บทที่ 95: โรงอาหารเคลื่อนที่

จางไอ่จวินลงมืออย่างหนักหน่วง

หม่าเถี่ยจู๋ทรุดตัวนั่งอยู่บนพื้นดิน ขาทั้งสองข้างสั่นระริกเหมือนเส้นบะหมี่ ไม่สามารถลุกขึ้นยืนได้พักใหญ่

แต่เมื่อนึกถึงลูกน้องคนนี้ที่ทำเรื่องชั่วช้าจนโมโหและกล้าใช้มีดแทงคน การที่จางไอ่จวินแค่บิดข้อมือและทุบจมูกของเขาจนแหลกก็ถือว่าเป็นการปรานีแล้ว

เฉียนจิ้นต้องการพาพวกเขาส่งสถานีตำรวจ แต่หม่าเถี่ยจู๋ลุกไม่ไหว จึงต้องใช้แผ่นประตูหามไป

“ไปรื้อประตูห้องผู้อำนวยการมาบานหนึ่ง!” เฉียนจิ้นโกรธเคืองที่ผู้นำโรงเรียนไม่ทำอะไรเลย เขาบ้วนน้ำลายอย่างขุ่นเคือง “หากข้าราชการไม่เห็นแก่ประชาชน กลับบ้านไปขายมันเทศดีกว่า!”

เว่ยชิงฮวนห้ามเขาและส่ายหน้า:

“ผู้อำนวยการของเรามีเหตุผลของเขาค่ะ เขาเพิ่งได้รับการฟื้นฟูเกียรติยศและได้มาดำรงตำแหน่งผู้นำเมื่อปีที่แล้ว สมัยก่อนเขาเคยถูกพวกอันธพาลพวกนี้จัดการจนแย่ พอมาเจอสถานการณ์แบบนี้ ก็คงจะ...”

ครูสาวบิดชายเสื้อจงซานสีน้ำเงินของเธอ และคำพูดสุดท้ายก็กลายเป็นเพียงเสียงถอนหายใจ

เฉียนจิ้นเปลี่ยนใจ และพาทีมไปรื้อประตูที่ห้องยาม

คุณตาคนเฝ้าห้องยามกำลังนั่งมองดูเหตุการณ์อย่างสนุกสนานจากหน้าต่าง แต่กลับกลายเป็นว่าตัวเองกำลังถูกทำให้เป็นเรื่องสนุกเสียเอง

เมื่อเห็นชายหนุ่มหลายคนเดินเข้ามาอย่างดุดันเพื่อรื้อประตู เขาก็กอดอกและพูดเสียงแผ่วเบาว่า:

“ไม่ได้นะ หนุ่มน้อย! นี่มันผิดกฎหมายนะ! ถ้าเจ้าหน้าที่ตำรวจรู้เข้าจะเป็นเรื่องใหญ่เลยนะ!”

เฉียนจิ้นกล่าวอย่างโกรธเคือง: “ตอนนี้คุณเพิ่งจะนึกได้ว่าบนโลกนี้ยังมีเจ้าหน้าที่ตำรวจอยู่เหรอ?”

“ผมจะถามคุณหน่อย ตอนที่ครูเว่ยถูกพวกอันธพาลพวกนี้รังแก ทำไมคุณไม่แจ้งตำรวจ?”

คุณตาลุงทำปากขมุบขมิบ สักครู่ก็บอกว่าไม่เห็น สักพักก็บอกว่าสู้ไม่ได้

เฉียนจิ้นไม่อยากจะพูดกับเขาต่อ เขาพูดอย่างแข็งกร้าวว่า ‘ครั้งนี้คุณก็ไม่เห็นเหมือนกัน’ แล้วก็เอาแผ่นประตูไป

คุณตาลุงกอดอกและส่ายหัวถอนหายใจไม่หยุด

หม่าเถี่ยจู๋ถูกหามไป ส่วนอีกสามคนถูกไขว้มือไปข้างหลังและถูกเตะไปทีละก้าว พวกเขาทั้งสี่คนถูกส่งไปที่สถานีตำรวจ

เมื่อเทียบกับชะตากรรมของหมาป่าแล้ว ชะตากรรมของพวกเขาดีกว่ามาก

ไม่รู้ว่าเป็นเพราะโดนลูกธนูเข้าที่หน้าอก หรือเพราะหวางฉุยกัดอย่างรุนแรง ทำให้ในที่สุดหมาป่าตัวนั้นก็ตาย

หมี่กังหามมันกลับไปที่ถนนไท่ซาน ตอนกลางคืนพวกเขาจะต้มเนื้อสุนัขกิน

เฉียนจิ้นเคยมาที่สถานีตำรวจของถนนนี้มาก่อน ส่วนเว่ยชิงฮวนก็เป็นคนรู้จักของที่นี่อยู่แล้ว

เธอได้อธิบายสถานการณ์

มีนักเรียนกว่าร้อยคนเป็นพยาน และมีบาดแผลจากการโดนแทงที่แขนของจางไอ่จวินเป็นหลักฐาน ทำให้สถานีตำรวจไม่ได้สร้างความลำบากใจให้กับเฉียนจิ้นและทีมงาน หลังจากทำการบันทึกประวัติแล้วก็จับกุมคนทั้งสี่ไว้ทันที

เฉียนจิ้นรู้สึกประทับใจมาก ก่อนที่จะมีมาตรฐานการป้องกันตัวที่ถูกต้องตามกฎหมาย การตัดสินคดีก็เป็นเรื่องง่ายจริงๆ

อันธพาลที่ไปรุมทำร้ายคนอื่นแต่กลับโดนซ้อมเอง นั่นก็สมควรแล้ว!

