บทที่ 67 เริงระบำในกรงขัง

พอมาถึงบ้านของจ้าวชิวหลัน โจวตงเป่ยก็ไม่ได้เข้าบ้าน เขายื่นเสื้อคลุมให้เธอ แล้วก็ลงมือทำงานกับอาจารย์คนขับรถทันที

ในยุคนี้ โครงสร้างบ้านชั้นเดียวในเมืองซิงอันจะคล้ายๆ กันหมด ส่วนที่ติดกับซอยจะเป็นโรงเก็บของจิปาถะหลังคาเรียบ บนหลังคาสามารถกองฟืนไว้ได้มากมาย

ผลักประตูรั้วเข้าไปจะเป็นโถงทางเดิน ประตูขวามือคือประตูของโรงเก็บของ

เดินผ่านโถงทางเดินเข้าไปถึงจะเป็นลานบ้าน ลานบ้านของคนในเมืองท้ายที่สุดแล้วก็เทียบกับชนบทไม่ได้ โดยทั่วไปแล้วถ้ามีสักสี่ห้าสิบตารางเมตรก็ถือว่าไม่เล็กแล้ว

จ้าวชิวหลันให้สองคนเอาฟืนทั้งหมดไปไว้ที่โรงเก็บของ จากนั้นก็เข้าบ้านไปทำกับข้าว แล้วก็โทรศัพท์หาเหลียงเจี้ยนกั๋ว

เมื่อเทียบกับเปลือกไม้หรือท่อนซุงแล้ว การขนถ่ายฟืนเนื้อดีแบบนี้กลับยุ่งยากกว่า โจวตงเป่ยกับอาจารย์คนขับรถทำงานไปพลางคุยกันไปพลาง

“อาจารย์ครับ รถของท่านถ้าบรรทุกทรายจะบรรทุกได้เท่าไหร่ครับ?”

“ก็น่าจะประมาณหกลูกบาศก์เมตร!”

“ตอนลงรถคงจะลำบากหน่อย ทำไมไม่ดัดแปลงเป็นกระบะดั๊มพ์ล่ะครับ?”

อาจารย์คนขับรถยิ้มๆ “นั่นมันต้องใช้เงินไม่ใช่รึ?”

โจวตงเป่ยถามอีก: “งานขนทรายเยอะไหมครับ?”

“เยอะ ทุกปีก็ไม่น้อยเลย!”

“ไปขนกันที่ไหนเหรอครับ? ท่านว่าทรายที่ไหนดีที่สุด?”

“ดีที่สุดแน่นอนว่าเป็นแม่น้ำเสี่ยวหลันที่ตำบลหงเซิง ทรายที่นั่นมีโคลนน้อยที่สุด ทรายหยาบคุณภาพดี ขนขึ้นรถก็สะดวก ก็แค่ไกลไปหน่อย!”

“แล้วที่อื่นล่ะครับ?”

“ที่อ่าวเหอซีกับหลังนายพลก็พอได้ ก็แค่มันลำบากเกินไป รถใหญ่ลงไปไม่ได้ ต้องใช้รถเข็นล้อเดียวขนถ่ายอีกทอดหนึ่ง...”

ทั้งสองคนคุยกันไปเรื่อยๆ เวลาผ่านไปอย่างรวดเร็ว กว่าจะทำเสร็จก็ชั่วโมงกว่า

ในซอย เขากำลังจะจ่ายค่าขนส่ง จ้าวชิวหลันสวมผ้ากันเปื้อนออกมา ยื้อแย่งกันอยู่นานก็แย่งจ่ายจากเขาไม่ได้

อาจารย์คนขับรถไถสี่ล้อเก็บเงินเรียบร้อย ถือไม้กวาดกวาดกระบะรถไปพลางพูดไปพลาง: “ไม่ได้ขนฟืนดีๆ แบบนี้มานานแล้ว ท่อนไม้เล็กๆ แต่ละท่อนเอามาเผาแบบนี้ น่าเสียดายจริงๆ!”

