บทที่ 59 รายได้เพิ่มขึ้น, ซื้อของครั้งใหญ่

แสงแดดในฤดูใบไม้ร่วงสาดส่องเข้ามาในลานกว้างของสถานีตำรวจ

จางไอ่จวินเดินโซเซออกจากห้องสอบสวนแล้วจับมือเฉียนจิ้นไว้แน่น ทันใดนั้นก็คุกเข่าลง: “ท่านช่วยชีวิตผมไว้!”

เฉียนจิ้นพยายามพยุงเขาขึ้นแต่ก็ทำไม่ได้ จึงทำได้แค่พูดว่า: “ห้ามคุกเข่า!”

“แม้แต่ท่านผู้นำที่ยิ่งใหญ่ยังไม่อนุญาตให้ประชาชนคุกเข่าต่อหน้าเขาเลย ผมเป็นแค่ประชาชนตัวเล็ก ๆ จะอนุญาตให้ทหารของท่านคุกเข่าต่อหน้าผมได้อย่างไร!”

จางไอ่จวินลุกขึ้นยืนด้วยใบหน้าที่เศร้าสร้อยและพูดว่า: “ท่านผู้นำครับ ผมมีเรื่องจะขอร้องท่าน”

“ท่านเป็นคนในเมือง ท่านจะพาผมเข้าไปในเมืองได้ไหม?”

“ผมมีแรงงานมากพอ ท่านจะให้ผมไปแบกของที่ท่าเรือก็ได้ หรือทำอะไรก็ได้ ผมอยู่ในหน่วยผลิตของผมไม่ได้อีกแล้ว!”

คำพูดนี้เป็นความจริง

เฉียนจิ้นคาดว่าในอนาคตเขาคงอยู่ในชุมชนไม่ได้แล้ว

ทางฝั่งตระกูลหลิวรู้เรื่องที่เขามีปัญหากับแกะแล้ว ไม่นานทั้งสหกรณ์ก็จะรู้เรื่องนี้เช่นกัน

เขาพูดว่า: “ได้ ผมจะพาแกเข้าเมือง แล้วจะลองดูว่าจะหางานให้แกในเมืองได้หรือเปล่า”

จางไอ่จวินตื่นเต้นและพยักหน้าอย่างแรง

เรื่องนี้ถือว่าได้รับการแก้ไขอย่างดี

เกาหมิงดุด่าคนเลี้ยงแกะวัยชราและขู่ว่าจะจับเขาไปขังสองวัน

ผลก็คือคนเลี้ยงแกะวัยชราเป็นโรคจริง ๆ เขาตาเหลือกแล้วเป็นลมล้มลงกับพื้น…

เฉียนจิ้นไม่อยากยุ่งกับเรื่องวุ่นวายนี้ จึงรีบให้จางไอ่จวินจูงแกะแล้วออกไป

เขาเดินตามหลังแล้วมองดู

แกะตัวนี้…

แดง, บวม, และเปียกแฉะ

เขาก้มหัวลงแล้วท่อง “อมิตาพุทธ”

เมื่อกลับมาถึงหน่วยผลิตหงซิงหลิวเจีย เด็ก ๆ ก็ร้องตะโกนว่า ‘ผู้บัญชาการหวาน’ และนำทางอยู่ข้างหน้า

หลิววั่งไฉ่ได้ยินก็หัวเราะแล้วเดินออกมา: ฮ่า ๆ

แต่พอเห็นจางไอ่จวินและแกะตัวเมีย เขาก็หยุดหัวเราะ

เขาใช้สายตาดึงเฉียนจิ้นออกมา แล้วหัวหน้าหน่วยก็กระซิบถาม: “นี่มันหมายความว่ายังไง? ทำไมนายถึงมาอยู่กับเขา?”

