บทที่ 88 วันเยี่ยมญาติ

หกโมงครึ่งเช้า เสียงนกหวีดปลุกก็ดังขึ้นตรงเวลา ผมลืมตาขึ้น ห้องขังยังคงมืดสลัว มีเพียงแสงไฟจากทางเดินที่ส่องลอดช่องเล็ก ๆ บนประตูเหล็กเข้ามา อีวานพลิกตัวบนเตียงบน สบถเป็นภาษารัสเซียคำหนึ่ง

"ลุกขึ้น!" อาหู่ลุกจากเตียงอย่างรวดเร็ว พับผ้าห่มอย่างคล่องแคล่ว

เจ็ดโมงตรง พวกเราเข้าแถวไปโรงอาหารกินอาหารเช้า มีข้าวต้มขาวใสจนสะท้อนเงาคนได้ ผักดองรสเค็ม และหมั่นโถวแข็ง ๆ หนึ่งลูก อีวานกินหมดในสามคำ ดวงตาจ้องมองหมั่นโถวของผม ผมแบ่งให้เขาครึ่งหนึ่ง

แปดโมงตรงก็เริ่มทำงานทันที ในโรงงานเต็มไปด้วยโต๊ะยาว ผู้ต้องขังหลายสิบคนก้มหน้าก้มตาประกอบโครงร่ม เสียง "แคว็ก ๆ" ดังขึ้นอย่างต่อเนื่อง เจ้าหน้าที่ดูแลเดินตรวจตราไปมาตามทางเดิน เห็นใครทำงานช้าก็จะเตะเก้าอี้หนึ่งครั้ง

"เร็วเข้า! ชักช้าอะไรอยู่!" เจ้าหน้าที่ดูแลตะโกนใส่ผู้ต้องขังโต๊ะข้าง ๆ "ยังอยากลดหย่อนโทษอยู่ไหม?"

ผู้ต้องขังคนนั้นตกใจจนตัวสั่น การเคลื่อนไหวของมือก็เร็วขึ้นทันที ที่นี่ คะแนนความประพฤติคือเส้นชีวิต การสะสมคะแนนให้มากพอหมายถึงการลดหย่อนโทษได้ เพื่อแลกกับค่าจ้างอันน้อยนิดและคะแนนอันมีค่า คนส่วนใหญ่จึงต้องทำงานอย่างหนัก

ผมกับอาหู่นั่งอยู่ตรงมุม ทำโครงร่มอย่างช้า ๆ อย่างไรก็ตาม พวกเราไม่ได้ขาดเงิน และไม่ได้รีบร้อนที่จะลดหย่อนโทษ อาหู่ถึงกับแอบถอดร่มที่ประกอบเสร็จแล้วออก แล้วประกอบใหม่ เพื่อฆ่าเวลา

สิบเอ็ดโมงครึ่งเลิกงาน เจ้าหน้าที่ดูแลเป่านกหวีดรวมตัว ทุกคนเข้าแถวไปโรงอาหารกินอาหารกลางวัน

สิบสองนาฬิกาถึงบ่ายโมงครึ่งเป็นเวลางีบหลับ ทุกคนเข้าแถวกลับห้องขังเพื่อพักผ่อน ประตูเหล็กของห้องขังปิดลงด้วยเสียง "ดังโครม" เหลือเพียงเสียงฝีเท้าของเจ้าหน้าที่ดูแลที่เดินตรวจตราอยู่ตามทางเดิน

บ่ายโมงครึ่ง เสียงนกหวีดปลุกก็ดังขึ้น ทุกคนรีบลุกขึ้นมาจัดระเบียบข้าวของ บ่ายสองโมง พวกเราถูกคุมตัวกลับไปยังโรงงาน เพื่อทำงานแบบเดิมซ้ำอีกครั้ง...

ทำงานตั้งแต่บ่ายสองถึงห้าโมงครึ่ง เข้าแถวไปโรงอาหารกินข้าว กินเสร็จหกโมงถึงเจ็ดโมงเป็นเวลาอิสระ ผมจะใช้เวลาหนึ่งชั่วโมงนี้ในการฝึกร่างกาย

เจ็ดโมงตรงรวมตัวดูข่าว "ซินเหวินเหลียนปัว" เจ็ดโมงครึ่งเจ้าหน้าที่ดูแลคุมตัวทุกคนกลับห้องขัง เพื่อทำกิจกรรมตามอัธยาศัย บางคนก็ล้างหน้าล้างตา บางคนอ่านหนังสือ บางคนก็เล่นเกมฆ่าเวลา

