บทที่ 62 คลื่นใต้น้ำเริ่มก่อตัว

แนวคิด “จงโจวดิจิทัลแวลลีย์” เป็นดั่งก้อนหินที่ถูกโยนลงในทะเลสาบอันสงบนิ่งของวงการราชการ ระลอกคลื่นที่เกิดขึ้นกำลังค่อยๆ แผ่ขยายไปทั่วทุกมุม

การพิจารณาของคณะกรรมการประจำพรรคอย่างเป็นทางการยังไม่เริ่มต้น แต่การต่อสู้ที่มองไม่เห็นได้เริ่มต้นขึ้นแล้วในการเวียนเอกสาร บทสนทนาหลังมื้ออาหาร และในวาระที่ไม่เป็นทางการต่างๆ

ในโรงอาหารของคณะกรรมการพัฒนาดิจิทัลมณฑล บรรยากาศไม่ได้ผ่อนคลายเสมอไป

กลางวันนี้ หลินเฟิงถือถาดอาหารและบังเอิญได้นั่งโต๊ะเดียวกับรองผู้อำนวยการอาวุโสท่านนั้นที่เคยคัดค้านเป็นคนแรกในการประชุมภายใน—จ้าว ฉี่หมิง

จ้าว ฉี่หมิงอายุใกล้หกสิบปี ผมขาวโพลน ทำงานในระบบคณะกรรมการวางแผนและคณะกรรมการพัฒนาและปฏิรูปของมณฑลจงโจวมาเกือบทั้งชีวิต มีชื่อเสียงในด้านความมั่นคง หรืออาจจะกล่าวได้ว่าอนุรักษนิยม

เมื่อเขาเห็นหลินเฟิง บนใบหน้าก็ปรากฏรอยยิ้มตามมารยาท “ท่านผู้อำนวยการหลิน”

หลินเฟิงพยักหน้าแล้วนั่งลงอย่างเป็นธรรมชาติ “ท่านผู้อำนวยการจ้าว พอดีเลยครับ เกี่ยวกับการคำนวณต้นทุนการก่อสร้างอพาร์ตเมนต์สำหรับบุคลากรของดิจิทัลแวลลีย์ ทางฝั่งของท่านมีการประเมินที่ละเอียดกว่านี้แล้วหรือยังครับ”

จ้าว ฉี่หมิงคีบผักใบเขียวคำหนึ่งแล้วพูดอย่างช้าๆ “ท่านผู้อำนวยการหลิน บอกตามตรงนะครับ เจ้าหน้าที่ที่รับผิดชอบการคำนวณข้างล่างมีความกดดันอย่างมาก”

เขาหยุดไปครู่หนึ่งแล้วลดเสียงลงเล็กน้อย “เมื่อวานเจอเฒ่าหลิวจากกรมการคลัง เขายังพูดเล่นกับผมเลยว่าตอนนี้คณะกรรมการพัฒนาดิจิทัลของพวกเรามือเติบนัก ‘ขายสมบัติบรรพบุรุษไม่เสียดาย’ เลยนะ”

คำพูดนี้ดูเหมือนจะล้อเล่นแต่กลับแฝงไปด้วยหนาม

หลินเฟิงจิบน้ำแกงอย่างไม่แสดงสีหน้า “โอ้ ท่านอธิบดีหลิวมีอารมณ์ขุ่นเคืองรึครับ หนังสือขอความเห็นอย่างเป็นทางการ พวกเราก็ได้ตอบกลับไปตามขั้นตอนแล้วไม่ใช่หรือครับ”

“ขั้นตอนก็คือขั้นตอนครับ ท่านผู้อำนวยการหลิน” จ้าว ฉี่หมิงวางตะเกียบลง น้ำเสียงเจือไปด้วยความจริงใจ “แต่สถานการณ์ที่เป็นจริงคือ ในมณฑลของพวกเรามีเรื่องที่รอใช้เงินอยู่มากมายเหลือเกินในแต่ละปี ทั้งการศึกษา การแพทย์ และเกษตรกรรม ไหนเลยจะไม่มีเรื่องที่ต้องการงบประมาณอย่างเร่งด่วน”

