บทที่ 55 ภารกิจวิจัยครั้งใหม่

นานวันเข้า เพื่อนร่วมงานในฝ่ายต่างก็ค้นพบว่า การได้พูดคุยกับเฉินเจี๋ยเป็นเรื่องที่น่าสนใจอย่างยิ่ง เขาไม่เคยพูดจาโอ้อวด มักจะแสดงตนในฐานะผู้เรียนรู้อยู่เสมอ แต่ไม่ว่าคุณจะเสนอแนวคิดอะไร เขาก็สามารถจับแก่นของมันได้อย่างรวดเร็ว และตั้งคำถามในมุมที่คุณคาดไม่ถึงจนทำให้คุณ "ตาสว่าง" เฉินเจี๋ยเปรียบเหมือนกระจกบานหนึ่ง ที่สามารถสะท้อน "จุดบอด" ในความคิดส่วนลึกที่แม้แต่เจ้าตัวเองก็ยังไม่เคยสังเกตเห็น

ด้วยเหตุนี้ ท่ามกลางความสงบและความเติมเต็มที่คนภายนอกยากจะจินตนาการ สองสัปดาห์ก็ผ่านไปอย่างเงียบเชียบ ภารกิจวิจัยครั้งใหม่ ก็มาเยือนอีกครั้งโดยไม่มีสัญญาณเตือนล่วงหน้า

บ่ายวันนั้น โจวไห่เรียกประชุมหัวหน้าฝ่ายแกนนำหลายฝ่ายในสำนักฯ เป็นการประชุมสั้นๆ แบบปิด บรรยากาศในการประชุมเคร่งเครียดอย่างยิ่งตั้งแต่เริ่มต้น

"สหายทุกท่าน" โจวไห่กวาดสายตามองทุกคนในที่ประชุม เสียงของเขาเคร่งขรึม "วันนี้ที่เชิญทุกคนมา เพราะมีภารกิจที่เร่งด่วนอย่างยิ่ง และก็ 'ยุ่งยาก' เป็นพิเศษด้วย"

เขาแจกจ่ายเอกสารฉบับหนึ่งที่เพิ่งส่งต่อลงมาจากเบื้องบนให้ทุกคน หัวข้อของเอกสาร ทำให้ใจของทุกคนดิ่งวูบ "การวิจัยหลายประเด็นสำคัญว่าด้วยการปรับยุทธศาสตร์โครงสร้างเศรษฐกิจของประเทศเราในยุคหลังวิกฤตการเงิน"

หากจะบอกว่า "การปฏิรูประบบสาธารณสุข" ครั้งก่อนเป็นเพียงการปฏิรูปในขอบเขตเฉพาะทาง ครั้งนี้ มันคือการแตะต้องปัญหาเชิงยุทธศาสตร์ที่เป็นรากฐานและเป็นเส้นเลือดใหญ่ทางเศรษฐกิจของทั้งประเทศ

"สึนามิทางการเงิน" ทั่วโลกในปี 08 ก็เปรียบเหมือนแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ แม้ว่าจีนจะอาศัย "ความได้เปรียบเชิงระบบ" ที่แข็งแกร่งและ "แผนการลงทุนสี่ล้านล้าน" ที่ทรงพลัง จนสามารถตั้งหลักได้ก่อนใคร หรือแม้กระทั่งฟื้นตัวแบบ V-shape ท่ามกลางเสียงโอดครวญทั่วโลก แต่ทุกคนรู้ดีว่านี่เป็นเพียง "มาตรการฉุกเฉิน" เท่านั้น "ยาแรงรักษาโรคหนัก" แม้จะเห็นผลเร็ว แต่ "ผลข้างเคียง" ก็มหาศาลเช่นกัน

รูปแบบการเติบโตที่อาศัยการลงทุนมหาศาลลากจูง จะดำเนินต่อไปได้อีกนานแค่ไหน เงาของ "ภาวะกำลังการผลิตล้นเกิน" ก็เริ่มปรากฏให้เห็นรางๆ "แพลตฟอร์มหนี้สินของรัฐบาลท้องถิ่น" ก็กำลังขยายตัวในอัตราเร็วที่ไม่เคยมีมาก่อน "ราคาอสังหาริมทรัพย์" ยิ่งปรากฏสัญญาณ "หลุดจากบังเหียน"

ปัญหาทั้งหมดชี้ไปที่แก่นกลางเดียว: เรือยักษ์แห่งเศรษฐกิจจีน หลังจากการเดินทางด้วยความเร็วสูงมาสามสิบปี ก็ได้แล่นเข้าสู่ "เขตน้ำลึก" แล้ว "แผนที่เดินเรือฉบับเก่า" ใช้การไม่ได้อีกต่อไป จำเป็นต้องค้นหาเส้นทางเดินเรือใหม่ที่ปลอดภัยกว่าและยั่งยืนกว่าโดยเร็วที่สุด และภารกิจของสำนักงานวิจัยฯ ก็คือการวาดแผนที่เดินเรือฉบับใหม่นั้นให้กับเรือยักษ์ลำนี้ ภายในเวลาที่สั้นที่สุด

