บทที่ 84 การแข่งขันเล่าเรื่อง

【ผลงานเหล่านี้อาจจะแหวกแนว หรือมีการหักเหหลายชั้น โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อสำรวจและไตร่ตรองมิติอันซับซ้อนของความทรงจำ ธรรมชาติของมนุษย์ และความเป็นจริง】 

【...】

เมื่อเห็นแถลงการณ์ของการแข่งขัน กู้หย่วนก็เข้าใจ พูดง่ายๆ คือ การแข่งขันอื่น ๆ แข่งกันว่าเรื่องราวดีหรือไม่ดี แต่การแข่งขันนี้ นอกเหนือจากนั้น ยังต้องแข่งกันด้วยว่า วิธีการเล่าเรื่อง ดีพอหรือไม่ เย่ปิงชี้แนะเล็กน้อย: “การแข่งขันอื่น ๆ ให้คุณเล่าเรื่องให้ดี แต่การแข่งขันนี้ให้คุณเล่นกับเรื่องราวในรูปแบบต่างๆ” 

“เขาไม่ได้ดูว่าสำนวนของคุณสวยงามแค่ไหน แต่ดูว่าวิธีการเล่าเรื่องของคุณแปลกใหม่และยอดเยี่ยมพอหรือไม่” 

“กฎก็คือไม่มีกฎตายตัว” 

“ตราบใดที่คุณสามารถทำให้กรรมการรู้สึกว่า ‘ว้าว! เรื่องเล่ายังเล่าแบบนี้ได้อีกเหรอ?’ คุณก็จะชนะ” 

“นี่คือสนามประลองที่แท้จริงของเหล่าเซียน”

กู้หย่วนพยักหน้าแสดงความเห็นด้วย เมื่อเห็นว่าเย่ปิงไม่มีอะไรจะพูดต่อ เขาก็อ่านข้อกำหนดของรอบคัดเลือกต่อ 【แก่นหลักของรอบคัดเลือก: ขอบเขต 】 【โปรดสร้างสรรค์เรื่องสั้นโดยมี ‘ขอบเขต’ เป็นแก่นหลัก】 【ขอบเขต อาจเป็นกำแพงเมือง, เขตแดนประเทศ, แม่น้ำ, หรืออาจเป็นกฎ, ข้อห้าม, ขีดจำกัดทางความคิด, หรือกำแพงที่มองไม่เห็นระหว่างผู้คน】 【เราคาดหวังให้คุณเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับการ ‘สังเกต, ท้าทาย หรือก้าวข้าม’ ขอบเขต】 【เราสนับสนุนให้คุณสำรวจมุมมองการเล่าเรื่องที่ผิดแปลกไปจากเดิม】 【คุณสามารถเริ่มต้นเรื่องราวจากจุดสังเกตใดๆ ที่คุณคิดว่าจะมอบชีวิตที่โดดเด่นให้กับเรื่อง เพื่อให้ ‘ขอบเขต’ ปรากฏออกมาในรูปแบบที่ไม่เหมือนใคร】 【ข้อกำหนด: จำนวนคำไม่เกิน 5,000 คำ, ไม่จำกัดประเภท】 【เราหวังว่าคุณจะเปิดหน้าต่างบานใหม่สำหรับการมองโลกให้แก่เรา】

“การทดสอบที่แท้จริงได้เริ่มต้นขึ้นแล้ว สู้ๆ นะเด็กหนุ่ม” เย่ปิงให้กำลังใจ กู้หย่วนชูเอกสารในมือขึ้น: “พี่เย่ครับ ผมต้องแจ้งเรื่องนี้ให้ทั้งห้องทราบด้วยไหมครับ?” 

“แน่นอน และต้องกระตุ้นให้พวกเขาสมัครอย่างกระตือรือร้น เพราะการเข้าร่วมก็สำคัญแล้ว” เย่ปิงพยักหน้า

กู้หย่วนเดินออกจากห้องพักครู ปิดประตูอย่างสบายๆ แล้วเริ่มคิดว่าจะเขียนบทความอะไรดี ข้อกำหนดในครั้งนี้ถือว่ากว้างมาก กู้หย่วนสามารถนำผลงานคลาสสิกจากชาติที่แล้วออกมาเขียนได้อย่างสมบูรณ์ ประเด็นคือจะเลือกเรื่องไหนดี? 