“ตอนนี้จะดึงทรัพยากรขนาดใหญ่ออกมาเพื่อสนับสนุนอุตสาหกรรมดิจิทัลที่ฟังดูยัง ‘เลื่อนลอย’ อยู่ เจ้าหน้าที่อาวุโสหลายคนในใจก็กังวลกันนะครับ คิดว่าเงินก้อนนี้ลงทุนไปแล้ว หากสูญเปล่าจะไปชี้แจงกับประชาชนทั้งมณฑลได้อย่างไร”

เขามองไปรอบๆ แล้วลดเสียงลงอีก “และผมยังได้ยินมาว่าผู้บริหารเก่าที่เกษียณไปแล้วบางท่านก็ให้ความสนใจเรื่องนี้อย่างมาก พวกท่านเคยผ่านช่วงเวลาที่ยากลำบากมา ยิ่งให้ความสำคัญกับโครงการอุตสาหกรรมและโครงการโครงสร้างพื้นฐานที่จับต้องได้ คิดว่าเรื่องอินเทอร์เน็ตพวกนี้มัน ‘ลอยอยู่บนฟ้า’ สู้สร้างถนนเพิ่มอีกสาย สร้างโรงงานเพิ่มอีกแห่งยังจะดีกว่า”

หลินเฟิงนั่งฟังอย่างเงียบๆ เขาทราบดีว่าคำพูดของจ้าว ฉี่หมิงนี้เป็นทั้งการแสดงความคิดเห็นส่วนตัวและในระดับหนึ่งก็เป็นตัวแทนของพลังอนุรักษนิยมที่แข็งแกร่งในระบบที่กำลังเปล่งเสียงออกมา

“ท่านผู้อำนวยการจ้าว” หลินเฟิงวางถ้วยน้ำแกงลง สายตาสงบแต่แน่วแน่ “ผมเข้าใจความกังวลของเจ้าหน้าที่อาวุโสทุกท่าน แต่กงล้อแห่งยุคสมัยกำลังหมุนไปข้างหน้า การสร้างถนนสร้างโรงงานเป็นพื้นฐาน แต่เครื่องยนต์ขับเคลื่อนการเติบโตทางเศรษฐกิจในอนาคตย่อมต้องพึ่งพานวัตกรรมทางเทคโนโลยี พึ่งพาเศรษฐกิจดิจิทัล”

“สิ่งที่พวกเราคิดว่า ‘เลื่อนลอย’ ในตอนนี้ อาจจะเป็นสิ่งที่ ‘เป็นรูปธรรม’ ที่จะกำหนดความสามารถในการแข่งขันของภูมิภาคในอนาคตก็ได้ พวกเราจะเพราะว่าไม่เคยทำมาก่อนก็เลยคิดว่าไม่ควรทำ หรือทำไม่ได้ไม่ได้”

เขาหยุดไปครู่หนึ่งแล้วเสริมว่า “ส่วนเรื่องแรงกดดันทางการคลัง พวกเราสามารถสร้างนวัตกรรมรูปแบบการลงทุนและการจัดหาเงินทุนได้ นำทุนจากภาคเอกชนเข้ามา ไม่ใช่ให้การคลังรับผิดชอบทั้งหมด ประเด็นสำคัญคือพวกเราต้องมีความมุ่งมั่นนี้ ชูธงขึ้นมาก่อน”

จ้าว ฉี่หมิงยิ้มอย่างไม่ผูกมัด “ท่านผู้อำนวยการหลินมีความกล้าหาญ ผมนับถือ แต่ว่า...ในการประชุมคณะกรรมการประจำพรรค คงจะยังมีการถกเถียงกันอีกยกใหญ่”

ความหมายที่ซ่อนอยู่ในคำพูดของเขา หลินเฟิงฟังออกอย่างชัดเจน

วันหยุดสุดสัปดาห์ หลินเฟิงได้รับโทรศัพท์จากเลขานุการของผู้บริหารอาวุโสของคณะกรรมการพรรคมณฑลที่เกษียณไปแล้วท่านหนึ่ง โดยกล่าวอย่างนุ่มนวลว่าผู้บริหารอาวุโสอยากจะนัดเขา “ดื่มชา พูดคุยกัน”

หลินเฟิงทราบดีแก่ใจว่าชาถ้วยนี้ดื่มไม่ง่าย

ในห้องชาที่เงียบสงบแห่งหนึ่งของศูนย์กิจกรรมสำหรับข้าราชการอาวุโส อดีตรองเลขาธิการคณะกรรมการพรรคมณฑล ผู้เฒ่าหม่าผู้เป็นที่เคารพนับถือ กำลังชงชากังฟูอย่างช้าๆ

