บทที่ 91 บทกวีสะท้อนปณิธาน

วาจาเฉียบคมของโจวหยวนสั่นคลอนจิตใจทุกคนในที่นั้นอย่างรุนแรง

พวกเขาต่างนิ่งเงียบ หวนนึกถึงสิ่งที่ตนเคยทำ ก็อดถอนหายใจไม่ได้ จริงอย่างที่เขาว่า พวกเขาไม่เคยใส่ใจผู้ประสบภัยหรือผู้อพยพเลย ในหัวมีแต่เรื่องวงการวรรณกรรมและเรื่องบ้านเมือง

ดูเหมือนเรื่องปากท้องชาวบ้านจะเป็นเรื่องเล็กน้อย ไม่ควรค่าแก่การใส่ใจ

พอโจวหยวนพูดขึ้นมา พวกเขาถึงได้ตระหนักว่าตัวเองไม่ได้ทำประโยชน์อะไรที่เป็นรูปธรรมเลย

แต่จะให้ยอมรับเรื่องนี้ก็ยากเกินไป เพราะมันน่าละอายเหลือเกิน

ลั่วเสวี่ยจูซื่อถอนหายใจยาว ย่อกายคารวะโจวหยวน พูดเสียงเบา "นักพรตหยวนอี้ ขอบคุณที่ชี้แนะ"

โจวหยวนหรี่ตายิ้ม "แม่นางลั่วเสวี่ยไม่ต้องโทษตัวเอง ปราชญ์กล่าวว่า 'รู้ผิดแล้วแก้ไข คือความดีอันยิ่งใหญ่' ความจริงคนส่วนใหญ่แค่จะรู้ตัวว่าผิดยังทำไม่ได้ด้วยซ้ำ อย่างน้อยก็ไม่มีความกล้าที่จะยอมรับผิด"

"แม่นางแม้เป็นสตรี แต่กลับมีจิตใจเหนือกว่าบุรุษอกสามศอกหลายคนในที่นี้เสียอีก"

คำพูดนี้ทำเอาบัณฑิตหนุ่มๆ หน้าแดงก่ำ เถียงไม่ออก

เสิ่นเฉียวซานแค่นหัวเราะ "พอได้แล้ว บ่นจบหรือยัง? ถึงตาข้าพูดบ้างได้ไหม?"

ในฐานะปราชญ์อาวุโส เขาย่อมฉลาดกว่าพวกบัณฑิตหนุ่มๆ และเข้าใจภารกิจของตนดี ด้วยความรู้และประสบการณ์ที่สั่งสมมา

เหล่าบัณฑิตเหมือนคว้าฟางเส้นสุดท้ายได้ รีบส่งเสียงเชียร์

"เชิญท่านอาจารย์เฉียวซาน!"

"ขอท่านอาจารย์กู้ศักดิ์ศรีให้พวกเราด้วย!"

"พวกเราศึกษาคำสอนปราชญ์ จะกลายเป็นคนไม่สนทุกข์สุขชาวบ้านได้ยังไง ท่านอาจารย์โปรดให้ความเป็นธรรมด้วย"

เสิ่นเฉียวซานโบกมือ พูดเรียบๆ "อย่าใจร้อน เด็กคนนี้แค่เล่นลิ้น บิดเบือนความจริง ใช้คุณธรรมมาข่มพวกเจ้าเท่านั้น"

เขาเดินอาดๆ มากลางวง ประสานมือคารวะทุกคน

แล้วหันไปหาโจวหยวน ถามเสียงเข้ม "ข้ามีคำถาม อยากฟังความเห็นของเจ้าหน่อย"

โจวหยวนตอบ "เชิญท่านอาจารย์ปู่"

เสิ่นเฉียวซานถาม "คนเราเรียนหนังสือไปทำไม?"

โจวหยวนตอบ "เรียนเพื่อรู้อักษร รู้มารยาท รู้คุณธรรม รู้หน้าที่ ตำรา 'ต้าเสวีย' กล่าวว่า วิถีแห่งการเรียนรู้ที่ยิ่งใหญ่ อยู่ที่การขัดเกลาคุณธรรมให้สว่างไสว อยู่ที่การใกล้ชิดประชาชน และอยู่ที่การบรรลุถึงความดีสูงสุด"

"ดี!"

เสิ่นเฉียวซานชม "เจ้าก็ยังนับว่าเป็นบัณฑิต ที่ยังรู้จักตำรา 'ต้าเสวีย'"

"งั้นถามหน่อย บัณฑิตอย่างพวกข้า รู้มารยาทไหม? มีคุณธรรมไหม? ใกล้ชิดประชาชนไหม?"

โจวหยวนกวาดตามองทุกคน ตอบช้าๆ "ทุกท่านล้วนแตกฉานในตำรา ย่อมรู้มารยาท มีคุณธรรม"

เสิ่นเฉียวซานถามต่อ "เจ้าจะบอกว่าพวกเราไม่ใกล้ชิดประชาชนงั้นสิ?"

