บทที่ 61 การอภิปราย

“ไม่เป็นไรน่า ทำไมต้องเอาส่วนที่ด้อยของเราไปสู้กับส่วนที่เก่งของคนอื่นด้วยล่ะ ไว้ปีหน้าค่อยชวนเธอไปแข่งประกวดนิยายวิทยาศาสตร์อีกครั้งก็ได้”

“แล้วให้ถูกนายเขียนเรื่อง 《นักเรียนในเมือง》 ออกมาบดขยี้อีกงั้นเหรอ?”

บทสนทนาที่ติดตลกก็จบลงอย่างรวดเร็ว เพราะบรรยากาศในงานไม่เหมาะกับการพูดคุยเล่นมากนัก

ทั้งสองคนจึงแค่พูดถึงเรื่องนั้นเพียงผิวเผิน

“เมื่อครู่เราได้สัมผัสถึงความอบอุ่นในชนบทไปแล้ว ต่อไปนี้คือเรื่องที่จะนำเสนอประสบการณ์การอ่านที่แตกต่างออกไปโดยสิ้นเชิง ขอเชิญรับชมครับ”

ครูผู้บรรยายเดินขึ้นเวที ปรับอารมณ์แล้วก็เริ่มพูดอย่างช้า ๆ: “เธอเป็นผู้หญิงประเภทที่ว่า…”

กู้หย่วนที่อยู่ข้างล่างตั้งใจฟัง: “ในที่สุดก็ถึงตาฉันแล้ว”

ครูผู้บรรยายไม่ได้อ่านทั้งเรื่อง เพียงแต่อ่านส่วนที่เป็นเนื้อหาสำคัญออกมาเท่านั้น

แต่เสน่ห์และความคิดที่บทความนี้มอบให้แก่ผู้อ่านนั้นไม่ได้ลดน้อยลงไปเลย

“นี่มัน… การวิพากษ์วิจารณ์เหรอ?”

“กล้ามากนะเนี่ย ที่นักเรียนมัธยมปลายคนหนึ่งเขียนบทความแบบนี้”

“วิจารณ์อะไร? ความทะนงเหรอ? ฉันว่าก็ดีนะ ไม่ได้เขียนยากอะไร”

“ฟังต่อไปก่อน ยังไม่จบ ลองดูสิว่าตอนจบเป็นยังไง”

ในที่สุด ครูผู้บรรยายก็เล่าถึงตอนจบ

เมื่อความจริงที่ว่าสร้อยคอนั้นเป็นของปลอมถูกเปิดเผย ไม่ว่าจะเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิที่อยู่ ณ ที่นั้น หรือผู้ชมทั้งทางหน้าจอและในห้องประชุม ต่างก็รู้สึกตกตะลึงอย่างบอกไม่ถูก

และในขณะที่คณะกรรมการกำลังคิดเพื่อลงคะแนนเสียง ผู้ชมก็เริ่มถกเถียงกันอย่างกว้างขวาง

“บทความดีมาก แต่ฉันมีข้อสงสัยอยู่บ้าง ตอนนั้นกิจกรรมของหน่วยงานรัฐวิสาหกิจควรจะเน้นเรื่องวินัยไม่ใช่เหรอ แล้วการที่ภรรยาพนักงานธรรมดาจะจงใจแสดงเสน่ห์ออกมาแบบนั้นจะไม่ส่งผลเสียต่อสามีเหรอ?”

“นี่คือกิจกรรมรวมตัวธรรมดาเหรอ? มันคืองานเลี้ยงสังสรรค์ต่างหาก มีแขกต่างชาติและชาวจีนโพ้นทะเลด้วย นี่ไม่ได้แสดงให้เห็นถึงภาพลักษณ์ใหม่ ๆ อย่างชัดเจนเหรอ? มันแสดงให้เห็นถึงการเปลี่ยนผ่านของยุคสมัยอย่างชัดเจน ฉันคิดว่าเขียนได้ไม่มีปัญหา”

“ฉันมีความเห็นที่แตกต่างออกไปนะ ฉันคิดว่านี่เป็นสิ่งที่ผู้เขียนต้องการสะท้อนให้เห็นถึงความสับสนของคนธรรมดาภายใต้การปะทะกันของแนวคิดเก่าและใหม่ในยุคนั้น นั่นเป็นสาเหตุที่เฉินเหม่ยจวนถึงได้ทำเรื่องที่ดูไม่เข้ากับสถานการณ์”

“คู่สามีภรรยาคู่นี้คิดมากขนาดนั้นเลยเหรอ? ยอมใช้เวลาสิบปีเพื่อชดใช้หนี้สินแทนที่จะพูดคุยขอความเห็นใจกัน?”

“คุณจะไปขอความเห็นใจกับใคร? กับชาวจีนโพ้นทะเลที่กลับประเทศเหรอ? คุณแน่ใจเหรอว่ามันจะไม่กลายเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับต่างประเทศ? มันอาจจะทำลายอนาคตของสามีได้เลยนะ?”

