บทที่ 95 ผมไม่เข้าใจ ขอให้ท่านช่วยสอนผมหน่อย

รอยยิ้มบนใบหน้าของ หวงกั๋วหมิง แข็งค้างไปชั่วขณะ เขาจึงรีบหยิบถ้วยชาขึ้นมาจิบเพื่อซ่อนความประหม่า จากนั้นก็กล่าวด้วยรอยยิ้มว่า: “ท่านนายกเทศมนตรีเฉิน ท่านวางใจได้ งานของสำนักงานเวนคืนที่ดินของเราสามารถตรวจสอบได้แน่นอนครับ”

“การเวนคืนที่ดินครั้งนี้ มีเวลาน้อย ภารกิจหนัก สหายทุกคนทำงานล่วงเวลาทั้งวันทั้งคืน ไปทำงานถึงหน้าประตูบ้านทุกครัวเรือน พูดจนปากเปียกปากแฉะ ถึงสามารถจัดการกับปัญหายากๆ นี้ได้”

“ส่วนมาตรฐานการชดเชย ก็เป็นไปตามเอกสารแนวทางของเมืองอย่างเคร่งครัด ไม่ได้มีการลดเงินชดเชยของชาวบ้านไปแม้แต่เฟินเดียวเลยครับ”

“ตอนนี้คนกลุ่มเล็กๆ นั้นก่อความวุ่นวาย ส่วนใหญ่เป็นเพราะความโลภ อยากจะได้ประโยชน์มากกว่าเดิม เพียงแค่สร้างปัญหา พวกเขาคิดว่าจะสามารถเรียกเงินได้มากขึ้น นี่เป็นความคิดแบบ ชาวบ้านร้าย เราไม่ควรปล่อยปละละเลยครับ!”

เฉินเจี๋ยฟังอย่างเงียบๆ ใบหน้าของเขายังคงสงบนิ่งราวกับบ่อน้ำเก่า

เมื่อหวงกั๋วหมิงพูดจบ เฉินเจี๋ยก็ยิ้มและเปิดปากพูด: “ผู้อำนวยการหวง ท่านพูดได้ดีมาก งานเวนคืนที่ดินเป็นเรื่องยาก ผมเชื่อว่าท่านและสหายทุกคนได้ทุ่มเทความพยายามอย่างมาก”

คำพูดนี้เป็นการยืนยันความพยายามของอีกฝ่ายก่อน ซึ่งทำให้เส้นประสาทที่ตึงเครียดของหวงกั๋วหมิงผ่อนคลายลงเล็กน้อย เขาพยักหน้าทันที: “ขอบคุณท่านนายกเทศมนตรีเฉินที่เห็นใจ พวกเรา...”

“อย่างไรก็ตาม” เฉินเจี๋ยเปลี่ยนน้ำเสียง “ผมได้อ่านเอกสารไปบ้างแล้ว มีบางจุดที่ผมยังไม่ค่อยเข้าใจ จึงอยากจะขอคำแนะนำจากท่านหน่อยครับ”

ใจของหวงกั๋วหมิงตกวูบ ความรู้สึกไม่ดีผุดขึ้นในใจ

เฉินเจี๋ยหยิบเอกสารเกี่ยวกับมาตรฐานการชดเชยบนโต๊ะ แล้วเลื่อนไปตรงหน้าหวงกั๋วหมิง: “เอกสารฉบับนี้ เป็นแผนมาตรฐานการชดเชย ระบุว่าอ้างอิงจากเอกสารหมายเลข 37 ที่เมืองออกเมื่อปี 2009 ใช่ไหมครับ”

“ใช่ ครับ ใช่ ถูกต้อง” หวงกั๋วหมิงรีบพยักหน้า

“ผมได้ดูเอกสารของเมืองแล้ว ระบุว่าเงินชดเชยที่ดินทำกินขั้นพื้นฐานต้องไม่ต่ำกว่าสองหมื่นแปดพันหยวน แต่ข้อตกลงที่เราให้กับชาวบ้านส่วนใหญ่ระบุไว้ที่สองหมื่นห้าพันหยวน ต่อมาผมก็ดูบันทึกการประชุมคณะกรรมการบริหารเมืองของเรา ซึ่งระบุว่าเพื่อเร่งความเร็วในการเวนคืนที่ดิน สามารถเพิ่มเงินชดเชยได้อีกสิบเปอร์เซ็นต์จากมาตรฐานที่เมืองกำหนด เพื่อเป็นกำลังใจให้กับชาวบ้านที่ให้ความร่วมมืออย่างรวดเร็ว”

จังหวะการพูดของเฉินเจี๋ยไม่ช้าไม่เร็ว: “ดังนั้น เมื่อคำนวณไปกลับแล้ว ก็มีส่วนต่างค่อนข้างมาก ผู้อำนวยการหวงครับ โปรดช่วยผมไขข้อสงสัยหน่อยได้ไหมครับว่า ส่วนต่างนี้เกิดขึ้นได้อย่างไร? เป็นเพราะการคลังของเมืองมีปัญหา หรือมีข้อพิจารณาทางวิชาชีพอื่นๆ ที่ซับซ้อนกว่านี้ครับ”

