บทที่ 65: ทลายกำแพงระบบบริหาร

"โอ้?" เฉินเจี๋ยแสร้งทำเป็นสงสัย

"ลองคิดดูสิ ว่าบริษัทบริการด้านอุตสาหกรรมที่ว่านี้ สุดท้ายแล้วจะ อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของใคร? จะเป็นของคณะกรรมการกำกับดูแลสินทรัพย์ของรัฐ หรือสำนักการคลัง? รายได้ภาษีของมันจะนับรวมในเขตเมืองเก่า หรือเขตเมืองใหม่? แล้วผลผลิตรวมจะถูกบันทึกอย่างไร?"

ปัญหาที่ หูรุ่ยผิง หยิบยกมา ไม่ใช่แค่เรื่องว่าบริษัทบริการด้านอุตสาหกรรมจะขึ้นกับใคร แต่เป็นการชี้ให้เห็นถึง ข้อเสียของกำแพงแผนกและระบบการบริหารที่แบ่งแยก ที่มีอยู่ในระบบราชการ

"การเกิดขึ้นของสิ่งใหม่ ย่อมท้าทายรูปแบบการจัดการและโครงสร้างผลประโยชน์เดิมอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ทุกแผนกจะดำเนินการไปตามสัญชาตญาณ โดยยึดอำนาจ หน้าที่ และผลประโยชน์ของตนเองเป็นหลัก ทั้งการ แก่งแย่ง หรือการต่อต้าน ผลลัพธ์สุดท้ายมักจะเป็นการ พูดคุยแต่ไม่ตัดสินใจ และสิ่งดี ๆ ก็จะกลายเป็นเรื่องแย่ ๆ ไป" น้ำเสียงของหูรุ่ยผิงมีความรู้สึกจำนนและเหนื่อยล้าเล็กน้อย

เฉินเจี๋ยฟังอย่างเงียบ ๆ

สิ่งที่หูรุ่ยผิงพูดคือ ความเจ็บปวดที่ลึกซึ้งที่สุด ของเจ้าหน้าที่สายปฏิบัติที่ทำงานมาหลายปี

"ท่านรองนายกเทศมนตรีหูพูดถูกครับ กำแพงแผนกเป็นอุปสรรคต่อการผลักดันการปฏิรูปจริง ๆ" เฉินเจี๋ยพยักหน้า และกล่าวเสริมว่า

"แต่ข้อได้เปรียบที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของระบบของเรา ก็คือ เรามี ผู้ประสานงานสูงสุดที่มีอำนาจและสามารถอยู่เหนือผลประโยชน์ของทุกแผนกได้"

หูรุ่ยผิงรู้ดีว่าเฉินเจี๋ยกำลังพูดถึงอะไร

แต่เขาต้องการฟังว่าชายหนุ่มคนนี้จะมีความคิดเห็นที่แตกต่างออกไปหรือไม่

"การนำของพรรค ครับ" เฉินเจี๋ยกล่าวออกมาอย่างสงบเพียงสี่คำ

สีหน้าของหูรุ่ยผิงไม่ได้เปลี่ยนไปมากนัก แต่ก็รอฟังต่อ

"ท่านรองนายกเทศมนตรีหูครับ ผมเชื่อว่าท่านทราบดีกว่าผม ว่าในระบบราชการ การจะทำให้งานที่มีความก้าวหน้าอย่างแท้จริงสำเร็จได้ พึ่งพาเพียงคำสั่งทางบริหารหรือการประสานงานของแผนกต่าง ๆ นั้นไม่เพียงพออย่างยิ่ง"

"กลไกการประสานงานแบบปกติ มักจะล้มเหลวต่อหน้าแรงเฉื่อยและผลประโยชน์มหาศาลของแผนกต่าง ๆ"

หูรุ่ยผิงพยักหน้าเห็นด้วยอย่างยิ่ง

เฉินเจี๋ยกล่าวต่อ:

"ดังนั้น การผลักดันโมเดลบริษัทบริการด้านอุตสาหกรรม จะต้องไม่ถูกมองว่าเป็นเพียงโครงการทางเศรษฐกิจทั่วไป ที่มอบหมายให้แผนกใดแผนกหนึ่งรับผิดชอบ แต่ ต้องถูกยกระดับให้เป็น 'โครงการผู้นำสูงสุดของคณะกรรมการพรรคประจำเมือง'"