กู้หย่วนพิจารณาข้อกำหนดของการแข่งขันอย่างถี่ถ้วน อันดับแรก สิ่งที่สำคัญที่สุดคือวิธีการเล่าเรื่องต้องไม่เหมือนใคร ไม่สามารถเล่าแบบตรงไปตรงมาได้ ประการที่สอง บทความต้องมีเนื้อหาที่สอดคล้องกับภาพพจน์ “ขอบเขต” มีหลายเรื่องที่เข้าเกณฑ์ แต่ครั้งนี้กู้หย่วนต้องการเขียนสิ่งที่แตกต่างออกไป จะแตกต่างตรงไหน? ลองหาอะไรใหม่ๆ ในรูปแบบวรรณกรรมดูดีกว่า ถ้าเป็นอย่างนั้น 

กู้หย่วนก็รู้แล้วว่าจะเขียนเรื่องอะไร แม้ว่าเหตุผลที่เรื่องนั้นเป็นที่รู้จักกันดีในหมู่สาธารณชน ไม่ใช่เพราะวิธีการหรือมุมมองการเล่าเรื่อง แต่เป็นเพราะความหมายที่ลึกซึ้ง แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่าศิลปะการเล่าเรื่องของมันสามารถเรียกได้ว่ายอดเยี่ยมและซับซ้อนอย่างยิ่ง

แม้ว่าเรื่องราวจะใช้มุมมองบุคคลที่สามแบบรอบรู้ แต่ด้วยการสลับมุมมองแบบจำกัดของตัวละครต่างๆ อย่างต่อเนื่อง ได้สร้างโครงสร้างของคำโกหกที่เป็นการสมรู้ร่วมคิด ในที่นี้จำเป็นต้องชี้แจงความเข้าใจผิดของสาธารณชน “รอบรู้” ของมุมมองแบบรอบรู้คือความสามารถ ไม่ใช่หน้าที่ 

หลายคนเข้าใจผิดว่ามุมมองบุคคลที่สามแบบรอบรู้จะต้องเปิดเผยความจริงทุกอย่างโดยละเอียด แต่ในความเป็นจริง หัวใจหลักของมุมมองแบบรอบรู้คือผู้เล่าเรื่องมีความสามารถที่จะรู้ทุกอย่าง ไม่ใช่ว่าจะต้องบอกทุกอย่างแก่ผู้อ่าน และสาเหตุของความเข้าใจผิดนี้คือ การสับสนระหว่างมุมมองแบบรอบรู้กับการเขียนแบบเล่าตรงไปตรงมา

กลับมาที่บทความนั้น ผู้เขียนไม่ได้เจาะจงความจริงด้วยคำบรรยาย แต่ใช้สายตาของผู้สังเกตการณ์ทีละคน สร้างสถานการณ์ที่ไร้สาระขึ้นมาทีละชั้น และในที่สุดก็ใช้กลอุบายอันชาญฉลาด ทำให้ทุกอย่างวนกลับมาบรรจบกันเป็นวงกลม แม้ว่าในความเป็นจริงแก่นแท้ของบทความนี้จะไม่ใช่ที่วิธีการเล่าเรื่อง แต่ในฐานะผลงานที่เข้าร่วมในรอบคัดเลือก มันก็เพียงพอแล้ว ชื่อของบทความนี้คือ... “ให้ตายสิ! จ้าวกูฟาน นายทำอะไร!” กลายเป็นว่าจ้าว กูฟานเดินเข้ามาโอบไหล่กู้หย่วน แต่กู้หย่วนรู้สึกได้อย่างชัดเจนว่าไหล่ของเขาเปียกชื้น “นายใช้ฉันเป็นผ้าเช็ดตัวใช่ไหม!” กู้หย่วนเตะจ้าว กูฟานไปหนึ่งที

วันเวลาต่อจากนั้นก็กลับมาเป็นปกติ ในเวลากลางวันก็ใช้กระดาษเปล่าเขียนผลงานสำหรับการแข่งขัน และในเวลาเรียนด้วยตัวเอง ก็ไปที่ห้องทำงานของชมรมวรรณกรรมเพื่อพิมพ์งาน สิ่งเดียวที่แตกต่างจากหนึ่งปีที่แล้วคือ เขาไม่สามารถพูดคุยกับสวี่ซิงเหมียนได้ตลอดเวลา เพราะตอนนี้เธอกำลังตั้งใจเรียนจริงๆ 

หากกู้หย่วนแกล้งรบกวนการเรียนของเธอ เขาก็จะได้แต่การถลึงตาและหลังศีรษะตอบกลับมาเท่านั้น และผลลัพธ์ของการทำเช่นนี้ก็โดดเด่นมาก เธอทำคะแนนได้ 640 คะแนนในการสอบปลายภาค ม.ปลาย ปีหนึ่ง และติดอันดับที่หกของชั้นเรียน ส่วนกู้หย่วน? 580 คะแนน เกือบจะรั้งท้ายแล้ว “เฮ้อ” กู้หย่วนรู้ดีถึงสาเหตุที่สวี่ซิงเหมียนมีพฤติกรรมแตกต่างจากชาติที่แล้วอย่างสิ้นเชิง แต่เขาก็ทำอะไรไม่ได้

วันเสาร์ กู้หย่วนคิดว่าไม่ได้คุยกับอาจารย์ถังมานานแล้ว จึงคิดจะโทรวิดีโอคอลไปทักทาย เพราะจะให้ปรากฏตัวเฉพาะเวลาที่มีเรื่องจะถามอย่างเดียวก็คงไม่ดี ในวิดีโอคอล ชายชรานอนอยู่บนเก้าอี้โยกหวาย ดูสบายๆ ทั้งสองคนคุยกันได้ไม่นาน อาจารย์ถังก็ถามขึ้นว่า: “เสี่ยวหย่วน ช่วงนี้ได้เขียนผลงานอะไรบ้างไหม?” 