สีหน้าของหวงกั๋วหมิงซีดเผือดลงทันที

เขาอ้าปาก แต่พบว่าคำอธิบายใดๆ ก็ดูไร้แก่นสารและไร้พลังต่อหน้าตรรกะที่ชัดเจนนี้

เฉินเจี๋ยไม่ได้รอให้เขาตอบ แต่หยิบข้อตกลงการชดเชยบ้านหลายฉบับขึ้นมา แล้วถามอย่างไม่ตั้งใจ: “และการชดเชยบ้านก็แปลกเช่นกันครับ ท่านดูสิ อาคารสองชั้นโครงสร้างอิฐและคอนกรีตเหมือนกัน พื้นที่ก็ใกล้เคียงกัน แต่ทำไมบางคนได้รับเงินชดเชยถึงเก้าร้อยหยวนต่อตารางเมตร แต่บางคนได้รับเพียงหกร้อยหยวน?”

“มีมาตรฐานการประเมินที่ละเอียดยิ่งขึ้นที่ผมมองไม่เห็นหรือไม่? เช่น ทิศทาง ระดับความเก่าใหม่? ผมเห็นว่าสิ่งเหล่านี้ดูเหมือนจะไม่ได้ระบุไว้ในรายงานการประเมินนะครับ”

“และการจ่ายเงินชดเชยนี้” เฉินเจี๋ยหยิบตารางรายละเอียดที่มีการลงนามแทนจำนวนมากขึ้นมา คิ้วของเขาขมวดเล็กน้อย ใบหน้าแสดงความสับสน “ทำไมเงินจำนวนมากถึงจ่ายเป็นเงินสด? แถมยังเป็นบัญชีหมู่บ้านเป็นผู้ลงนามแทน? ผมไม่ค่อยเข้าใจระบบการเงินระดับรากหญ้า นี่เป็นแนวปฏิบัติของเมืองอันอี๋มาโดยตลอดหรือเปล่าครับ? จะมีความเสี่ยงด้าน... การจัดการบ้างหรือไม่ครับ”

ทุกคำถามของเฉินเจี๋ยฟังดูอ่อนโยนเหมือนกำลังขอคำแนะนำ แต่เมื่อรวมเข้าด้วยกัน ก็เหมือนตาข่ายที่มองไม่เห็น ซึ่งปิดกั้นทุกข้อแก้ตัวของหวงกั๋วหมิงไว้อย่างแน่นหนา

เขาเพียงแค่พูดว่า “ผมไม่เข้าใจ” “ผมสับสน” “ขอให้ท่านช่วยสอนผมหน่อย” ตลอด

แต่ความไม่เข้าใจนี้ มีฤทธิ์ทำลายล้างมากกว่าคำว่า “ผมเข้าใจ” ใดๆ เสียอีก

เหงื่อเย็นผุดขึ้นที่หน้าผากของหวงกั๋วหมิงอย่างช้าๆ

นายกเทศมนตรีหนุ่มคนนี้ทำงานละเอียดมากถึงเพียงนี้เลยหรือ

จ้าวเถี่ยจวินที่อยู่ข้างๆ มองดูเหตุการณ์นี้ คิ้วของเขาก็ขมวดแน่นขึ้น

แม้ว่าเขาจะไม่ได้รับผิดชอบงานเวนคืนที่ดินโดยตรง แต่เขาก็ได้ยินถึงปัญหาที่เกิดขึ้นภายในแล้ว

เฉินเจี๋ยเห็นท่าทางที่ตื่นตระหนกของหวงกั๋วหมิง ก็รู้ว่าได้ส่งสัญญาณเตือนไปเพียงพอแล้ว

เขาถอนหายใจเบาๆ: “ผู้อำนวยการหวงครับ สิ่งที่เราทำงานในระดับรากหญ้ากลัวที่สุดคืออะไร? ไม่ใช่กลัวว่าชาวบ้านจะจัดการยาก ไม่ใช่กลัวว่าภารกิจจะหนัก แต่ที่กลัวที่สุดคือการสูญเสียความไว้วางใจจากประชาชน”

“ท่านดูสิครับ” เฉินเจี๋ยชี้ไปที่เอกสารบนโต๊ะ “ในด้านขั้นตอน เราไม่ได้ดำเนินการอย่างเปิดเผยและโปร่งใส ในด้านมาตรฐาน เราไม่สามารถทำให้เกิดความเท่าเทียมกันได้ และในด้านการจ่ายเงิน ก็มีการดำเนินการที่เปิดโอกาสให้เกิดข้อสงสัยมากมาย”

“เมื่อมีข้อบกพร่องมากมายรวมกันเช่นนี้ ประชาชนจะคิดอย่างไร? พวกเขาจะไม่คิดว่าเราทำงานผิดพลาดหรอกครับ พวกเขาจะคิดว่าเรากำลังหลอกลวงพวกเขา กำลังรังแกคนซื่อสัตย์”

หวงกั๋วหมิงตกใจอย่างสิ้นเชิง เขาอธิบายอย่างสับสน: “ท่านนายกเทศมนตรีเฉิน ท่านฟังผมอธิบายก่อนนะครับ เรื่องนี้... เรื่องนี้น่าจะมีความเข้าใจผิดครับ ปริมาณงานของเรามากเกินไป จึงหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะ... หลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะเกิดข้อผิดพลาดบางอย่าง...”