ตอนที่ทำบันทึกประวัติ เฉียนจิ้นจึงได้รู้ว่าทำไมหม่าเถี่ยจู๋ถึงพุ่งเป้าไปที่เว่ยชิงฮวน

ที่แท้พ่อของเว่ยชิงฮวนเป็นผู้อำนวยการโรงเรียนมัธยมที่มีชื่อเสียงในท้องถิ่น

ในปี 1972 ครอบครัวของหม่าเถี่ยจู๋ได้ทำการทุจริตเพื่อให้เขาได้เข้าเรียนมหาวิทยาลัยของคนงานและทหารแทนที่ลูกหลานของทหารกล้าที่สละชีพ

พ่อของเว่ยชิงฮวนที่เป็นคนตรงไปตรงมาได้เปิดเผยเรื่องนี้อย่างเด็ดขาด ทำให้หม่าเถี่ยจู๋ถูกไล่ออกจากโรงเรียนและถูกจำคุกเป็นเวลาสองปี

ครอบครัวของหม่าโกรธแค้นพ่อของเว่ยมาก และบังเอิญมีคนกำลังจะจัดการกับพ่อของเว่ยอยู่แล้ว พวกเขาจึงใส่ร้ายป้ายสีและกุเรื่องขึ้นมา จนทำให้พ่อของเว่ยต้องลาออกจากตำแหน่งและฆ่าตัวตายในที่สุด

เรื่องนี้ทำให้เว่ยชิงฮวนเกลียดครอบครัวหม่ามาก เธอเล่าว่า:

“ตอนนั้นพี่ชายของฉันลงไปอยู่ชนบทแล้ว พอรู้ความจริงก็อยากจะกลับมาต่อสู้กับครอบครัวหม่า แต่ฉันพยายามเกลี้ยกล่อมจนเขายอมกลับไป”

“หลังจากหม่าเถี่ยจู๋ได้รับการปล่อยตัว เขาก็พยายามหาเรื่องครอบครัวฉันมาโดยตลอด แต่ตอนนั้นฉันก็ลงไปอยู่ชนบทเหมือนกัน เขาเลยเก็บความแค้นไว้ในใจไม่สามารถระบายออกได้”

“จนกระทั่งเมื่อสองปีก่อนฉันได้กลับมาที่เมืองนี้ และได้เป็นครูที่โรงเรียนยามค่ำด้วยความเสียสละของพี่ชาย พอเขารู้ข่าว เขาก็เริ่มหาเรื่องฉันมาตลอด...”

พวกเขาออกจากสถานีตำรวจอย่างปลอดภัย

เฉียนจิ้นจึงพาจางไอ่จวินไปโรงพยาบาลเพื่อทำความสะอาดและเย็บแผล ส่วนเว่ยชิงฮวนกลับไปทำหน้าที่ต้มเนื้อ

เธอมีความสามารถด้านการทำอาหารเป็นอย่างมาก

ตอนนี้ทีมบุกเบิกแรงงานกำลังจะเข้าสู่วงการร้านอาหาร เฉียนจิ้นได้เตรียมเครื่องปรุงรสไว้ให้เพียงพอ ทำให้เธอสามารถแสดงฝีมือได้อย่างเต็มที่

ตอนกลางคืน เฉียนจิ้นและจางไอ่จวินกลับมาที่หอพัก กลิ่นหอมฟุ้งไปทั่วตามลมหนาว ทำให้ผู้อยู่อาศัยหลายคนอยากจะมาดู

หลังจากนั้นหลายวัน กลิ่นหอมจากบ้านของเฉียนจิ้นก็ลอยออกมาไม่หยุด

เขาได้ต้มเครื่องปรุงต่างๆ เพื่อให้ชาวบ้านบนถนนไท่ซานรู้ว่าพวกเขากำลังจะจัดตั้งวิสาหกิจขนาดเล็กเพื่อเปิดร้านอาหาร

ปลายเดือนพฤศจิกายน ใบอนุญาตประกอบกิจการก็ออกมาในที่สุด!

เว่ยเซียงหมี่มาหาเขาและถามว่า: “วิสาหกิจของเราจะใช้ชื่ออะไรดี?”

เฉียนจิ้นกล่าวว่า: “ใช้ชื่อ ‘โรงอาหารเคลื่อนที่ของประชาชน’ ก็พอแล้ว”

เว่ยเซียงหมี่พยักหน้า: “ได้เลย เรื่องนี้คุณเป็นคนรับผิดชอบ ชื่อก็ให้คุณเป็นคนตัดสินใจ”

เฉียนจิ้นเห็นเธอขมวดคิ้วและถอนหายใจตลอดเวลา จึงถามว่า: “เป็นอะไรไป? มีปัญหาอะไรกับการตั้งวิสาหกิจขนาดเล็กนี้เหรอ?”

เว่ยเซียงหมี่ตกใจ: “ไม่มีปัญหาอะไรนี่”

เฉียนจิ้นชี้ไปที่คิ้วของเธอ: “เห็นคุณดูไม่มีความสุขเลย”

เมื่อได้ยินดังนั้น เว่ยเซียงหมี่ก็ถอนหายใจ: “ฉันไปสืบมาแล้ว จางหงโปไปอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือแล้ว ตำแหน่งผู้อำนวยการถนนของเราว่างลงแล้ว”

“คุณก็รู้ว่าฉันตั้งใจจะนั่งตำแหน่งนี้ แต่ผู้นำระดับสูงมีความคิดอื่น และรองประธานคณะกรรมการผู้อยู่อาศัยในถนนสายอื่นก็แสดงความภักดีต่อผู้นำมาโดยตลอด ดังนั้นผู้นำจึงลังเลใจ และสุดท้ายตำแหน่งนี้อาจจะตกไปเป็นของคนอื่น”

เฉียนจิ้นได้ยินดังนั้นก็รู้สึกร้อนใจเล็กน้อย

เขามีความลับมากมายและมีหลายอย่างที่ต้องทำ และสถานที่หลักของเขาก็คือถนนไท่ซาน

ดังนั้นผู้อำนวยการคณะกรรมการผู้อยู่อาศัยจึงควรเป็นคนของพวกเขา

แม้จะไม่ใช่คนของพวกเขา อย่างน้อยก็ต้องเป็นคนที่ไม่ขัดขวางเขา

เว่ยเซียงหมี่เป็นคนนิสัยอ่อนโยนและเข้ากับเขาได้ดี ดังนั้นเขายอมรับได้หากเว่ยเซียงหมี่จะมาเป็นผู้อำนวยการคณะกรรมการผู้อยู่อาศัย

แต่ถ้าเป็นคนจากถนนอื่นมาทำ ก็ต้องเริ่มสร้างความสัมพันธ์กันใหม่ ซึ่งจะเสียเวลามาก

เฉียนจิ้นจึงถามเธอว่า: “แล้วทำไมคุณไม่แสดงความภักดีต่อผู้นำล่ะ?”