"ให้เลขาธิการคณะกรรมการพรรคประจำเมืองเป็นหัวหน้าด้วยตนเอง จัดตั้ง 'คณะกรรมการนำการยกระดับและเปลี่ยนผ่านฐานอุตสาหกรรมเก่า' ที่อยู่เหนือทุกแผนก และให้ผู้นำเมืองที่เข้าใจอุตสาหกรรมและมีความกล้าหาญมาเป็นรองหัวหน้าถาวร เพื่อรับผิดชอบงานประจำ นั่นเท่ากับว่าเป็นการ มอบดาบอาญาสิทธิ์ เหนือโครงการ มีอำนาจในการตัดสินใจและการประสานงานสูงสุด"

หูรุ่ยผิงหัวเราะออกมา

แนวคิดนี้สอดคล้องกับความคิดของเขา แต่คำพูดถัดมาของเฉินเจี๋ยทำให้เขาประทับใจอย่างแท้จริง

"แต่นี่ยังไม่พอ" เฉินเจี๋ยกล่าวต่อ "คณะกรรมการนำฯ แก้ปัญหาในระดับการตัดสินใจได้ แต่ในระดับการปฏิบัติงาน เรายังคงเจอการต่อต้านอย่างนุ่มนวลจากเจ้าหน้าที่ระดับกลาง"

"กุญแจสำคัญที่แท้จริงคือ การจัดตั้ง 'สาขาพรรคร่วมโครงการ' ที่มีการดำเนินงานอย่างเป็นรูปธรรมและชั่วคราว ภายใต้คณะกรรมการนำฯ"

"สาขาพรรคร่วมโครงการ?" หูรุ่ยผิงรู้สึกสนใจอย่างเต็มที่

"ครับ" น้ำเสียงของเฉินเจี๋ยหนักแน่นและมีพลัง "ดึงบุคลากรหลักของพรรคที่เก่งที่สุดจากทุกแผนกที่เกี่ยวข้อง เช่น การกำกับดูแลสินทรัพย์, เทคโนโลยี, ทรัพยากรมนุษย์, การคลัง มารวมกัน เพื่อจัดตั้งสาขาพรรคร่วมนี้"

"ในสาขาพรรคนี้ สถานะแรกของพวกเขาจะไม่ใช่ผู้บริหารหรือหัวหน้าแผนกของหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่งอีกต่อไป แต่เป็น สมาชิกของทีมโครงการ ความสัมพันธ์ในองค์กร การประเมินผลงาน และแม้แต่การเลื่อนตำแหน่งในอนาคต จะ ผูกติดอยู่กับความสำเร็จหรือความล้มเหลวของโครงการนี้โดยตรง"

"ด้วยวิธีนี้ จะเป็นการ ทลายจุดยืนของแผนกเดิมและการผูกมัดทางผลประโยชน์ อย่างถอนรากถอนโคน และผูกอนาคตส่วนตัวของพวกเขาเข้ากับความสำเร็จของการปฏิรูปอย่างแน่นหนา"

"จุดเริ่มต้นของการคิดแก้ปัญหาของพวกเขาจะเปลี่ยนจาก 'แผนกของฉันจะได้อะไร?' เป็น 'โครงการของเราจะสำเร็จได้อย่างไร?'"

"นี่คือการใช้ การนำของพรรค มาทำลายการแบ่งแยกทางการบริหาร ใช้ ข้อได้เปรียบทางองค์กร มาปรับโครงสร้างอำนาจในการปฏิบัติงาน และใช้ วินัยทางการเมือง เพื่อรับประกันว่าการปฏิรูปจะบรรลุผล ด้วยวิธีนี้ ความมุ่งมั่นของชนชั้นนำเท่านั้นที่จะสามารถถ่ายทอดลงสู่ระดับรากหญ้าได้โดยไม่มีอุปสรรคใด ๆ"

เมื่อเฉินเจี๋ยกล่าวถ้อยคำเหล่านี้จบลง หูรุ่ยผิงก็เงียบไปนาน

เขามองไปยังชายหนุ่มตรงหน้า สายตาเต็มไปด้วยความรู้สึกที่ซับซ้อน

มีความชื่นชม ความประหลาดใจ แต่ที่มากกว่านั้นคือ ความรู้สึกเหมือนได้พบกับคนที่เข้าใจ

เขาเองก็เคยคิดที่จะใช้หลักการ พรรคกำกับดูแลบุคลากร มาผลักดันงาน แต่ก็ไม่ได้คิดอย่างลึกซึ้งเท่าเฉินเจี๋ย ที่ใช้รูปแบบองค์กร 'สาขาพรรคร่วมโครงการ' เพื่อแก้ไขปัญหาในระดับการปฏิบัติงานอย่างสร้างสรรค์