คิ้วตาของจ้าวชิวหลันเต็มไปด้วยความดีใจ ฟืนคันนี้ดีจริงๆ ต่อไปตอนเผาคงจะสะดวกขึ้นมาก!

ในซอยมีไฟรถสว่างขึ้น เป็นเหลียงเจี้ยนกั๋วที่กลับมา

“พี่เขย กลับมาแล้วเหรอครับ!”

คำว่าพี่เขยนี้ โจวตงเป่ยเรียกออกมาได้อย่างราบรื่นดุจแพรไหม ฟังในหูใครก็ไม่รู้สึกไม่สบายใจ

เหลียงเจี้ยนกั๋วคลุมเสื้อคลุม ยิ้มแล้วพูดว่า: “ท่านภรรยาสั่งให้ข้าต้องกลับมาดื่มเหล้าเป็นเพื่อนแก ข้าก็เลยกลับมาอย่างว่าง่าย!”

โจวตงเป่ยหัวเราะเหอะๆ คำพูดนี้รับยาก ยิ้มเหมาะสมที่สุดแล้ว

เขาเห็นรถจี๊ปถอยออกไปแล้ว ก็วิ่งไปโบกรถไถสี่ล้อให้ถอยหลัง

จ้าวชิวหลันกระซิบถาม: “ตอนเย็นมีธุระจริงๆ เหรอคะ?”

เหลียงเจี้ยนกั๋วขมวดคิ้วเล็กน้อย “เฒ่าฉินหาเรื่อง เรื่องขี้ปะติ๋วไม่รู้จักจบจักสิ้น ตอนเย็นยังจะประชุมต่ออีก ข้าไม่ให้หน้าเขา ลากลับบ้านเลย!”

จ้าวชิวหลันมองไปที่โจวตงเป่ยที่ไปถึงปากซอยแล้ว เปลี่ยนเรื่องคุย: “ไม่คิดเลยว่าเมื่อคืนฉันจะพูดลอยๆ ไปประโยคเดียว เสี่ยวโจวก็จำเข้าหัวใจแล้ว!”

สีหน้าของเหลียงเจี้ยนกั๋วผ่อนคลายลงบ้าง มองตามสายตาของเธอไป พยักหน้า “ไอ้หนุ่มคนนี้ไม่เลวจริงๆ จะให้เขาย้ายมาที่คณะกรรมการการก่อสร้างของเราดีไหม?”

“คุณนี่นะ!” จ้าวชิวหลันมองเขาแวบหนึ่ง หน้าก็บึ้งลง “พอเขาแสดงน้ำใจนิดหน่อย คุณก็เริ่มสงสัยไปทั่ว คิดอยู่เสมอว่ามีจุดประสงค์แอบแฝง ยังไงล่ะ? เป็นข้าราชการแล้วจะมีเพื่อนไม่ได้เหรอ? เขาเป็นเด็กซื่อๆ นะ...”

“หรือว่า...” เหลียงเจี้ยนกั๋วหัวเราะเหอะๆ “เดี๋ยวลองเชิงดู?”

จ้าวชิวหลันไม่พูดอะไร หันหลังเดินเข้าไปข้างใน

เหลียงเจี้ยนกั๋วคุ้นเคยกับนิสัยของภรรยาดี แต่อยู่ในตำแหน่งนี้ ก็อดที่จะระวังตัวไม่ได้

ไม่มีธุระมาเอาใจ จะบริสุทธิ์ใจขนาดนั้นได้อย่างไร?

เขายืนรอโจวตงเป่ยอยู่ที่ประตู พอเห็นเขากลับมาแล้ว ทั้งสองคนก็พูดคุยหัวเราะกันเข้าลานบ้านไป

“โย่” มองดูกองฟืนขนาดใหญ่ในโรงเก็บของ เหลียงเจี้ยนกั๋วก็ประหลาดใจอยู่บ้าง เดินเข้าไปสองก้าว ก้มลงหยิบขึ้นมาท่อนหนึ่ง

ท่อนไม้ยาวหนึ่งเมตรกว่า หนาบางใกล้เคียงกับไม้เท้า สี่ด้านเรียบเนียนมาก

“ของไม้สนแดง ไม้ดีจริงๆ เฮ้อ!”

