บทที่ 101 ขอผ่อนปรนมาตรฐานลงสักนิดได้ไหม?

ในช่วงครึ่งเดือนที่ผ่านมา โครงการที่ถูก เฉินเจี๋ย สกัดเอาไว้ด้วยเหตุผลต่างๆ นานา เช่น “ข้อบกพร่องทางขั้นตอน” และ “ความเสี่ยงด้านความปลอดภัย” มีไม่ต่ำกว่าสิบโครงการ และมูลค่าการลงทุนรวมก็สูงถึงกว่าร้อยล้านแล้ว

หากโครงการเหล่านี้สามารถดำเนินการต่อไปได้อย่างราบรื่น ค่า GDP ของเมืองอันอี๋ในปีนี้จะพุ่งสูงขึ้นอีกมาก และจะเพิ่มผลงานชิ้นสำคัญลงในสมุดบันทึกความดีของ เจียงไห่ซาน อีกด้วย

แต่ตอนนี้ โครงการเหล่านี้กลับหยุดนิ่งราวกับถูกร่ายมนตร์สะกด

หากปล่อยให้เป็นเช่นนี้ต่อไป อย่าว่าแต่การพัฒนาเลย การรักษาสถานะเดิมก็ยังเป็นเรื่องยาก

เจียงไห่ซานร้อนใจ แต่ก็จนปัญญา

คำสั่งของเฉินเจี๋ยนั้นไร้ที่ติทั้งในแง่ของกฎหมายและขั้นตอน

หากเขาพยายามผลักดันอย่างแข็งกร้าว นั่นก็จะกลายเป็นการทำผิดกฎ และหากเกิดปัญหาขึ้นในอนาคต ความรับผิดชอบก็จะต้องตกอยู่กับเขาเอง

ชายหนุ่มคนนี้ใช้ตาข่ายที่มองไม่เห็น ซึ่งถักทอด้วยกฎเกณฑ์และขั้นตอน ปิดกั้นเส้นทางทั้งหมดที่เขาพยายามจะ “ยืดหยุ่นปรับเปลี่ยน” เอาไว้จนหมดสิ้น

ไม่ได้! ต้องไปคุยกับเขาให้รู้เรื่อง

เจียงไห่ซานสูดหายใจลึกๆ และตัดสินใจ

เขาหยิบรายงานโครงการนิคมอุตสาหกรรมสิ่งทอที่ถูกตีกลับขึ้นมา ยืนขึ้น และเดินออกจากสำนักงานของตน ตรงไปยังสำนักงานรองนายกเทศมนตรีที่ดูเก่าแก่กว่าที่อยู่ถัดไป

“ก๊อกๆๆ”

“เชิญครับ”

เจียงไห่ซานเปิดประตูเข้าไป เห็นเฉินเจี๋ยกำลังก้มหน้าอยู่กับกองเอกสาร ด้วยสีหน้าที่ตั้งอกตั้งใจ

เมื่อได้ยินเสียง เฉินเจี๋ยเงยหน้าขึ้น เมื่อเห็นว่าเป็นเจียงไห่ซาน ใบหน้าของเขาก็ปรากฏรอยยิ้มที่อ่อนโยน และรีบลุกขึ้นยืนทันที:

“ท่านนายกเจียง ไหงท่านมาด้วยตัวเองครับ”

“ไม่เป็นไร แค่ถือโอกาสเดินออกมาบ้าง” เจียงไห่ซานยิ้มและโบกมือเบาๆ วางเอกสารในมือลงบนโต๊ะของเฉินเจี๋ยเบาๆ “ถือโอกาสนี้ มาคุยกันหน่อยครับ ท่านรองเฉิน”

เฉินเจี๋ยเหลือบมองเอกสารในใจก็เข้าใจ

เขาชี้ไปที่โซฟาตรงข้ามและยิ้ม:

“ท่านนายกเจียง เชิญนั่งก่อนครับ ผมจะชงชาให้”

“ไม่ต้องเกรงใจ ผมทำเองได้”

ทั้งสองนั่งลงบนโซฟา บรรยากาศเป็นกันเอง แต่ก็มีความละเอียดอ่อนบางอย่างที่สัมผัสได้

เจียงไห่ซานไม่ได้เข้าเรื่องในทันที แต่เริ่มพูดคุยเรื่องทั่วไปก่อน โดยกล่าวชื่นชมผลงานของเฉินเจี๋ยในช่วงครึ่งเดือนที่ผ่านมาอย่างสูง

“ท่านรองเฉิน การมาอยู่ที่อันอี๋ของเราในครึ่งเดือนนี้ ได้นำพาบรรยากาศใหม่มาสู่รัฐบาลเมืองของเราทั้งหมด และทำให้พวกเราที่ทำงานในระดับรากหญ้ามาหลายปีชื่นชมจากใจจริง”

