บทที่ 77 ศาสตร์แห่งการให้ของขวัญ

ถึงแม้ว่าโทรทัศน์จะไม่ใช่ของหายากอะไรแล้ว แต่นี่คือทีวีสีเครื่องแรกของตำบลหงเซิง คนส่วนใหญ่ยังไม่เคยเห็นเลยว่าทีวีสีเป็นอย่างไร!

หลังจากคนเหล่านี้มาถึง ตอนแรกเห็นได้ชัดว่าค่อนข้างเกรงกลัว ท้ายที่สุดแล้วตอนนี้ชื่อเสียงของโจวคนบ้าดังเกินไป พอเห็นว่าโจวตงเป่ยไม่อยู่บ้าน ถึงได้วางใจลง

ดังนั้น คนที่มาก็ไม่ยอมกลับ บนเตียงอิฐนั่งเต็มไปด้วยคน โจวตงหนานกับแม่ยุ่งจนเหงื่อท่วมตัว

โชคดีที่วันนี้เป็นวันอังคาร ตอนบ่ายไม่มีรายการทีวี มองดูคำว่า “ลาก่อน” สองคำที่ปรากฏขึ้น ทุกคนยังคงรู้สึกเสียดาย

ตอนที่บรรดาหญิงชราแม่บ้านแม่เรือนเดินออกไป แต่ละคนปากก็ยังส่งเสียงจิ๊จ๊ะ:

“มีสีนี่มันดีจริงๆ ดูดอกไม้พวกนั้นสิ เหมือนของจริงเลย!”

“ย่ารองคะ นั่นน่ะของจริงอยู่แล้วค่ะ!”

“โอ๊ย แปดเซียนเก่งจริงๆ ดูริมฝีปากแดงๆ ของเหอเซียนกูสิ ทีวีขาวดำจะมองเห็นได้ยังไง!”

“ใช่เลย บ้านเฒ่าจางยังติดฟิล์มสีอยู่เลย เป็นเส้นๆ เธอบอกสิว่านั่นมันหลอกผีไม่ใช่เหรอ นั่นจะเรียกว่าทีวีสีได้ยังไง?”

“อวี้ฟางอา ในที่สุดเธอก็ผ่านความลำบากมาได้แล้ว ดูสิลูกชายกตัญญูขนาดไหน!”

“มีสีก็ดีกว่า!”

“...”

สองแม่ลูกในที่สุดก็ส่งคนทั้งหมดไปแล้ว เหนื่อยแต่ก็มีความสุข

เหลืออีกสองวันก็จะถึงวันสิ้นปีแล้ว เย็นวันนี้ โจวตงเป่ยมาถึงบ้านของเหลียงเจี้ยนกั๋ว

“พี่เขยครับ!”

เหลียงเจี้ยนกั๋วคลุมเสื้อนวม หัวเราะเหอะๆ: “ไม่ใช่มั้ง ไอ้หนูแกมาอวยพรปีใหม่เร็วขนาดนี้เลยเหรอ?”

“ยังไม่ถึงเวลาอวยพรปีใหม่หรอกครับ ผมมาให้ของขวัญ!” พูดจบ เขาก็ยิ้มแล้วถาม: “พี่สาวผมอยู่บ้านไหมครับ?”

“ก่อไฟอยู่! รีบเอาออกมาสิ ข้าจะดูหน่อยว่าของขวัญล้ำค่าอะไร!” เหลียงเจี้ยนกั๋วพูดล้อเล่น

โจวตงเป่ยเอาถุงผ้าสองใบที่แขวนอยู่บนแฮนด์รถลงมา

“ถุงหนึ่งเป็นเหนียนโต้วเปาข้าวเหนียวเหลือง อีกถุงหนึ่งเป็นโต้วเปาแป้งขาวไส้ถั่วบด แข็งโป๊กเลย! ทั้งหมดเป็นฝีมือแม่กับพี่สาวผม ไม่รู้ว่าพี่กับพี่สาวจะชอบกินรึเปล่า...”

“โอ้โห!” เหลียงเจี้ยนกั๋วรีบรับไป หัวเราะฮ่าๆ “ไม่ได้กินเหนียนโต้วเปานานแล้ว ข้ากับพี่สาวแกชอบกินทั้งคู่ เยอะขนาดนี้? ดีเยี่ยมเลย!”