ผมของท่านขาวโพลน สุขภาพแข็งแรง แต่ระหว่างคิ้วเจือแววพินิจพิจารณา

“เสี่ยวหลินเอ๋ย” ผู้เฒ่าหม่าส่งชาถ้วยหนึ่งให้ น้ำเสียงเป็นกันเองแต่แฝงไปด้วยน้ำหนัก “ช่วงนี้ทั้งมณฑลกำลังพูดถึงแผน ‘ดิจิทัลแวลลีย์’ ของท่านอยู่เลยนะ เสียงดังไม่เบาเลย”

“ท่านผู้เฒ่าหม่า เป็นเพียงแนวคิดเบื้องต้นเท่านั้นครับ ยังต้องผ่านการพิสูจน์ยืนยันอย่างละเอียดและการตัดสินใจของคณะกรรมการประจำพรรคอีก” หลินเฟิงตอบอย่างนอบน้อม

“อืม แนวคิดดี มีความกล้าบุกเบิก” ผู้เฒ่าหม่าจิบชาแล้วเปลี่ยนเรื่อง “แต่ว่านะ ผมได้ฟังรายงานมาบ้าง รู้สึกว่าแผนการนี้จะใหญ่เกินไปหน่อยหรือไม่ ทั้งการลดหย่อนภาษี อพาร์ตเมนต์สำหรับบุคลากร การเปิดข้อมูล...แต่ละข้อล้วนเป็นเขตน้ำลึกทั้งนั้น”

“พื้นฐานของจงโจวเราอ่อนแอ ทนต่อการเปลี่ยนแปลงที่รุนแรงมากไม่ได้ สมัยที่เราทำการก่อสร้างกัน เน้นคำว่า ‘มั่นคง’ เป็นหลัก ก้าวไปทีละก้าว”

“เศรษฐกิจอินเทอร์เน็ตนี่ ฟังดูเหมือนจะเร็ว แต่ถ้าหากล้มลงสักครั้ง อาจจะบาดเจ็บสาหัสได้นะ”

หลินเฟิงรู้ว่าผู้เฒ่าหม่าเป็นตัวแทนของแนวคิดการพัฒนาที่ฝังรากลึก—เน้นความมั่นคงกลัวความวุ่นวาย ให้ความสำคัญกับสินทรัพย์ที่จับต้องได้และอุตสาหกรรมดั้งเดิม

“ท่านผู้เฒ่าหม่า คำเตือนของท่านสำคัญอย่างยิ่งครับ” หลินเฟิงกล่าวอย่างจริงใจ “พวกเราจะทำการประเมินความเสี่ยงและเตรียมแผนรับมืออย่างดีแน่นอน แต่ว่าสถานการณ์การพัฒนาในปัจจุบันบีบบังคับ การแข่งขันระดับภูมิภาคนับวันยิ่งรุนแรง”

“พื้นที่ชายฝั่งตะวันออกได้สร้างความได้เปรียบในการเริ่มต้นในแวดวงเศรษฐกิจดิจิทัลแล้ว หากจงโจวของพวกเรายังไม่รีบไล่ตามให้ทัน เกรงว่าในการพัฒนาในรอบใหม่นี้จะถูกทิ้งห่าง”

“‘ดิจิทัลแวลลีย์’ นี้คือเครื่องมือ คือจุดบุกเบิกในการคว้าโอกาสของพวกเรา สิ่งที่เราใฝ่หาไม่ใช่การรุกไปข้างหน้าอย่างบุ่มบ่าม แต่คือการรุกในเชิงยุทธศาสตร์บนพื้นฐานของการเตรียมการอย่างเต็มที่”

ผู้เฒ่าหม่าครุ่นคิดอยู่ครู่หนึ่ง นิ้วมือเคาะโต๊ะเบาๆ “การรุกเป็นเรื่องดี แต่ต้องใส่ใจวิธีการและยังต้องรู้จักประสานงานกับสหายส่วนใหญ่ด้วย”