คำพูดเหล่านี้ออกมาจากใจจริง

เฉินเจี๋ยยิ้มและกล่าวอย่างถ่อมตัว:

“ท่านนายกเจียง ชมเกินไปแล้วครับ ผมก็แค่พูดในเชิงทฤษฎี เสนอความคิดที่ไม่สมบูรณ์ออกไปบ้างเท่านั้น ส่วนใหญ่แล้วเป็นเพราะเพื่อนร่วมงานข้างล่างมีประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานที่เข้มแข็งครับ”

“ท่านถ่อมตัวเกินไปแล้ว” เจียงไห่ซานโบกมือ และเปลี่ยนเรื่องเข้าสู่ประเด็นหลัก “แต่ว่า... ท่านรองเฉิน วันนี้ที่ผมมา ก็อยากจะมาปรึกษาหารือกับท่านเกี่ยวกับปัญหาหนึ่ง หรือจะเรียกว่าเป็นความสับสนในปรัชญาการทำงานก็ได้ครับ”

“ว่ามาเลยครับ” เฉินเจี๋ยนั่งตัวตรง ด้วยสีหน้าจริงจัง

“ท่านก็ทราบว่าเมืองอันอี๋ของเรา ถูกกำหนดให้เป็น ‘เมืองนำร่องการปฏิรูป’ และ ‘เมืองแนวหน้า’ ของทางเทศบาล” เจียงไห่ซานกล่าวอย่างช้าๆ “ข้อกำหนดของเทศบาลต่อเราคือการพัฒนา คือการพัฒนาที่ ‘ดีและรวดเร็ว’ เพื่อเป้าหมายโดยรวมนี้ เราได้รับอนุญาตให้ทดลองอย่างกล้าหาญ และบุกเบิกอย่างกล้าหาญ”

“สามสิบปีของการปฏิรูปและการเปิดประเทศ มณฑลหนานเจียงของเราประสบความสำเร็จอย่างเช่นทุกวันนี้ได้ด้วยอะไร? ก็ด้วยจิตวิญญาณแห่งความกล้าที่จะทำในสิ่งที่ไม่มีใครเคยทำมาก่อน ด้วยความมุ่งมั่นที่จะฝ่าฟันอุปสรรค”

“หลายสิ่งหลายอย่าง ในเวลานั้น อาจดูไม่เป็นไปตามกฎ หรือแม้กระทั่งผิดกฎ แต่ตราบใดที่มันเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาเศรษฐกิจ เป็นประโยชน์ต่อการเพิ่มรายได้ของประชาชน เราก็กล้าที่จะทำ กล้าที่จะบุกเบิก”

“เราพูดกันอยู่เสมอว่า ปัญหาที่เกิดขึ้นจากการพัฒนา จะต้องแก้ไขด้วยวิธีการพัฒนา”

เจียงไห่ซานมองไปที่เฉินเจี๋ย น้ำเสียงของเขาดูจริงใจมากขึ้น:

“ท่านรองเฉิน ผมเคารพความละเอียดรอบคอบและความเข้มงวดของท่านเป็นอย่างยิ่ง การตรวจสอบโครงการของท่านอย่างถี่ถ้วนในทุกโครงการ ได้ปกป้องเจ้าหน้าที่ของเรา และหลีกเลี่ยงความเสี่ยงมากมาย”

“แต่ว่า... เป็นไปได้ไหมที่เราจะสามารถ ผ่อนปรนมาตรฐานลงสักนิด ในบางด้าน?”

“น้ำใสเกินไปก็ไม่มีปลา หากทุกโครงการจำเป็นต้องสมบูรณ์แบบไร้ที่ติหนึ่งร้อยเปอร์เซ็นต์ และทุกขั้นตอนต้องแม่นยำทุกกระเบียดนิ้ว มือเท้าของเราก็จะถูกมัดไว้โดยสมบูรณ์ และหลายสิ่งหลายอย่างก็จะไม่สามารถทำได้เลย”

คำพูดของเจียงไห่ซานนั้นยอดเยี่ยมมาก

เขาจัดวางตัวเองไว้ในตำแหน่งที่คำนึงถึงผลประโยชน์โดยรวมของการพัฒนาเมืองอันอี๋ และวางเฉินเจี๋ยไว้ในตำแหน่งที่ “ยึดอุดมคติ” เกินไป และ “ไม่ติดดิน”

นี่คือการกดดันที่ชาญฉลาดและซ่อนเร้น

เฉินเจี๋ยฟังอย่างเงียบๆ โดยไม่มีสีหน้าไม่พอใจแม้แต่น้อย แต่กลับเผยรอยยิ้มที่เห็นด้วย