เฉียนจิ้นคิดเรื่องนี้มาแล้วตั้งแต่ตอนอยู่บนถนน: “ผมมาชนบทบ่อย ๆ แล้วก็ขนของมาด้วย มันก็ไม่แปลกที่จะมีคนจับตามอง”

“ไอ้หนูจวินนี่มันเก่งเรื่องการรบ ผมพาเขามาเป็นบอดี้การ์ด จะได้ปลอดภัย”

หัวหน้าหน่วยวัยชราเลียริมฝีปาก: “ก็จริง แต่นายหมายถึงว่า เขา… เขามีอะไรกับแกะแล้ว สถานีตำรวจไม่เอาผิดเขาแล้วเหรอ?”

เฉียนจิ้นพูด: “เฮ้ย! เรื่องนั้นคนเลี้ยงแกะของเหมาโถวตู้พูดไปเรื่อย ตอนนี้ผู้กำกับเกากำลังจะเอาผิดกับคนเลี้ยงแกะอยู่ต่างหาก!”

เขาเล่าเรื่องทั้งหมดตั้งแต่ต้นจนจบ

สุดท้ายหัวหน้าหน่วยก็พยักหน้า: “เป็นอย่างนี้นี่เอง เสี่ยวเฉียน นายมีน้ำใจมากจริง ๆ”

เฉียนจิ้นกล่าว: “พวกท่านต่างหากที่มีน้ำใจ”

“ครั้งก่อนพวกท่านกลับมาจากสำนักงานต่อต้านการลงทุน สหกรณ์ได้หาเรื่องพวกท่านหรือเปล่า?”

ไม่มีใครในหน่วยผลิตพูดถึงเรื่องนี้ เฉียนจิ้นก็ไม่เคยนึกถึงผลที่ตามมา

หลิววั่งไฉ่พ่นควันบุหรี่แล้วยิ้ม: “หาเรื่องอะไร? ก็แค่มาถามสถานการณ์เฉย ๆ นายไม่ต้องคิดมาก ไม่มีอะไรเลย”

เฉียนจิ้นรู้สึกซาบซึ้ง: “คำขอบคุณผมไม่พูดแล้วกัน คืนนี้ผมจะอยู่ดึกหน่อย พวกเรามาฆ่าแกะกินกัน!”

ดื่มซุปแกะในฤดูใบไม้ร่วง

มันช่างฟิน! หลิววั่งไฉ่รีบโบกมือ: “ฆ่าหมู ฆ่าหมู ไม่ฆ่าแกะ”

จากนั้นเขาก็อธิบายอย่างอิดออด: “ความกังวลของหัวหน้าล่วนและคนเลี้ยงแกะก็มีเหตุผลนะ”

“ท่านบอกว่าในสถานการณ์แบบนั้น เราจะเชื่อคำพูดของพวกเขาฝ่ายเดียว หรือจะเชื่อคำพูดของจางไอ่จวินฝ่ายเดียวไม่ได้ใช่ไหม?”

“แกะตัวนี้เราคงไม่มีวาสนาได้กินมัน”

เฉียนจิ้นคิดว่าพวกเขาคิดมากไปเอง

แต่เมื่อพิจารณาอย่างถี่ถ้วนแล้ว

แกะตัวนี้คงต้องให้คนอื่นกินดีกว่า ไปหาคนมาแลกแกะตัวอื่นดีกว่า

เขาไม่กังวลว่าจางไอ่จวินจะโกหก แต่เขารู้สึกว่าแกะตัวเมียไม่อร่อย แกะภูเขาอร่อยกว่า

ลูกอมสิบกิโลกรัมและถุงมือหนึ่งร้อยคู่ เฉียนจิ้นนับออกมาแล้วให้หลิววั่งไฉ่จัดคนไปส่งที่เหมาเจียตู้ 

หลิววั่งไฉ่และเจ้าหน้าที่คนอื่น ๆ ต่างแสดงความไม่พอใจอย่างยิ่ง: “แกะตัวเมียแก่ ๆ ตัวหนึ่งแลกกับของดี ๆ มากมายขนาดนี้เนี่ยนะ?”

“ผมจะไปส่งเอง!”

เมื่อหัวหน้าหน่วยวัยชรากลับมา เฉียนจิ้นก็เข้าใจว่าทำไมเขาถึงยอมไปส่งเอง

หัวหน้าหน่วยวัยชราแบกปูเป็นถุงใหญ่กลับมา! เมื่อกลับมาถึงหน่วยผลิตเขาก็เหลือบมอง: “ทำไมยังไม่ฆ่าหมูอีกล่ะ?”