"สถานการณ์ทุกคนก็เข้าใจแล้วนะครับ" โจวไห่กล่าวเสียงเคร่งขรึม "เบื้องบนต้องการให้พวกเรา ภายในหนึ่งเดือน ต้องส่งรายงานวิจัยเบื้องต้นที่มีคุณภาพสูง มีความเป็นยุทธศาสตร์และมองการณ์ไกล เพื่อใช้เป็นข้อมูลอ้างอิงในการตัดสินใจสำหรับ 'การประชุมงานเศรษฐกิจส่วนกลาง' ที่กำลังจะมาถึง"

"เวลาจำกัด ภารกิจหนักหน่วง และปัญหานี้ มันเกี่ยวข้องกับวงกว้างเกินไป มีความเชี่ยวชาญเฉพาะทางสูงมาก ไม่ใช่สิ่งที่สำนักกิจการทั่วไปของเราจะ 'เคี้ยว' ไหวเพียงลำพัง"

"ดังนั้น ผมตัดสินใจ ให้สำนักของเราเป็นแกนนำ ร่วมมือกับสำนักเศรษฐกิจ และสำนักสร้างสรรค์พรรค จัดตั้งคณะทำงานเฉพาะกิจร่วมในระดับสูงสุด"

"สำนักกิจการทั่วไปของเรา จะรับผิดชอบหลักในการออกแบบโครงร่างโดยรวมของรายงาน และการ 'คุมร่างสุดท้าย' ส่วนการวิเคราะห์แบบจำลองเศรษฐกิจและการสนับสนุนข้อมูลเฉพาะทาง ให้เป็นหน้าที่ของสำนักเศรษฐกิจ ส่วนสำนักสร้างสรรค์พรรค จะรับผิดชอบการเสนอแนวคิดในมุมมองของการเสริมสร้างการนำของพรรคต่องานเศรษฐกิจ"

สุดท้าย สายตาของโจวไห่ก็มาหยุดอยู่ที่หลิน หนาน ตง "สหายหนาน ตง งานในส่วนของสำนักกิจการทั่วไป ให้ฝ่ายร่างเอกสารที่ 2 ของพวกคุณเป็นแกนหลักในการจัดการ มีความมั่นใจไหม"

หลิน หนาน ตง รู้สึกถึงแรงกดดันบนบ่าที่เพิ่มขึ้นอย่างฉับพลัน แต่เขาก็ยังลุกขึ้นยืนโดยไม่ลังเล "ขอให้ผู้อำนวยการโจววางใจครับ รับประกันว่าจะทำภารกิจให้ลุล่วงครับ!"

หลังจากเดินออกจากห้องประชุม ฝีเท้าของหลิน หนาน ตง ถึงกับโซเซเล็กน้อย นี่มัน "กระดูกชิ้นแข็ง" ที่เคี้ยวยากสุดๆ จริงๆ ฝั่งสำนักเศรษฐกิจ แต่ละคนล้วนเป็นด็อกเตอร์เศรษฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยชั้นนำ "หยิ่งผยอง" และมักจะดูถูกพวก "นักจับฉ่าย" ที่มาจากสายงานเขียนเอกสารอย่างพวกเขามาโดยตลอด พอถึงตอนนั้น ถ้าความคิดเห็นขัดแย้งกันขึ้นมา คงหนีไม่พ้นการต่อสู้ที่ดุเดือด

พอกลับมาถึงฝ่ายร่างเอกสารที่ 2 หลิน หนาน ตง ก็เรียกประชุมพนักงานทั้งฝ่ายทันที เพื่อถ่ายทอดคำสั่งของผู้อำนวยการโจว พอได้ยินเนื้อหาของภารกิจ ก็มีเสียงสูดหายใจเย็นๆ ดังขึ้นในห้อง

"สหายทุกท่านครับ ภารกิจครั้งนี้ไม่ธรรมดา มันเกี่ยวข้องกับหน้าตาของสำนักกิจการทั่วไปของเราทั้งหมด" หลิน หนาน ตง กวาดตามองลูกน้องของตน "ผมตัดสินใจ จะจัดตั้ง 'ทีมเฉพาะกิจบุกทะลวง' ภายในฝ่าย เพื่อรับผิดชอบโครงการนี้โดยเฉพาะ"

เขาเริ่มขานชื่อ "เหล่าจาง คุณคุ้นเคยกับประวัติศาสตร์เศรษฐกิจ รับผิดชอบเรียบเรียงประสบการณ์และบทเรียนจากการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจในอดีตของประเทศเรา"

"เสี่ยวหวัง นายฝีมือการเขียนคล่องแคล่ว รับผิดชอบการขัดเกลาถ้อยคำในร่างสุดท้าย"

