บทที่ 99 ความปรารถนาดีที่แฝงความเห็นแก่ตัว

ตรรกะของ หม่าตงเฉิง จงใจละเลยปัญหาที่สำคัญที่สุด นั่นคือ เงินชดเชยรวมที่ใช้ในการเวนคืนที่ดินมีจำกัด การ “ให้สิทธิพิเศษเพิ่มเติม” แก่หมู่บ้านหม่าเจีย ย่อมหมายถึงการหักและยักยอกเงินชดเชยของหมู่บ้านอื่นๆ อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

สิ่งที่เขาเรียกว่า “ความปรารถนาดีส่วนรวม” เพราะได้แฝงไปด้วยผลประโยชน์ส่วนตัวทางด้านตระกูลและความสัมพันธ์ที่หนาแน่น จึงได้กลายเป็นการกระทำที่ไม่ยุติธรรมที่ซ่อนเร้นและเป็นอันตรายมากขึ้น

นี่คือการ บริการประชาชนแบบเลือกข้าง ซึ่งกลุ่มเป้าหมายที่ถูกบริการคือ ผู้ที่สามารถนำมาซึ่งชื่อเสียงและตอบสนองความภาคภูมิใจของเขาได้

นี่เป็นหลุมพรางที่ข้าราชการหลายคนมักจะก้าวเข้าไปในการเดินทางในสายอาชีพของตน พวกเขาไม่ได้ทุจริตโดยตรง แต่พวกเขาทำการจัดสรรทรัพยากรอย่างไม่ยุติธรรมผ่านอำนาจ เพื่อผลประโยชน์ของเครือข่ายความสัมพันธ์และกลุ่มผลประโยชน์ของตนเอง ซึ่งแลกมาด้วยความสัมพันธ์ ความภักดี และเงินทุนทางการเมือง

พวกเขาอาจจะรู้สึกว่า ฉันทำงานเพื่อส่วนรวมอย่างเต็มที่ เพียงแต่บังเอิญดูแล “คนที่ลำบากกว่า” ไปบ้าง มันผิดตรงไหน?

แต่แท้จริงแล้ว “ความปรารถนาดีส่วนรวมที่แฝงความเห็นแก่ตัว” นี้ ยังคงเป็น การใช้อำนาจเพื่อผลประโยชน์ส่วนตัว

“ชายหนุ่มคนนี้...” หม่าตงเฉิงพ่นควันบุหรี่ออกมาอย่างช้าๆ “เก่งกาจกว่าที่คิดไว้มากนัก”

เขาเดิมคิดว่า เฉินเจี๋ย เป็นเพียงนักเขียนที่มีระดับทฤษฎีสูงและมีสัญชาตญาณทางการเมืองที่เฉียบแหลมเท่านั้น

แต่เขาไม่คาดคิดว่า เมื่อจัดการกับเรื่องที่เป็นรูปธรรม วิธีการของเขาจะดูเจนจัดและฉลาดหลักแหลมถึงเพียงนี้

โดยเฉพาะอย่างยิ่งการจัดการปัญหาหมู่บ้านหงซิง ที่ไม่เพียงแต่แก้ไขวิกฤต แต่ยังซื้อใจประชาชน และส่งสัญญาณเตือนไปยังหวงกั๋วหมิงอย่างแนบเนียน ที่สำคัญกว่านั้น ตลอดกระบวนการ เขาเองยืนอยู่บนจุดสูงสุดทางศีลธรรมของ “การทำเพื่อประชาชน” ทำให้ไม่มีใครสามารถหาข้อบกพร่องได้แม้แต่น้อย

“เลขาธิการครับ แล้ว... ทางหมู่บ้านหงซิง เราควรจะ...” หลี่เหวินจวินถามอย่างระมัดระวัง

“ไม่จำเป็น” หม่าตงเฉิงโบกมือ พร้อมเผยรอยยิ้มที่เป็นเอกลักษณ์เหมือนพระศรีอริยเมตไตรย “ท่านนายกเทศมนตรีเฉินเป็นผู้นำสูงสุดของรัฐบาล เรื่องที่เป็นรูปธรรมเหล่านี้ ให้ท่านจัดการอย่างเต็มที่ สิ่งที่เราในฐานะคณะกรรมการพรรคต้องทำคือ การสนับสนุน คือ การเชื่อมั่น”

“ท่านไปบอกทุกหน่วยงานด้านล่างว่า เอกสารที่ท่านนายกเทศมนตรีเฉินอนุมัติไปแล้ว จะต้องดำเนินการอย่างเคร่งครัดและเป็นไปอย่างทันท่วงที ใครก็ตามที่กล้าขัดขืน ไม่เต็มใจ และดำเนินการล่าช้า ให้เขามาหาผมโดยตรง!”