เฉียนจิ้นโบกมือ: “อย่าเพิ่งรีบฆ่าหมูเลย”

“ผมไปดูที่คอกหมูแล้ว หมูยังไม่โตเลย บางตัวยังไม่ถึง 200 จินเลย ฆ่าไปก็เสียของสิ?”

“ช่วงฤดูใบไม้ร่วงนี้ต้องขุนมันหน่อย อย่างน้อยก็ให้ถึง 250 จินเถอะ!”

เพราะมีจางไอ่จวิน เฉียนจิ้นจึงต้องออกเดินทางล่วงหน้า

จางไอ่จวินไม่มีจักรยาน เขาต้องเดิน

เข็นรถเหนื่อยมาก

เพราะไม่สามารถอยู่กินข้าวเย็นที่หน่วยผลิตได้ หลิววั่งไฉ่จึงเตรียมของให้เขาสองถุง

ถั่วลิสง, มันเทศ, ผักต่าง ๆ, และอาหารทะเลเล็ก ๆ ที่ภรรยาและลูกสะใภ้ของเขาไปหามาจากทะเล แน่นอนว่าต้องมีปูที่เอามาจากเหมาโถวตู้

เฉียนจิ้นมองดูแล้ว

ปูทุกตัวมีเนื้อแน่นและมีขนาดเท่าฝ่ามือของเขา ในปี 2027 ปูขนาดนี้ตัวหนึ่งสามารถขายได้ถึงสองร้อยหยวน! ถ้าเอาปูพวกนี้ไปขายในร้านค้าแล้วซื้อถุงมือสำหรับงานหนักแทน ก็เพียงพอสำหรับชาวบ้านตระกูลหลิวใช้ได้หลายปี

ระหว่างทางกลับ เขาแวะไปที่โรงตีเหล็กอีกครั้ง

เมื่อเช้าก่อนจะออกไป เขาขอให้หวงเหล่าเถี่ยทำแม่พิมพ์ถุงมือให้สองอัน ซึ่งต้องใช้เวลา ตอนนี้เพิ่งจะทำเสร็จ

เฉียนจิ้นมองดูแม่พิมพ์ถุงมือสองอันด้วยความพึงพอใจ

เขาซื้อบล็อกยางจากร้านค้ามาล่วงหน้า เมื่อแม่พิมพ์ร้อนได้ที่เขาก็เอาไปหลอมให้มันละลาย แล้วแม่พิมพ์ใหม่ก็ถูกเคลือบด้วยยางทันที

ทุกอย่างพร้อมแล้ว

หวงเหล่าเถี่ยเช็ดมือแล้วถาม: “เป็นยังไงบ้าง?”

เฉียนจิ้นพยักหน้า: “ดีมาก”

เขาเรียกจางไอ่จวิน: “เอาถุงที่แขวนอยู่กับแฮนด์รถมา”

ในถุงมีตะปูเรือทองแดงบริสุทธิ์ที่เขาเพิ่งได้มาเมื่อเช้า: “พี่หวงครับ พวกท่านเอาไปดูว่าจะทำอะไรได้บ้าง”

หวงเหล่าเถี่ยหยิบตะปูทองแดงขนาดเท่านิ้วหัวแม่มือขึ้นมาดู

อักษรไซริลลิกบนตะปูทำให้เขาอุทาน: “ของรัสเซียเหรอ? นี่เป็นทองแดงแท้คุณภาพดีเลยนะ ผมจะทำของดี ๆ ให้ท่าน”

“ทำหัวเข็มขัดทองแดงรูปหัวเสือให้ท่านผู้นำ ใช้เป็นเข็มขัดก็ดูเท่ ใช้เป็นอาวุธก็เอาไว้ตีคนได้!” ไช่เหล่าลิ่วเสนอ

หวงเหล่าเถี่ยเห็นด้วย: “เป็นความคิดที่ดี”   

เฉียนจิ้นตั้งใจจะปฏิเสธ

เขาไม่ได้ใช้เข็มขัดเป็นอาวุธสักหน่อย

แต่พอหันกลับไปเห็นจางไอ่จวิน เขาก็เปลี่ยนใจทันที

หมอนี่เป็นผู้เชี่ยวชาญ! จางไอ่จวินออกไปข้างนอก

หวงเหล่าเถี่ยและเหลาโก่วขยิบตาให้เฉียนจิ้น: “เรื่องที่เหมาโถวตู้นั่นจริงเหรอ? เขาทำให้แกะตัวเมียมีเลือดออกเลยเหรอ?”

