บทที่ 57 ช็อก! คน… กับแกะ

จักรยานถูกถีบไปข้างหน้าอย่างรวดเร็ว

ไก่ลายดอกหลายตัวกระพือปีกหนีไป กลิ่นหอมของเถาถั่วลิสงใหม่ลอยอยู่ในอากาศรอบ ๆ ไร่นาของหน่วยผลิต

เฉียนจิ้นกำลังพุ่งทะยานราวกับวัยรุ่น

ทันใดนั้นก็มีเด็กหลายคนโผล่ออกมาจากกองเถาถั่วลิสงที่กองสุมอยู่ริมถนน:

“ห้ามขยับ! หยุดเดี๋ยวนี้!”

“ไอ้อ้วนล่ามภาษา หนีไปไหนไม่รอดหรอก!”

“สหายทั้งหลายอย่าได้สนใจผม—บุกไปข้างหน้า!”

เด็กที่พูดประโยคสุดท้ายกลิ้งลงมาจากกองเถาถั่วลิสง

เฉียนจิ้นรีบเบรกรถ

เด็ก ๆ ที่อยู่ตรงหน้าเขาสวมหมวกที่สานจากเถาวัลย์สีเขียวสดใส

เฉียนจิ้นหัวเราะเสียงดังแล้วควักลูกอมแข็งออกมาหนึ่งกำมือแจกให้เด็ก ๆ: “สหายทั้งหลาย ผมไม่ใช่ไอ้อ้วนล่ามภาษา ผมเป็นสายลับใต้ดิน วันนี้ผมเอาเงินทุนสำหรับปฏิบัติการให้พวกสหายแล้ว”

เขาซื้อลูกอมย้อนยุคซึ่งราคาถูกมาก กิโลกรัมหนึ่งไม่ถึงแปดหยวน

ด้านการบรรจุภัณฑ์ ลูกอมนี้คล้ายกับลูกอมรสผลไม้ที่ขายอยู่ในร้านค้าสหกรณ์ แต่คุณภาพต่างกันมาก

ส่วนผสมหลักคือน้ำเชื่อมมอลต์ ซึ่งคุณภาพแตกต่างกันไป

น้ำเชื่อมมอลต์ในปัจจุบันขายดีมาก คุณภาพจึงไม่ได้พัฒนาขึ้น แต่ในปี 2027 พวกเขาใช้น้ำเชื่อมมอลต์คุณภาพสูงที่ผ่านการคัดสรรมาอย่างดี

นอกจากนี้ ลูกอมแข็งรสผลไม้ในปัจจุบันใช้แค่น้ำเชื่อมมอลต์เป็นส่วนผสมหลัก ส่วนลูกอมในปี 2027 ยังต้องเพิ่มน้ำตาลทรายขาวบริสุทธิ์เข้าไปด้วย ซึ่งช่วยเพิ่มความแข็งและความหวานของเม็ดลูกอม ทำให้เมื่ออมในปากแล้วมีความหวานแบบ ‘เต็มรสชาติ’

เมื่อได้ลิ้มรสความหวาน เด็ก ๆ ก็กลับลำทันที และเลื่อนขั้นให้เขาเป็นผู้บัญชาการหน่วยเด็ก

เด็กที่เป็นหัวหน้าเก็บลูกอมอย่างระมัดระวัง แล้วยกก้านข้าวโพดขึ้นมาเหมือนกับไม้บัญชาการ: “ทุกคน! คุ้มกันผู้บัญชาการเฉียนไปตรวจลานตากข้าว!”

เด็กแต่ละคนวิ่งนำหน้าอย่างกระตือรือร้น กางเกงปะชุนปลิวไสวไปตามลมพร้อมกับฝุ่นที่ฟุ้งกระจาย:

“ลุงเฉียนมาแล้ว!”

หัวหน้าหน่วยวัยชรากำลังลากรองเท้าผ้าเก่า ๆ ตากถั่วลิสงอยู่

เสื้อผ้าทำจากผ้าฝ้ายเปียกเหงื่อจนเปิดออก เผยให้เห็นหน้าอกสีคล้ำที่ถูกแดดเผาจนดำ

เฒ่าหลิว ผู้ดูแลคลังสินค้าที่นั่งพักอยู่ข้างถนนถามอย่างสงสัย: “ท่านผู้นำ ที่เบาะหลังของท่านคืออะไรหรือ?”