“อีกอย่าง คนเราก็ต้องรักษาหน้าตาเหมือนต้นไม้ต้องมีเปลือก สองคนนี้เห็นแก่หน้าตาอย่างชัดเจน การเบี้ยวหนี้จะไม่เท่ากับรอให้คนอื่นหัวเราะเยาะเหรอ?”

กู้หย่วนเองก็ถือโอกาสนี้ทบทวนบทความคลาสสิกที่เขาดัดแปลงขึ้นมาอีกครั้งผ่านการบรรยาย

เนื่องจากยุคสมัยเบื้องหลังของบทความทั้งสองนั้นแตกต่างกัน สิ่งที่สะท้อนออกมาจึงมีความแตกต่างกันอย่างแน่นอน

ตัวอย่างเช่น ต้นตอของโศกนาฏกรรมในต้นฉบับคือความศรัทธาอย่างแน่วแน่ต่อหลักการของสัญญาในสังคมตะวันตก แต่หลังจากดัดแปลงแล้ว มันได้กลายเป็นการเลือกภายใต้แรงกดดันทางศีลธรรมแบบดั้งเดิมและความเป็นจริง

เช่น “หนี้บุญคุณ”, “กลัวถูกลงโทษจากหน่วยงาน”, “การรักษาหน้าตา” ซึ่งเป็นจิตวิทยาแบบจีน

แรงจูงใจในการชำระหนี้ได้เปลี่ยนจากหลักการเครดิตที่เป็นนามธรรม กลายมาเป็นความกลัวต่อความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลแบบจีนและความมีวินัยในตนเองทางศีลธรรมที่เฉพาะเจาะจงและละเอียดอ่อน

ส่วนความทะนงของนางเอกในต้นฉบับเกิดจากความปรารถนาที่จะก้าวเข้าสู่สังคมชั้นสูง ซึ่งเป็นผลผลิตของความขัดแย้งทางโครงสร้างทางสังคม

แต่หลังจากดัดแปลงแล้ว มันกลับกลายเป็นการสำแดงถึงการเริ่มต้นของลัทธิบริโภคนิยมหลังจากประเทศเริ่มเปิดประตูสู่โลกภายนอก ซึ่งไม่สามารถสรุปได้ง่ายๆ ว่าเป็นข้อบกพร่องทางศีลธรรมส่วนบุคคล

ในเวลานี้ คณะกรรมการตัดสินได้ลงคะแนนเสร็จสิ้นแล้ว และผู้เชี่ยวชาญบางคนก็เริ่มให้ความเห็น

“ถ้าผมเห็นบทความนี้ทางออนไลน์ ผมจะไม่เชื่ออย่างแน่นอนว่านี่เป็นฝีมือของนักเรียนมัธยมปลาย!”

กรรมการวัยกลางคนท่านนี้ลุกขึ้นยืนและแสดงความรู้สึกในใจอย่างกระตือรือร้นทันที

“แต่ในเมื่อผมเห็นมันในรอบชิงชนะเลิศของนักเรียนมัธยมปลาย นั่นก็สามารถแสดงได้เพียงการปรากฏตัวของอัจฉริยะคนหนึ่งเท่านั้น”

“บทความนี้เป็นมากกว่าการเย้ยหยันความทะนงส่วนบุคคลเพียงผิวเผิน”

“มันเป็นการวิพากษ์วิจารณ์บรรยากาศของยุคสมัย ผู้เขียนใช้สำนวนที่แหลมคมเพื่อเยาะเย้ยบรรยากาศความวุ่นวายทางสังคมที่ก่อให้เกิดความทะนงในจิตใจของคู่สามีภรรยาเฉินเหม่ยจวน”

“และมันยังใช้การหักมุมในตอนจบเพื่อนำไปสู่การวิพากษ์ทางปรัชญาอีกด้วย”

“มันสะท้อนให้เห็นถึงความรู้สึกไร้อำนาจที่ปัจเจกบุคคลถูกกระแสสังคมพัดพาไป และไม่สามารถควบคุมชะตากรรมของตนเองได้ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงทางสังคมครั้งใหญ่”

“สรุปแล้ว โดยส่วนตัวผมถือว่านี่เป็นผลงานที่ยอดเยี่ยมมากครับ”

“ขอบคุณครับ!”

เสียงปรบมือดังสนั่น และกู้หย่วนก็ถอนหายใจด้วยความโล่งอกเมื่อได้ยินคำพูดเหล่านี้

เขาทำสำเร็จแล้ว!

…

“เจ๋ง! มีอะไรให้พูดถึงเยอะแยะขนาดนี้เลยเหรอเนี่ย”

“ใครเป็นคนเขียน?”

“จะไปเดาได้ยังไง? เคยมีใครเขียนแนวนี้มาก่อนไหม?”