เฉินเจี๋ยไม่ได้ตอบคำแก้ตัวนี้ เพียงแค่ยกถ้วยชาขึ้นจิบ

จ้าวเถี่ยจวินมองเฉินเจี๋ย แล้วมองหวงกั๋วหมิง และเงียบไป

เฉินเจี๋ยไม่ได้กล่าวโทษหัวหน้าสถานีตำรวจแม้แต่คำเดียว เพราะเฉินเจี๋ยรู้ว่า สถานีตำรวจเป็นเพียงปลายทางสุดท้ายของห่วงโซ่เหตุการณ์ เป็นผู้ที่รับปัญหา ไม่ใช่ผู้สร้างปัญหา

จ้าวเถี่ยจวินสูดหายใจลึกๆ: “ท่านนายกเทศมนตรีเฉิน ผมจะถอนรายงานคำร้องฉบับนี้ทันที!”

“เรื่องนี้เป็นความผิดพลาดในการตัดสินใจของหน่วยงานตำรวจของเรา ที่ไม่ได้ทำการสอบสวนข้อเท็จจริงอย่างลึกซึ้ง ผมขอสารภาพผิดกับท่าน!”

เฉินเจี๋ยวางถ้วยชาลง สีหน้าของเขาผ่อนคลายลงเล็กน้อย: “หัวหน้าจ้าว ท่านไม่ต้องสารภาพผิด ผมรู้ว่าพวกท่านก็มีความลำบากใจ”

“การรักษาความมั่นคงเป็นหน้าที่ของพวกท่าน แต่สิ่งที่ผมอยากจะบอกคือ ความมั่นคงที่แท้จริง ไม่ได้มาจากการปิดกั้น ไม่ได้มาจากการกดทับ แต่มาจากการผ่อนปรน และมาจากการแก้ไขปัญหา”

“เครื่องชั่งในใจของประชาชน ชัดเจนกว่าใครๆ ตราบใดที่เราทำงานอย่างรอบคอบ คืนความยุติธรรมและความเที่ยงธรรมให้พวกเขา พวกเขาก็จะเป็นพลังที่แข็งแกร่งและน่าเชื่อถือที่สุดในการรักษาความมั่นคงของสังคม”

“ครับ ท่านนายกเทศมนตรีเฉิน ผมได้รับคำสอนแล้วครับ!” จ้าวเถี่ยจวินวางตัวต่ำมาก

สายตาของเฉินเจี๋ยกลับมามองที่หวงกั๋วหมิงอีกครั้ง

คนท้องถิ่นเช่นหวงกั๋วหมิงนั้นหยั่งรากลึก มีความสัมพันธ์ที่ซับซ้อน ตอนนี้ยังไม่ใช่เวลาที่จะจัดการกับเขาอย่างเปิดเผย การส่งสัญญาณเตือนอย่างอ้อมๆ ก็เพียงพอแล้ว

ท้ายที่สุดแล้ว ปัญหาที่ค้างคาในหมู่บ้านหงซิง ก็ยังต้องการคนที่คุ้นเคยกับสถานการณ์ที่สุดอย่างเขาไปจัดการอยู่ดี

เฉินเจี๋ยเดินไปข้างหวงกั๋วหมิง เติมน้ำให้ถ้วยชาของเขาที่ใกล้จะว่างด้วยตนเอง: “ผู้อำนวยการหวง ท่านไม่ต้องมีความกังวลใจมากนัก”

“สิ่งที่ท่านพูดก็มีเหตุผล งานเวนคืนที่ดินมีหลายพันเรื่อง คนของท่านน้อย ภารกิจหนัก การเกิดข้อผิดพลาดบ้างก็เป็นเรื่องที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ การที่ท่านต้องการทำงานให้เสร็จโดยเร็ว จึงใช้วิธีการที่ไม่เหมาะสมบ้าง ความรู้สึกนี้ผมเข้าใจได้”

“เรื่องในอดีตเกิดขึ้นไปแล้ว การจะไปไล่ตามว่าใครถูกใครผิดนั้นไม่มีความหมาย สิ่งสำคัญคือ หลังจากนี้เราควรทำอย่างไร เพื่อที่จะสามารถชนะความไว้วางใจของประชาชนกลับคืนมาได้”