เฉียนจิ้นไม่เล่นตัว เขาคลายเชือกแล้วยกถุงปุ๋ยลงมาเปิดออก: “ผมเตรียมถุงมือสำหรับงานหนักมาให้หน่วยครับ!”

หลิววั่งไฉ่ (ผู้ดูแล) รู้ว่าเขาจะนำของมาให้ แต่ไม่คิดว่าจะเป็นถุงมือสำหรับงานหนักมากมายขนาดนี้

เขารู้สึกประหลาดใจอย่างยิ่งและรีบเข้าไปดูใกล้ ๆ

ชาวบ้านที่อยู่ใกล้เคียงได้ยินก็สงสัยและตามมาดู: “เป็นถุงมือสำหรับงานหนักที่คนงานในเมืองใช้กันหรือเปล่า?”

เฉียนจิ้นพยักหน้า หยิบถุงมือหลายคู่มาแจกให้พวกเขา: “ผมเอามาให้พวกท่านใช้ เวลาทำงานจะได้สบายขึ้น”

มือที่หยาบกร้านแต่ละข้างลูบไล้ไปตามพื้นผิวที่หยาบของถุงมือ

ลูกกระเดือกของหลิววั่งไฉ่กลืนน้ำลาย: “เสี่ยวเฉียน ไม่น่าเลยจริง ๆ!”

ชาวบ้านที่ได้ยินข่าวก็ตื่นเต้น

ผู้หญิงคนหนึ่งพูดเสียงดัง: “ดีแล้วค่ะ หัวหน้า เมื่อปีที่แล้วตอนขุดลอกคลอง มือของชาวบ้านสิบเจ็ดคนแข็งเหมือนซาลาเปาแป้งหมักเลย”

“ปีนี้มีถุงมือแล้ว ตอนอากาศหนาว ๆ ใส่ไว้ที่มือ รับรองไม่แข็งเหมือนตอนนั้นแน่นอน!”

หลิววั่งไฉ่ทนไม่ไหว จับมือเฉียนจิ้นเขย่าแรง ๆ: “เจ้า เจ้า! ใจดีจริง ๆ!”

“ท่านไปหาถุงมือสำหรับงานหนักมากมายขนาดนี้มาจากไหน? เหมาะสมที่จะให้หน่วยผลิตของเราใช้หรือ?”

เฉียนจิ้นขยิบตาให้เขาและกระซิบ:

“ทำไมจะไม่เหมาะ? มีผู้นำโรงงานนำมันออกมาขายในราคาถูก ผมก็เลยซื้อมาให้ชาวบ้านของเราใช้”

“ดังนั้นพวกท่านใช้ได้ตามสบาย แต่ห้ามนำไปอวดข้างนอก โดยเฉพาะในเมือง!”

หลิววั่งไฉ่พยักหน้า: “เข้าใจแล้ว เข้าใจทั้งหมด ผมคอยดูแลชาวบ้านของเราอยู่”

“ห้ามนำสิ่งของใด ๆ ไปอวด ใครอวดจะต้องถูกสอบสวนในที่ประชุมชาวบ้านและถูกหักคะแนน!”

เขายังบอกกับประธานสตรี: “ท่านไปบอกกลุ่มปศุสัตว์ให้เลือกหมูมาตัวหนึ่ง ช่วงนี้อากาศเริ่มหนาวแล้ว ฆ่าหมูให้เสี่ยวเฉียนหน่อยนะ!”

เฉียนจิ้นโบกมือปฏิเสธ

เขารู้ว่าสภาพของหน่วยผลิตช่วงหลายปีที่ผ่านมาไม่ดีนัก หมูที่เลี้ยงไว้ไม่ได้เอาไว้กิน แต่เอาไว้ขายให้สถานีรับซื้อสินค้าเกษตรเพื่อแลกเงินสำหรับแจกคะแนนงานให้ชาวบ้านตอนสิ้นปี

หลิววั่งไฉ่จับมือเขาลงแล้วพูดว่า: “ทางหน่วยกำลังวางแผนจะฆ่าหมูอยู่แล้ว ช่วงฤดูใบไม้ร่วงของทุกปีต้องฆ่าหมูสามถึงห้าตัว”

“พอหญ้าแห้งแล้วจะเลี้ยงหมูจำนวนมากในฤดูหนาวได้ยังไงกัน? ถ้าอาหารไม่พอ หมูจะผอมลงจนท่านสงสารเลยนะ!”