โจวตงเป่ยเห็นว่าเขาไม่ได้เกรงใจ ก็ยิ่งดีใจ

การให้ของขวัญเป็นศาสตร์อย่างหนึ่ง ไม่ใช่ว่าของแพงจะดีเสมอไป ที่สำคัญคือต้องดูว่าถูกใจเจ้าของบ้านหรือไม่

ด้วยสถานะตำแหน่งอย่างเหลียงเจี้ยนกั๋วกับจ้าวชิวหลัน ต่อให้ตัวเองจะหิ้วเหมาไถจงหัวมา พวกเขาก็คงจะไม่รู้สึกอะไร กลับจะทำให้ความสัมพันธ์ห่างเหินไปเสียอีก!

ที่สำคัญที่สุดคือ ตัวเองให้ของพวกนั้นไม่เหมาะสม นี่ไม่เกี่ยวกับเงิน

ตั้งแต่ฟืนเผาคราวนั้น จนถึงโต้วเปาสองถุงในวันนี้ ล้วนไม่มีค่าอะไร แต่กลับเป็นการแสดงออกถึงความสัมพันธ์ระหว่างพวกเขาที่ถูกต้องที่สุด

ความสัมพันธ์แบบนี้ เป็นความสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดที่นิยามได้ยาก!

มันสูงส่งกว่าเพื่อน เพื่อนร่วมงาน ผู้บังคับบัญชาและผู้ใต้บังคับบัญชา และความสัมพันธ์แบบมีเรื่องขอร้อง นี่ก็คือความสัมพันธ์ที่โจวตงเป่ยจงใจสร้างขึ้นมาตลอดช่วงเวลาที่ผ่านมา

“เข้าบ้าน ตอนเย็นมาดื่มกับพี่เขยหน่อย!” เหลียงเจี้ยนกั๋วพูด

“ไม่เข้าไปแล้วครับ นี่มันกี่โมงแล้ว ผมยังต้องกลับอีก!”

“แกรอสักครู่!” พูดจบ เหลียงเจี้ยนกั๋วก็หิ้วโต้วเปาสองถุงเข้าลานบ้านไป

ครู่ต่อมา เขากับจ้าวชิวหลันก็ออกมาด้วยกัน ในมือยังอุ้มกล่องกระดาษใบหนึ่งอยู่

“จะรีบร้อนไปทำไม?” จ้าวชิวหลันพูด: “ดื่มกับพี่เขยแกก่อนแล้วค่อยกลับก็ได้ ฉันกำลังจะตุ๋นกับข้าวอยู่พอดี!”

“ไว้วันหลังครับ” โจวตงเป่ยยิ้มซื่อๆ “วันตรุษจีนเมื่อไหร่สะดวก ผมจะมาขอดื่มเหล้าฟรี!”

คำพูดนี้ต้องถามล่วงหน้า ไม่อย่างนั้นถ้าบุ่มบ่ามมาเลย คุณจะรู้ได้อย่างไรว่าวันนั้นเขาเลี้ยงใคร? สถานะของตัวเองนั่งด้วยกันเหมาะสมหรือไม่?

เหลียงเจี้ยนกั๋วพูดว่า: “บ่ายวันที่ห้าของปีใหม่มาแล้วกัน ไม่มีคนนอก จะแนะนำเพื่อนให้รู้จักสองสามคน!”

“ได้เลยครับ!” โจวตงเป่ยแอบดีใจ นี่แสดงว่าบ่ายวันที่ห้าของปีใหม่ล้วนเป็นเพื่อนสนิทของเขา เหลียงเจี้ยนกั๋วเป็นรองผู้อำนวยการคณะกรรมการการก่อสร้างของเมืองซิงอัน เพื่อนสนิทของเขาจะเป็นคนสถานะไหนกัน?

“พี่สาวแกเตรียมของไว้ให้แกตั้งเยอะแยะแล้ว ไม่ยอมให้ข้าดูเลย กลัวข้าจะเสียดาย!” เหลียงเจี้ยนกั๋วยิ้มพลางวางกล่องกระดาษในมือลงบนเบาะหลังจักรยานของเขา

“ขี่ระวังหน่อยนะ อย่าให้แตก!” จ้าวชิวหลันกำชับ

“อะไรเหรอครับ?” โจวตงเป่ยถาม

“จะเป็นอะไรได้ นอกจากบุหรี่กับเหล้าแล้ว พวกแกยังจะชอบอะไรอีก?”