เฉียนจิ้นตกใจ

พวกช่างเหล็กนี่เป็นสายลับหรือเปล่า? ทำไมถึงรู้ข่าวเร็วขนาดนี้!

เฉียนจิ้นรีบเผ่น

เข็นรถและจูงแกะ แม้จะออกเดินทางแต่เช้า แต่เมื่อกลับถึงถนนไท่ซานก็เป็นเวลากลางคืนแล้ว

ฝนในฤดูใบไม้ร่วงกำลังจะตกอีกครั้ง

ค่ำคืนมืดมิด ไร้ดวงจันทร์และดวงดาว

ไฟถนนในปี 1977 ยังคงส่องสว่างอยู่ แต่ก็สลัวมาก

อาคารแบบเยอรมันบนถนนไท่ซานมีโครงสร้างที่คล้ายฟันเลื่อยภายใต้ท้องฟ้าที่มืดมิด หลอดไฟนีออนรูปดาวห้าแฉกบนยอดห้างสรรพสินค้าขาดไปสองดวง เหลือไว้เพียงอักษรสีแดงสามตัวที่เขียนว่า ‘ห้างสรรพสินค้า’ ซึ่งยังคงสว่างไสวอย่างดื้อรั้น

มีผู้หญิงที่สวมปลอกแขนผ้าสีน้ำเงินกำลังปีนบันไดไม้ไผ่ที่ส่งเสียงดังเอี๊ยดอ๊าด เพื่อนำผักที่ตากไว้ในตอนกลางวันลงมา

เมื่อเห็นเฉียนจิ้น เธอก็ทักทายเขา: “หัวหน้าเฉียนไปช่วยงานชนบทอีกแล้วเหรอ? ทำไมถึงจูงแกะมาด้วยล่ะ?”

เฉียนจิ้นอธิบาย: “ไม่ใช่ของผมครับ เป็นของหน่วยเพื่อนที่ฝากให้ไปรับมาจากชนบท”

เสาไฟถนนมีสายไฟพันกันเป็นใยแมงมุม หลอดไฟกำลังสั่นไหวเพราะถูกผีเสื้อกลางคืนชน ทำให้เกิดเงาต้นวอลนัตที่เหมือนนิ้วยักษ์บนกำแพงกระเบื้องสีแดง

วัยรุ่นที่สวมชุดทำงานกำลังปั่นจักรยานผ่านไป

จางไอ่จวินมองทิวทัศน์ยามค่ำคืนของเมืองอย่างละโมบ เป็นความแปลกใหม่ที่เขาไม่เคยเห็นมาก่อน

ร้านขายธัญญาหารของรัฐได้ปิดประตูไม้ลงแล้ว มีเสียงลูกคิดดังออกมาจากรอยแยกของประตู

หน้าโรงขายอาหารเสริม มีเตาถ่านตั้งอยู่พร้อมกับกาน้ำอะลูมิเนียม ผู้ทำบัญชีสูงวัยที่สวมชุดซุนยัตเซ็นกำลังเขียนลงบนกระดานดำด้วยลายมือที่บรรจง ถึงรายการอาหารพิเศษสำหรับวันพรุ่งนี้:

วันนี้มีบริการเต้าหู้, เต้าหู้แห้ง, แผ่นฟองเต้าหู้, เต้าหู้ปม, เต้าหู้พอง

เฉียนจิ้นถามขึ้นมา: “อาจารย์จิน พรุ่งนี้มีประชุมเต้าหู้เหรอครับ?”