“ดังนั้นในช่วงฤดูใบไม้ร่วงต้องฆ่าหมูไปส่วนหนึ่งก่อน พอถึงตลาดนัดสหกรณ์ก็เอาไปขายในนามหน่วยผลิตเพื่อแลกเงินมาก่อน!”

เฉียนจิ้นใจเต้นแรง และถาม: “ตอนนี้ตลาดนัดชนบทเป็นยังไงบ้าง? เมื่อก่อนเป็นยังไง?”

หลิววั่งไฉ่ตอบ: “คล้าย ๆ กับเมื่อก่อน แต่การควบคุมผ่อนคลายลงแล้ว”

เฉียนจิ้นถามอย่างสนใจ: “เมื่อก่อนเป็นยังไง?”

หลิววั่งไฉ่พ่นควันบุหรี่ออกมา แล้วนึกย้อนอดีต: “ปี 60 หรือ 61 ตอนนั้นเจอปัญหาเศรษฐกิจลำบากไงครับ รัฐบาลเลยออกนโยบายสามตนหนึ่งห่อ เพื่อบรรเทาความเดือดร้อน ตอนนั้นเปิดตลาดเสรี เกษตรกรแลกเปลี่ยนสินค้าได้โดยไม่ต้องใช้ใบรับรอง”

เฉียนจิ้นพยักหน้า: “ก็ถือว่าดีมากเลยนะ”

หลิววั่งไฉ่ไม่เห็นด้วย: “ดีอะไรกัน? ตอนนั้นแทบจะไม่มีข้าวกิน จะเปิดหรือไม่เปิดตลาดก็ไม่ต่างกัน”

“ยกตัวอย่างถั่วลิสงนี่แหละ ตอนนั้นขายถั่วลิสงเป็นเม็ด ๆ แปดเม็ดหนึ่งเหมา”

“ขายยังไงน่ะเหรอ? พ่อค้าก็สะพายกระเป๋าทหาร หรือไม่ก็ใส่ถั่วลิสงไว้ในกระเป๋าเสื้อ แล้วเดินเร่ขายตามตลาดนัด”

“บิสกิตแป้งจากโรงงานอาหารขายซองละห้าหกเหมา เกษตรกรแทบจะซื้อไม่ได้เลย เกษตรกรซื้ออะไรน่ะเหรอ? ตอนนั้นมีบิสกิตหญ้าคาซองละสองเหมา อันนี้ซื้อได้”

ชายชราคนหนึ่งหรี่ตาลงพร้อมกับความทรงจำที่ลอยขึ้นมา:   

“ผมจะบอกให้นะ ปี 62 ชาวบ้านแค่ถือหัวไชเท้าใหญ่ ๆ หัวเดียวก็สามารถเดินชมเมืองได้แล้ว แถมยังไปอาบน้ำในโรงอาบน้ำได้ด้วย ตอนนี้ท่านรู้แล้วใช่ไหมว่าตอนนั้นข้าวของมันขาดแคลนขนาดไหน?”

เฉียนจิ้นพยักหน้าแล้วถามต่อ: “แล้วตอนนี้ล่ะ?”

“ปีนี้เปิดเสรีมากกว่าเมื่อก่อน แต่ก็ไม่ใช่ทุกอย่างที่ซื้อขายได้”

“สินค้าในตลาดนัดแบ่งออกเป็น ประเภทที่หนึ่ง และประเภทที่สอง ประเภทที่หนึ่งคือข้าว, น้ำมัน, ฝ้าย ซึ่งไม่สามารถซื้อขายเองได้ ต้องขายให้รัฐเท่านั้น”

“ประเภทที่สองคือเนื้อไก่, เป็ด, ไข่, ผัก, ปลา, กุ้ง, ปู อะไรพวกนี้สามารถซื้อขายได้ หลังจากส่งมอบสินค้าตามโควตาให้รัฐแล้ว ชาวบ้านก็สามารถนำไปขายได้”

เฉียนจิ้นถามอย่างสนใจ: “ตลาดนัดของสหกรณ์พวกท่านมีวันไหน? ผมว่าจะหาเวลาไปสัมผัสดู”

หวังซิ่วหลาน (ประธานสตรี) ที่กำลังนับถุงมืออยู่เงยหน้าขึ้นแล้วพูดว่า: “ไปตลาดนัดจะมีอะไรให้สัมผัส? ถ้ามีวันไหนที่สหกรณ์ฉายหนัง ค่อยมาสัมผัสดีกว่า”

หลิววั่งไฉ่ดูถูก: “คนในเมืองมีโรงหนังอยู่แล้ว จะต้องมาดูหนังกลางแปลงในชนบทของเราทำไม?”