เว่ยเซียงหมี่เหลือบมองเขา: “ฉันก็ไปแสดงความภักดีทันทีที่รู้เรื่องแล้ว แต่ผู้นำคนนี้มีความคิดแบบเก่าๆ เขาคิดว่าผู้หญิงควรทำหน้าที่ผู้อำนวยการฝ่ายสตรี ส่วนผู้อำนวยการถนนควรให้ผู้ชายทำ”

เฉียนจิ้นครุ่นคิดแล้วถามอีก: “เอ๊ะ แล้วผู้นำคนนั้นมีงานอดิเรกอะไรเป็นพิเศษไหม?”

เว่ยเซียงหมี่เข้าใจความหมายของเขาทันที เธอครุ่นคิดแล้วกล่าวว่า: “เขาอายุไม่น้อยแล้ว ปกติไม่เคยได้ยินว่ามีงานอดิเรกพิเศษอะไร แต่หลังจากที่คนสี่คนนั้นล้มลงเมื่อปีที่แล้ว เขาก็ชอบเขียนพู่กันจีนและวาดภาพแบบจีนโบราณ”

เฉียนจิ้นกำหมัดแล้วทุบลงบนโต๊ะ: “ผมมีเพื่อนคนขับรถคนหนึ่ง เขาเพิ่งไปมณฑลเซียงสุ่ยมา คุณรู้จักเมืองซ่านเหลียนไหม?”

เว่ยเซียงหมี่ส่ายหน้า

เฉียนจิ้นกล่าวว่า: “เมืองซ่านเหลียนเป็นแหล่งกำเนิดของพู่กันจีนในประวัติศาสตร์ชาติของเรา มีคำกล่าวว่า ‘ฝีมือการทำพู่กันเป็นหนึ่งในใต้หล้า’ ที่นั่นผลิตพู่กันดีๆ”

“เพื่อนผมก็ซื้อชุดพู่กันกลับมาชุดหนึ่ง เขารู้สึกติดหนี้บุญคุณผมอยู่ เลยอยากจะเอาชุดพู่กันนี้มาเป็นของขวัญตอบแทนบุญคุณ”

“แต่ผมไม่สนใจเรื่องการเขียนหรือการวาดรูป ก็เลยไม่ได้รับของขวัญชิ้นนั้น...”

ใบหน้าของเว่ยเซียงหมี่เปลี่ยนเป็นสีแดง เธอดูตื่นเต้นเล็กน้อยและถามว่า: “ใช่คนขับรถที่คุณช่วยชีวิตไว้จากฆาตกรระหว่างทางกลับจากชนบทหรือเปล่า?”

เฉียนจิ้นพูดแบบคลุมเครือ: “อืม ตอนนี้ก็เป็นเพื่อนกันไปแล้ว ยังไงก็ตาม ชุดพู่กันนั้นดีมาก ผมจะไปขอมาให้คุณ คุณเอาไปมอบให้ผู้นำ ลองดูว่ามันจะช่วยได้ไหม”

เว่ยเซียงหมี่ลังเลเล็กน้อย

เธอเป็นคนที่มีหลักการพอสมควร และไม่อยากจะทำผิดวินัยด้วยการใช้ทางลัดที่ไม่ถูกต้อง

แต่ความปรารถนาที่จะกุมอำนาจในถนนไท่ซานนั้นแข็งแกร่งกว่า

ในที่สุดเธอก็กำมือแน่นและพูดว่า: “ก็ได้ ลองดู”

วิสาหกิจขนาดเล็กสามารถเริ่มกิจการได้ในวันถัดไป

เฉียนจิ้นนำกล่องและลังหลายกล่องมาที่คณะกรรมการผู้อยู่อาศัยในตอนเช้าตรู่ โดยมีกลุ่มเล็กๆ ช่วยเหลือ

เว่ยเซียงหมี่มาถึงแต่เช้าเช่นกัน เมื่อเห็นเขาแบกกล่องไม้ขนาดใหญ่ที่ดูโบราณเข้ามาในห้องทำงานของผู้อำนวยการ เธอก็ตกใจมาก:

“นี่มันอะไร?”

เฉียนจิ้นพยักหน้า

นี่คือชุดเครื่องเขียนสี่สมบัติที่เขาคัดเลือกมาอย่างดีเมื่อคืนนี้

เพื่อให้เว่ยเซียงหมี่ได้ขึ้นสู่ตำแหน่ง เขาก็ยอมทุ่มทุนสุดตัวในครั้งนี้

ชุดเครื่องเขียนนี้ประกอบด้วยพู่กันแปดด้าม แท่งหมึกหนึ่งแท่ง ที่วางพู่กันหนึ่งอัน แท่นฝนหมึกสองแท่น และที่ทับกระดาษสองอัน นอกจากนี้ยังสามารถนำมาประกอบเป็นที่แขวนพู่กันได้อีกด้วย ในยุคนี้ถือเป็นของชั้นยอดในสายตาของคนรักงานศิลปะอย่างแน่นอน

เว่ยเซียงหมี่ไม่เข้าใจเรื่องเครื่องเขียน แต่เมื่อเห็นกล่องไม้ เธอก็รู้สึกได้ถึงความมีค่าของมัน

ตัวกล่องทำจากไม้วอลนัท แกะสลักอย่างประณีต พื้นผิวมีความมันเงาและสีเข้มข้น มีตัวล็อกทองเหลืองที่ด้านหน้า ดูโบราณสง่างามแต่ก็แฝงไว้ซึ่งความหรูหรา