โจวตงเป่ยพูดว่า: “ใช่ครับ ทั้งหมดเป็นเศษไม้จากไม้สนแดงแผ่นใหญ่ ตอนนี้ได้แต่เป็นฟืน อีกสิบแปดปีข้างหน้า อยากจะเผาก็อาจจะไม่มีแล้ว!”

“อ้อ?” เหลียงเจี้ยนกั๋วมองเขาแวบหนึ่ง “ว่ามาสิ ทำไมถึงจะไม่มี?”

โจวตงเป่ยยิ้มๆ “ผมก็พูดไปเรื่อยเปื่อย พี่เขยอย่าได้หัวเราะเยาะเลยนะครับ!”

“ว่ามาสิ!” เหลียงเจี้ยนกั๋วยิ้มระรื่นมองเขา

“ต้นสนแดงสูง 18 เมตร เส้นผ่านศูนย์กลางอก 28 เซนติเมตร วงจรการเจริญเติบโตต้องใช้เวลา 50 ปี! ไม่นับไม้สนแดงที่ถูกพวกญี่ปุ่นปล้นไปเมื่อก่อน แค่นับตั้งแต่ปี 49 มา 37 ปีแล้ว บนภูเขาของเรายังมีต้นไม้ใหญ่ให้ตัดต่อไปได้อีกเท่าไหร่?”

เหลียงเจี้ยนกั๋วเงียบไป

“ในฐานะเมืองแห่งทรัพยากร ผมคิดอยู่เสมอว่า ความรื่นเริงของพวกเราในตอนนี้ ก็เป็นเพียงการเริงระบำในกรงขังเท่านั้น!”

เริงระบำในกรงขัง?

ในแววตาของเหลียงเจี้ยนกั๋วฉายแววประหลาดใจ พินิจพิเคราะห์ประโยคนี้อย่างละเอียด

“ในอนาคต รัฐจะต้องไม่ปล่อยให้มีการตัดไม้อย่างตามใจชอบอีกต่อไป หรือแม้กระทั่งฟื้นฟูบำรุงปิดป่าปลูกป่า และถึงตอนนั้น ประชาชนในเมืองนี้ จะไปทางไหนต่อ?”

คำพูดของโจวตงเป่ยสั้นกระชับอย่างยิ่ง แต่กลับตรงประเด็น

คนทั้งสองในโรงเก็บของเงียบไป

“ความหมายของแกคือ ไม่ควรจะตัดต่อไปแล้ว การซื้อขายไม้ควรหยุดลง?” เหลียงเจี้ยนกั๋วถาม

โจวตงเป่ยส่ายหน้า “ตอนนี้ถ้าเราไม่พึ่งพาสิ่งนี้แล้วจะไปพึ่งพาอะไรได้ล่ะครับ? และทั่วทุกสารทิศของประเทศก็ต้องการไม้ของเราไปใช้ในการก่อสร้างครั้งใหญ่ ได้แต่ต้องตัดจนหมดแล้วค่อยหาทางออกใหม่!”

เหลียงเจี้ยนกั๋วครุ่นคิดอยู่ครู่หนึ่งแล้วถามอีก: “ปิดป่าปลูกป่า 50 ปีต่อมา ตัดไม้ขายอีกครั้งจะก็เป็นการวนซ้ำอีกครั้ง?”

โจวตงเป่ยก็ยิ้ม “พี่เขยครับ 50 ปีเลยนะครับ ยุคสมัยกำลังพัฒนา วิทยาศาสตร์เทคโนโลยีกำลังก้าวหน้า ถึงตอนนั้นจะต้องมีวัตถุดิบที่มาทดแทนไม้ปรากฏขึ้นแน่นอน และมนุษย์ก็จะยิ่งให้ความสำคัญกับการปลูกป่าสีเขียวมากขึ้น การจะตัดไม้อีกครั้งคงจะยากแล้ว...”