“ผมได้ยินมาว่าทางคณะกรรมการพัฒนาและปฏิรูปกับกรมการคลังมีความเห็นที่แตกต่างอยู่บ้าง ต้องสื่อสารให้มาก รับฟังความคิดเห็นให้มาก เพราะอย่างไรเสีย งานก็เป็นสิ่งที่ทุกคนต้องทำ”

คำพูดนี้เป็นทั้งการเตือนและคำสั่งสอน

บอกให้หลินเฟิงรู้ว่าอุปสรรคไม่เพียงแต่จะมีอยู่ แต่ยังต้องให้เขาเป็นผู้แก้ไขโดยตรง ไม่สามารถอาศัยอำนาจผลักดันไปเพียงอย่างเดียว

“ผมเข้าใจครับ ท่านผู้เฒ่าหม่า พวกเราจะเสริมสร้างการสื่อสารและประสานงานแย่งชิงให้เกิดความเห็นพ้องต้องกันให้มากที่สุด” หลินเฟิงแสดงท่าที

แน่นอนว่าไม่ใช่มีแต่อุปสรรค

หลินเฟิงก็สัมผัสได้ถึงพลังสนับสนุนบางอย่างเช่นกัน

อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมณฑล หลังจากที่ได้ประสานงานกันครั้งหนึ่งได้กล่าวกับหลินเฟิงเป็นการส่วนตัว “ท่านผู้อำนวยการหลิน แนวคิดของดิจิทัลแวลลีย์มีวิสัยทัศน์ล้ำหน้ามาก กรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของพวกเราสนับสนุนอย่างเต็มที่ นโยบายส่งเสริมบุคลากรสำคัญอย่างยิ่ง หากต้องการให้พวกเราประสานงานอะไรก็บอกมาได้เลย”

เลขาธิการคณะกรรมการพรรคเมืองเจียงโจวก็ได้แสดงท่าทีในการพบปะอย่างไม่เป็นทางการครั้งหนึ่ง “สหายหลินเฟิง ดิจิทัลแวลลีย์เลือกที่ตั้งที่เขตพัฒนาเทคโนโลยีขั้นสูงของเรา นี่คือการสนับสนุนการพัฒนาของเจียงโจวอย่างมหาศาล ทางเมืองจะทำหน้าที่สนับสนุนด้านสิ่งอำนวยความสะดวกและรับประกันเรื่องที่ดินอย่างเต็มที่ จะไม่ถ่วงขาของทางมณฑลอย่างแน่นอน”

การสนับสนุนเหล่านี้ก็ยังคงระมัดระวังและเป็นนัย แต่ก็ทำให้หลินเฟิงรู้ว่าตนเองไม่ได้ต่อสู้เพียงลำพัง

ความเห็นพ้องต้องกันในการปฏิรูป กำลังค่อย ๆ ก่อตัวขึ้นในหมู่ข้าราชการกลุ่มหนึ่งที่มีทั้งวิสัยทัศน์และความกล้าหาญ

เมืองเจียงโจวใต้เงาราตรี แสงไฟสลัว

หลินเฟิงยืนอยู่ริมหน้าต่างห้องทำงาน มองดูผืนดินเบื้องล่างที่เขาตั้งใจจะเปลี่ยนแปลง

อุปสรรคเป็นดั่งกระแสใต้น้ำที่โหมกระหน่ำ แต่ความเชื่อมั่นในใจของเขากลับยิ่งชัดเจนขึ้น

สงครามเกี่ยวกับอนาคตครั้งนี้ ไม่เพียงแต่จะต้องปะทุขึ้นในการประชุมของคณะกรรมการประจำพรรค แต่ยังต้องอาศัยช่วงเวลาในชีวิตประจำวันนับไม่ถ้วนเหล่านี้ไปสื่อสาร ไปโน้มน้าว ไปแย่งชิง ไปค่อยๆ เปลี่ยนแปลงแนวคิดที่ตายตัวเหล่านั้นทีละน้อย จนกว่าพิมพ์เขียวจะกลายเป็นความจริง

เขารู้ว่าทุกย่างก้าวต่อจากนี้ต้องระมัดระวังดุจเดินบนน้ำแข็งบาง และยังต้องกล้าหาญมุ่งไปข้างหน้ายิ่งขึ้น

ฟ้าคำรามกึกก้องแล้ว จะเป็นสายฝนชโลมใจหรือพายุโหมกระหน่ำ ยังมิอาจทราบได้