลอยออกมาจากยอดเตา ส่วนอีกลูกหนึ่งกลับเงียบสนิทตายซาก บนตัวเตามีนั่งร้านพาดอยู่ แต่ไม่มีคนอยู่บนนั้นเลย เชือกที่ห้อยอยู่ถูกลมพัดแกว่งไปแกว่งมา

"สี่เตา เปิดใช้งานแค่เตาเดียวเอง" น้ำเสียงของเสิ่นรั่วฉิงกดต่ำลงมาก

หลี่เฉาไม่ได้พูดอะไร

เขามองเห็นชิ้นส่วนหล่อที่ไม่ได้มาตรฐานกองทิ้งไว้ริมทาง มีผ้าใบกันน้ำคลุมทับอยู่

ลมพัดผ้าใบเปิดออกมุมหนึ่ง เผยให้เห็นก้อนเหล็กหล่อสีเทาดำด้านใน พื้นผิวหยาบกระด้าง เต็มไปด้วยรูพรุน

เดินไปตลอดทาง เจอคนงานไม่กี่คน คนงานสวมชุดทำงานที่นั่งยองๆ สูบบุหรี่อยู่หน้าโรงปฏิบัติงานประปราย พอเห็นชุดทหารของจ้าวหงจวิน ก็พากันลุกขึ้นยืน

จ้าวหงจวินไม่สนใจใครเลย มุ่งหน้าตรงดิ่งไปที่อาคารสำนักงาน

อาคารสำนักงานเป็นตึกอิฐผสมคอนกรีตสามชั้น สีบนราวบันไดหลุดลอกไปกว่าครึ่ง สุดโถงทางเดินชั้นสอง มีประตูไม้บานหนึ่งแง้มเปิดอยู่ครึ่งหนึ่ง มีเสียงแหบพร่าดังลอดออกมาจากข้างใน

"คุณวาตานาเบะ คุณวาตานาเบะครับ ฟังผมพูดก่อนนะครับ จ่ายรวดเดียวสามล้านดอลลาร์สหรัฐ พวกเรามีปัญหาจริงๆ ครับ ขอแบ่งจ่ายเป็นงวดๆ ได้ไหมครับ? แบ่งเป็นสามงวด งวดละล้าน ห่างกันงวดละครึ่งปี ดอกเบี้ยเราจะจ่ายให้ตามปกติเลย..."

จ้าวหงจวินหยุดอยู่หน้าประตู ไม่ได้เดินเข้าไป

หลี่เฉายืนอยู่ข้างหลังเขา มองลอดช่องประตูเข้าไปข้างใน

ห้องทำงานไม่ใหญ่นัก บนผนังมีตารางและใบสั่งงานแปะอยู่เต็มไปหมด หลังโต๊ะทำงานไม้เก่าคร่ำคร่า มีชายชราผมหงอกขาวนั่งอยู่

อายุประมาณหกสิบต้นๆ สองมือกำหูโทรศัพท์แน่นจนข้อนิ้วซีดขาว

จากปลายสายอีกด้านหนึ่ง มีเสียงรัวภาษาซากุระดังลอดออกมา ฟังไม่ค่อยถนัด แต่พูดเร็วมาก และน้ำเสียงก็แข็งกร้าวมาก

สีหน้าของชายชราค่อยๆ คล้ำลงเรื่อยๆ

"คุณวาตานาเบะครับ ราคานี้มันพุ่งขึ้นมาจากสองปีก่อนเกือบสี่เท่าเลยนะครับ เงินทุนสำรองระหว่างประเทศในโรงงานเรา..."

ปลายสายมีเสียงพูดรัวเร็วแทรกขึ้นมาอีก

"ผมเข้าใจครับว่าต้นทุนของพวกคุณสูงขึ้น แต่ว่า..."

แกร๊ก

สายถูกตัดทิ้งไปแล้ว

เสียงสัญญาณสายไม่ว่างดังตื๊ดๆ อยู่ในห้องทำงาน

ชายชรากำหูโทรศัพท์ นั่งนิ่งไม่ไหวติงอยู่หลายวินาที เส้นเลือดดำปูดโปนขึ้นมาบนหลังมือทีละเส้นๆ

จากนั้นเขาก็ค่อยๆ วางหูโทรศัพท์กลับลงบนแป้น ก้มหน้าลง เอาสองมือปิดหน้าไว้

จ้าวหงจวินเคาะกรอบประตู

ชายชราเงยหน้าขึ้นขวับ พอเห็นหน้าจ้าวหงจวิน ร่างกายก็แข็งทื่อไปครึ่งวินาที

"ท่าน... ท่านรองผู้บัญชาการจ้าว?"

"เหล่าเว่ย" จ้าวหงจวินผลักประตูเดินเข้าไป ถอดหมวกทหารออกถือไว้ในมือ "ใครโทรมา?"

เว่ยกั๋วจู้ลุกขึ้นยืน รีบขยับถ้วยชาบนโต๊ะไปไว้ด้านข้างอย่างลุกลี้ลุกลน แล้วก็รินน้ำเพิ่ม

"คนจากกระทรวงการค้าระหว่างประเทศ ตัวแทนเครื่องจักรของทางฝั่งซากุระครับ"

"ฉันได้ยินหมดแล้ว" จ้าวหงจวินห้ามมือที่กำลังรินน้ำของเขาไว้ "สามล้านดอลลาร์สหรัฐ ค่าอะไร?"