เฉียนจิ้นเปิดกล่องให้เธอดู:

“ขนพู่กันแต่ละด้ามมีวัสดุที่แตกต่างกัน ดูสิ นี่คือพู่กันขนหมาป่า นี่คือพู่กันขนแกะ และยังมีขนหูวัว ขนแกะแท้ ขนม้าป่าผสมขนหมูป่า และอื่นๆ อีกมากมาย แต่ละชนิดมีประโยชน์แตกต่างกันไป ผู้เชี่ยวชาญเห็นก็รู้ทันที”

เว่ยเซียงหมี่ตกตะลึงไปพักใหญ่ ทำได้เพียงพยักหน้าอย่างงงๆ: “โอ้ เป็นแบบนี้นี่เอง ฉันว่าแท่นฝนหมึกนี้ดูดีมากเลย”

เฉียนจิ้นกล่าวว่า: “ผู้อำนวยการเว่ยมีสายตาเฉียบแหลมมาก นี่คือแท่นฝนหมึกตวนที่มีชื่อเสียง!”

“แท่นฝนหมึกตวนคืออะไร?” เว่ยเซียงหมี่ถามด้วยความอยากรู้อยากเห็นแต่ก็รู้สึกเขินอายเล็กน้อย

เฉียนจิ้นกล่าวว่า: “คุณก็แค่พูดกับผู้นำแบบนี้ ผู้ที่เข้าใจก็จะเข้าใจเอง!”

“แล้วก็ที่ทับกระดาษกับที่วางพู่กันนี้ ทำจากไม้ซี่กวางถานทั้งหมด สวยงามและทนทาน!”

เว่ยเซิงหมี่ถอนหายใจ: “สวยจริงๆ ค่ะ ของแบบนี้เอาไว้เป็นสมบัติประจำตระกูลได้เลยนะเนี่ย? ราคาเท่าไหร่เหรอ?”

เฉียนจิ้นกล่าวว่า: “จะเอาไว้เป็นสมบัติประจำตระกูลได้หรือไม่ก็ไม่แน่ใจ แต่คิดว่าน่าจะเพียงพอที่จะเอาชนะใจผู้นำได้แล้ว”

เว่ยเซียงหมี่ถามอีก: “ราคาเท่าไหร่เหรอ? เพื่อนของคุณใช้คูปองอะไรซื้อมา?”

เฉียนจิ้นยื่นให้เธอ: “ผมไม่รู้ เขาไม่ได้บอกผม คุณเอาไปเลยนะ ต้องพยายามให้ได้รับการสนับสนุนจากผู้นำให้ได้!”

“ส่วนที่มาของชุดพู่กัน หมึก กระดาษ และแท่นฝนนี้ คุณก็หาเหตุผลมาเอง แล้วก็อย่าลืมพูดกับผู้นำด้วยว่าผู้หญิงบนถนนไท่ซานก็มีความสามารถไม่แพ้ผู้ชาย เขาไม่ควรมองข้ามผู้หญิงนะ”

เว่ยเซียงหมี่กล่าวว่า: “ฉันเข้าใจแล้ว แต่ฉันต้องให้เงินคุณนะ...”

“ถ้าคุณให้เงินผม นั่นก็เท่ากับเป็นการค้ากำไรเกินควรแล้ว!” เฉียนจิ้นหัวเราะ “อีกอย่าง ผมให้ของพวกนี้กับคุณ ไม่ใช่เพราะอยากได้เงินจากคุณหรอก”

“ผมไม่มีความคิดอื่นใด นอกจากรู้สึกว่าผู้อำนวยการเว่ยเป็นคนดีและเป็นผู้นำที่ดี ถ้าคุณได้นำถนนไท่ซาน อนาคตจะต้องสดใสแน่นอน”

“ดังนั้นเรื่องนี้ผมเต็มใจที่จะช่วยคุณ มันก็เหมือนกับเป็นการช่วยถนนไท่ซานไปในตัว!”

เว่ยเซียงหมี่รู้สึกซาบซึ้งใจอย่างมากเมื่อได้ยินคำพูดเหล่านี้

ดวงตาของเธอเป็นประกายเมื่อมองไปที่เฉียนจิ้น

เฉียนจิ้นรู้สึกว่าบรรยากาศไม่ค่อยถูกต้องนัก เขาจึงรีบพูดว่า ‘ผมมีธุระต้องไปแล้ว’ แล้วก็รีบออกจากห้องไป

คำพูดนี้ไม่ได้เป็นเพียงแค่ข้ออ้าง

วันนี้เขามีเรื่องใหญ่จริงๆ

โรงอาหารเคลื่อนที่ของประชาชนได้เปิดทำการแล้ว

เตาทำความร้อนน้ำมันก๊าดถูกวางไว้บนรถสามล้อ และยังมีเตาถ่านอีกเตาหนึ่ง พร้อมหม้ออลูมิเนียมอีกใบวางอยู่บนนั้น

ลมทะเลพัดมา เสียงโหยหวนดังขึ้น และมีไอน้ำพวยพุ่งออกมาจากฝาหม้ออลูมิเนียมทั้งสองใบ

เขาเปิดฝาหม้อดู น้ำมันสีแดงกำลังเดือดปุดๆ ในหม้อ

การเปิดกิจการของโรงอาหารเคลื่อนที่ของประชาชนได้รับการช่วยเหลือจากคณะกรรมการผู้อยู่อาศัยด้วย เหตุผลที่เขาให้ความสำคัญกับงานของเว่ยเซียงหมี่มากก็เพราะเขาได้รับผลประโยชน์จากการที่คนของตัวเองทำงานให้แล้ว

พูดถึงเรื่องซุปก็แล้วกัน

ซุปหมาล่าจะอร่อยได้ก็ต้องใช้น้ำซุปกระดูก

เว่ยเซียงหมี่ได้ช่วยเขาจัดการหาซื้อกระดูกวัวยี่สิบกิโลกรัมมาให้

กระดูกวัวถูกต้มทั้งคืนจนกลายเป็นซุปเข้มข้น ตอนนี้กำลังเดือดปุดๆ

ในซุปสีขาวขุ่นมีน้ำมันสีแดงลอยอยู่ มีเครื่องเทศต่างๆ เช่น แผ่นซานจาและเปลือกส้มลอยไปมา ทำให้ซุปหมาล่าดูน่ากิน

กลิ่นหอมของเครื่องเทศหมาล่าที่รุนแรงผสมกับกลิ่นหอมสดชื่นของผัก ทำให้ผู้คนที่อยู่รอบข้างต้องสูดจมูก

จูเถาใช้ทัพพีตักซุป: “สหายทั้งหลาย วันนี้เราจะเติมพลังให้กับชนชั้นแรงงานแล้ว!”