เฉียนจิ้นหัวเราะ: “หนังกลางแปลงก็ดีนะ”

“บอกตามตรงนะครับ ลุงและป้า เมื่อก่อนตอนที่ผมไปใช้ชีวิตในฟาร์มประมงฉงโจว ผมเป็นคนฉายหนังในฟาร์มประมงครับ”

ทุกคนที่อยู่ในที่นั้นต่างประหลาดใจมองมาที่เขา เด็กวัยรุ่นหลายคนอิจฉา: “ลุงเฉียนเป็นคนฉายหนังด้วยเหรอ?”

“งั้นเขาก็ดูหนังได้ตลอดเวลาสิ! ต้องดูจนเบื่อไปแล้วแน่ ๆ!”

หวังซิ่วหลานถามอย่างตรงไปตรงมา: “ท่านผู้นำ ท่านฉายหนังให้หน่วยของเราดูหน่อยได้ไหม?”

เด็ก ๆ ได้ยินไม่ครบประโยค

ก็รีบถามต่อ: “ฉายฝูงห่านทองคำเถอะครับ เป็นหนังการ์ตูน สนุกที่สุดเลย!”

ชายชราบอก: “เด็ก ๆ ไปไกล ๆ ไป! ฉายหนังการ์ตูนอะไรกัน? ฉาย โป๊ยเซียนข้ามทะเล ที่คณะละครเซี่ยงไฮ้แสดงนั่นแหละ มันสะใจกว่า!”

ยังมีคนอื่นพูดอีก: “ผมว่ากำแพงเมืองจีนแห่งทะเลใต้ดีที่สุด ยิงปืนยิงปืนใหญ่มันสะใจดี!”

เฉียนจิ้นกำลังจะอธิบาย แต่หูของเขากลับจับคำสำคัญได้: “เดี๋ยว? ทำอะไร? โอ้ ยิงปืนใหญ่เหรอ? งั้นก็ไม่เป็นไร”

ผู้คนเข้ามาล้อมรอบมากขึ้นเรื่อย ๆ แล้วถามอย่างมีความหวัง: “ท่านผู้นำ ท่านจะมาฉายหนังให้เราเมื่อไหร่?”

เฉียนจิ้นจนปัญญา: “ผมบอกว่าตอนที่ไปใช้ชีวิตในชนบท ผมเป็นคนฉายหนัง ตอนนี้ผมไม่ใช่แล้ว”

“ตอนนี้ผมไม่มีเครื่องฉายและม้วนหนังแล้วนะ!”

หลิววั่งไฉ่พ่นควันบุหรี่ออกมาแล้วถาม: “ถ้ามีเครื่องฉายและม้วนหนัง ท่านฉายหนังได้ไหม?”

หัวใจของเฉียนจิ้นเต้นไม่เป็นจังหวะ

หลิววั่งไฉ่พูดต่อ: “สหกรณ์เพิ่งตั้งสถานีฉายหนังเมื่อปี 74 และนำเครื่องฉายหนังจากโรงหนังในอำเภอมาเครื่องหนึ่ง”

“ผมคิดว่าด้วยหน้าแก่ ๆ ของผม น่าจะยืมเครื่องมาฉายสักสองสามรอบได้ ตอนที่ทีมฉายหนังหยุดพัก”

เฉียนจิ้นไม่รู้จะทำอย่างไรดี: “งั้นก็ไม่มีปัญหา ลองดูแล้วกัน?”

การฉายหนังไม่น่าจะยากมากนัก

เขาคิดในใจว่าถ้าเขาให้ของขวัญแล้วไปเรียน มันคงไม่ยากเกินไปหรอกมั้ง?