“กินข้าวแล้วค่ะ!” จ้าวชิวหลันผลักประตูตะโกนขึ้น

บทสนทนาของทั้งสองคนถูกขัดจังหวะ เหลียงเจี้ยนกั๋วยิ้มแล้วพูดว่า: “ไป ดื่มสักสองแก้ว วันนี้แกจะไปไม่ได้แล้วนะ!”

“ได้ครับ!” โจวตงเป่ยรับคำอย่างคล่องแคล่ว

เหลียงเจี้ยนกั๋วดึงเชือกกระตุกไฟที่หน้าประตูโรงเก็บของ ไฟก็ดับลง

ในห้องอาหาร

กับข้าวสี่อย่างซุปหนึ่งอย่าง สองอย่างเนื้อสองอย่างผัก และยังมีเหล้าอู่เหลียงเย่อีกขวดหนึ่ง

สามคนนั่งล้อมวงลง

“พี่จ้าวฝีมือดีจริงๆ ครับ!” โจวตงเป่ยชมเชยจากใจจริง

จ้าวชิวหลันเม้มปากยิ้ม “พี่เขยแกก็พูดแบบนี้เหมือนกัน ไม่อย่างนั้นคงจะหย่ากับฉันไปนานแล้ว!”

สามคนหัวเราะออกมา

เหล้าลงท้องไปสองสามอึก คุยไปคุยมา เหลียงเจี้ยนกั๋วก็ถาม: “เสี่ยวโจวทำไมไม่เรียนมหาวิทยาลัย?”

รอยยิ้มของโจวตงเป่ยหายไป เล่าเรื่องราวบางอย่างที่บ้านให้ฟัง “ตอนนั้นที่บ้านวุ่นวายไปหมด ถ้าผมดึงดันจะไปเรียนมหาวิทยาลัย พี่สาวกับแม่ผมก็จะยิ่งเหนื่อยขึ้นไปอีก! ถึงแม้ว่าค่าเล่าเรียนกับค่าหนังสือของมหาวิทยาลัยจะฟรีทั้งหมด เดือนหนึ่งยังมีเงินอุดหนุนอีก 18 หยวน แต่การเลี้ยงนักศึกษาหนึ่งคนกับมีคนหาเงินเพิ่มอีกคนหนึ่ง ความแตกต่างก็ยังมากอยู่ดี!”

“บวกกับปู่ผมไม่สนใจการคัดค้านของลุงกับป้า ยืนกรานจะให้ผมรับช่วงต่องานของท่าน คิดไปคิดมา ผมก็เลยตกลง!”

เหลียงเจี้ยนกั๋วถอนหายใจอย่างเศร้าสร้อย “น่าเสียดาย!”

จ้าวชิวหลันยิ้มๆ “ก็ผ่านมาแล้ว เรื่องไม่สบายใจก็ไม่ต้องพูดถึงแล้วค่ะ!”

เหลียงเจี้ยนกั๋วพยักหน้า “ใช่ ไม่พูดถึงแล้ว! อ้อ ใช่แล้ว อยากจะไปทำงานไหม?”

จ้าวชิวหลันโกรธจนยกเท้าขึ้นเหยียบเขาไปทีหนึ่ง เหลียงเจี้ยนกั๋วไม่แสดงสีหน้า

“ทำงานเหรอครับ?” โจวตงเป่ยถึงกับชะงักไป

“ใช่ ถ้าแกยังอยากจะไปทำงาน ก็สามารถพิจารณาคณะกรรมการการก่อสร้างของพวกเรา หรือสหภาพแรงงานของเมือง สำนักงานอุตสาหกรรมและการค้า สถานีตำรวจ และสำนักงานชลประทาน เป็นต้น ทั้งหมดนี้ก็ได้!”