“รับทราบครับ ท่านเลขาธิการ!” หลี่เหวินจวินใจหายวาบ และรีบพยักหน้า

ดูเหมือนว่าเลขาธิการหม่าไม่ได้คิดที่จะขัดแย้งกับนายกเทศมนตรีคนใหม่ในเรื่องนี้ ส่วนจะเป็นเพราะเขารู้สึกว่าตนเองทำไม่ยุติธรรมจริงๆ หรือเป็นเพราะเกรงกลัวความสามารถและวิธีการของนายกเทศมนตรีคนใหม่นั้น ก็ไม่มีใครทราบได้

ในอีกด้านหนึ่ง ภายในสำนักงานของ เจี่ยงไห่ซาน รองนายกเทศมนตรีบริหาร

เขาก็ได้รับทราบการดำเนินการต่อเนื่องของเฉินเจี๋ยทั้งหมดจากช่องทางของตนเองเช่นกัน

เจี่ยงไห่ซานนั่งอยู่หลังโต๊ะทำงานของเขาอย่างเงียบๆ เป็นเวลานาน

เขาต้องยอมรับว่า วิธีการจัดการปัญหาเหล่านี้ของเฉินเจี๋ยนั้น ฉลาดหลักแหลมและรอบคอบกว่าของเขาเองมาก

หากเป็นเขาที่จัดการปัญหาการจราจรของโรงเรียน เขาอาจจะพยายามหาทางขยายถนน หรือสร้างที่จอดรถใต้ดิน ซึ่งวิธีเหล่านี้สามารถแก้ไขปัญหาได้ แต่ต้องใช้เงินลงทุนจำนวนมากและมีระยะเวลาก่อสร้างที่ยาวนาน

แต่ “การเหลื่อมเวลา, การร่วมมือกันดูแล, และการกำหนดพื้นที่” ของเฉินเจี๋ย แทบไม่เสียค่าใช้จ่ายใดๆ แต่สามารถเห็นผลได้ทันที

หากเป็นเขาที่จัดการปัญหาหมู่บ้านหงซิง เขาอาจจะเลือกเจรจากับตัวแทนชาวบ้านโดยตรง หรือใช้มาตรการที่แข็งกร้าวเพื่อควบคุมสถานการณ์ไว้ก่อน

แต่ “การแบ่งแยก, การช่วยเหลือ, และการกดดัน” ของเฉินเจี๋ย ได้คลี่คลายความขัดแย้งและซื้อใจประชาชนไปพร้อมๆ กันอย่างแนบเนียน

มิติของการคิดของชายหนุ่มคนนี้ ดูเหมือนจะสูงกว่าเขาโดยธรรมชาติหนึ่งระดับ

ความไม่เต็มใจและความไม่พอใจที่ยังคงอยู่ในใจของเจี่ยงไห่ซาน ถูกแทนที่ด้วยอารมณ์ที่ซับซ้อนยิ่งขึ้นในขณะนี้

นั่นคือ ความตื่นเต้น ของการได้พบกับคู่ต่อสู้ที่สมน้ำสมเนื้อ และ ความเคารพ ต่อผู้ที่แข็งแกร่งกว่าที่มาจากใจจริง

เขาหยิบโทรศัพท์บนโต๊ะขึ้นมา แล้วกดหมายเลขสำนักงานของเฉินเจี๋ย: “ท่านนายกเทศมนตรีเฉิน ผมเจี่ยงไห่ซาน”

“รองนายกเทศมนตรีเจี่ยง สวัสดีครับ”

“เย็นนี้ท่านว่างไหม? มีร้านอาหารพื้นบ้านอร่อยๆ เปิดใหม่ทางตะวันออกของเมือง ผมอยากจะเชิญท่านไปลองชิมอาหารพื้นเมืองของเรา” เจี่ยงไห่ซานกล่าวเชิญชวน

นี่เป็นครั้งแรกที่เขาแสดงความเป็นมิตรต่อเฉินเจี๋ยด้วยตนเอง

เฉินเจี๋ยหัวเราะทางโทรศัพท์: “รองนายกเทศมนตรีเจี่ยง ท่านเกรงใจเกินไปแล้ว ควรจะเป็นผมที่ต้องเชิญท่านสิ ท่านเป็นรุ่นพี่ เป็นอาจารย์”

“ตกลงตามนี้ คืนนี้หกโมงเย็น ผมจะไปรับท่าน” เจี่ยงไห่ซานกล่าวจบก็วางสาย

อีกด้านหนึ่ง เฉินเจี๋ยวางโทรศัพท์ลง ใบหน้าเผยรอยยิ้มเล็กน้อย

กำแพงน้ำแข็งที่มองไม่เห็นระหว่างเขากับเจี่ยงไห่ซาน เริ่มละลายแล้ว

ในช่วงครึ่งเดือนต่อมา กลายเป็นช่วงเวลาที่หลายคนในรัฐบาลเมืองอันอี๋รู้สึกประทับใจอย่างลึกซึ้ง

ภายใต้การนำของเฉินเจี๋ย ประสิทธิภาพการทำงานของรัฐบาลเมืองทั้งหมด ราวกับถูกกดปุ่มเร่งความเร็ว