แม้จะเรียนไม่เป็นก็ไม่เป็นไร ก็แค่ให้ของขวัญเพิ่มแล้วขอให้คนฉายหนังมาช่วยก็จบแล้ว

เมื่อได้คำตอบ ชาวบ้านทั้งเด็กและผู้ใหญ่ต่างกระโดดโลดเต้นด้วยความดีใจ

ยุคนี้ขาดแคลนกิจกรรมความบันเทิงมาก!

ในเวลานั้น เสียงของหลิวโหย่วหยู ก็ดังขึ้น: “ทำไมไม่ทำงานกัน? มามุงดูอะไรกันตรงนี้? เฉียนจิ้นมาเหรอ?”

เฉียนจิ้นมาช่วยงานหน่วยผลิตทุกวันหยุดอยู่แล้ว ซึ่งกลายเป็นความเข้าใจร่วมกันกับหน่วยผลิตไปโดยปริยาย

เขาปรากฏตัวและทักทาย

หลิวโหย่วหยูจอดจักรยานแล้วตกใจ: “โอ๊ะ ถุงมือสำหรับงานหนักมากมายขนาดนี้มาจากไหน?”

หวังซิ่วหลานหัวเราะ: “มาจากไหนได้ล่ะ? ก็งอกออกมาจากพื้นไง”

หลิวโหย่วหยูหัวเราะเช่นกัน: “ผมพูดอะไรโง่ ๆ ออกไป พอเห็นท่านผู้นำมาแล้วจะถามอะไรได้อีก?”

หลิววั่งไฉ่เล่ารายละเอียดว่าเฉียนจิ้นซื้อถุงมือมาให้หน่วยผลิต

หลิวโหย่วหยูจับมือเฉียนจิ้นแล้วเขย่าอย่างแรง: “ท่านนี่แก้ปัญหาเร่งด่วนให้พวกเราตลอดเลย!”

“ดีแล้ว ทีนี้ชาวบ้านของเราก็มีสวัสดิการเหมือนคนงานแล้ว!”

เฉียนจิ้นถ่อมตัวและเปลี่ยนเรื่องถามเขา: “ผู้ทำบัญชี ท่านปั่นจักรยานไปที่ไหนมา?”

“ไปทำธุระที่สหกรณ์มาครับ โอ้ ใช่แล้ว ผมเจอเรื่องหนึ่งที่สหกรณ์” หลิวโหย่วหยูอยากจะหัวเราะแต่ก็กลั้นไว้

หวังซิ่วหลานถาม: “มีอะไรเหรอ?”

หลิวโหย่วหยูผลักเธอออก: “ไม่เกี่ยวกับท่านหรอก เรื่องนี้บอกท่านไม่ได้!”

เขาขยิบตาให้หลิววั่งไฉ่และเฉียนจิ้น แล้วพาพวกเขาทั้งสองไปที่ด้านหลังกองเถาถั่วลิสง

“มีอะไรลับ ๆ ล่อ ๆ ขนาดนั้น?” หลิววั่งไฉ่เป็นคนเปิดเผย ไม่ชอบการทำอะไรลับหลังแบบนี้

หลิวโหย่วหยูพูดเสียงเบา: “จางไอ่จวิน มีเรื่องแล้ว!”

“ไอ้คนโสดนี่มันกำเริบเสิบสานเกินไปแล้ว ผลสุดท้ายก็ถูกคนจับได้!”

หลิววั่งไฉ่หายใจเข้าลึก ๆ ดวงตาทั้งสองเบิกกว้าง ปากก็อ้ากว้างจนเฉียนจิ้นเห็นถึงต่อมทอนซิล: “เกิดอะไรขึ้น? จางไอ่จวินคือคนดีที่ไปช่วยฉันในเมืองครั้งก่อนใช่ไหม?”

“เขาจับแกะตัวเมียไปทำอะไร?”

หลิววั่งไฉ่และหลิวโหย่วหยูพยักหน้าและโบกมือ: “ใช่แล้วเขาคนนั้นแหละ”

แต่เฉียนจิ้นก็แค่สบถออกมาเท่านั้น

หลิวโหย่วหยูพูดต่อ: “สถานีรักษาความปลอดภัยจับเขาแล้ว คงจะเอาผิดเขาด้วยข้อหากระทำความผิดแบบอันธพาล!”