สมาชิกทีม หลิวต้าจ้วง นั่งยองๆ อยู่ข้างกองถ่านและปอกมันฝรั่ง

นิ้วที่หยาบกร้านจากการทำงานหนักในถนนยังคงแดงก่ำเพราะความหนาว: “หัวหน้าเฉียน ผมไปคุยเรื่องธุรกิจของเรากับเฒ่าเฉินที่สหกรณ์มา เขาบอกว่าเรากำลังทำสิ่งที่เป็นทุนนิยม...”

ยังไม่ทันพูดจบ ทัพพีเหล็กของจูเถาก็ตีกับรถสามล้อดัง “ปังๆ”: “สหกรณ์ขายของได้ ร้านอาหารขายอาหารกับผักได้ แล้วทำไมวิสาหกิจขนาดเล็กของเราจะขายไม่ได้?”

“พวกมันให้บริการคนทำงาน แล้วเราก็ไม่ใช่เหรอ? เราขายอาหารร้อนๆ ให้กับคนทำงานนะ!”

เฉียนจิ้นตักเต้าหู้แช่แข็งที่ดูดซับน้ำซุปไว้เต็มที่ มันร้อนมากจนเขาต้องโยนไปมาระหว่างมือทั้งสองข้าง

เมื่อเต้าหู้เข้าปาก เขาก็เคี้ยวโดนเม็ดพริกไทย ทำให้เปลือกตาด้านขวากระตุกไม่หยุด

สีเหว่ยตงเห็นดังนั้นก็ถามว่า: “ตาขวากระตุกจะโชคดีหรือโชคร้ายกันแน่?”

“โชคดี! วันนี้ไม่ว่าจะตาซ้ายกระตุกหรือตาขวากระตุก หรือแม้แต่กระตุกพร้อมกันทั้งสองข้าง ก็ถือว่าโชคดี!” เฉียนจิ้นตอบอย่างหนักแน่น

จากนั้นเขาก็โบกมือให้สมาชิกในทีมและตะโกน: “สหายทั้งหลาย วันนี้เราเปิดทำการอย่างเป็นทางการแล้ว โรงอาหารเคลื่อนที่ของประชาชนจะต้องได้รับความนิยมอย่างแน่นอน พวกคุณรอรับผลประโยชน์ได้เลย!”

ลมทะเลที่ชื้นและเย็นปะทะใบหน้าของทุกคน

ทุกคนไม่รู้สึกหนาวเลย ชายกว่าสิบคนในชุดสีเทาตัวตรง ราวกับหินโสโครกที่ตั้งตระหง่านอยู่หลังน้ำลด

หวางตงมองเฉียนจิ้นด้วยความชื่นชมเต็มเปี่ยม: “หัวหน้าเฉียน ไม่ว่าโรงอาหารเคลื่อนที่ของเราจะได้รับความนิยมหรือไม่ คุณก็สุดยอดแล้วครับ!”

เขาชูนิ้วโป้งขึ้น

“แต่ก่อนพวกเราถูกเรียกว่าพวกอันธพาล อยู่ที่ไหนก็ต้องก้มหัวให้คนอื่น ดวงตาของพวกพี่น้องก็หม่นหมอง ก่อนที่คุณจะมา แม้แต่เสี่ยวโจวที่อายุน้อยที่สุดก็ยังไหล่ตกตลอดเวลา”

“ดูตอนนี้สิ” เขามองไปรอบๆ “ตอนนี้คุณสั่งคำเดียว สหายทุกคนก็พร้อมที่จะไปสนามรบซ่างกานหลิ่งสามครั้ง!”

ฝาหม้อที่เปิดอยู่ส่งกลิ่นหอมออกมา ทำให้คนในคณะกรรมการผู้อยู่อาศัยสนใจ

ลุงโจวที่ดูแลเตาถ่านอยากรู้ จึงเดินมาขอชามหนึ่งเพื่อลองชิม

จูเถาทำท่าเข้มงวด:

“ผักหนึ่งไม้เสียบราคา 2 เฟิน ของทำจากถั่วหนึ่งไม้เสียบราคา 5 เฟิน ตามกฎของกรมการค้าต้องใช้คูปองอาหารร่วมด้วย ดังนั้นผักต้องซื้ออย่างน้อยสองไม้เสียบเพื่อให้เข้ากับคูปองอาหาร 1 เหลียง!”

“นี่ถูกมากแล้วนะ พวกคุณดูสิว่ามีน้ำมันอยู่เท่าไหร่? น้ำมันในบ้านของสมาชิกทีมของเราถูกเอาออกมาใช้จนหมดแล้ว การที่เราไม่ต้องใช้คูปองน้ำมันก็เป็นการให้บริการประชาชนอย่างแท้จริง...”

ลุงโจวตาโต: “ไอ้หนู! แกกล้าดีนี่! ฉันเป็นลุงของแก กินผักไม้เสียบเดียวจะมาเอาเงินจากฉันเหรอ?”

จูเถาไม่ยอมถอย: “ลุงโจวครับ ตอนที่เราไปขอรับน้ำร้อนจากห้องเตาถ่านของลุง เราก็จ่ายเงินให้ไหมล่ะ?”

