บทที่ 57: สุภาพก่อนแล้วค่อยใช้กำลัง, ขจัดความเป็นปฏิปักษ์

สังคมแบบ “ลูกมะกอก” คือสังคมที่ชนชั้นกลางมีจำนวนมากที่สุด ความเหลื่อมล้ำทางรายได้มีน้อย และโครงสร้างทางสังคมมีความมั่นคง เพื่อให้บรรลุเป้าหมายนี้ รายงานได้นำเสนอชุดกลยุทธ์แบบผสมผสาน

ประการแรก คือการใช้ การทำให้ระบบประกันสังคมสมบูรณ์แบบ เป็นรากฐาน โดยการแก้ปัญหาความกังวลในอนาคตของประชาชน จะช่วยปลดล็อกศักยภาพอุปสงค์ภายในประเทศอันมหาศาลที่ถูกกดทับไว้ และเปลี่ยนแรงผลักดันการเติบโตทางเศรษฐกิจจากการลงทุนและการส่งออก ไปสู่การบริโภคอุปสงค์ภายในประเทศอย่างแท้จริง

ประการที่สอง คือการสร้าง “ระบบกันชนทางสังคม” ที่แข็งแกร่งในกระบวนการยกระดับอุตสาหกรรม ผ่านการฝึกอบรมอาชีพครั้งใหญ่และการช่วยเหลือให้กลับไปทำงานอีกครั้ง เพื่อให้มั่นใจว่าความเจ็บปวดจากการปฏิรูปจะไม่กลายเป็นความไม่สงบในสังคม

ประการสุดท้าย คือการทำให้การปฏิรูประบบการคลังและภาษีลึกซึ้งขึ้น เพิ่มการโอนเงินเพื่อการจัดสรร ควบคุมรายได้ที่สูงเกินไป ยกเลิกรายได้ที่ผิดกฎหมาย และค่อยๆ ลดช่องว่างระหว่างภูมิภาค ช่องว่างระหว่างเมืองและชนบท และช่องว่างของรายได้ลง เพื่อสร้างชนชั้นกลางขนาดใหญ่ที่มีกำลังการบริโภคที่ยั่งยืน

เมื่อหลินหนานตงอ่านโครงร่างรายงานนี้จบ เขาเกือบจะเหลือบมองเฉินเจี๋ยที่นั่งอยู่ข้างๆ และยังคงก้มหน้าจัดเตรียมเอกสารโดยไม่รู้ตัว เขารู้ดีว่า จิตวิญญาณของรายงานฉบับนี้ต้องมาจากชายหนุ่มคนนี้อีกแล้ว

เกาเจี้ยนรายงานต่อหลินหนานตงด้วยสีหน้าตื่นเต้น:

“ท่านหลิน นี่คือสิ่งที่ผมกับเฉินเจี๋ยได้ปรึกษาหารือร่วมกันครับ หลักๆ แล้วเป็นสหายเฉินเจี๋ยครับ ถึงแม้เขาจะไม่เข้าใจเศรษฐศาสตร์ แต่เขาดูปัญหาได้เฉียบคมมาก เขาให้แรงบันดาลใจกับผมเยอะมาก ผมรู้สึกเหมือนได้ทะลวงเส้นสายลมปราณที่ถูกปิดกั้นไปเลย!”

สิ่งที่เกาเจี้ยนพูดนั้นออกมาจากใจจริง ในความคิดของเขา แนวคิดที่เปล่งประกายด้วยสติปัญญาเหล่านี้เกิดขึ้นจากการที่เขาเองได้ “ตื่นรู้” ในระหว่างการแลกเปลี่ยนกับเฉินเจี๋ย เฉินเจี๋ยเป็นเพียงผู้ชี้ทางที่จุดประกายเท่านั้น

หลินหนานตงมองไปที่ความตื่นเต้นและความมั่นใจที่มาจากใจของเกาเจี้ยน และยิ้มเล็กน้อยในใจ เขาเดินไปที่เกาเจี้ยน ตบไหล่เขาและกล่าวอย่างมีความหมายว่า:

“เกาเจี้ยน เธอทำได้ดีมากในครั้งนี้ แนวคิดนี้มีทั้งความสูงส่ง ความลึกซึ้ง และความอบอุ่น มีมาตรฐานที่รายงานของห้องวิจัยของเราควรจะมีแล้ว” 

“เธอไปเก็บรายละเอียดโครงร่างนี้ให้เป็นฉบับร่างที่สมบูรณ์ ในสัปดาห์หน้า เมื่อเรามีการประชุมร่วมกับผู้เชี่ยวชาญจากสำนักเศรษฐกิจ เธอจะเป็นคนนำเสนอ”

“ผมเหรอครับ?” เกาเจี้ยนตกตะลึงเล็กน้อย ไม่กล้าเชื่อ “ท่านหลิน ผม... ผมจะทำได้เหรอครับ?”