โจวหยวนยิ้ม "อย่างน้อยข้าก็มองไม่เห็นว่าพวกท่านใกล้ชิดประชาชนตรงไหน"

"ผิด!"

เสิ่นเฉียวซานเชิดหน้า "พวกเราใกล้ชิดประชาชน เพียงแต่เจ้ามองไม่เห็นต่างหาก"

"เจ้ามองเห็นแค่ว่าเราไม่ได้เรียกร้องเพื่อผู้ประสบภัย ไม่ได้เสนอแนะนโยบาย แต่เจ้ามองข้ามไปว่าพวกเราแต่งกวี!"

"บทกวีอำลา ใช้สื่อความรู้สึกยามจากลาได้กี่คน? บทกวีคิดถึงบ้าน ปลอบประโลมใจคนไกลบ้านได้กี่คน?"

"บทกวีชายแดน สะท้อนความทุกข์ยากของทหารได้กี่มากน้อย?"

"แม้แต่บทกวีรักใคร่ ตัดพ้อต่อว่า ก็ยังเป็นสื่อกลางทางอารมณ์ของชาวบ้านได้!"

"สิ่งที่พวกเราถ่ายทอด ก็คือสิ่งที่ชาวบ้านอยากพูดมิใช่หรือ? นี่ไม่ใช่การใกล้ชิดประชาชนหรือ? เพียงแต่วิธีการของเราต่างจากที่เจ้าพูดเท่านั้นเอง!"

สิ้นเสียง ทุกคนตบมือเกรียวกราว

หลี่อวิ๋นหัวตื่นเต้น "ท่านอาจารย์พูดได้เยี่ยม! พวกเราใกล้ชิดประชาชน แค่วิธีการต่างกัน!"

สวีกวงเฉินเสริม "โจวหยวนอ่านหนังสือน้อย จะไปเข้าใจลึกซึ้งได้ยังไง!"

โจวหยวนยอมรับในใจว่าเสิ่นเฉียวซานพูดได้ดี บทกวีของปราชญ์สามารถกินใจผู้คน เป็นที่พึ่งทางใจได้จริง นี่ก็นับว่าใกล้ชิดประชาชน

จะไปเถียงจุดนี้คงไม่ได้ ต้องเปลี่ยนมุมมองการโต้แย้ง ไม่ใช่เถียงที่แก่น แต่เถียงที่ผลลัพธ์

โจวหยวนกล่าว "ท่านอาจารย์ปู่พูดถูก บทกวีสะท้อนปณิธาน ชาวบ้านใช้ระบายความรู้สึก ไม่ว่าจะอำลา คิดถึงบ้าน รักชาติ หรือความลำบากชายแดน"

"แต่ในมุมมองของข้า มันยังเป็นมุมมองที่แคบไปหน่อย"

เสิ่นเฉียวซานขมวดคิ้ว "แคบ? หมายความว่ายังไง?"

โจวหยวนอธิบาย "บทกวีใกล้ชิดประชาชน แต่ช่วยเหลือประชาชนไม่ได้ บทกวีอาจปลุกเร้าอารมณ์ เป็นที่พึ่งทางใจ แต่ช่วยแก้ปัญหาความเดือดร้อนไม่ได้ นี่คือข้อจำกัด"

"บทกวีชายแดนหมื่นบท ทำให้ทหารได้กลับบ้านไหม? บทกวีคิดถึงบ้านหมื่นบท ทำให้คนไกลบ้านเลิกร่อนเร่ได้ไหม?"

"ข้าโจวหยวนถึงได้มองว่า กวีนิพนธ์เป็นเพียงศาสตร์แขนงย่อย ก็เพราะเหตุนี้"

สวีกวงเฉินโกรธจัด "ไอ้เด็กบ้า! กล้าว่ากวีนิพนธ์เป็นศาสตร์แขนงย่อย! เจ้าเข้าใจบทกวีแค่ไหนเชียว! สงสัยความรู้น้อย แต่งไม่เป็นมามากกว่า!"

ทุกคนรอบข้างไอค่อกแค่ก ก้มหน้าหลบตา

สวีกวงเฉินเพิ่งออกจากคุก เลยไม่รู้ว่าโจวหยวนแค่เขียน "หลินเจียงเซียน" บทนำของ "สามก๊ก" ก็สะเทือนวงการวรรณกรรมไปแล้ว

เห็นปฏิกิริยาคนรอบข้าง สวีกวงเฉินถึงนึกขึ้นได้เรื่องบทกวีที่อวิ๋นโจว

เขาหน้าแดง ตะโกนแก้เก้อ "โจวหยวน ไม่ต้องมาทำหน้าแบบนั้น บทกวีที่เจ้าเคยแต่ง อาจจะไม่ใช่ของเจ้าก็ได้ เจ้าเป็นแค่ซิ่วไฉ เรียนมาไม่กี่ปี จะแต่งกลอนระดับนั้นได้ยังไง!"