เฉียนจิ้นหัวเราะและยื่นเงินให้ลุงโจว 1 เหมา: “ลุงโจวครับ ลุงเอาเงินไป แล้วเอาคูปองมาเองนะครับ ผมไม่ได้พกคูปองมาด้วย”

ลุงโจวฮึดฮัด: “ถ้าไม่ใช่เพราะเสี่ยวเฉียนเป็นหัวหน้าทีม พวกแกก็ไม่เก่งขนาดนี้หรอกใช่ไหม?”

เขาเอาเงินให้จูเถา “ตอนนี้ฉันไม่ได้พกคูปองอาหารมา แต่ถ้าอร่อย รับรองว่าฉันจะเอาคูปองมาให้แน่นอน!”

จูเถาให้เขาลือกผัก

ลุงโจวเลือกกะหล่ำปลีสองไม้เสียบและแผ่นเต้าหู้สามไม้เสียบ

น้ำซุปสีแดงเดือดพล่าน

จูเถอตักน้ำซุปและผักใส่ในกล่องอาหารอะลูมิเนียมของเขา

ลุงโจวซดซุปเข้าไปคำหนึ่งแล้วก็เป่าปากเพราะความเผ็ด

แต่ในตอนเช้าที่อากาศหนาวเย็น ความเผ็ดของหมาล่าก็เป็นแรงใจที่ดีที่จะต้านทานความหนาว

เขาเริ่มกินต่อ กินไปเรื่อยๆ ก็ยิ่งติดใจ จนเหงื่อที่หน้าผากไหลออกมาก็ยังไม่เช็ด

เฉียนจิ้นตักน้ำซุปกระดูกที่ไม่เผ็ดจากหม้ออีกใบให้เขาดื่มเพื่อช่วยระบายความร้อน ตัวอักษรสีแดงบนแก้วที่เขียนว่า ‘การทำงานเป็นสิ่งที่มีเกียรติ’ สะท้อนกับแสงอาทิตย์ยามเช้า และแดงเหมือนน้ำมันพริก

ลุงโจวดื่มจนหมดแล้วก็เรออย่างพึงพอใจ: “ฉันจะกลับไปเอาคูปองอาหารมาให้พวกแกเดี๋ยวนี้แหละ”

“หัวหน้าเฉียนไม่ต้องห่วง คุณไม่ได้เลี้ยงฉันฟรีๆ หรอกนะ เดี๋ยวฉันจะไปบอกเพื่อนบ้านว่าโรงอาหารเคลื่อนที่ของพวกคุณจะช่วยแก้ปัญหาการกินที่ดีให้กับครอบครัวที่สามีภรรยาทำงานทั้งคู่ได้”

เฉียนจิ้นหัวเราะ: “ถ้าอย่างนั้นก็ต้องรบกวนช่างโจวแล้วครับ”

เงิน 1 เหมาเข้ากระเป๋า

ธุรกิจนี้ได้เริ่มอย่างเป็นทางการแล้ว

วันนี้เหมาะมากกับการเปิดร้านอาหารแบบหมาล่า

เพราะอากาศหนาวเป็นพิเศษ ลมตะวันตกเฉียงเหนือพัดเข้ามาเหมือนขโมยตัวเล็กๆ ที่หาช่องว่างเพื่อเข้าไปในร่างกายของผู้คน

รถสามล้อเคลื่อนที่ไปตามถนน เพื่อดักผู้คนที่จะไปทำงาน

ที่จริงแล้วถ้าพวกเขาไปอยู่หน้าประตูร้านอาหารก็คงจะดีกว่า

จะทำให้ขายของได้ตรงกลุ่มเป้าหมาย

แล้วพนักงานและพ่อครัวในร้านอาหารของรัฐบาลจะมีความเห็นอย่างไร?

พวกเขาได้รับเงินเดือนตายตัวและหวังว่าในแต่ละวันจะไม่มีลูกค้า เพื่อจะได้พักผ่อน ดังนั้นพวกเขาจะมีความเห็นอะไรได้?

แต่ในยุคนั้นมีกฎระเบียบว่าการดำเนินงานของวิสาหกิจขนาดเล็กมีข้อจำกัด ห้ามแข่งขันกับรัฐวิสาหกิจ เช่น ร้านอาหารจะต้องไม่ตั้งร้านในพื้นที่ที่ร้านอาหารของรัฐบาลครอบคลุม

แต่เฉียนจิ้นและสมาชิกทีมบุกเบิกไม่ต้องกังวลเรื่องลูกค้าเลย

ในยุคนั้น กิจกรรมบันเทิงของประชาชนมีน้อย แต่ความอยากรู้อยากเห็นมีมาก ดังนั้นพวกเขาจึงชอบเข้าร่วมงานที่มีผู้คนพลุกพล่านและชอบลองสิ่งใหม่ๆ

รถสามล้อที่เข็นเตาออกไปขายของเป็นเรื่องที่ใหม่มาก และในไม่ช้าก็ดึงดูดหนุ่มสาวให้มามุงดู

เมื่อถึงเวลาที่เฉียนจิ้นต้องไปทำงานที่ท่าเรือเจี่ย รถสามล้อของเขาก็มีแถวที่ยาวกว่าสิบเมตรแล้ว

หลิวต้าจ้วงโบกทัพพีและตะโกนเสียงดัง: “ใครเป็นคนบนถนนไท่ซาน บอกมานะ เราเป็นเพื่อนบ้านกัน ยังไงก็ต้องแถมกะหล่ำปลีให้หนึ่งไม้เสียบ!”

มีคนแก่ที่คิดมากอยู่คนหนึ่ง ถามด้วยความกังวลว่า: “หนุ่มน้อย พวกคุณกำลังทำธุรกิจผิดกฎหมายใช่ไหม?”

ยังไม่ทันพูดจบ จูเถาก็ยื่นสาหร่ายลวกในชามให้เขา:

“ลุงลองชิมดู นี่คืออาหารสำหรับคนทำงาน มันจะช่วยให้ร่างกายอบอุ่น เราไม่ได้ทำธุรกิจนะ เราแค่เติมเชื้อไฟให้กับการสร้างสรรค์สังคมนิยม!”

