บทที่ 97 “งบรักษาความมั่นคง” เปลี่ยนเป็น “งบช่วยเหลือ”

“ผู้อำนวยการหวง? ผู้อำนวยการหวง?” เฉินเจี๋ยเห็นเขายืนนิ่งเหมือนตอไม้ ก็ถามด้วยความเป็นห่วงว่า “ท่านเป็นอะไรไปครับ? สิ่งที่ผมพูดไปเหล่านี้ มันดูเป็นอุดมคติเกินไปหรือเปล่า? มีปัญหาอะไรในการปฏิบัติจริงไหมครับ”

“ไม่... ไม่มีปัญหาครับ!” หวงกั๋วหมิงรีบได้สติคืนมา ราวกับนกที่ตื่นตกใจ รีบบีบรอยยิ้มที่ดูแย่กว่าร้องไห้ออกมา “ท่านนายกเทศมนตรีเฉิน ท่านมองการณ์ไกลและพิจารณาทุกอย่างอย่างรอบคอบมากครับ ผม... ผมสนับสนุนอย่างเต็มที่ และจะดำเนินการอย่างเคร่งครัด!”

เขาจะไม่ทำอย่างนั้นได้หรือ? เมื่อความผิดถูกเปิดเผยแล้ว ถ้าไม่รีบแก้ไขตอนนี้ แต่กลับรอให้คณะกรรมการตรวจสอบวินัยมาหาเขา? นั่นจะไม่ใช่แค่การคายเงินที่ยักยอกไปออกมาเท่านั้น แต่จะต้องถูกถอดถอนออกจากตำแหน่ง และอาจถึงขั้นติดคุกติดตะรางด้วย!

“ก็ดีแล้ว” เฉินเจี๋ยพยักหน้าด้วยความพอใจ เขาลุกขึ้นยืน เดินไปข้างหวงกั๋วหมิง และตบบ่าเขาอย่างสนิทสนม พร้อมกล่าวด้วยน้ำเสียงที่จริงจัง: “ผู้อำนวยการหวงครับ ผมรู้ว่าการให้ท่านไปจัดการเรื่องนี้เป็นการทำให้ท่านรู้สึกไม่สบายใจ เป็นการให้ท่านไปเก็บกวาดปัญหาแทนคนอื่น แทนวิธีการทำงานที่ผิดพลาดของเราในอดีต”

“แต่ องค์กร เชื่อมั่นในความสามารถของท่าน และเชื่อมั่นในจิตวิญญาณของพรรคของท่าน เรื่องนี้หากท่านทำได้ดี ไม่เพียงแต่จะเป็นการแก้ไขปัญหาใหญ่ให้กับเมืองเท่านั้น แต่ยังเป็นการชำระความสงสัยและพิสูจน์ความบริสุทธิ์ให้กับตัวท่านเองด้วย”

“ท่านจงลงมือทำอย่างกล้าหาญ หากพบอุปสรรคใดๆ ไม่ว่าจะมาจากหมู่บ้าน หรือมาจากบางหน่วยงานในเมือง ท่านมาหาผมได้ทุกเมื่อ ผมจะช่วยท่านประสานงาน!”

“และทางคณะกรรมการพรรคประจำเมือง ผมก็จะไปรายงานต่อเลขาธิการหม่าด้วยตนเอง เพื่อขอรับการสนับสนุนจากท่าน”

คำพูดของเฉินเจี๋ยนี้ผสมผสานระหว่างการแข็งกร้าวและความอ่อนโยน การให้คุณและโทษอย่างเท่าเทียม เขายังปิดเส้นทางไปยังเลขาธิการหม่าไว้ด้วย

ชุดมาตรการผสมผสานนี้ ทำให้ความหวังสุดท้ายที่หวงกั๋วหมิงมีมลายหายไปโดยสิ้นเชิง เขาไม่มีทางถอยหลัง ทางเลือกเดียวคือการปฏิบัติตามแนวทางที่เฉินเจี๋ยวางไว้ และจัดการเติมเต็มหลุมพรางนั้นอย่างซื่อสัตย์