“ดีเยี่ยมเลย โต้วเปาแลกบุหรี่กับเหล้า ธุรกิจนี้ไม่ขาดทุน!” โจวตงเป่ยไม่เพียงแต่จะไม่เกรงใจ ยังพูดล้อเล่นอีกประโยคหนึ่ง

มีไปมีมา ความสัมพันธ์ก็เป็นแบบนี้แหละที่ยิ่งคบก็ยิ่งดี

ตอนนี้ถ้าเขาปฏิเสธ คนภาคตะวันออกเฉียงเหนือจะเรียกพฤติกรรมแบบนี้ว่าเสแสร้ง พูดถึงคนที่ไม่มีน้ำใจ ใจแคบ เสแสร้ง...

เหลียงเจี้ยนกั๋วกลับไปที่โรงเก็บของหาเชือกป่านมาเส้นหนึ่ง “มัดหน่อยเถอะ ไม่อย่างนั้นจะหล่นง่าย!”

โจวตงเป่ยรีบรับมา

เขาก้มตัวลงมัดเชือกไปพลาง พูดไปพลาง: “ใช่แล้วครับพี่ เรื่องตั๋วทีวีนั่นต้องขอบคุณผู้อำนวยการหลินมากเลยครับ รู้สึกไม่ดีเลย ผมควรจะไปหาท่านหน่อยดีไหมครับ?”

ผู้อำนวยการกรมพาณิชย์หลินอวี้ซาน รู้จักผ่านทางจ้าวชิวหลัน ไม่อย่างนั้นเขาอาศัยอะไรจะมาสนใจตัวเอง?

แต่ตัวเองจะเพราะเคยเจอกันครั้งหนึ่งแล้ว ก็ไม่สนใจอะไรปีนเกลียวขึ้นไป ถ้าไม่ทักทายกับจ้าวชิวหลันก่อน นี่คือพฤติกรรมที่เรียกว่าข้ามหัวกันอย่างโจ่งแจ้ง ทำให้คนรังเกียจ

จ้าวชิวหลันยิ้มแล้วพูดว่า: “บังเอิญจริงๆ ภรรยาของเฒ่าหลินชอบกินเหนียนโต้วเปาเป็นพิเศษ!”

“ครับผม!” โจวตงเป่ยไม่ได้พูดอะไรมากอีก เพราะว่าประโยคเดียวของเธอก็บอกชัดเจนแล้ว

หนึ่ง รู้แล้ว ไปเถอะ! สอง อย่าให้ของขวัญที่มีค่า!

สมองของโจวตงเป่ยหมุนเร็ว เรื่องนี้ถ้าเป็นคนอื่นจะต้องแปลกใจมากแน่ๆ อย่าให้ของขวัญที่มีค่า? ตอนที่เขาไปหาหลินอวี้ซานครั้งแรก ก็หิ้วเหมาไถไปสองขวดไม่ใช่เหรอ?

แต่อย่าลืมว่า ตอนนั้นโจวตงเป่ยพูดว่า: พี่สาวผมบอกว่าท่านชอบของแบบนี้ เลยเอาเหล้ามาให้ท่านสองขวด

ความหมายชัดเจนมาก เจ้าของที่ให้เหล้าไม่ใช่เขา แต่คือจ้าวชิวหลัน!

แต่ว่า เขาไปเยี่ยมอีกครั้งลักษณะก็ไม่เหมือนกันแล้ว เป็นการทำความรู้จักผ่านทางจ้าวชิวหลันแล้ว เขาส่วนตัวอยากจะแสดงความขอบคุณ

ตอนนี้ก็ต้องให้เหมาะสมกับสถานะของเขา และยังต้องพิจารณาความสัมพันธ์ระหว่างจ้าวชิวหลันกับหลินอวี้ซานพวกเขาด้วย

จ้าวชิวหลันบอกว่าเหนียนโต้วเปาบ้านๆ ก็พอแล้ว นั่นก็แสดงว่าความสัมพันธ์ของพวกเขาสนิทกันมาก และการให้ของสิ่งนี้ ก็ยิ่งเหมาะสมกับสถานะของโจวตงเป่ยในตอนนี้

สถานะอะไร?

เขาเป็นน้องชายบุญธรรมของจ้าวชิวหลัน เป็นคนกันเอง!

ไม่นานเขาก็มัดเสร็จ ยกขาขึ้นคร่อมรถ “พี่ครับ พี่เขยครับ สวัสดีปีใหม่ครับ!”

ทั้งสองคนยิ้มโบกมือลา

พอกลับถึงบ้าน โจวตงเป่ยก็เปิดกล่อง

ของข้างในทำให้เขาตกใจไปทีเดียว เหมาไถสองขวด อู่เหลียงเย่สองขวด และบุหรี่จงหัวซองอ่อนสองแถว

มีค่าไม่น้อย!