หลังจากกลับถึงห้องขังตอนเจ็ดโมงครึ่ง เป็น เวลาอ่านหนังสือที่ไม่เคยขาด ของผม ผมจะนั่งอ่านใต้หลอดไฟที่สลัว บางครั้งเมื่อตาเริ่มล้า ผมก็จะหลับตาพักผ่อนครู่หนึ่ง ทบทวนเนื้อหาในหนังสือซ้ำอีกครั้งในความคิด

ชีวิตในเรือนจำที่เป็นเช่นนี้วันแล้ววันเล่า ก็เหมือนเครื่องจักรที่แม่นยำ ฟันเฟืองทุกตัวหมุนไปอย่างเข้าที่เข้าทาง เสียงนกหวีดในยามเช้าตรู่ เวลาออกไปสูดอากาศที่ตายตัว เนื้อหาการใช้แรงงานที่ซ้ำซากจำเจ

ถึงแม้ชีวิตจะน่าเบื่อ แต่ก็มีข้อดี คือ ให้เวลามากมายแก่ผมในการคิดอย่างสงบ

ในโลกภายนอก ผมมักจะก้าวไปข้างหน้าโดยวางแผนทีละขั้น ถูกผลักดันด้วยโอกาสที่ไม่คาดคิดทีละครั้ง เปิดร้านขายของชำ, บริหารห้องไพ่, ทำธุรกิจหวยฮ่องกง แต่ละก้าวดูเหมือนผมกำลังเดินด้วยตัวเอง แต่ในความเป็นจริงแล้ว กลับถูกแผนการของคนอื่นชักนำอยู่เสมอ

แม้ว่าโชคจะเข้าข้าง ทำให้ผมสะสมความมั่งคั่งมากมายในช่วงเวลาเพียงสองปี แต่ความคิดในใจกลับชัดเจนขึ้นเรื่อย ๆ : เงินทุกบาททุกสตางค์ที่ผมหามาได้นั้น มาพร้อมกับการเสี่ยงโชคและโชคดีมากเกินไป ก็เหมือนตอนเล่นไพ่ที่ได้ไพ่ดีแล้วก็ดีใจจนลืมตัว แต่ไม่เคยคิดว่าจะเล่นไพ่แต่ละใบให้ดีที่สุดได้อย่างไร

ผมทบทวนประสบการณ์สองปีที่ผ่านมาซ้ำแล้วซ้ำเล่า คำพูดที่ว่า "คนในเหตุการณ์ย่อมมองไม่เห็นความจริง" เป็นเรื่องจริง

เมื่อคุณถูกล่อลวงด้วยเงินทอง, ความปรารถนา, และความคาดหวังของคนอื่นให้พุ่งไปข้างหน้า คุณก็จะไม่สามารถมองเห็นได้อย่างชัดเจนว่าทางข้างหน้าคือถนนทองคำหรือหน้าผา มีหลายสิ่งที่จริง ๆ แล้วผมสามารถทำได้ดีกว่านี้ เพียงแต่ในฐานะคนในเหตุการณ์ในตอนนั้น ผมไม่มีเวลามาคิดมากขนาดนั้น

ในห้องเยี่ยมญาติ โต๊ะยาวถูกจัดเรียงไว้อย่างเป็นระเบียบ ผู้ต้องขังและครอบครัวนั่งหันหน้าเข้าหากัน มีเจ้าหน้าที่ดูแลหลายคนยืนตรวจตรา กวาดสายตาอย่างระมัดระวังไปที่ทุกโต๊ะ

ทันทีที่ฟางผิงเห็นผม น้ำตาก็ไหลออกมา เธอเอื้อมมือมากุมมือผมแน่น เสียงสะอื้น: "อาเฉิน..."

หลินเฉียงที่ยืนอยู่ไม่ไกล หันหน้าไป ราวกับว่าไม่ได้เห็นเหตุการณ์นี้

"ขาหายดีแล้วหรือยัง?" ฟางผิงเช็ดน้ำตา ถามเสียงเบา

"เฝือกถอดนานแล้ว ตอนนี้ออกกำลังกายทุกวัน ไม่เป็นอะไรเลย" ผมบีบมือเธอ เป็นสัญญาณว่าไม่ต้องกังวล "ข้างนอกเป็นอย่างไรบ้าง?"

ฟางผิงพยักหน้า: "ทุกอย่างเรียบร้อยดี ธุรกิจหวยฮ่องกงเฉินหลิงก็ดูแลต่อ"

"แล้วคุณล่ะ? ทั้งวันยุ่งอยู่กับอะไร?" ผมถาม

ฟางผิงเบะปาก น้ำเสียงแฝงความไม่เต็มใจ: "วัน ๆ ก็คอยพาบรรดาเศรษฐีหญิงไปกินดื่มเที่ยว เพื่อดึงลูกค้าให้เฉินหลิง"

ผมพยักหน้า พูดเสียงเบา: "ช่วงนี้คุณช่วยส่งหนังสือมาให้ผมหน่อย เอาไปฝากไว้ที่ป้อมยามได้เลย พวกเขาจะตรวจสอบแล้วส่งมาให้ผม"

"ได้" ฟางผิงตอบรับ "ต้องการหนังสืออะไร?"