“ขอบคุณท่านนายกเทศมนตรีเฉินที่ไว้วางใจ! ผม... ผมจะจัดการเรื่องนี้ให้เรียบร้อยอย่างสวยงาม เพื่อให้คำตอบที่น่าพอใจแก่ท่าน แก่องค์กร และแก่ชาวบ้านหมู่บ้านหงซิงครับ!” หวงกั๋วหมิงกล่าวด้วยความเจ็บปวดในใจและลุกขึ้นยืน

“ดี ไปเถอะ สัปดาห์หน้าวันจันทร์รายงานความคืบหน้าให้ผมทราบ” เฉินเจี๋ยยิ้ม

เมื่อส่งหวงกั๋วหมิงที่หมดอาลัยตายอยากออกไปแล้ว ภายในสำนักงานก็เหลือเพียงเฉินเจี๋ยและ จ้าวเถี่ยจวิน สองคน

บรรยากาศเปลี่ยนไปอย่างละเอียดอ่อนในทันที

จ้าวเถี่ยจวินไม่ใช่คนที่ไม่รู้อิโหน่อิเหน่ เขาเป็นคนที่ผ่านการฝึกฝนในกองทัพมาแล้ว และเป็นคนที่มีไหวพริบ

การเผชิญหน้ากันที่ดูอ่อนโยนแต่แฝงด้วยคลื่นใต้น้ำระหว่างเฉินเจี๋ยกับหวงกั๋วหมิงเมื่อครู่นี้ เขาเห็นชัดเจนทั้งหมดตั้งแต่ต้นจนจบ

ท่านนายกเทศมนตรีคนใหม่ที่อายุน้อยเกินไปคนนี้ ไม่ใช่เด็กหนุ่มที่เพิ่งเริ่มทำงานเลยแม้แต่น้อย ด้วยความสามารถเพียงเล็กน้อย เขาก็บังคับให้หวงกั๋วหมิงผู้เป็นเจ้าถิ่นที่หยั่งรากลึกในเมืองอันอี๋มาหลายปี จนไม่มีทางต่อสู้ได้เลย

เฉินเจี๋ยเลื่อน รายงานเกี่ยวกับการขอเงินทุนพิเศษเพื่อรักษาความมั่นคงในการเวนคืนที่ดินหมู่บ้านหงซิง ที่สถานีตำรวจยื่นมาอย่างช้าๆ ไปตรงหน้าจ้าวเถี่ยจวิน “หัวหน้าจ้าว” เสียงของเฉินเจี๋ยฟังไม่ออกว่ารู้สึกอย่างไร “รายงานฉบับนี้...”

จ้าวเถี่ยจวินนั่งตัวตรงขึ้นโดยสัญชาตญาณ เขาคิดว่าเฉินเจี๋ยจะตามมาเอาผิดกับเขาในฐานะหัวหน้าสถานีตำรวจ

อย่างไรก็ตาม ปฏิกิริยาของเฉินเจี๋ยกลับเกินความคาดหมายของเขา

“ไม่ต้องถอน” เฉินเจี๋ยกล่าว

จ้าวเถี่ยจวินตะลึง ไม่ถอน? นี่หมายความว่าอะไร?

เฉินเจี๋ยหยิบปากกาขึ้นมา ขีดเส้นแนวนอนเบาๆ บนชื่อเรื่องของรายงานฉบับนั้น จากนั้นก็เขียนคำใหม่ลงไปข้างๆ: 《รายงานการขอเงินทุนพิเศษเพื่อช่วยเหลือบรรเทาความเดือดร้อนชั่วคราวของประชาชนหมู่บ้านหงซิง》

คำว่า “งบรักษาความมั่นคง” เปลี่ยนเป็น “งบช่วยเหลือ” ความแตกต่างเพียงคำเดียว แต่มีความหมายที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง

อย่างแรกคือการมองประชาชนเป็นปฏิปักษ์ที่ต้อง “รักษาความมั่นคง” เป็นความขัดแย้ง เป็นศัตรู อย่างหลังคือการมองประชาชนเป็นคนกันเองที่ต้อง “ช่วยเหลือ” เป็นครอบครัว เป็นเพื่อนร่วมชาติ

“ท่านนายกเทศมนตรีเฉิน นี่ท่าน...” จ้าวเถี่ยจวินมองชื่อเรื่องใหม่นั้น ก็ยังไม่สามารถตอบสนองได้ทันที

เฉินเจี๋ยเงยหน้าขึ้น มองเขาด้วยสายตาที่ชัดเจน และกล่าวช้าๆ: “หัวหน้าจ้าว เงินนี้ผมอนุมัติให้ท่าน แต่ไม่ใช่ยี่สิบหมื่น แต่เป็นห้าสิบหมื่น”

“อย่างไรก็ตาม ต้องกำหนดวัตถุประสงค์ของการใช้เงินนี้ใหม่”

“โปรดท่านนายกเทศมนตรีชี้แนะ!” จ้าวเถี่ยจวินกล่าว

เฉินเจี๋ยยิ้ม ไม่ได้ชี้แนะโดยตรง แต่ถามคำถามกับจ้าวเถี่ยจวินก่อน: “หัวหน้าจ้าว ท่านบอกผมตามตรงเถิดว่า ท่านคิดว่า ความมั่นคง คืออะไร”

จ้าวเถี่ยจวินตอบโดยสัญชาตญาณ: “ความมั่นคง คือการที่สังคมมีความสงบเรียบร้อย ไม่มีเหตุการณ์ความขัดแย้งหมู่คณะ ไม่มีอาชญากรรมร้ายแรง...”

เฉินเจี๋ยพยักหน้า: “ท่านพูดถูก แต่นี่เป็นผลลัพธ์ที่ปรากฏของความมั่นคง ไม่ใช่รากเหง้าของความมั่นคง ความมั่นคงที่แท้จริง ไม่ได้ถูกสร้างขึ้นด้วยกำแพงสูง ลวดหนาม หรือโล่ปราบจลาจล ความมั่นคงแบบนั้นคือความมั่นคงแบบหม้อความดัน ที่ดูสงบ แต่แรงดันภายในเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ซึ่งไม่ช้าก็เร็ว จะระเบิดออกมาอย่างรุนแรง”

“ความมั่นคงที่แท้จริง คือการที่ประชาชนมีข้าวกินอิ่ม มีเสื้อผ้าอุ่นๆ ใส่ สามารถเข้าถึงการรักษาพยาบาล มีที่อยู่อาศัย ลูกหลานของพวกเขามีที่เรียน ผู้สูงอายุได้รับการดูแล และพวกเขามีความหวัง มีอนาคต”

“ความมั่นคงที่แท้จริง คือการที่ประชาชนศรัทธา และเป็นความผูกพันอันแน่นแฟ้นระหว่างพรรคและรัฐบาล กับมวลชน!”

จ้าวเถี่ยจวินเงียบไป

เขาเป็นทหาร การศรัทธาในความยุติธรรมนั้นฝังลึกอยู่ในจิตใจของเขาเช่นกัน

ในขณะนี้ จ้าวเถี่ยจวินมองชายหนุ่มคนนี้ รู้สึกเหมือนไม่ได้กำลังสนทนากับนายกเทศมนตรีวัยยี่สิบห้าปี แต่กำลังฟังข้าหลวงทหารในกองทัพให้โอวาท

“หัวหน้าจ้าว ผมจะมอบภารกิจให้ท่านหนึ่งอย่าง” เฉินเจี๋ยจ้องมองจ้าวเถี่ยจวิน

“โปรดท่านนายกเทศมนตรีชี้แนะ!” จ้าวเถี่ยจวินยืนตัวตรง ราวกับกลับไปสู่ช่วงเวลาที่ได้รับคำสั่งในกองทัพอีกครั้ง

“ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป ส่งเจ้าหน้าที่ตำรวจที่เก่งๆ สองคนไปยังหมู่บ้านหงซิง” เฉินเจี๋ยกล่าว “แต่ไม่ใช่ไปเพื่อควบคุม ไม่ใช่ไปเพื่อรักษาความมั่นคง แต่เพื่อ ลงพื้นที่เยี่ยมเยียน เพื่อ สืบหาข้อมูล”

“ต้องทำความเข้าใจให้ชัดเจนว่า ในหลายร้อยครัวเรือนของหมู่บ้านหงซิง มีครัวเรือนใดบ้างที่สูญเสียแหล่งรายได้ในการดำรงชีวิตอย่างแท้จริงจากการเวนคืนที่ดินครั้งนี้? ครัวเรือนใดบ้างที่มีคนป่วยที่รอเงินไปรักษาพยาบาล? ครัวเรือนใดบ้างที่ลูกหลานกำลังจะเข้ามหาวิทยาลัยแต่ไม่มีเงินจ่ายค่าเล่าเรียน?”

“ให้ลงทะเบียนและจัดทำบัญชีครัวเรือนที่ยากลำบากและต้องการความช่วยเหลือมากที่สุดเหล่านี้ทั้งหมด ไม่ให้ตกหล่นแม้แต่ครัวเรือนเดียว”

“จากนั้น ใช้เงินห้าสิบหมื่นนี้ เพื่อมอบเงินช่วยเหลือบรรเทาความเดือดร้อนชั่วคราวแก่พวกเขา โดยปรับจำนวนเงินตามความยากลำบากและความเร่งด่วน ยิ่งเร่งด่วนก็ยิ่งจ่ายก่อน ยิ่งยากลำบากก็ยิ่งจ่ายมาก ให้จ่ายล่วงหน้าสามเดือน”

“เงินอาจจะไม่มาก แต่ต้องทำให้ประชาชนรู้ว่า รัฐบาลไม่ได้ลืมพวกเขา และในยามที่พวกเขาลำบากที่สุด พรรคและรัฐบาล ยืนอยู่เคียงข้างพวกเขา!”

การให้เงินห้าสิบหมื่นหยวนของเฉินเจี๋ยก็มีความนัย เงินช่วยเหลือประเภทนี้ไม่สามารถให้ได้มากเกินไป เมื่อให้มากเกินไปก็จะทำให้คนที่จ้องหาผลประโยชน์รู้สึกอิจฉาและริษยา หรือแม้แต่มีเจตนาที่ไม่ดีได้

ดังนั้น จึงสามารถให้ได้ในมาตรฐานขั้นต่ำเท่านั้น ซึ่งจะสามารถแก้ปัญหาเฉพาะหน้าของครัวเรือนที่ยากลำบากได้อย่างแท้จริง และหลีกเลี่ยงความไม่ยุติธรรมในลำดับที่สอง และป้องกันความอิจฉาและการจ้องมองของคนที่คิดไม่ดี

เสียงของเฉินเจี๋ยยังคงดำเนินต่อไป: “และต้องแจ้งให้พวกเขาทราบด้วยว่า นี่เป็นเพียงการช่วยเหลือชั่วคราว เป็นการจัดเตรียมในช่วงเปลี่ยนผ่านที่รัฐบาลเมืองมอบให้ เพื่อชดเชยความผิดพลาดในการทำงานก่อนหน้านี้ ส่วนเงินจำนวนหลักนั้น อยู่กับผู้อำนวยการหวงกั๋วหมิง ที่กำลังนำทีมทำการคำนวณเงินชดเชยใหม่ทั้งหมด และจะจ่ายเงินที่ติดค้างทั้งหมดคืนให้พวกเขา ไม่ให้ขาดแม้แต่เฟินเดียว!”