“แกเป็นคนงานประจำ สามารถย้ายสังกัดไปก่อนได้ ทำวุฒิการศึกษามหาวิทยาลัยทางไกล ปีหน้าก็สามารถเลื่อนตำแหน่งได้...”

โจวตงเป่ยฟังมาถึงตอนหลัง ก็ได้แต่เห็นปากของเขาขยับอยู่ พูดอะไรก็ไม่ได้ยินโดยสิ้นเชิงแล้ว

นี่คือโอกาสเหรอ?

ถ้าใช่ ตัวเองก็จะสามารถก้าวเข้าสู่เส้นทางข้าราชการได้ในก้าวเดียว เชื่อว่าเหลียงเจี้ยนกั๋วมีความสามารถนี้

ในยุคนี้ อะไรที่เรียกว่าสำนักงานตำรวจ สำนักงานอุตสาหกรรมและการค้า... ไม่มีใครเห็นคุณค่า แม้แต่บริษัทอาหารและผลิตภัณฑ์ทางน้ำยังน่าสนใจกว่า

แต่นี่คือโอกาสเหรอ?

ท้ายที่สุดแล้ววันนี้เพิ่งจะเจอกันเป็นครั้งที่สองอาศัยอะไรถึงจะดีกับตัวเองขนาดนี้?

ก็อาศัยว่าเคยช่วยภรรยาของเขา? ก็อาศัยว่าฟืนคันหนึ่ง?

นี่มันไม่ใช่เรื่องล้อเล่น!

อีกอย่าง ในเมื่อสวรรค์ประทานขนมเปี๊ยะชิ้นใหญ่ลงมาจริงๆ แล้ว แต่งานประจำมีความหมายอะไรกับตัวเองเหรอ? เป็นสิ่งที่ตัวเองกลับมามีชีวิตอีกครั้งเพื่อจะไล่ตามเหรอ?

เหลียงเจี้ยนกั๋วก้มหน้าคีบกับข้าว

จ้าวชิวหลันค่อนข้างจะตื่นเต้น ไอ้หนุ่มคนนี้ไม่เลว เป็นผู้มีพระคุณช่วยชีวิตตัวเองอีกด้วย ถ้าเขาตกลง ตัวเองจะผิดหวังไหม?

เธอไม่ชอบการทดสอบแบบนี้เลย การเอาสิ่งล่อใจขนาดใหญ่มาล่อคนงานธรรมดาคนหนึ่ง มีใครจะปฏิเสธได้!

เขาขนฟืนมาให้ เห็นได้ชัดว่าอยากจะสานสัมพันธ์ต่อไป คนมุ่งสู่ที่สูง น้ำไหลสู่ที่ต่ำ มีความคิดเล็กๆ น้อยๆ บ้างก็เป็นเรื่องปกติไม่ใช่เหรอ?

นี่จะเรียกว่ามีเล่ห์เหลี่ยมอะไรได้?

ความคิดวนเวียนไปมา อันที่จริงก็แค่สิบกว่าวินาทีเท่านั้น

โจวตงเป่ยยิ้มซื่อๆ ยกแก้วเหล้าขึ้น “พี่เขย...”

เหลียงเจี้ยนกั๋วมองเขา แต่มือไม่ได้ไปหยิบแก้วเหล้า ถ้าไอ้หนุ่มตรงหน้าตกลง ตัวเองก็จะไม่พูดอะไรมาก และก็จะไม่มีความไม่พอใจแม้แต่น้อย

คำพูดได้พูดออกไปแล้ว ก็จะทำให้เขาแน่นอน ท้ายที่สุดแล้วคนอื่นก็เคยช่วยชีวิตภรรยาของตัวเองไว้ รู้คุณต้องทดแทน นี่คือสิ่งที่ต้องทำ

แต่ มีแค่ครั้งเดียว!

ส่วนอนาคต เหอะๆ...