“ท่านนายกเจียง คำพูดของท่านทำให้ผมได้รับแรงบันดาลใจอย่างมาก และยังทำให้ผมได้ไตร่ตรองถึงงานของตัวเองในช่วงนี้ด้วยครับ” เฉินเจี๋ยกล่าวตอบรับความคิดเห็นของอีกฝ่ายก่อน เพื่อทำให้บรรยากาศผ่อนคลาย

จากนั้น เขาก็หยิบรายงานโครงการนิคมอุตสาหกรรมสิ่งทอที่อยู่บนโต๊ะ เลื่อนไปข้างหน้าเจียงไห่ซาน และยิ้มถามว่า:

“ท่านนายกเจียง รายงานฉบับนี้ ท่านคงจะคุ้นเคยเป็นอย่างดีใช่ไหมครับ?”

“แน่นอน” เจียงไห่ซานพยักหน้า “โครงการนี้ตั้งแต่แนวคิดเริ่มต้น จนถึงการเจรจาเชิญชวนการลงทุน ล้วนเป็นผมที่กำกับดูแลด้วยตัวเอง ทุกรายละเอียดผมรู้ชัดเจนดี”

“ถ้าอย่างนั้นท่านก็ต้องทราบดีด้วย” เฉินเจี๋ยยิ้ม “ว่าเนื้อหาจำนวนมากในรายงานนี้ ไม่เพียงแต่ไม่เป็นไปตามมาตรฐานที่เกี่ยวข้องเท่านั้น แต่ยังสุ่มเสี่ยงต่อการดำเนินการที่ผิดกฎหมายด้วย”

เจียงไห่ซานเงียบ

แน่นอนว่าเขาทราบดี

รายงานการประเมินผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมที่เป็นของปลอม และพื้นที่เกษตรกรรมขั้นพื้นฐานห้าร้อยหมู่ที่ถูกแอบเปลี่ยนให้เป็นพื้นที่อุตสาหกรรม เขารู้เรื่องเหล่านี้ดีอยู่ในใจ

แต่เขาก็มีเหตุผลของตนเอง

“ท่านรองเฉิน ผมยอมรับว่าโครงการนี้มีข้อบกพร่องบางอย่างในขั้นตอน” เจียงไห่ซานไม่ได้หลีกเลี่ยง แต่กล่าวอย่างเปิดเผยว่า “แต่โครงการขนาดใหญ่ใดๆ ก็ตามในช่วงเริ่มต้นของการดำเนินการ เป็นไปไม่ได้ที่จะ ‘สะอาดหมดจด’ ร้อยเปอร์เซ็นต์ครับ”

“มณฑลหนานเจียงของเรามีคำพูดหนึ่งว่า ‘ขึ้นรถก่อน ค่อยซื้อตั๋วทีหลัง’ ให้เริ่มโครงการก่อน ดึงดูดการลงทุนเข้ามา ก่อตั้งโรงงานขึ้นมา เมื่อข้าวสารกลายเป็นข้าวสุกแล้ว ปัญหาขั้นตอนที่เรียกว่านั้นก็จะสามารถแก้ไขได้เองตามธรรมชาติ”

“ถ้าเรายึดติดกับกฎเกณฑ์อย่างเคร่งครัดตั้งแต่ต้น นักลงทุนก็จะตกใจหนีไปนานแล้ว โครงการก็จะล้มเหลว นี่แหละคือการขาดความรับผิดชอบอย่างใหญ่หลวงที่สุดต่อเมืองอันอี๋!”

น้ำเสียงของเจียงไห่ซานเริ่มมีอารมณ์ร่วม

นี่คือความคิดที่แท้จริงที่สุดในใจของเขา และเป็นหลักการที่เจ้าหน้าที่จำนวนนับไม่ถ้วนที่เคยตัดสินใจอย่างเด็ดขาดในช่วงคลื่นของการปฏิรูปและการเปิดประเทศยึดถือ

ประสิทธิภาพต้องมาก่อน การพัฒนาคือราชา!

“ท่านนายกเจียง ผมเข้าใจความรู้สึกของท่านเป็นอย่างดี และเห็นด้วยกับมุมมองของท่านในบางส่วน” เฉินเจี๋ยพูดด้วยน้ำเสียงอ่อนโยน “ผมก็เห็นด้วยกับประโยคที่ว่า ‘ปัญหาที่เกิดขึ้นจากการพัฒนา จะต้องแก้ไขด้วยวิธีการพัฒนา’ ครับ”

เจียงไห่ซานตะลึง

ตกลงแล้วคุณหมายความว่าอย่างไรกันแน่?