“ผมเขียนบทความสำหรับส่งประกวดในการแข่งขันเขาวงกตแห่งการเล่าเรื่องครับ เดี๋ยวผมจะส่งไปให้อาจารย์ตรวจดู” 

“อืม” อาจารย์ถังพยักหน้าด้วยความพอใจ แล้วถามต่อ: “แล้วนิยายเรื่องยาวเล่มต่อไปล่ะ มีความคิดอะไรบ้าง?”

เมื่อกู้หย่วนได้ยินดังนั้น หัวใจของเขาก็เต้นแรง แต่ก็เปลี่ยนสีหน้าเป็นยิ้มแย้ม: “ฮิฮิ อาจารย์ครับ ต่อไปผมอยากจะเขียนอะไรที่แตกต่างออกไปหน่อยครับ” 

“โอ้? แตกต่างยังไง?” อาจารย์ถังเห็นความรู้สึกผิดของกู้หย่วน จึงถามอย่างขำขัน “มันไม่ได้ลึกซึ้งอะไรมากครับ เป็นนิยายแนว... ผจญภัยแฟนตาซีวัยรุ่นครับ”

ทว่าอาจารย์ถังไม่ได้แสดงสีหน้าที่ผิดหวังอย่างที่กู้หย่วนคิดไว้เลย เขายิ้มแล้วส่ายหัว: “เธอกลัวอะไรอยู่เหรอ เสี่ยวหย่วน?” 

“เธอคิดว่าอาจารย์จะบังคับให้เธอเขียนผลงานที่เน้นวรรณกรรมบริสุทธิ์ หรือแม้กระทั่งกำหนดให้เธอเชี่ยวชาญในแนวชนบทเท่านั้นเหรอ?” 

“ตอนนี้เธออายุแค่สิบหกสิบเจ็ดปี ยังอยู่ในช่วงของการค้นหาเส้นทางของตัวเอง” 

“ทุกอย่างยังไม่แน่นอน อนาคตของเธอมีความเป็นไปได้ที่ไม่มีที่สิ้นสุด อาจารย์จะใช้ความเห็นแก่ตัวของตัวเองไปจำกัดการโบยบินอย่างอิสระของเธอในท้องฟ้าที่กว้างใหญ่ได้อย่างไร?”

“แต่ว่า” สีหน้าของอาจารย์ถังดูจริงจังขึ้นเล็กน้อย “เธอต้องเข้าใจในสิ่งที่เธอกำลังทำอยู่ และตำแหน่งของมันในชีวิตวรรณกรรมทั้งหมดของเธอ” 

“นิยายผจญภัยแฟนตาซีวัยรุ่นที่เธอต้องการจะเขียนนี้ เป็นการ สวมมงกุฎ ให้กับ ‘กู้หย่วน’ ในฐานะผู้เขียนที่ขายดี” 

“นี่คือทางเลือกที่ฉลาดในเชิงพาณิชย์ แต่ไม่ใช่เส้นทางที่จำเป็นในเชิงวรรณกรรม” 

“อาจารย์หวังว่าเธอจะเข้าใจว่า นี่ควรเป็นแค่ ช่วงหนึ่ง ในอาชีพนักเขียนของเธอ เป็นสนามฝึกฝนที่ทำให้เธอเชี่ยวชาญในการควบคุมงานเขียนที่ยาวขึ้นและโครงสร้างที่ซับซ้อนยิ่งขึ้น” 

“จุดหมายปลายทางของเธอ ไม่ควรอยู่ที่นี่” 

“เธอต้องรู้ว่าเธอมีศักยภาพที่จะทำให้ความคิดของเธอทะลุทะลวงโลกใบนี้ได้” “และการขายดีนั้น ก็เป็นเพียงการทำให้โลกได้ยินเสียงของเธอเสียก่อน”

สายตาของอาจารย์ถังลึกล้ำ

กู้หย่วนกำลังจะเขียนเรื่องสั้นสำหรับรอบคัดเลือกที่ต้องมีเนื้อหาเกี่ยวกับ "ขอบเขต" และมีการเล่าเรื่องที่แปลกใหม่ ซึ่งเขาได้เลือกผลงานคลาสสิกจากชาติที่แล้วไว้ในใจแล้ว และกำลังวางแผนที่จะเขียนนิยายแนวแฟนตาซีวัยรุ่นเรื่องยาว เป็นเล่มต่อไปตามที่บอกกับอาจารย์ถัง

คุณสนใจให้ผมค้นหาข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการแข่งขัน "เขาวงกตแห่งการเล่าเรื่อง" หรืออธิบายแนวคิดของเรื่องสั้นที่กู้หย่วนน่าจะเลือกมาเขียนไหมครับ?