สีเหว่ยตงปั่นจักรยานไปข้างๆ เฉียนจิ้น: “เดี๋ยวผมจะไปคุยกับหัวหน้า ให้เขาทำป้าย ‘โครงการนำร่องที่ก้าวหน้าของถนน’ ให้เรา”

เฉียนจิ้นสงสัย: “มีของแบบนี้ด้วยเหรอ?”

สีเหว่ยตงพยักหน้า: “มีสิ เป็นนโยบายใหม่ที่เพิ่งออกมา ตอนนี้ประเทศกำลังก้าวไปข้างหน้าอย่างยิ่งใหญ่ ไม่เพียงแต่ฟื้นฟูการสอบเข้ามหาวิทยาลัย แต่ยังก้าวไปข้างหน้าอย่างยิ่งใหญ่และเสนอนโยบายที่ก้าวหน้ามากมาย!”

เฉียนจิ้นกล่าวว่า: “เรื่องนี้คุณรีบไปดำเนินการนะ นอกจากนี้ คุณลองหาดูในหน่วยงานพี่น้องของคุณว่ายังมีรถสามล้อแบบนี้อีกไหม?”

“ถ้ามีเราก็เอาของไปแลกกับพวกเขา แต่ถ้าไม่มี เราก็ต้องดัดแปลงจักรยานเองแล้ว”

วัตถุดิบมีเหลือเฟือ

แต่พาหนะมีน้อยมาก

เมื่อเฉียนจิ้นมาถึงท่าเรือเจี่ย ก็เห็นหูซุ่นจื่อหน้าดำคร่ำเครียด: “เป็นอะไรไป?”

“อย่ามายุ่งกับฉัน” หูซุ่นจื่อแคะหูและไม่สนใจเขา

เฉียนจิ้นถามเฒ่าไกว่: “เป็นอะไรไป?”

เฒ่าไกว่ส่ายหน้า: “ฉันก็ไม่รู้เหมือนกัน แต่ดูท่าทางหัวหน้าคนงานแล้ว น่าจะมีงานใหญ่เข้ามาแน่นอน”

คนแก่มากประสบการณ์ก็เฉียบแหลม

เฒ่าไกว่คาดเดาได้อย่างแม่นยำ

งานของพวกเขาในวันนี้หนักมาก: ขนผงถ่านหิน!

เฉียนจิ้นเคยขนน้ำตาลทรายกับแป้งมาก่อน ตอนนั้นโชคดีที่มีรถยกช่วย ไม่งั้นคงต้องเหนื่อยจนแทบขาดใจ

แต่ตอนนั้นน้ำตาลทรายมีน้อย เพราะเป็นของหายาก ปริมาณที่เมืองทั้งเมืองได้รับในแต่ละเดือนมีไม่มาก

แต่ผงถ่านหินที่จะต้องขนในวันนี้มีเยอะมาก!

คนงานขนส่งเริ่มถอนหายใจ

พวกเขาเปลี่ยนมาสวมชุดทำงานที่ทำจากผ้าเนื้อหนา ผูกผ้ารัดขา สวมหมวกนิรภัยที่ทำจากหวาย และสวมแผ่นรองไหล่ขนาดใหญ่ที่คลุมศีรษะไว้ด้วย

ถุงผงถ่านหินมีขนาดไม่เท่ากัน แต่ถุงที่เล็กที่สุดก็มีน้ำหนักถึงห้าสิบกิโลกรัม

ครั้งนี้หูซุ่นจื่อทำเรื่องดีๆ เขาตบไหล่เฉียนจิ้นแล้วพูดว่า:

“พวกแกที่เป็นคนงานใหม่ไปขนถุงเล็กๆ นะเว้ย ไม่งั้นพวกแกต้องปรับตัวกับงานหนักๆ แบบนี้ไม่ไหวแน่ วันนี้พวกแกได้ปัสสาวะเป็นเลือดแน่!”

เฉียนจิ้นพยักหน้า สวมถุงมือที่เว่ยชิงฮวนถักให้ แล้วเตรียมลงมือทำงาน

เว่ยสงถูเห็นดังนั้นก็ตาโต: “แก แก แกเอาของสิ่งนี้มาจากไหน?”

เฉียนจิ้นมองไปที่ถุงมือทำงานที่ขาดของเขาแล้วหัวเราะ: “เดาคำตอบได้แล้วใช่ไหม? เป็นอะไรไป? อิจฉาเหรอ?”

เว่ยสงถูโกรธ: “ฉันจะอิจฉาอะไร? ช่วงนี้อากาศหนาว ถุงมือทำงานมีรอยเย็บเยอะลมเลยเข้า ฉันก็เลยถักถุงมือคู่นี้ให้ตัวเองหลังจากเลิกงาน”

“แต่เสี่ยวชิงบอกว่าเธอหนาวมือมาก ก็เลยขอฉันไป ไม่คิดเลยว่า...”

เขาโกรธจนตาขาว

เฉียนจิ้นหดคอ

เว่ยชิงฮวนนี่เก่งจริงๆ สมเป็นภรรยาที่ดีจริงๆ นี่ขนาดยังไม่แต่งงาน ก็เริ่มเอาของจากบ้านพ่อแม่มาให้ตัวเองแล้ว

ลมหนาวพัดแรงที่สุดที่ท่าเรือ

แต่ไม่นานเขาก็เหงื่อท่วมตัว

คราวนี้ต้องลำบากแน่ๆ

แม้ว่าจะมีแผ่นรองไหล่ที่ป้องกันไม่ให้เศษถ่านหินตกลงไปในคอได้ แต่ฝุ่นถ่านหินที่ลอยอยู่ในอากาศผสมกับเหงื่อ ก็ทำให้เขาหน้าดำคร่ำเครียดในไม่ช้า

ความสกปรกไม่ใช่เรื่องสำคัญ สิ่งที่สำคัญที่สุดในการขนส่งถ่านหินคือความปลอดภัย มีความเสี่ยงที่จะถูกสินค้าตกใส่ขณะขนส่ง

หัวหน้าคนงาน คังซิ่นเหนียน ถอนหายใจและกำชับคนงานใหม่ๆ อย่างเฉียนจิ้น: “พวกเรามีทั้งเมียและลูกแล้ว ไม่เป็นไรหรอก แต่พวกแกที่เป็นหนุ่มเป็นสาวควรเปลี่ยนอาชีพซะ”

“พวกเราที่ทำอาชีพนี้ สกปรกและเหนื่อยทั้งวัน กลับไปที่ถนนก็ไม่กล้าพบหน้าใครเลย ทำให้หาแฟนก็เป็นเรื่องยาก!”