"เลือกหนังสือที่สามารถเรียนรู้สิ่งต่าง ๆ ได้เยอะ ๆ หน่อย" ผมบอก

ฟางผิงพยักหน้าเบา ๆ : "ฉันจะกลับไปจัดการให้"

เวลาเยี่ยมญาติสิ้นสุดลงอย่างรวดเร็ว เจ้าหน้าที่ดูแลเริ่มเร่งให้ครอบครัวกลับ ฟางผิงปล่อยมือผมอย่างอาลัยอาวรณ์ ก่อนจากไป เธอย้อนกลับมามองผมอีกครั้ง

ผมรู้ว่าเธอจะไม่ทำให้ผมผิดหวัง

หลังการเยี่ยมญาติ หลินเฉียงพาผมกับอาหู่ไปที่สำนักงานของว่านไห่เฟิง ทันทีที่เข้าประตู ว่านไห่เฟิงก็ทักทายอย่างกระตือรือร้นและเชิญพวกเรานั่ง แถมยังชงชาให้ด้วยตนเอง

"อาเฉิน" ว่านไห่เฟิงยิ้มแล้วรินชาให้ผม "พี่สาวคุณเป็นคนดีมาก นำลูกค้าคนสำคัญหลายคนไปอุปถัมภ์ธุรกิจของน้องชายภรรยาผม" เขาจิบชาในถ้วย "ต่อไป ห้องขังของพวกคุณ ฉันจะสั่งให้คนจัดอาหารพิเศษให้ทุกคืน"

ผมรับถ้วยชามา ชาอุ่น ๆ ถ่ายทอดความร้อนผ่านถ้วยมายังฝ่ามือ: "ขอบคุณท่านผู้นำที่ดูแลครับ"

ว่านไห่เฟิงหันไปหาอาหู่: "หลี่กวง คุณก็ทำได้ดี จัดการห้องขังได้อย่างเป็นระเบียบเรียบร้อย พวกฝรั่งพวกนั้นเคยทำให้ฉันปวดหัวมาแล้ว" เขาวางถ้วยชาลง "มีอะไรที่ต้องการความช่วยเหลืออีกไหมในเรื่องชีวิตความเป็นอยู่?"

อาหู่ลูบมือไปมา: "ท่านผู้นำครับ ช่วยจัดคนมาที่ห้องขังพวกเราเพิ่มอีกหน่อยได้ไหมครับ? ตอนนี้คนน้อยไปหน่อย มีคนเพิ่มจะได้ครึกครื้นขึ้น และก็มีคนช่วยทำงานด้วย" เขาหยุดเล็กน้อย และเสริม: "แต่ขอเป็นคนที่ซื่อสัตย์ ไม่ใช่พวกมีเส้นสายนะครับ"

ว่านไห่เฟิงยิ้มอย่างเข้าใจ: "ได้เลย วันนี้ฉันจะสั่งให้ย้ายคนไปให้คุณเลยสองสามคน"

หลินเฉียงที่ยืนอยู่ข้าง ๆ ดูสีหน้าไม่ค่อยดี ว่านไห่เฟิงเหลือบมองเขา: "เสี่ยวหลิน เรื่องอาหารพิเศษยามค่ำคืนของห้อง 8 นายต้องนำไปส่งด้วยตัวเองนะ"

หลินเฉียงพยักหน้าอย่างไม่เต็มใจ: "ครับ ผู้บังคับการแดน"

ว่านไห่เฟิงพูดกับพวกเราอีก: "ส่วนเรื่องแรงงาน ฉันจะจัดให้พวกคุณไปช่วยงานที่ห้องสมุด สบายกว่าในโรงงานเยอะ แถมยังได้อ่านหนังสือด้วย"

"ขอบคุณท่านผู้นำครับ!" ผมกับอาหู่พูดพร้อมกัน

กลับมาถึงห้องขัง ผมถามอาหู่: "ทำไมถึงขอให้ย้ายคนเข้ามา? ตอนนี้คนน้อย ๆ ห้องขังไม่วุ่นวาย ไม่ดีกว่าเหรอ?"

อาหู่ยิ้มอย่างลึกลับ กระซิบข้างหูผม: "คืนนี้คุณก็จะรู้เอง"

หกโมงเย็น หลินเฉียงพาผู้ต้องขังสี่คนมาที่ห้อง 8 ตามที่คาดไว้ พวกเขาทุกคนดูซื่อสัตย์ ก้มหน้าไม่พูดอะไร หลินเฉียงกำชับสั้น ๆ แล้วก็จากไป