อาจารย์จินหันมามองเขาแล้วยิ้ม: “กำลังจะเริ่มพอดี ท่านมาได้ถูกเวลาเลยนะ ซื้อกลับไปลองชิมก่อนไหม?”

เต้าหู้ไม่ใช่ของที่หาซื้อได้ทุกวัน

เฉียนจิ้นตอบตกลง ถือโอกาสเป็นของว่างตอนกลางคืน

อาจารย์จินชั่งเต้าหู้ให้เขาสองก้อนและห่อแผ่นฟองเต้าหู้ให้หลายแผ่น

เขาชั่งให้เยอะมาก และบอกว่าแผ่นฟองเต้าหู้มี 5 แผ่น ทั้งที่จริงมี 6 แผ่น

เฉียนจิ้นบอกว่าจะให้หลิวต้าเจี๋ย (นายทุนใหญ่) มาส่งใบแลกอาหารให้เร็ว ๆ นี้ แต่อาจารย์จินโบกมือ: “เราเป็นเพื่อนบ้านกัน ไม่ต้องรีบ”

จางไอ่จวินแสดงความเคารพต่อสถานะของเฉียนจิ้น: “ท่านผู้นำ ท่านเจ๋งมาก!”

เฉียนจิ้นยิ้มแต่ไม่ตอบ

เขาก็เพิ่งจะรู้ว่าเมื่อเข้าทำงานในทีมจู่โจมรักษาความปลอดภัย สถานะของเขาก็แตกต่างจากเดิมโดยสิ้นเชิง

เมื่อกลับถึงบ้าน เฉียนจิ้นให้ซื่อเสี่ยวไปส่งใบแลกอาหาร และแนะนำจางไอ่จวินให้พวกเขารู้จัก ให้พวกเขาพาจางไอ่จวินออกไปเดินเล่นเพื่อทำความคุ้นเคยกับบริเวณโดยรอบ

เมื่อไม่มีใครอยู่ที่บ้านแล้ว

เขาก็หยิบกล่องทองคำออกมาทีละกล่องเพื่อซื้อและขายสินค้า

เริ่มแรกเขาซื้อถุงมือยางสำหรับงานหนัก

เขาได้ศึกษาเรื่องนี้มาล่วงหน้าแล้ว ถุงมือผ้าแบบดั้งเดิมไม่ได้เปลี่ยนแปลงมาหลายปีแล้ว

ดังนั้นเขาจึงซื้อถุงมือผ้าเคลือบยางก็พอ เพราะฉางซู่หลินไม่สามารถแยกความแตกต่างระหว่างถุงมือพวกนี้กับที่เขาเคยให้เฉียนจิ้นได้

ถุงมือผ้าเคลือบยางราคาถูกมาก

ถ้าซื้อจำนวนมากจะถูกกว่า โดยเฉลี่ยแล้วตกคู่ละหนึ่งหยวน

ส่วนถุงมือผ้าสำหรับงานหนักที่ฉางซู่หลินให้เขานั้นถูกกว่ามาก คู่ละแค่ห้าเหมาเท่านั้น! แต่ของพวกนี้ถูกมองว่าเป็นของมีค่าในหน่วยผลิต! ต่อมาก็ซื้ออาหาร

พอมีกล่องใหญ่ เขาก็สามารถซื้อของได้เยอะขึ้น

บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป, ไส้กรอก, เนื้อรมควัน, เนื้อวัวห่อสุญญากาศ และอื่น ๆ อีกมากมาย เขาใช้เงินไปแปดร้อยหยวนเพื่อเติมตู้ให้เต็ม

นอกจากนี้เขายังซื้อกล้องโพลารอยด์มาหนึ่งตัว — ร้านค้ามีของมือสอง เขาใช้เงินสองร้อยหยวนเพื่อซื้อเครื่องที่สภาพดี 80%

พร้อมกับกล้อง เขายังซื้อซองภาพถ่ายขนาด 3 นิ้วอีกชุดหนึ่ง…

มีเสียงเคาะประตูดังขึ้น ซื่อเสี่ยวกลับมาแล้ว

เฉียนจิ้นจึงบอก: “พวกแกไปตามลุงสวีกับลุงโจวมาด้วยกันมากินของว่างตอนกลางคืน”