เฉียนจิ้นคิดว่าเว่ยสงถูจะได้ยินคำพูดนี้แล้วจะบอกว่าเขามีลูกแล้ว

แต่เว่ยสงถูกลับกัดฟันและแบกถุงผงถ่านหินเดินไปข้างหน้า

เฉียนจิ้นรู้สึกว่าเขาอยู่ในสภาพที่ไม่ปกติ จึงรีบตามไปถาม: “เป็นอะไรไป?”

“ไม่มีอะไร” เว่ยสงถูกัดฟันพูด

เฉียนจิ้นช่วยเขาเอาถุงผงถ่านหินลง: “เราเป็นครอบครัวเดียวกัน ทำไมต้องเสแสร้งกับฉันด้วย?”

เว่ยสงถูเปิดเสื้อให้เขาดูผ้าพันแผลที่เอว: “งานขนส่งแบบนี้ฉันทำไม่ไหวแล้วล่ะ เพิ่งทำได้ไม่กี่วันเอง กระดูกสันหลังส่วนเอวก็เริ่มไม่ไหวแล้ว”

ครั้งก่อนที่ร้านเครื่องปรุงรส เฉียนจิ้นก็สังเกตเห็นว่าเขาพันอะไรบางอย่างที่เอว

ตอนนั้นเขามัวแต่ยุ่งอยู่กับการจับคน เลยไม่ได้ถามอะไรมาก และในที่สุดก็ลืมเรื่องนี้ไป ไม่คิดเลยว่าเว่ยสงถูมีอาการบาดเจ็บที่เอวแล้ว

เขาไปหาหูซุ่นจื่อ และยื่นบุหรี่ให้หนึ่งซองก่อนที่จะพูด

หูซุ่นจื่อดูซื่อๆ แต่ทำงานขนส่งมานานก็มีเล่ห์เหลี่ยมบ้าง เขายื่นบุหรี่คืนทันที:

“ทำไม? ติดสินบนฉันเหรอ? ไม่อยากทำงานใช่ไหม?”

“ได้เลย ถ้าแกเอารถยกมาได้อีกคัน ฉันก็ไม่ต้องให้แกทำงานแล้ว แกจะพักสองวันก็ได้!”

เฉียนจิ้นกล่าวว่า: “ไม่ใช่ผม แต่เป็นเสี่ยวเว่ย เขาบาดเจ็บที่เอว”

หูซุ่นจื่อรับบุหรี่ไว้แล้วถอนหายใจ: “เสี่ยวเฉียนไม่ใช่ว่าฉันไม่ช่วยแกนะ ฉันก็อยากให้เสี่ยวเว่ยได้พักเหมือนกัน แต่แกดูงานสิ พวกเราทำล่วงเวลาแล้วยังไม่รู้ว่าจะจัดการเสร็จหรือเปล่าเลย”

“เมื่อกี้เฒ่าคังพูดถูกแล้ว พวกแกที่เป็นหนุ่มเป็นสาวควรเปลี่ยนงานซะ งานนี้ไม่ใช่สิ่งที่คนจะทำได้หรอก คนงานเก่าอย่างพวกเรามีใครบ้างที่ไม่มีอาการบาดเจ็บ?”

เฉียนจิ้นกล่าวว่า: “ผมจะหาคนมาแทนเสี่ยวเว่ยให้ ได้ไหม? คนที่ผมหามาจะต้องทำงานได้ดีกว่าเสี่ยวเว่ยแน่นอน!”

หูซุ่นจื่อฟังแล้วก็พยักหน้า: “แบบนี้ก็ได้”

เฉียนจิ้นไปหาทีมขนส่งคนหนุ่มสาว และบังเอิญเจอชิวต้าหยงที่กำลังแบกชะแลงเดินไปมา

ทั้งสองคนทักทายกัน ชิวต้าหยงแสดงสีหน้าดีใจ: “เฮ้ สหายเฉียน?”

เฉียนจิ้นทักทายเขาเล็กน้อยแล้วเข้าเรื่องทันที

ชิวต้าหยงได้ยินดังนั้นก็ไม่ลังเลเลย เขาคาบนกหวีดไว้ในปากแล้วเป่าเสียงดัง

เสียงนกหวีดที่สั้นสามยาวหนึ่งดังไปไกล ชายหนุ่มและหญิงสาวกว่าสิบคนก็ถือพลั่วเหล็ก ชะแลง คราด ตะขอ และตาข่ายล้อมเข้ามา

ชิวต้าหยงโบกมือ: “พี่น้องทั้งหลาย นี่คือพี่เฉียนจิ้นที่เอาครีมรักษาแผลไฟไหม้มาให้หนู และต้าหู่”

“ช่วงนี้พวกแกถามฉันว่าทำไมอาหารถึงดีขึ้นใช่ไหม? ก็เพราะพี่เฉียนจิ้นให้คูปองอาหารกับคูปองเนื้อแก่ฉัน”

“ตอนนี้เขาก็มาทำงานขนส่งที่ท่าเรือเจี่ยเหมือนกัน เขามีงานใหญ่ที่ไม่สามารถทำคนเดียวได้ พวกเราจะทำยังไงดี? ถึงเวลาที่จะแสดงฝีมือกันแล้วใช่ไหม!”

หนุ่มสาวตะโกนพร้อมกัน: “ทำ!”

ชิวต้าหยงยกแขนขึ้นแล้วฟันลงอย่างหนัก: “ออกเดินทาง!”