“มี ๆ พี่น้อง แน่นอนว่าเป็นอัจฉริยะของเรา กู้หย่วนไงล่ะ”

“พวกนายลืมไปแล้วเหรอว่ารอบแรกเขาเขียนเรื่องอะไร? 《เฮ้—ออกมาสิ》 นั่นก็เป็นการวิพากษ์เหมือนกัน เพียงแต่ว่าครั้งนี้มันละเอียดกว่าแค่นั้นเอง”

การบรรยายยังคงดำเนินต่อไป แต่ความตื่นเต้นสุดท้ายดูเหมือนจะสิ้นสุดลงเมื่อผู้ชมได้ยินเรื่อง 《สร้อยคอ》

“สิบผลงาน สิบรูปแบบ สัมผัสทางจิตวิญญาณสิบครั้ง”

“ขอขอบคุณคุณครูผู้บรรยายทุกท่านสำหรับการถ่ายทอดที่ยอดเยี่ยม และขอขอบคุณพวกเราทุกคนที่ดื่มด่ำไปกับมัน”

“ในตอนนี้ ผมเชื่อว่าทุกคนในใจคงมีลำดับและความประทับใจของตัวเองแล้ว”

“ขอทุกท่านรอสักครู่ คณะกรรมการกำลังดำเนินการจัดอันดับสุดท้ายของผลงานอยู่”

ประมาณสิบนาทีต่อมา พิธีกรก็กลับขึ้นมาบนเวทีอีกครั้ง

“ในตอนนี้ ความตื่นเต้นมาถึงจุดสูงสุดแล้ว”

“และตอนนี้ ในเวลานี้ เราจะเริ่มเปิดเผยชื่อผู้เขียนของผลงานชิ้นเอกทั้งสิบนี้ โดยเริ่มจากอันดับที่สิบย้อนกลับไป!”

“ขอให้พวกเรามาร่วมเป็นสักขีพยานว่าเรื่องราวอันน่าตื่นเต้นเหล่านี้เป็นฝีมือของใคร!”

ไม่ว่าบรรยากาศทางมนุษยศาสตร์ก่อนหน้านี้จะเข้มข้นแค่ไหน แต่ในขณะนี้บรรยากาศในห้องประชุมก็ยังคงตึงเครียดอย่างมาก

ชื่อแล้วชื่อเล่าถูกประกาศออกมา ผู้เข้าแข่งขันที่ได้รับรางวัลเดินขึ้นเวทีด้วยรอยยิ้ม ถ่ายรูปร่วมกับกรรมการผู้มอบรางวัล และเล่าถึงแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์ผลงานของพวกเขา

ในบรรดาผู้เข้าแข่งขันนั้น ชื่อของ หลัวจี๋ ถูกประกาศเป็นคนที่ห้า ได้รับรางวัลอันดับที่หกในการแข่งขันรอบชิงชนะเลิศ

ส่วน หลินชิงชิง ได้อันดับที่สี่

เมื่อชื่อของตัวเองถูกประกาศออกมาก่อนหน้าหลินชิงชิง แม้ว่าหลัวจี๋จะแสดงรอยยิ้มที่สดใสออกมาอย่างรวดเร็ว แต่กู้หย่วนก็ยังมองเห็นความผิดหวังของเขาได้

“เจ้านี่ ทำไมถึงต้องยึดติดกับการเปรียบเทียบกับหลินชิงชิงขนาดนั้นนะ?”

…

ในที่สุด

“ต่อไป เราจะประกาศผู้ได้รับเกียรติสูงสุดในการแข่งขันรอบชิงชนะเลิศครั้งนี้ นั่นคือผู้ชนะเลิศ”

พิธีกรมีสีหน้าเคร่งขรึม เสียงของเธอมั่นคงและเปี่ยมด้วยพลัง มองตรงไปข้างหน้า

“แต่ก่อนจะประกาศชื่อนั้น ขออนุญาตให้ผมได้แบ่งปันความรู้สึกตื่นตะลึงและความเคารพที่กำลังพลุ่งพล่านอยู่ในใจของผมในขณะนี้”

“ค่ำคืนนี้ เราได้ร่วมกันฟังเรื่องราวหนึ่งเรื่อง: เรื่องราวเกี่ยวกับสร้อยคอ, เกี่ยวกับสิบปีของวัยหนุ่มสาว, เกี่ยวกับเรื่องตลกอันโหดร้ายของโชคชะตาภายใต้ภาพสะท้อนของยุคสมัย”

“แต่สิ่งที่ทำให้เราตกตะลึงอย่างแท้จริงนั้นเป็นยิ่งกว่าความชาญฉลาดของเรื่องราว”

“ผลงานชิ้นนี้ ทำให้เราได้เห็นถึงความเข้าใจที่เติบโตและลึกซึ้งเกินวัยของผู้เขียน”

“มันไม่ได้แสดงให้เห็นเพียงการเล่าเรื่องที่ประณีตเท่านั้น แต่ยังเป็นการผ่าตัดที่แม่นยำเพื่อวิเคราะห์ส่วนลึกของมนุษย์และการเปลี่ยนแปลงทางสังคมอีกด้วย”

ในขณะนี้ ผู้คนทางออนไลน์ก็กำลังพูดคุยกันอย่างคึกคักเช่นกัน