เหมาไถกับอู่เหลียงเย่ตอนนี้ถึงแม้ราคาที่ตั้งไว้จะไม่สูง แต่ก็ต้องใช้คูปองเงินโอนจากต่างประเทศ คำนวณดูแล้ว ก็ขวดละร้อยกว่าหยวน

บุหรี่จงหัวตอนนี้ราคาแถวละ 40 หยวน ดูเหมือนจะไม่แพงเท่าไหร่ แต่ปัญหาก็คือของพวกนี้มีเงินก็ใช่ว่าจะซื้อได้!

เท่าที่จำได้ จนกระทั่งฤดูร้อนปี 1988 ทั่วประเทศถึงได้ปล่อยราคาบุหรี่ชื่อดัง 13 ชนิด เริ่มวางจำหน่ายในตลาด

วันนั้น บุหรี่จงหัวแถวหนึ่งก็จาก 40 หยวนขึ้นเป็น 65 หยวน วันรุ่งขึ้นก็ขึ้นไปอีกเป็น 72 หยวนต่อแถว!

เพราะราคาบุหรี่และเหล้าที่สูงขึ้นอย่างมาก กระตุ้นให้ราคาสินค้าอื่นๆ สูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้เกิดกระแสการกว้านซื้อสินค้าทั่วประเทศ...

ราคาสินค้าพุ่งสูงขึ้น ผู้คนรู้สึกว่าเก็บเงินสู้เก็บของไม่ได้ ดังนั้นธนาคารก็มีคนต่อแถวยาวเหยียด ก่อให้เกิดกระแสการแห่ถอนเงินครั้งใหญ่

ชาวบ้านในเมืองใหญ่ๆ แทบจะเห็นอะไรก็ซื้อ ทั้งทีวีสี ตู้เย็น จักรยาน เครื่องประดับ พัดลมไฟฟ้า เป็นต้น ทั้งกว้านซื้อสินค้าที่รักษามูลค่าได้ และกว้านซื้อสินค้าอุปโภคบริโภคพื้นฐาน มีคนซื้อเกลือบริโภคทีเดียวหลายร้อยกิโลกรัม ยังมีคนกักตุนไม้ขีดไฟเป็นพันๆ กล่อง

กระแสการกว้านซื้อสินค้าที่แพร่ระบาดไปทั่วประเทศนี้ ดำเนินมานานถึงครึ่งปีเต็ม ต่อมา รัฐออกโรงใช้ระบบปันส่วนถึงได้ค่อยๆ สงบลง

เมื่อนึกถึงเรื่องเหล่านี้ โจวตงเป่ยก็ส่ายหน้าหัวเราะอย่างขมขื่น ช่างเป็นยุคที่บ้าคลั่งจริงๆ!

เขาเอาของพวกนี้ซ่อนไว้ในตู้ใต้โต๊ะหนังสือ แล้วก็ล็อกไว้ ของพวกนี้ตัวเองยังใช้ไม่ได้ ต้องเก็บไว้ให้เป็นของขวัญ!

นอนอยู่ในผ้าห่ม คิดถึงเรื่องในวันนี้

สองสามีภรรยาเหลียงเจี้ยนกั๋วดีกับตัวเองจริงๆ ถึงแม้ตัวเองจะเคยช่วยชีวิตจ้าวชิวหลันไว้ แต่ความสัมพันธ์ก็ยังอยู่ที่ว่าจะคบหากันอย่างไร ไม่อย่างนั้นหลังจากขอบคุณแล้ว ก็คงจะค่อยๆ จืดจางไป...

วันรุ่งขึ้น

เขาหิ้วเหนียนโต้วเปาเต็มถุงไปยังกรมพาณิชย์

ไม่ผิดคาด หลินอวี้ซานดีใจมาก เรียกเด็กหนุ่มคนหนึ่งเข้ามา ให้เขาเอาเหนียนโต้วเปาพวกนี้ไปไว้ในที่ร่มและปลอดภัยข้างนอก ยังกำชับซ้ำแล้วซ้ำอีกว่าห้ามทำหายเด็ดขาด

โจวตงเป่ยนั่งอยู่แค่สองนาทีก็ลุกขึ้นกล่าวลา และครั้งนี้ ผู้อำนวยการใหญ่หลินเดินมาส่งเขาจนถึงโถงทางเดิน