“เธอทำได้ ต้องทำได้!” น้ำเสียงของหลินหนานตงหนักแน่น “นี่คือผลึกทางความคิดของเธอเอง ไม่มีใครเข้าใจตรรกะภายในได้ดีไปกว่าเธออีกแล้ว เธอต้องมีความมั่นใจ!”

เขามองไปที่เฉินเจี๋ย แล้วกล่าวเสริม:

“เฉินเจี๋ยยังคงทำหน้าที่เป็นผู้ช่วยของเธอ ทำงานบริการและสนับสนุนให้ดี” 

“ครับ!” เกาเจี้ยนพยักหน้าอย่างหนักแน่น ดวงตาของเขาลุกโชนด้วยจิตวิญญาณการต่อสู้ที่ไม่เคยมีมาก่อน

นี่เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่เขาเข้าร่วมห้องวิจัยที่เขาได้รับมอบหมายงานที่สำคัญเช่นนี้ เขารู้สึกว่าร่างกายของเขาเต็มไปด้วยพลัง เฉินเจี๋ยที่อยู่ด้านข้าง ยิ้มเล็กน้อยเมื่อเห็นทุกอย่าง ซ่อนความสำเร็จและชื่อเสียงไว้เบื้องหลัง ความสามารถของคนคนเดียวนั้นมีขีดจำกัด แต่ถ้าสามารถปลูกฝังแนวคิดของตนเองลงในสมองของสมาชิกทุกคนในทีมด้วยวิธีที่เงียบเชียบ ราวกับน้ำซึมลงดิน ทำให้พวกเขาทุกคนกลายเป็น "เฉินเจี๋ย" แล้วล่ะก็ พลังการต่อสู้ของทีมนี้จะไร้ขีดจำกัด

หนึ่งสัปดาห์ต่อมา ห้องประชุมหมายเลข 2 ของห้องวิจัย การประชุมร่วมครั้งที่สองของคณะทำงานพิเศษเปิดขึ้นอย่างเป็นทางการ บรรยากาศในห้องประชุมยังคงตึงเครียดเล็กน้อย

ฝ่ายสำนักเศรษฐกิจ นำโดยรองผู้อำนวยการเจิ้งเสวียปิน ได้นำนักวิจัยระดับปริญญาเอกที่จบจากมหาวิทยาลัยชื่อดังในต่างประเทศมาหลายคน ทุกคนดูเย็นชาเล็กน้อยอย่างไม่แสดงออก แผนงานที่พวกเขานำเสนอเป็นรายงานความยาวกว่าร้อยหน้า ซึ่งเต็มไปด้วยแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ที่ซับซ้อนและแผนภูมิข้อมูลต่างๆ แก่นของแนวคิดยังคงเป็นการพึ่งพาการลงทุนในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ แต่พวกเขาเปลี่ยนทิศทางการลงทุนจากโครงสร้างพื้นฐานแบบดั้งเดิม (เหล็ก, ถนน, ระบบสาธารณูปโภคพื้นฐาน) ไปสู่สิ่งที่เรียกว่า โครงสร้างพื้นฐานใหม่ เช่น โครงข่ายไฟฟ้าแรงสูงพิเศษ และทางรถไฟความเร็วสูงระหว่างเมือง

นี่คือแผนงานของกลุ่มข้าราชการเทคนิคโดยทั่วไป ดูเป็นมืออาชีพ เข้มงวด และทันสมัย แต่ขาดความห่วงใยต่อ “ผู้คน” การประชุมเริ่มขึ้น เจิ้งเสวียปินนำเสนอแผนงานของพวกเขาเองด้วย PowerPoint อย่างละเอียดนานถึงครึ่งชั่วโมง ศัพท์ภาษาอังกฤษที่คล่องแคล่วและแบบจำลองการวิเคราะห์เชิงปริมาณที่ซับซ้อนทำให้เจ้าหน้าที่อาวุโสหลายคนจากสำนักวิเคราะห์ภาพรวมต้องขมวดคิ้ว เมื่อนำเสนอจบ เจิ้งเสวียปินดันแว่นตาของเขา รอยยิ้มที่มั่นใจปรากฏขึ้นที่มุมปาก และมองไปรอบๆ:

“ทุกท่านครับ แผนงานของเราได้นำเสนอเรียบร้อยแล้ว นี่คือแนวคิดเบื้องต้นที่นักวิจัยระดับปริญญาเอกหลายคนในสำนักของเราได้สร้างขึ้น โดยอ้างอิงจากประสบการณ์ในช่วงการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจของสหรัฐอเมริกาและญี่ปุ่น ผสมผสานกับสภาพความเป็นจริงของประเทศเรา ขอให้ทุกท่านช่วยวิจารณ์และให้คำแนะนำด้วยครับ”