ซื่อเสี่ยวโห่ร้องด้วยความดีใจแล้ววิ่งออกไป

เฉียนจิ้นรีบยัดอัลบั้มสะสมที่ได้มาจากตลาดมืดใส่กล่องทองคำ

เมื่อนำแสตมป์ออกมาวางขายในร้านค้า ร้านค้าก็รับซื้อทั้งหมด

เขาดูราคาอย่างรวดเร็ว

แล้วเขาก็ดีใจอย่างมาก:

เขาซื้อของได้คุ้มจริง ๆ! สิ่งที่เขาเห็นอย่างแรกคือชุดแสตมป์ที่มีราคาห้าพันหยวน: เป็นชุดลำดับที่ 94 ศิลปะการแสดงของเหมย หลานฟาง

ตามมาด้วยแสตมป์เดี่ยวที่มีราคา 6,444 หยวน: แสตมป์ขนาดเล็กชุด T41M ‘รักวิทยาศาตร์ตั้งแต่วัยเยาว์’ ที่พิมพ์ในปี 1970

บนแสตมป์นี้มีภาพเด็กสาวตาสองข้างกำลังถือดินสอและอ่านหนังสือ โดยมีเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์อยู่ด้านข้าง

อาจเป็นเพราะในปี 1970 วิทยาศาสตร์และความรู้ไม่ได้รับการให้ความสำคัญ เนื้อหาของแสตมป์จึงได้รับผลกระทบด้วย มีแสตมป์ที่เกี่ยวข้องกับวิทยาศาสตร์น้อยมาก และที่ยังคงหลงเหลืออยู่จนถึงในอนาคตก็ยิ่งน้อยเข้าไปใหญ่ ดังนั้นราคาจึงค่อนข้างแพง

แสตมป์ที่แพงที่สุดคือชุดแสตมป์ ‘เยาวชนผู้รักความรู้’ ที่ออกมาในปี 1964 ทั้งชุดมีราคาถึงสองหมื่นหยวน

เฉียนจิ้นดูแสตมป์ทั้งสี่ดวงด้วยความสนใจ

แสตมป์เหล่านี้มีลักษณะเป็นภาพปีใหม่ ใช้สีที่สดใสและเส้นที่เรียบง่าย แสดงถึงบรรยากาศของชนบทที่เข้มข้น

ภาพบนแสตมป์ทั้งสี่เป็นภาพของเยาวชนผู้มีการศึกษาที่กำลังเก็บเกี่ยวข้าวสาลี, ปลูกต้นไม้, เรียนอย่างมุ่งมั่น, และทำการทดลองทางวิทยาศาสตร์ในชนบท

อัลบั้มสะสมหนึ่งเล่มมีแสตมป์ 185 ดวง มูลค่ารวมถึงห้าหมื่นหกพันหยวน

รายได้นี้ถือว่าน่าพอใจมาก

เฉียนจิ้นขายทั้งหมด

เขากะว่าคนอื่นจะกลับมาแล้ว จึงรีบนำกล่องทองคำและกล่องทองคำทั้งหมดไปเก็บไว้ในร้านค้า และนำแผ่นทองคำสุดท้ายมาคล้องคอไว้

และก็เป็นเช่นนั้นจริง ๆ

ไม่กี่นาทีต่อมา มีเสียงเคาะประตูอย่างรุนแรง เสียงของสวีเว่ยตงฟังดูตึงเครียด: “พี่เฉียน ท่านอยู่ไหมครับ?”

เฉียนจิ้นเปิดประตู: “ไม่ต้องทำเสียงอ่อนโยนขนาดนั้น! เอาถุงมือกลับมาแล้ว!”

เขาเปิดถุงปุ๋ยออก

สวีเว่ยตงจับมือทั้งสองข้างไว้แน่น: “สหาย ผมขอเป็นตัวแทนบรรพบุรุษของตระกูลสวีแปดรุ่น ขอบคุณท่าน!”