"พูดได้ดีมาก..." หูรุ่ยผิงชื่นชมจากใจจริง "การใช้สาขาพรรคร่วมโครงการเพื่อจัดโครงสร้างองค์กรใหม่ การใช้โครงการผู้นำสูงสุดเพื่อมอบอำนาจสูงสุด นั่นไม่ใช่แค่การประสานงาน แต่คือคำสั่ง! แนวคิดของนายนี้ นำเอา ข้อได้เปรียบพื้นฐานของระบบเรามาใช้ได้อย่างตรงจุด!"

เขามองเฉินเจี๋ย ราวกับกำลังมองหาคนรู้ใจ:

"สหายเฉินเจี๋ย ฉันพยายามคิดมาตลอดว่าจะทำลายสถานการณ์นี้ได้อย่างไร ลองหลายวิธีแล้วแต่ก็รู้สึกว่ายังขาดอะไรบางอย่าง วันนี้ฟังนายพูด ฉันก็เข้าใจแล้ว สิ่งที่ขาดไปคือ วิธีการเปลี่ยนข้อได้เปรียบทางการเมืองให้เป็นข้อได้เปรียบทางองค์กรและการปฏิบัติ นายไม่ธรรมดาเลยจริง ๆ!"

"ท่านรองนายกเทศมนตรีหูชมเกินไปแล้วครับ" เฉินเจี๋ยกลับสู่ท่าทีที่ถ่อมตัว "ผมเป็นเพียงแค่การพูดบนกระดาษ การปฏิบัติจริงต้องอาศัยผู้นำที่มีความกล้าหาญและมีความรับผิดชอบอย่างท่านเป็นผู้ขับเคลื่อน"

หูรุ่ยผิงยิ้ม รอยยิ้มนั้นมีความชื่นชม ความรู้สึก และความจริงใจ:

"ต่อไป ถ้าเจอปัญหาอะไรที่ต้องการให้สหายเก่าในพื้นที่อย่างฉันช่วย ก็โทรหาฉันได้เสมอ"

พูดจบ หูรุ่ยผิงก็มอบเบอร์โทรศัพท์ส่วนตัวให้กับเฉินเจี๋ย

"ขอบคุณท่านรองนายกเทศมนตรีหูครับ" เฉินเจี๋ยรับไว้ด้วยความเคารพอย่างยิ่ง

...

ระหว่างทางกลับกรุงปักกิ่ง

เจิ้งเสวียปิน ถามเฉินเจี๋ยโดยไม่รู้ตัว:

"สหายเฉินเจี๋ย นายคิดว่าชื่อรายงานของเราควรปรับปรุงอีกไหม? แม้คำว่า 'ย้ายนกในกรง' จะเห็นภาพ แต่สำหรับการเป็นชื่อรายงานอย่างเป็นทางการ ดูเหมือนจะไม่เคร่งขรึมพอหรือเปล่า?"

เฉินเจี๋ยคิดอยู่ครู่หนึ่งและแนะนำว่า:

"ท่านผู้อำนวยการเจิ้งครับ ท่านเห็นว่าเปลี่ยนเป็น 'การปฏิรูปการเติบโตเดิมเพื่อกระตุ้นการเติบโตใหม่: สำรวจเส้นทางใหม่ในการฟื้นฟูฐานอุตสาหกรรมเก่าภาคตะวันออกเฉียงเหนือ' เป็นอย่างไรครับ? เน้นย้ำแนวคิดหลัก ขณะเดียวกันก็ดูมั่นคงและเป็นเชิงนโยบายมากขึ้น"

"อืมมม, อันนี้ดี อันนี้ดีมาก! เยี่ยม ๆ!" เจิ้งเสวียปินรีบให้ อู๋ฮุย แก้ไขในคอมพิวเตอร์ทันที

ตลอดการเดินทาง เจิ้งเสวียปินปฏิบัติต่อเฉินเจี๋ยราวกับเป็น หัวหน้าที่ปรึกษา ถามนั่นถามนี่ไม่หยุด

หลินหนานตงมองอยู่ข้าง ๆ ก็รู้สึกซาบซึ้งใจ

เมื่อกลับถึงห้องวิจัย การเขียนรายงานฉบับสุดท้ายเป็นไปอย่างราบรื่นอย่างน่าประหลาดใจ