แม้คำพูดจะสุภาพ แต่ความเย่อหยิ่งที่บ่งบอกว่า “พวกเราคือมืออาชีพที่สุด” ก็ปรากฏชัดเจน ความเงียบเข้าปกคลุมห้องประชุม คนจากสำนักวิเคราะห์ภาพรวมรู้สึกว่าแผนของอีกฝ่ายไม่ติดดิน แต่ก็ถูกข่มด้วยแบบจำลองมากมาย ทำให้ไม่รู้ว่าจะโต้แย้งจากตรงไหนดี โจวไห่นั่งอยู่ที่ที่นั่งหลัก ใบหน้าของเขาสงบจนอ่านไม่ออก สายตาของเขาหันไปทางหลินหนานตง

หลินหนานตงสูดหายใจลึกๆ และส่งสายตาให้กำลังใจไปยังเกาเจี้ยนที่อยู่ข้างๆ เกาเจี้ยนรู้สึกว่าฝ่ามือของเขาเริ่มมีเหงื่อออก เขามองไปที่เฉินเจี๋ยซึ่งกำลังก้มหน้าจดบันทึกการประชุมอย่างตั้งใจอยู่ที่มุมห้อง เฉินเจี๋ยดูเหมือนจะรับรู้ถึงสายตาของเขา จึงเงยหน้าขึ้นและพยักหน้าเล็กน้อยด้วยสายตาที่สงบนิ่ง หัวใจของเกาเจี้ยนก็สงบลงในทันที

เขายืนขึ้น โค้งคำนับเล็กน้อยต่อทุกคน แล้วเริ่มพูด เสียงของเขาไม่ดัง แต่ชัดเจนเป็นพิเศษ:

“รองผู้อำนวยการเจิ้ง และผู้เชี่ยวชาญทุกท่านครับ หลังจากที่ได้ฟังแผนของท่านแล้ว พวกเราได้รับแรงบันดาลใจอย่างมาก โดยเฉพาะแนวคิด ‘โครงสร้างพื้นฐานใหม่’ ที่ท่านนำเสนอ มีวิสัยทัศน์ที่ก้าวหน้าอย่างยิ่ง และเปิดมุมมองใหม่ให้กับพวกเรา”

การเปิดบทสนทนาครั้งนี้ ไม่มีการโต้แย้ง แต่กลับมอบคำชมเชยก่อน นี่คือกลยุทธ์แรกที่เฉินเจี๋ยสอนเขาเรียกว่า “สุภาพก่อนแล้วค่อยใช้กำลังเพื่อขจัดความเป็นปฏิปักษ์”

เกาเจี้ยนพูดต่อ:

“แผนของสำนักท่านมีความครอบคลุมมาก มองจาก ‘ด้านอุปทาน ’ ได้วาดภาพพิมพ์เขียวที่ยิ่งใหญ่ไว้ให้เรา สหายของเราจากสำนักวิเคราะห์ภาพรวมก็ได้ทำการพิจารณาเพิ่มเติมจากอีกมุมมองหนึ่ง โดยเน้นไปที่ ‘ด้านอุปสงค์’ เพื่อหารือเกี่ยวกับวิธีที่จะวางรากฐานทางสังคมที่มั่นคงและยั่งยืนยิ่งขึ้นสำหรับพิมพ์เขียวนั้น”

“ด้านอุปสงค์?” เจิ้งเสวียปินเลิกคิ้วขึ้นเล็กน้อย แสดงความสนใจ

“ใช่ครับ” เกาเจี้ยนเปิดสไลด์ PowerPoint ของเขา บนนั้นไม่มีแบบจำลองที่ซับซ้อน มีเพียงแผนผังตรรกะที่เรียบง่าย “เราเชื่อว่าเครื่องยนต์ที่ทรงพลังและน่าเชื่อถือที่สุดสำหรับการเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศจีนในอนาคต ไม่ใช่การลงทุนและไม่ใช่การส่งออก แต่คือ ศักยภาพการบริโภคอันมหาศาลที่ถูกกดทับของประชาชน 1.4 พันล้านคน” 

“และการจะเปิดใช้งานเครื่องยนต์นี้ กุญแจสำคัญไม่ได้อยู่ที่ว่าจะกระตุ้นอย่างไร แต่อยู่ที่ว่าจะ ‘ปลดล็อก’ ได้อย่างไร” 

“การปลดล็อกคือหัวใจสำคัญ ซึ่งก็คือการจัดหา เครือข่ายความปลอดภัยทางสังคมที่มั่นคงและเชื่อถือได้ ให้กับประชาชน เพื่อแก้ปัญหาความกังวลในอนาคตที่ทำให้พวกเขาไม่กล้าใช้จ่ายเงิน”

น้ำเสียงของเกาเจี้ยนเริ่มราบรื่นและมั่นใจมากขึ้นเรื่อยๆ เขาค่อยๆ อธิบายห่วงโซ่ตรรกะที่เฉินเจี๋ยนำทางให้เขาคิดออกมา ซึ่งก็คือ “การประกันสังคม -> ความคาดหวังที่มั่นคง -> การเติบโตของการบริโภค -> การเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ” ด้วยวิธีที่ชัดเจนและโน้มน้าวใจ