มือที่กำลังถือกระติกน้ำร้อนของเว่ยกั๋วจู้ชะงักค้างกลางอากาศ อ้าปากค้าง แต่ก็พูดไม่ออก

เขามองเห็นหลี่เฉากับเสิ่นรั่วฉิงที่อยู่ข้างหลังจ้าวหงจวิน

"สองท่านนี้คือ..."

"คนของฉันเอง" จ้าวหงจวินตัดบท "นายมีอะไรจะพูดก็พูดมา ไม่ต้องปิดบัง"

เว่ยกั๋วจู้วางกระติกน้ำร้อนลง ร่างกายร่วงกลับไปพิงเก้าอี้ราวกับลูกโป่งแฟบ

"ท่านรองผู้บัญชาการจ้าว เรื่องเตาถลุงเหล็กหมายเลขสองกับหมายเลขสาม ท่านก็ทราบดีนี่ครับ"

"สองเตาที่เสียไปเมื่อสองปีก่อนน่ะเหรอ?"

"ใช่ครับ" เว่ยกั๋วจู้ล้วงซองเอกสารกระดาษคราฟต์ออกมาจากลิ้นชัก แล้วตบลงบนโต๊ะ "อิฐตาข่ายเก็บความร้อน (Checkered brick) ในเตาลมร้อนของเตาหมายเลขสองแตกละเอียด ส่วนวาล์วควบคุมหลักของระบบส่งลมของเตาหมายเลขสามก็ติดขัด ปัญหาทั้งสองอย่างเกิดขึ้นพร้อมกัน ทำให้ต้องหยุดเดินเครื่องเตาทันทีครับ"

"พวกคุณซ่อมเองไม่ได้เหรอครับ?" หลี่เฉาเอ่ยปากถาม

เว่ยกั๋วจู้เงยหน้าขึ้นมองเขาแวบหนึ่ง สายตาหยุดอยู่ที่เครื่องแบบบนตัวหลี่เฉาสองวินาที แต่ไม่ได้ถามไถ่สถานะ

"ซ่อมไม่ได้ครับ"

คำตอบสามพยางค์สั้นๆ นั้นทั้งหนักแน่นและแฝงไปด้วยความรู้สึกหนักอึ้ง

"ทำไมล่ะครับ?"

เว่ยกั๋วจู้หัวเราะขื่นๆ

"เพราะหลังจากที่ทางฝั่งซากุระติดตั้งและทดสอบระบบเสร็จสิ้น พวกเขาก็ทำลายพิมพ์เขียวต้นฉบับทั้งหมดทิ้งทันทีเลยครับ"

หลี่เฉาขมวดคิ้ว

"ทำลายพิมพ์เขียวทิ้งเนี่ยนะ?"

"เผาทิ้งต่อหน้าต่อตาผมเลยครับ" กล้ามเนื้อกรามของเว่ยกั๋วจู้กระตุก "พิมพ์เขียวสามลังใหญ่ ตั้งแต่ภาพประกอบแบบร่างไปจนถึงแบบแยกชิ้นส่วน ถูกเผาทิ้งในถังเหล็กหน้าประตูโรงงานจนหมดเกลี้ยงเลย ตัวแทนฝั่งซากุระอ้างว่าเพื่อ 'ปกป้องทรัพย์สินทางปัญญา' ครับ"

นิ้วของเสิ่นรั่วฉิงกำขอบสมุดบันทึกแน่น

"แล้วหลังจากเผาทิ้งแล้วเกิดอะไรขึ้นคะ?" เธอถาม

"หลังจากเผาทิ้ง โครงสร้างภายในของเตาก็กลายเป็นกล่องดำเลยครับ พอมีอะไหล่ตัวไหนเสีย เราเปิดห้องเผาไหม้ดู ขนาด วัสดุ เทคโนโลยีการอบชุบความร้อน ล้วนแต่เป็นพารามิเตอร์เฉพาะของฝั่งซากุระทั้งนั้น วิศวกรของเราวัดขนาดภายนอกออกมาได้ แต่ไม่รู้สูตรผสม ไม่รู้ค่าความคลาดเคลื่อน ไม่รู้แม้กระทั่งแรงบิดที่ใช้ในการขันนอตเลยครับ"

เว่ยกั๋วจู้ดึงกระดาษปึกหนึ่งออกมาจากซองเอกสาร

"นี่คือสัญญาปรับปรุงเทคโนโลยีที่เซ็นกันไว้เมื่อปี 79 ครับ พวกเขาระบุไว้ชัดเจนเป็นลายลักษณ์อักษรเลยว่า ห้ามพวกเราแตะต้องตัวเตาแม้แต่นิดเดียว! ถ้าแตะปุ๊บ จะถูกยกเลิกการรับประกันทันที"

หลี่เฉารับกระดาษแผ่นนั้นมา แล้วกวาดสายตาอ่านอย่างละเอียดทีละตัวอักษร

"ข้อที่สิบเจ็ด 'ฝ่ายจีนห้ามมิให้ทำการถอดประกอบ ทำวิศวกรรมย้อนกลับ (Reverse engineering) หรือดัดแปลงแก้ไขใดๆ ทั้งสิ้นกับเครื่องจักรและชิ้นส่วนอะไหล่ที่ทางฝ่ายซากุระเป็นผู้จัดหาให้ หากฝ่าฝืน ทางฝ่ายซากุระขอสงวนสิทธิ์ในการยกเลิกบริการรับประกันตลอดไป'"