ภายใต้ "การนำที่มองไม่เห็น" ของเฉินเจี๋ย รายงานการสำรวจที่รวมเอาภูมิปัญญาจากทุกฝ่าย มีความลึกซึ้งทางทฤษฎี มีความลึกซึ้งในการปฏิบัติ และมีวิสัยทัศน์ทางการเมือง ก็ได้ถูกจัดทำขึ้นอย่างรวดเร็ว

เมื่อรายงานฉบับนี้ถูกวางต่อหน้า โจวไห่ เขาอ่านเพียงรอบเดียว ก็เขียนแปดคำลงบนหน้าแรกของรายงาน: "ความคิดลึกซึ้ง สามารถเป็นนโยบายของชาติ"

จากนั้น เขาก็ถือรายงานฉบับนี้ไปเคาะประตูห้องทำงานของผู้อำนวยการศูนย์วิจัยด้วยตนเอง

ไม่กี่วันต่อมา ในการประชุมสัมมนาเรื่องสถานการณ์เศรษฐกิจภายในระดับสูงครั้งหนึ่ง หลังจากผู้นำจากส่วนกลางได้รับฟังการรายงานการสำรวจภาคตะวันออกเฉียงเหนือแล้ว เขาก็ค่อย ๆ กล่าวว่า:

"เมื่อเร็ว ๆ นี้ ฉันได้เห็นรายงานที่น่าสนใจมากฉบับหนึ่ง ซึ่งมีการกล่าวถึงแนวคิด 'ย้ายนกในกรง สร้างรังเพื่อดึงหงส์' ฉันคิดว่าแนวคิดนี้น่าสนใจและสร้างแรงบันดาลใจมาก"

"ในการปฏิรูป เราต้องไม่เอาเด็กในอ่างน้ำทิ้งไปพร้อมกับน้ำสกปรก แต่ต้องเรียนรู้วิธีการย้ายนกในกรง และ บ่มเพาะชีวิตใหม่ในเปลือกเดิม"

"ฉันคิดว่าแนวคิดนี้ไม่เพียงแต่ใช้ได้กับภาคตะวันออกเฉียงเหนือเท่านั้น แต่ยังมีนัยสำคัญในการนำทางที่ครอบคลุมต่อการปฏิรูปวิสาหกิจของรัฐและการยกระดับอุตสาหกรรมทั่วประเทศของเรา"

คำกล่าวนี้เป็นเหมือนการ ตอกย้ำครั้งสุดท้าย ที่ชี้ให้เห็นทิศทางใหม่สำหรับการปฏิรูปวิสาหกิจของรัฐในอีกสิบกว่าปีข้างหน้า

แน่นอนว่า เฉินเจี๋ย ไม่ได้รับรู้ถึงทั้งหมดนี้

เขากลับมาที่ห้องทำงานเล็ก ๆ นั้น และทำงานเป็นเสมียนฝึกหัดที่ถ่อมตนและเก็บตัวต่อไป

ความสำเร็จของการเดินทางไปภาคตะวันออกเฉียงเหนือทำให้สถานะของเขาในศูนย์วิจัยเริ่ม ละเอียดอ่อนยิ่งขึ้น

โจวไห่ ผู้อำนวยการสำนักงานได้ให้ความสนใจเฉินเจี๋ยมากขึ้น

แม้แต่ เจิ้งเสวียปิน ที่เคยเย่อหยิ่ง ก็ยังหยุดทักทายเขาในโถงทางเดิน กล่าวเรียกเขาว่า "สหายเฉินเจี๋ย" และพูดคุยอย่างสุภาพ

แต่เฉินเจี๋ยกลับ ถ่อมตัวและสงบเงียบยิ่งกว่าเดิม

เขาปฏิเสธการเข้าสังคมที่ไม่จำเป็นเกือบทั้งหมด ทุกวันนอกเหนือจากการทำงานประจำที่หลินหนานตงมอบหมาย เขาก็จะดำดิ่งอยู่ในห้องสมุดเอกสาร

เฉินเจี๋ยเป็นเหมือนฟองน้ำที่แห้งผาก ที่กำลังดูดซับทุกสิ่งเกี่ยวกับประเทศนี้อย่างบ้าคลั่ง ตั้งแต่เศรษฐกิจ การเมือง วัฒนธรรม ไปจนถึงการต่างประเทศ โดยสร้าง ภาพรวมของการบริหารประเทศที่สมบูรณ์ เป็นสามมิติ และเปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย ในสมองของเขา