พูดจบ เขาก็ขยิบตาให้หลี่อวิ๋นหัว ประมาณว่า 'รีบมาช่วยกันหน่อย'

หลี่อวิ๋นหัวก้าวออกมารับลูก "พูดมีเหตุผล บทกวีที่เจ้าเคยแต่ง อาจจะไม่ใช่ฝีมือเจ้า"

"อย่าหาว่าเราใส่ร้าย เจ้าน่ะความรู้น้อยเป็นเรื่องจริง พ่อตาเจ้าเป็นถึงจอหงวนก็เรื่องจริง จ้าวเฉิงมีความสามารถล้นเหลือ จะแต่งกลอนพวกนั้นได้ก็ไม่แปลก"

สวีกวงเฉินหัวเราะร่า "นั่นสิ แม้แต่ผลงานตัวเองยังพิสูจน์ไม่ได้ แล้วจะมาดูถูกกวีนิพนธ์ได้ยังไง?"

"แล้วอย่าคิดว่าหลินอันไม่มีคนเก่งนะ ไม่ต้องพูดถึงท่านอาจารย์เฉียวซานที่มีผลงานมากมาย ขนาดแขกแปลกหน้าในหอนางโลม ยังแต่งกลอนระดับเทพได้เลย!"

หน้าหลี่อวิ๋นหัวแข็งทื่อ

สวีกวงเฉินไม่รู้ตัว พูดต่อ "ทุกท่านคงทราบกันดี คืนก่อนที่หอหมู่ตาน มีคนแต่ง 'หลินเจียงเซียน' ระดับตำนาน เพื่อพิชิตใจแม่นางเยว่หยุน"

เสียงฮือฮาดังขึ้นรอบทิศ

"ใช่! ข่าวลือไปทั่ว 'หลินเจียงเซียน' บทนั้นสุดยอดจริงๆ อ่านแล้วใจสลาย แต่ก็หยุดอ่านไม่ได้"

"'ดอกไม้ร่วงโรย คนยืนโดดเดี่ยว นกนางแอ่นคู่บินฝ่าสายฝนพรำ' งดงามเหลือเกิน!"

"ข้าชอบท่อนสุดท้าย 'ยามนั้นพระจันทร์ส่องสว่าง เคยส่องแสงนำทางเมฆางามกลับคืนมา' ภาษาสวยมาก"

หลี่อวิ๋นหัวหน้าเขียวคล้ำ อยากจะต่อยหน้าสวีกวงเฉินสักหมัด ออกมาช่วยแท้ๆ ดันเอามีดมาแทงข้างหลังซะงั้น!

ฉวี่หลิงขมวดคิ้ว นางก็ได้ยินเรื่อง 'หลินเจียงเซียน' บทนั้น มันดีจริงๆ หาที่ติไม่ได้

บรรดาคุณหนูในงานก็รู้จักบทกวีนี้ ต่างซาบซึ้งน้ำตาคลอ และแอบปลื้มคนแต่งนิรนามคนนั้น

เสิ่นเฉียวซานลูบเครา ยิ้มเยาะ "ไอ้หนู ได้ยินไหม? หลินอันก็มีปรมาจารย์ด้านกวี"

"เอาความกล้ามาจากไหนมาบอกว่ากวีนิพนธ์เป็นศาสตร์แขนงย่อย? ไปเทียบชั้นกับปรมาจารย์ท่านนั้นให้ได้ก่อนเถอะ"

โจวหยวนงง

เอามะพร้าวห้าวมาขายสวน?

ไม่สิ นี่มันเอามีดข้ามาแทงข้าชัดๆ!

เขายิ้มบางๆ "ข้าว่ากลอนบทนั้น ก็งั้นๆ แหละ"

สวีกวงเฉินตวาด "ยังจะปากแข็ง! เจ้าแต่งกลอนระดับเทพแบบนั้นได้ไหมล่ะ! บทกวีเก่าๆ ของเจ้า เจ้าก็ไม่ได้แต่งเองแน่ๆ!"

โจวหยวนหรี่ตามอง "ถ้าข้าพิสูจน์ได้ว่ากลอนเก่าๆ ข้าแต่งเอง และกลอนบทนั้น 'งั้นๆ' จริงๆ เจ้าจะว่ายังไง?"

จะพิสูจน์กลอนเก่าได้ยังไง? พิสูจน์ไม่ได้หรอก!

กลอนบทนั้นใครๆ ก็ยกย่องว่าเป็นระดับเทพ โจวหยวนจะมาบอกว่างั้นๆ ได้ยังไง?

สวีกวงเฉินหัวเราะร่า "ถ้าเจ้าพิสูจน์ได้ ข้าจะกระโดดลงไปในน้ำ ว่ายกลับฝั่งให้ดู!"

"ตกลง!"

โจวหยวนหัวเราะลั่น "ใจถึงดีนี่!"