สายตาของหลิน หนาน ตง กวาดไปทั่วห้อง สุดท้าย ก็มาหยุดอยู่ที่เฉินเจี๋ยซึ่งอยู่มุมห้อง เขาครุ่นคิดอยู่ครู่หนึ่ง ตามหลักเหตุผลแล้ว เฉินเจี๋ยจบกฎหมายมา ถือเป็น "คนนอก" สำหรับปัญหาเศรษฐกิจ ทีมเฉพาะกิจหลักแบบนี้ ไม่ควรจะดึงเขาเข้ามาร่วม แต่ไม่รู้ทำไม ในหัวของหลิน หนาน ตง กลับฉายภาพการแสดงความสามารถของเฉินเจี๋ยในตอนทำรายงานปฏิรูประบบสาธารณสุขครั้งนั้นซ้ำไปซ้ำมา... ท่าทีที่ควบคุมสถานการณ์อยู่หมัด การ "เปลี่ยนเรื่องเน่าเฟะให้เป็นปาฏิหาริย์" คนหนุ่มคนนี้ ดูเหมือนจะมีมนต์วิเศษที่สามารถสร้างปาฏิหาริย์ได้เสมอ

"เฉินเจี๋ย" ในที่สุดหลิน หนาน ตง ก็เอ่ยปาก "นายก็เข้าร่วมทีมด้วย" คนอื่นๆ ในห้องต่างก็ประหลาดใจเล็กน้อย หลิน หนาน ตง ดูเหมือนจะอ่านความสงสัยของทุกคนออก จึงอธิบาย "ถึงแม้ว่าเฉินเจี๋ยจะไม่ได้จบ 'สายตรง' เศรษฐศาสตร์มา แต่เขามี 'มุมมอง' ที่แปลกใหม่ มี 'วิสัยทัศน์ในภาพรวม' สามารถช่วยให้พวกเราหลุดออกจาก 'กรอบความคิดเดิมๆ' ได้"

เขาหันไปมองเฉินเจี๋ย แล้วพูดเสริม "ภารกิจของนาย หลักๆ คือช่วยฉัน จัดการเอกสารข้อมูลและจดบันทึกการประชุม และในขณะเดียวกัน ก็คอยฟัง คอยดู และเรียนรู้ให้มากๆ" การจัดแจงนี้ ทั้งเปิดโอกาสให้เฉินเจี๋ยได้มีส่วนร่วม และก็ไม่ผลักเขาไปอยู่ตำแหน่งแกนกลาง ถือว่า "คิดมาอย่างรอบคอบ" แล้ว

"ครับ หัวหน้าฝ่ายหลิน" เฉินเจี๋ยลุกขึ้นยืน ตอบรับอย่างสงบ ชาติก่อนของเขา นอกจากจะเป็นด็อกเตอร์กฎหมายแล้ว เขายังมีอีกหนึ่งสถานะ คือด็อกเตอร์เศรษฐศาสตร์จาก 'คณะบริหารธุรกิจกวงหัว มหาวิทยาลัยเยียนจิง' เขารู้ทิศทางเศรษฐกิจจีนในอีกหลายสิบปีข้างหน้าราวกับส่องกระจก แต่ความลับนี้ เขาพูดไม่ได้ "ภาพลักษณ์" ของเขาในตอนนี้ คือบัณฑิตกฎหมาย "คนนอก" ที่เต็มไปด้วยความสงสัยใฝ่รู้ในปัญหาเศรษฐกิจ

สิ่งที่เฉินเจี๋ยต้องทำ ไม่ใช่การโยนความคิดเห็นที่สะเทือนโลกออกมาโดยตรง แต่คือการเป็นดั่งนักหมากล้อม ที่อาศัยการวางหมากที่ดูเหมือนไม่ตั้งใจ ค่อยๆ ชักนำทิศทางของกระดานหมากทั้งกระดานอย่างเงียบๆ

ทีมเฉพาะกิจบุกทะลวงก่อตั้งขึ้นอย่างรวดเร็ว หลิน หนาน ตง รู้ดีว่าฝ่ายของตนขาดผู้เชี่ยวชาญเศรษฐศาสตร์ตัวจริง เขาจึงไป "ขอยืมตัว" นักวิจัยหนุ่มคนหนึ่งมาจากสำนักวิเทศสัมพันธ์ที่อยู่ติดกัน ชื่อ เกาเจี้ยน เกาเจี้ยน อายุสามสิบต้นๆ จบปริญญาโทเศรษฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเหรินหมิน ทำงานที่สำนักงานวิจัยฯ มาห้าหกปี แต่ก็ "ไม่ร้อนไม่เย็น" มาตลอด เขาเป็นคนทำงานหนัก พื้นฐานทฤษฎีแน่น แต่ความคิดค่อนข้าง "ตายตัว" ขาด "จุดเด่น" รายงานที่เขียนออกมามักจะปลอดภัยไว้ก่อน ไม่โดดเด่น แต่ก็ไม่ผิดพลาด จัดเป็นข้าราชการประเภท "วัวงาน" ที่ผู้นำใช้แล้ววางใจ แต่ก็ไม่คิดจะผลักดันอย่างเต็มที่