ประสิทธิภาพของเมืองอันอี๋ถูกผลักดันโดยความรวดเร็วของเศรษฐกิจตลาดอยู่แล้ว ข้าราชการที่นี่คุ้นเคยกับการติดต่อกับนักธุรกิจที่ชาญฉลาด คุ้นเคยกับการแย่งชิงโครงการและทรัพยากรในการแข่งขันระดับภูมิภาคที่ดุเดือด สิ่งที่พวกเขาขาดหายไปคือแกนนำในการตัดสินใจที่ชัดเจน มีประสิทธิภาพ และยุติธรรม

และเฉินเจี๋ย ก็ได้กลายเป็นแกนนำนั้นโดยบังเอิญ

เอกสารที่เขาอนุมัติไป แต่ละฉบับมีความเป็นระบบชัดเจน มีเป้าหมายที่แน่นอน มีการระบุผู้รับผิดชอบ และมีกำหนดเวลาที่ชัดเจน

ปัญหาการจราจรติดขัดหน้าโรงเรียนประถมใจกลางเมืองได้รับการแก้ไขอย่างเป็นรูปธรรมภายในหนึ่งสัปดาห์ ระบบเหลื่อมเวลาเลิกเรียนถูกบังคับใช้อย่างเคร่งครัด อาสาสมัครผู้ปกครองที่สวมเสื้อกั๊กสีแดงกลายเป็นทิวทัศน์ที่สวยงามหน้าโรงเรียน และ “เขตจอดแล้วไปทันที” และ “เขตจอดรอแบบจำกัดเวลา” ที่เพิ่งตีเส้นใหม่ ทำให้การจราจรที่เคยสับสนอลหม่านกลับมาเป็นระเบียบเรียบร้อย

เฉินเจี๋ยยังหาเวลาลงพื้นที่ไปตรวจสอบด้วยตนเอง บ่ายสี่โมงวันนั้น เขาไม่ได้แจ้งให้ใครทราบ และยืนอยู่เงียบๆ อีกฝั่งของถนน มองดูเด็กๆ เดินออกจากประตูโรงเรียนอย่างปลอดภัยและเป็นระเบียบภายใต้การนำของอาสาสมัครผู้ปกครอง และมองเห็นรอยยิ้มที่มาจากใจของผู้ปกครอง มุมปากของเขาก็เผยรอยยิ้มจางๆ

ปัญหาหมู่บ้านหงซิง ก็ดำเนินการไปอย่างเป็นระเบียบ จ้าวเถี่ยจวิน หัวหน้าสถานีตำรวจ นำเจ้าหน้าที่ตำรวจที่เก่งที่สุดสองคน ถอดชุดตำรวจ สวมชุดธรรมดา และลงพื้นที่เยี่ยมเยียนชาวบ้านทุกครัวเรือนด้วยตนเอง

พวกเขาไม่ได้เป็นผู้บังคับใช้กฎหมายที่อยู่เหนือผู้อื่นอีกต่อไป แต่เป็นทีมงานมวลชนที่มาพร้อมกับความรู้สึกและความอบอุ่น

เงินช่วยเหลือบรรเทาความเดือดร้อนชั่วคราวชุดแรกจำนวนห้าสิบหมื่นหยวน ได้ถูกมอบให้กับชาวบ้านที่ยากลำบากที่สุดกว่าสามสิบครัวเรือนอย่างรวดเร็ว เมื่อบรรดาแม่ที่สิ้นหวังเพราะไม่มีเงินจ่ายค่าเล่าเรียนลูก และลูกชายที่นอนไม่หลับเพราะไม่มีเงินรักษาพ่อแม่ที่ป่วย ได้รับเงินช่วยชีวิตจากมือของจ้าวเถี่ยจวิน พวกเขาก็ตื้นตันจนน้ำตาไหล พวกเขาจับมือจ้าวเถี่ยจวินและพูดซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่า:

“ขอบคุณประเทศชาติ ขอบคุณรัฐบาล!” ขวัญกำลังใจของประชาชน ก็ถูกกอบกู้กลับมาทีละเล็กทีละน้อย

ในอีกด้านหนึ่ง หวงกั๋วหมิง ผู้อำนวยการสำนักงานเวนคืนที่ดิน ดูเหมือนเปลี่ยนเป็นคนละคน เขาไม่ใช่ผู้อำนวยการหวงที่ดูดีมีเสน่ห์และมีไหวพริบอีกต่อไป แต่กลายเป็นเหมือนมดที่ติดอยู่ในกระทะร้อน

เขานำเจ้าหน้าที่สำนักงานเวนคืนที่ดินและคณะกรรมการหมู่บ้านบางส่วน จัดตั้งคณะทำงานร่วม และตรวจสอบข้อตกลงการชดเชยทั้งหมดทั้งกลางวันและกลางคืน

สำหรับเงินชดเชยส่วนต่างจำนวนมหาศาลนั้น มาจากไหน ทุกคนก็รู้กันดีในใจ ไม่มีใครพูดความจริงนั้นออกมา เพียงแต่สีหน้าของหวงกั๋วหมิงดูซีดเซียวลงทุกวันที่เขามาทำงาน ดวงตาของเขาดูเหนื่อยล้า เหมือนถูกสูบพลังชีวิตออกไปจนหมดสิ้น